What do you think?
Rate this book
Mustafa Kemal'le 1000 Gün
Latife Hanımefendi (1898 - 1975) Mustafa Kemal'in eşi. İzmir'in tanınmış ailelerinden Uşakizade (sonra Uşaklıgil) Muammer Bey'in kızı. İzmir Lisesi'ni bitirdikten sonra Paris Sorbone Üniversitesi'ne hukuk öğrenimi için gitti. Bir yıl sonra Londra'ya giderek İngilizce çalıştıktan sonra yine Paris'e döndü. Kurtuluş Savaşı'nı uzaktan izliyor ve memleketinin içinde bulunduğu koşullardan huzursuz oluyordu. Sakarya Zaferi'nden sora İzmir'e dönmeye kara verdi ve doğduğu şehrin kurtuluşundan birkaç gün önce İzmir'e döndü. Mustafa Kemal'i İzmir'e girdiği gün karargahında ziyaret ederek onunla tanıştı. Uşakizade Köşkü'nün emrinde olduğunu bildirdi ve ısrarla davet etti. İzmir yangınında, karargah Muammer Bey'in köşküne taşındı. Büyük konuk orada 17 gün kaldı. Kısa bir süre sonra Mustafa Kemal ve Latife Hanım İzmir'de evlendiler (1923).
"Sen Latife değil Latifsin" gibi "Sen benim ayaklı gazetemsin" gibi "Bizim yaver" gibi sıcak iltifatlarla başlayan evlilik hayatı, çok çeşitli sebeplerle huzur içinde yürümedi ve 5 Ağustos 1925'te ayrılıkla sonuçlandı.
Ondan sonraki elli yıl Latife Hanımefedi için tam bir yalnızlık ve huzur içinden geçti. Ayrılıktan sonra evliliği ve eşi hakkında konuşmayı ya da yazmayı kesinlikle kabul etmeyen Latife Hanımefendi 13 Temmuz 1975'te İstanbul'da vefat ederek Edirnekapı şehitliğindeki ebedi dinlence yerine verildi.
Türk kadınlarının çağdaş dünya kadınları düzeyine ulaşması yolunda Mustafa Kemal tarafından başlatılan harekette eşine açıklayıcı ve aydınlatıcı yardımları asla unutulmayacak olan Latife Hanım'ın Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı eşi olarak da tarihimizde önemli bir yeri vardır.
"Sen Latife değil Latifsin" gibi "Sen benim ayaklı gazetemsin" gibi "Bizim yaver" gibi sıcak iltifatlarla başlayan evlilik hayatı, çok çeşitli sebeplerle huzur içinde yürümedi ve 5 Ağustos 1925'te ayrılıkla sonuçlandı.
Ondan sonraki elli yıl Latife Hanımefedi için tam bir yalnızlık ve huzur içinden geçti. Ayrılıktan sonra evliliği ve eşi hakkında konuşmayı ya da yazmayı kesinlikle kabul etmeyen Latife Hanımefendi 13 Temmuz 1975'te İstanbul'da vefat ederek Edirnekapı şehitliğindeki ebedi dinlence yerine verildi.
Türk kadınlarının çağdaş dünya kadınları düzeyine ulaşması yolunda Mustafa Kemal tarafından başlatılan harekette eşine açıklayıcı ve aydınlatıcı yardımları asla unutulmayacak olan Latife Hanım'ın Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı eşi olarak da tarihimizde önemli bir yeri vardır.
237 pages, Paperback
First published July 1, 1993
2 people are currently reading
58 people want to read
About the author
Nezihe Araz
24 books20 followersFatma Nezihe Araz, Türk yazar, gazeteci
11 Mayıs 1920’de Konya’da dünyaya geldi. Babası, Ankara milletvekillerinden Rıfat Araz’dır. Fatma Nezihe, babasının Konya Ziraat Bankası müdürü olduğu dönemde dünyaya geldi. Soyadı kanunu çıktığında Mustafa Kemal babası Rıfat Bey’e “Araz” soyadını verdi.
1941'de Ankara Kız Lisesi’ni, 1946’da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü’nü bitirdi. Okuldan mezun olduğu yıl Behice Boran’ın asistanı olarak üniversitede akademik yaşama başladı; bazı sol eylemlere katıldı. 1948’de Behice Boran üniversiteden kovulunca okuldan ayrıldı. Doktora yapmak üzere İstanbul’a gitti. Ancak akademisyenliğe ilgisini yitirdi ve Kenan Rıfai’nin sohbetlerine katılıp Rıfai Dergahı’na girdi.
