Ο Ποπολάρος και άλλα διηγήματα

by Γρηγόριος Ξενόπουλος, Γρηγόριος Ξενόπουλος

Πρωτοδημοσιεύτηκε με τον τίτλο ο "Αντάρτης". Ο Ζέππος ο Πεμπονάρος είναι ο ποπολάρος, που μια όμορφη αρχοντοπούλα, η κοντεσσίνα Έλδα τον μεταχειρίζεται απάνθρωπα, απάνω κάτω σαν σκυλί. Έτσι στην ψυχή του πληγωμένου ποπολάρου ξυπνά όλο το μίσος της τάξης του, για να αρχίσει μια πάλη - μια άγρια μάχη, ένα επεισόδιο στο μεγάλο, τον προαιώνιο πόλεμο των τάξεων.

Genres: Classics, Historical, Drama

208 pages, Paperback

First published January 1, 1933

About the author

Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1867 από Ζακυνθινό πατέρα και από μητέρα Φαναριώτισσα. Η οικογένειά του εγκαταλείπει την Πόλη, όταν ο Γρηγόριος ήταν έντεκα μηνών και εγκαθίσταται στη Ζάκυνθο. Μετά το γυμνάσιο ο Ξενόπουλος παρακολουθεί μαθήματα φυσικομαθηματικών στο πανεπιστήμιο της Αθήνας. Όμως, η λογοτεχνία και η δημοσιογραφία τον αποσπούν οριστικά. Συνεργάζεται με όλες σχεδόν τις εφημερίδες και τα περιοδικά της εποχής του.
Το 1890 ο Γεώργιος Δροσίνης του προτείνει και αναλαμβάνει αρχισυντάκτης στην Εστία. Το 1896 ο ιδιοκτήτης του παιδικού περιοδικού «Διάπλασις των παίδων» Νικόλαος Παπαδόπουλος τον παίρνει αρχισυντάκτη και αργότερα του αναθέτει τη διεύθυνση του περιοδικού.
Αν και είναι επηρεασμένος από τις ευρωπαϊκές πολιτιστικές ανακατατάξεις, δεν περιορίζεται μέσα στα πλαίσια του ηθογραφικού μυθιστορήματος, αλλά προχωράει και ασχολείται με την περιγραφή των ψυχικών ικανοτήτων των ηρώων του. Γίνεται ένας ψυχογράφος που τηρεί όμως αυστηρά την αντικειμενικότητά του. Ο Ξενόπουλος έγραψε με την ίδια επιτυχία και δράματα και κωμωδίες κυρίως με θέμα τον έρωτα. Τα έργα του είναι ηθογραφίες που αναδεικνύουν τη ζωή μιας εποχής η μιας τοπικής κοινωνίας, τοπικές και εποχικές ιδιαιτερότητες παίρνουν συχνά ισχύ άγραφων νόμων που επιβάλλονται μέσα από την κοινωνία. Τα έργα του ταξινομούνται είτε στη Ζάκυνθο είτε στην Αθήνα και ο Ξενόπουλος έρχεται να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των δύο Σχολών, της Αθηναϊκής και της Επτανησιακής. Ο Ξενόπουλος πέθανε σε μεγάλη ηλικία το 1951 στην Αθήνα μακριά από το αγαπημένο του νησί.

Reviews

[°°°·.°·..·°¯°·._.· ʜᴇʟᴇɴ Ροζουλί Εωσφόρος ·._.·°¯°·.·° .·°°° ★·.·´¯`·.·★ Ⓥⓔⓡⓝⓤⓢ Ⓟⓞⓡⓣⓘⓣⓞⓡ Ⓐⓡⓒⓐⓝⓤⓢ Ταμετούρο Αμ · Rating 3 out of 5]

Λίμπρο Ντόρο, ποπολάροι της λαϊκής τάξης και αριστοκράτες με ονόματα βαριά σαν Ιστορία και με προνόμια απαλά, πουπουλένια, δαντελένια, γεμάτα ευωχία και τρυφηλότητα.
Οι βαριές κληρονομικές αξιώσεις και οι λαϊκές εξελίξεις που οδηγούν μετά τη γαλλική επανάσταση σε μια πρωτόγνωρη κοσμοθεωρία σχετικά με τους πλούσιους και τους φτωχούς.
Πολλές γλυκές και σκληρές ιστοριούλες απο τα Επτάνησα πριν ακόμη την ένωση τους με την Ελλάδα. Φαιδρές πολιτικές παραστάσεις. Τραγικές οικογενειακές πράξεις στο μονόπρακτο της αιώνιας στέρησης και της μιζέριας, κάπου κοντά στα παρασκήνια της πείνας και στη σκηνή του ηθικού και του εντίμου που αναγκαζεται να ρίξει αυλαία για να προλάβει να επιβιώσει αλλάζοντας θεατρικό σανίδι, αναζητώντας χειροκροτήματα ντροπής και εξευτελισμού χάρη στην αγοραστική αξία της πουλημένης αγνότητας στο παζάρι του ξεμωραμένου και γερασμένου πλούτου.

Ο Ξενόπουλος σκιαγραφεί με την πένα της τέχνης του τα πλάσματα και τα έργα της παλιάς, της αλλοτινής Ελλάδας, της μεταβατικής εποχής που γέννησε κράτος δικαίου, νόμους, θεσμούς, ηθικούς και παραδοσιακούς κανόνες, εθιμοτυπικούς πολιτισμούς μιας πανσπερμίας ανθρώπων, λόγων και έργων.

🎩👑👑👒🌂

Καλή ανάγνωση.
Πολλούς και σεμνούς ααπααμούς.

[Maria Bikaki · Rating 4 out of 5]

Ώρα για ένα ευχάριστο διάλειμμα. Πρόκειται για ένα πολύ γνωστό βιβλίο και δε θα σας κουράσω γράφοντας κάποια από τις γνωστές και μακρόσυρτες κριτικές μου. Περισσότερο ένιωσα την ανάγκη να σας γράψω δυο κουβέντες γιατί υποθέτω όλοι σας έχετε κάποια ταινία, κάποιο βιβλίο που σας έχει συντροφεύσει στη ζωή σας ή σας θυμίζει κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο. Για μένα λοιπόν ο ποπολάρος μου θυμίζει το πιο αγαπημένο μου πρόσωπο στη γη τη μαμά μου δεδομένου ότι έχω περάσει τα τελευταία 22 χρόνια (εντάξει 30) της ζωής μου να παρακολουθώ μαζί της τον ποπολάρο ο οποίος τυγχάνει να είναι η αγαπημένη της ελληνική ταινία. Πραγματικά άνετα τώρα θα μπορούσα να σας παίξω όλους τους ρόλους γιατί ξέρω όλες τις ατάκες απέξω και ανακατωτά για να μην πω ότι ακόμα πιστεύω ακράδαντα ότι κατά βάθος τις selfies τις ανακάλυψαμε η μάνα μου όταν ταξιδέψαμε πριν χρόνια για διακοπές στη Ζάκυνθο και πολυφωτογραφηθήκαμε στο λόφο της Μπόχαλης περιμένοντας τον Ζεππο Πεμπονάρη (βολευόμασταν και με τον Κώστα Πρέκα) να μας κουνήσει το μαντήλι. Ντρέπομαι που μέχρι δεν είχα διαβάσει το αυθεντικό κείμενο παρόλο που είμαι φαν του Ξενόπουλου υποθέτω ότι δεν το έκανα ακριβώς λόγω της οικειότητας που είχα με την ιστορία που θεώρησα ότι δεν ήταν απαραίτητο όμως να τις προάλλες που βλέπαμε ξανά την ταινία (τι νομίζετε την έχουμε και σε dvd αμ πως) ξαφνικά μου γεννήθηκε αυτή η επιθυμία και πράγματι μου χάρισε ένα νοσταλγικό απόγευμα γεμάτο από εικόνες της Ζακύνθου και της εποχής των ποπολάρων. Ξαναφόρεσα το μακρύ μου φόρεμα, πήρα παραμάσκαλα το ομπρελίνο και ως άλλη κοντεσίνα Έλντα (φυσικά και όταν ημουν μικρή φαντασιωνόμουν ότι είμαι η Έλντα και θα έρθει ο Ζέππος να μου κάνει κόρτε) και μεταφέρθηκα νοητά στη Ζάκυνθο του 19ου αιώνα. Η αγάπη της ¨Ελντας και του Ζέππου θα αποτελέσει για τον Ξενόπουλο την αφορμή για να καταδείξει την ταξική διαφορά. Καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου αναρωτιόμαστε αν αυτός ο έρωτας θα αποτελέσει την αιτία για να καταρριφθεί αυτό το χάσμα γενεών. Μέσα από το ερωτικό παιχνίδι των δύο νεαρών εραστών ο Ξενόπουλος προβαίνει σε μια ανάλυση της Ζακυνθινής κοινωνίας του 19ου αιώνα. Είναι τόσο μεγάλος ο έρωτας του ήρωα μας που θα τον οδηγήσει να επαναστατήσει και να δώσει τη δική του μάχη με πείσμα και τόλμη να γεφυρώσει το ταξικό χάσμα. Σε αυτό το σημείο θα μου επιτρέψετε να κρατήσω στη μνήμη μου το κινηματογραφικό θριαμβευτικό τέλος του Ζέππου και στη σκέψη ότι ήταν αρκετή η αγάπη για να γεφυρώσει το χάσμα των τάξεων παρά το λογοτεχνικό. Τώρα με συγχωρείτε πάω να πείσω τη μαμά μου να ξαναδούμε μαζί τον Ποπολάρο. Λέτε να θέλει?