Şiirlerini 1950’de “Benim Dünyam” adlı kitapta yayımlayan Nezihe Araz, gazeteciliğe aynı yıl Resimli Hayat dergisinde başladı ve bu mesleği 57 yıl sürdürdü. Gazeteciliğe başladığı yıllarda, basın dünyasında bulunan üniversite mezunu çok az sayıda insandan birisiydi. Babıâli’nin çeşitli gazetelerinde fıkra yazarlığı yaptı. Röportajları ve araştırmaları yayınlandı. Gazetecilik alanında verdiği hizmetler, 2003 yılında Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü ile ödüllendirilmiştir.
Kenan Rıfai’nin 1950’de ölümü üzerine ertesi yıl Samiha Ayverdi, Safiye Erol ve Sofi Huri ile birlikte "Ken’an Rifai ve Yirminci Asrın Işığında Müslümanlık'” kitabını yazdı.
1953’te “Fatih’in Deruni Tarihi” adlı kitapla Fatih Sultan Mehmet’in hayatını anlattı. 1959 yılında çıkardığı “Anadolu Evliyaları” adlı kitap çok ses getirdi. Daha sonra Muhammed bin Abdullah’ın hayatını konu alan “Peygamberler Peygamberi Hazreti Muhammed”(1960), “Peygamberlerin Torunları”(1960), Yunus Emre’nin hayatını konu alan “Dertli Dolap” (1961); Mevlana hakkındaki “Aşk Peygamberi / Mevlana’nın Romanı” (1962) ile “28 Peygamber”, “Çocuk ve İslam”, “Gelin Canlar Bir Olalım” (1979) adlı eserleri yazdı.
Meydan-Larousse, Larousse-Gençlik ve Türkiye Ansiklopedisi gibi yayınların yapımcı veya yayıncılığını yaptı.
Anadolu halk törelerini, özellikle kadın giyim ve süs eşyasının özelliklerini ve bunlara ilişkin anekdotları derledi. Anadolu kadınları baş süslemelerinden bir koleksiyon oluşturdu. Orta Anadolu Yörükleri arasında yaptığı araştırmaları "Kırk Pencereli Konak" adıyla yayınladı.
1993’te Mustafa Kemal ile Latife Hanım’ın ilişkisini anlatan “Mustafa Kemal’le 1000 Gün” adlı kitabı yazdı. Anılarından yola çıkarak yazdığı “Mustafa Kemal’in Ankara’sı”(1994), İsmet İnünü’yü anlattığı “Mustafa Kemal’in Devlet Paşası”, "Bir Zamanlar O da Çocuktu: Adı Mustafa" Atatürk hayranlığı ile yazdığı eserlerdendir.
Nezihe Araz, Kent Oyuncuları tarafından sergilenen "Hayattan Yapraklar" adlı televizyon dizisini ve yine Kent Oyuncuları’nın sergilediği, "Akıllı Tavşan ve Güçlü Aslan", "Sihirli Fındıklar" adlı müzikli çocuk oyunlarını yazdı. Araz’ın Devlet Tiyatroları edebi kurullarınca repertuara alınan ve çeşitli tarihlerde oynanan oyunları şunlardır: "Bozkır Güzellemesi", "Öyle Bir Nevcivan", "Alacakaranlık", "İmparatorun İki Oğlu", "Afife Jale", "Cahide", "Ballar Balını Buldum". “Öyle Bir Nevcivan”, 1984 Muhsin Ertuğrul Tiyatro Ödülü’nü; "Afife Jale", 1987 Kültür Bakanlığı En İyi Tiyatro Yazarı Ödülü ile 1988 İsmet Küntay Tiyatro Ödülü’nü kazandı[2]. 1984’ten sonra televizyonda "Hanımlar Sizin İçin" adlı, kadınlara yönelik kuşak programları hazırladı. "O Kadın", "Ekmek Kavgası", "İhtiras Fırtınası", "Afife Jale" ve "Hanım" adlı senaryoları filme çekildi.
Son günlerini İstanbul’da Maltepe Huzurevi’nde geçirdi. Alzheimer oldu. 26 Temuz 2009’da İstanbul’da hayatını kaybetti. Hiç evlenmemiş ve çocuk sahibi olmamıştır.
2010’da Nezihe Araz hakkında kızkardeşi Vecihe Büyükaksoy'un torunu Jeyda Elsasser'in yönetmenliğinde hazırlanan “Beyond Words” adlı belgesel hazırlandı.
11 Mayıs 1920’de Konya’da dünyaya geldi. Babası, Ankara milletvekillerinden Rıfat Araz’dır. Fatma Nezihe, babasının Konya Ziraat Bankası müdürü olduğu dönemde dünyaya geldi. Soyadı kanunu çıktığında Mustafa Kemal babası Rıfat Bey’e “Araz” soyadını verdi.
1941'de Ankara Kız Lisesi’ni, 1946’da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü’nü bitirdi. Okuldan mezun olduğu yıl Behice Boran’ın asistanı olarak üniversitede akademik yaşama başladı; bazı sol eylemlere katıldı. 1948’de Behice Boran üniversiteden kovulunca okuldan ayrıldı. Doktora yapmak üzere İstanbul’a gitti. Ancak akademisyenliğe ilgisini yitirdi ve Kenan Rıfai’nin sohbetlerine katılıp Rıfai Dergahı’na girdi.