ΥΓ. Στο βιβλίο υπήρχαν και μερικά ακόμα διηγήματα μικρότερης έκτασης τα οποία προσωπικά δε με συγκίνησαν ιδιαίτερα. 4 αστέρια για την Έλδα και τον Ζέππο ρε γαμώτο.

[AMj · Rating 1 out of 5]

Συγγνώμη αλλά ποτέ δεν κατάλαβα το γιατί.

[Vichy · Rating 4 out of 5]

Μόνο που το τέλος δεν ήταν ευτυχές, όπως στην ταινία του 1971. Ο καημένος ο Ζέππος ο Πεμπονάρης παντρεύτηκε το θάνατο και η Έλντα του κόντε-Ντιμάρα το Ροβέρτο Μπράουν. (Άσε που ήταν και ξανθιά). Τελικά, φαίνεται ότι ο έρωτας δεν μπορεί να γεφυρώσει τα ταξικά χάσματα.

Η έκδοση περιέχει και 9 διηγήματα.

Μανταλένα: Πώς φαίνεται στα μάτια ενός μικρού παιδιού μια όμορφη κοπέλα, και πώς του φαίνεται η ίδια μετά από πενήντα χρόνια... (θεά)

Οι ερωτευμένοι: Πώς ο Παυλάκης, ετών 12, ξεσηκώνει τη συμπεριφορά του ερωτευμένου σκύλου του Αζώρ προκειμένου να κερδίσει την καρδιά της σκυλίτσας Σεμίρα από τον αντίζηλό του Μούργο. Έτσι και αυτός ξεπαστρεύει τον αντίζηλό του Πίπη και κερδίζει την παρέα της μικρής Κεβής.

Νανότα: Όσο κι αν οι Μιμάτσοι, πατέρας και γιος, κυνηγούν την κόρη κι αδελφή αντίστοιχα, αυτή καταφέρνει και τους ξεγλυστρά και κάνει τα δικά της. Είναι ανεξέλεγκτη και χωρίς τη σωστή καθοδήγηση αφήνεται στο ξύπνημα της φύσης χωρίς κρίση και συνείδηση (κωμικοτραγικό) με αναπόφευκτες συνέπειες.

Το ζακυθινό μαντήλι: Πώς και με ποια λογική η Κλάρα του κόντε Ναδαλή έφταξε ένα αριστουργηματικό κεντητό μαντήλι και πώς αυτό κατάληξε στην ιδιοκτησία της νεο αφιχθείσης βασίλισσας Όλγας. Το μαντήλι σχολιάστηκε τόσο πολύ από ανθρώπους που το είδαν αλλά και δεν το είδαν που η πραγματικότητα των κεντημένων παραστάσεών του αλλοιώθηκε. (βλέπε ασπίδα του Αχιλλέα)

Η κούκλα της νύφης: Ο πατέρας της Χρυσής, ετών 14, αναγκάσθηκε να την παντρέψει. Το κορίτσι κινδύνευε από κάθε ηλικίας άντρα γιατί ήταν πολύ πλούσιο και πολύ όμορφο. Αλλά ήταν παιδί... Ο εικοσάχρονος γαμπρός, ο Τώνης, επιλογή του πατέρα της, αποδείχθηκε ότι πλάι σ΄άλλα είχε και μυαλό, γιατί βρήκε τον τρόπο να προσεγγίσει τη Χρυσή, η οποία πέταξε την κούκλα και πήρε τον Τζων-Τζων.