Şiirlerini 1950’de “Benim Dünyam” adlı kitapta yayımlayan Nezihe Araz, gazeteciliğe aynı yıl Resimli Hayat dergisinde başladı ve bu mesleği 57 yıl sürdürdü. Gazeteciliğe başladığı yıllarda, basın dünyasında bulunan üniversite mezunu çok az sayıda insandan birisiydi. Babıâli’nin çeşitli gazetelerinde fıkra yazarlığı yaptı. Röportajları ve araştırmaları yayınlandı. Gazetecilik alanında verdiği hizmetler, 2003 yılında Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü ile ödüllendirilmiştir.
Kenan Rıfai’nin 1950’de ölümü üzerine ertesi yıl Samiha Ayverdi, Safiye Erol ve Sofi Huri ile birlikte "Ken’an Rifai ve Yirminci Asrın Işığında Müslümanlık'” kitabını yazdı.
1953’te “Fatih’in Deruni Tarihi” adlı kitapla Fatih Sultan Mehmet’in hayatını anlattı. 1959 yılında çıkardığı “Anadolu Evliyaları” adlı kitap çok ses getirdi. Daha sonra Muhammed bin Abdullah’ın hayatını konu alan “Peygamberler Peygamberi Hazreti Muhammed”(1960), “Peygamberlerin Torunları”(1960), Yunus Emre’nin hayatını konu alan “Dertli Dolap” (1961); Mevlana hakkındaki “Aşk Peygamberi / Mevlana’nın Romanı” (1962) ile “28 Peygamber”, “Çocuk ve İslam”, “Gelin Canlar Bir Olalım” (1979) adlı eserleri yazdı.
Meydan-Larousse, Larousse-Gençlik ve Türkiye Ansiklopedisi gibi yayınların yapımcı veya yayıncılığını yaptı.
Anadolu halk törelerini, özellikle kadın giyim ve süs eşyasının özelliklerini ve bunlara ilişkin anekdotları derledi. Anadolu kadınları baş süslemelerinden bir koleksiyon oluşturdu. Orta Anadolu Yörükleri arasında yaptığı araştırmaları "Kırk Pencereli Konak" adıyla yayınladı.
1993’te Mustafa Kemal ile Latife Hanım’ın ilişkisini anlatan “Mustafa Kemal’le 1000 Gün” adlı kitabı yazdı. Anılarından yola çıkarak yazdığı “Mustafa Kemal’in Ankara’sı”(1994), İsmet İnünü’yü anlattığı “Mustafa Kemal’in Devlet Paşası”, "Bir Zamanlar O da Çocuktu: Adı Mustafa" Atatürk hayranlığı ile yazdığı eserlerdendir.
Nezihe Araz, Kent Oyuncuları tarafından sergilenen "Hayattan Yapraklar" adlı televizyon dizisini ve yine Kent Oyuncuları’nın sergilediği, "Akıllı Tavşan ve Güçlü Aslan", "Sihirli Fındıklar" adlı müzikli çocuk oyunlarını yazdı. Araz’ın Devlet Tiyatroları edebi kurullarınca repertuara alınan ve çeşitli tarihlerde oynanan oyunları şunlardır: "Bozkır Güzellemesi", "Öyle Bir Nevcivan", "Alacakaranlık", "İmparatorun İki Oğlu", "Afife Jale", "Cahide", "Ballar Balını Buldum". “Öyle Bir Nevcivan”, 1984 Muhsin Ertuğrul Tiyatro Ödülü’nü; "Afife Jale", 1987 Kültür Bakanlığı En İyi Tiyatro Yazarı Ödülü ile 1988 İsmet Küntay Tiyatro Ödülü’nü kazandı[2]. 1984’ten sonra televizyonda "Hanımlar Sizin İçin" adlı, kadınlara yönelik kuşak programları hazırladı. "O Kadın", "Ekmek Kavgası", "İhtiras Fırtınası", "Afife Jale" ve "Hanım" adlı senaryoları filme çekildi.
Son günlerini İstanbul’da Maltepe Huzurevi’nde geçirdi. Alzheimer oldu. 26 Temuz 2009’da İstanbul’da hayatını kaybetti. Hiç evlenmemiş ve çocuk sahibi olmamıştır.
2010’da Nezihe Araz hakkında kızkardeşi Vecihe Büyükaksoy'un torunu Jeyda Elsasser'in yönetmenliğinde hazırlanan “Beyond Words” adlı belgesel hazırlandı.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
December 24, 2021
Interesting journey of Mustafa Kemal's wife. Worth reading to know the history of TR from this side.
Read
October 9, 20241997 baskısı
Displaying 1 - 2 of 2 reviews