Ερμίνα το πουλημένο κορμί: Η θλιβερή ιστορία της 16χρονης Ερμίνα που η θεία της την πούλησε λόγω φτώχειας σε έναν μεσόκοπο. Πώς από τα γέλια, τις χαρές και τη λατρεία όλου του χωριού πέρασε στην απομόνωνση και την ταπείνωση. Η μόνη της χαρά απέμεινε η επάνοδος στη ρουτίνα μόλις έφυγε ο κυρ-Αντρέας και η βεβαιότητα ότι δε θα την ξαναπουλήσει η θεία της εφόσον δουλεύει ο αργαλειός.

Η Φανερωμένη: Κάπως έτσι, πρέπει να έχουν χτισθεί πολλές εκκλησίες ανά την Ελλάδα. Ο καπετάν Βαγγέλης έπιασε στα δίχτυα του μια παλιά εικόνα της Παναγίας, από τη βυζαντινή εποχή. Τα μάτια έλαμψαν για μια στιγμή κι έτσι οι ψαράδες δεν την πέταξαν νομίζοντάς την άχρηστο παλιόξυλο. Κι από εκεί ξεκινάει ο αγώνας για την ανέγερση ναού προς τιμήν της.

Ο τύπος κι η ουσία: Πολλοί θα έλεγαν άλλο το ένα κι άλλο το άλλο αλλά για το Δικαστή Γερασιμάκη Δαρέζη είναι το ίδιο. Όταν ενώθηκε η Επτάνησος με την Ελλάδα του δόθηκε η θέση του Έπαρχου κάπου στην Πελοπόννησο. Με κωμικό και πικρό τρόπο αφηγείται τις προσδοκίες του αφελούς αριστοκράτη και πώς αυτές καταβαραθρώνονται από την πραγματικότητα του νέου ελληνικού κράτους.

Η Σκουφάτη: Ένας νέος πρωτοδίκης κόλλησε από τη γυναίκα του την αγάπη της για τα καναρίνια. Όταν φτάνει η ώρα να ζευγαρώσουν το αρσενικό τους καναρίνι, το Τζίκο, οι υποφήφιες νύφες είναι 2. Η Ηλέκτρα, σεμνή και ταπεινή και η Σκουφάτη, όμορφη, τολμηρή και υπεράνω. Γιατί και τα καναρίνια είναι διαφορετικά το ένα από το άλλο. Ο πρωτοδίκης θέλησε να τιμωρήσει τη Σκουφάτη και την τοποθέτησε μπροστά στη σκηνή του ζευγαρώματος ανάμεσα στην Ηλέκτρα και το Τζίκο. Η Σκουφάτη πέθανε επό τη στενοχώρια της και ο πρωτοδίκης το μετάνιωσε σκληρά που έκανε το Θεό.

[Κέλλυ Θεοδωρακοπούλου · Rating 3 out of 5]

Ένας μεγάλος συγγραφέας όχι σε πολύ μεγάλες του στιγμές... Δεν είναι άσχημα αυτά τα διηγήματα, απλώς μερικά έχουν τόσο ασήμαντο θέμα που δεν άξιζε τον κόπο να γραφτεί, τουλάχιστον με τα σημερινά δεδομένα. Η νουβέλα, πάλι, μπορεί να περιγραφεί με μια λέξη που άρχισε να υπάρχει πολύ πρόσφατα: ghosting. Η Έλδα κάνει ghosting στον Ζέππο Πεμπονάρη, επειδή αυτή είναι αριστοκράτισσα κι αυτός "ποπολάρος". Σήμερα το κάνει πολύς κόσμος και χωρίς λόγο. Πάντως γενικά για τον Ξενόπουλο, αν τον έχετε απορρίψει έχοντας διαβάσει μόνο αυτό το βιβλίο από τα όσα έχει γράψει, δεν έχετε ιδέα. Δοκιμάστε πρώτα και κάποιο άλλο.