Μεγάλη περιπέτεια

by Γρηγόριος Ξενόπουλος, Γρηγόριος Ξενόπουλος

Ο Γιάκομος Ραβάλης, έμπορος στη Ζάκυνθο, γνωρίζεται φιλικά με την Έμμα, Εβραία στην καταγωγή. Μια φιλία που με το χρόνο καταλήγει σ’ έναν παράφορο έρωτα. Ο θρησκευτικός φανατισμός και το μίσος που έχει ξεσπάσει, μεταξύ χριστιανών και Εβραίων, δημιουργούν απροσδόκητες εξελίξεις. Έτσι, η μεγάλη περιπέτεια αρχίζει ανάμεσά τους. Τι θα επικρατήσει στις επιλογές τους; Η ηθική δικαίωση του γάμου ή η θρησκευτική διαφορά;

336 pages, Paperback

First published January 1, 1984

About the author

Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1867 από Ζακυνθινό πατέρα και από μητέρα Φαναριώτισσα. Η οικογένειά του εγκαταλείπει την Πόλη, όταν ο Γρηγόριος ήταν έντεκα μηνών και εγκαθίσταται στη Ζάκυνθο. Μετά το γυμνάσιο ο Ξενόπουλος παρακολουθεί μαθήματα φυσικομαθηματικών στο πανεπιστήμιο της Αθήνας. Όμως, η λογοτεχνία και η δημοσιογραφία τον αποσπούν οριστικά. Συνεργάζεται με όλες σχεδόν τις εφημερίδες και τα περιοδικά της εποχής του.
Το 1890 ο Γεώργιος Δροσίνης του προτείνει και αναλαμβάνει αρχισυντάκτης στην Εστία. Το 1896 ο ιδιοκτήτης του παιδικού περιοδικού «Διάπλασις των παίδων» Νικόλαος Παπαδόπουλος τον παίρνει αρχισυντάκτη και αργότερα του αναθέτει τη διεύθυνση του περιοδικού.
Αν και είναι επηρεασμένος από τις ευρωπαϊκές πολιτιστικές ανακατατάξεις, δεν περιορίζεται μέσα στα πλαίσια του ηθογραφικού μυθιστορήματος, αλλά προχωράει και ασχολείται με την περιγραφή των ψυχικών ικανοτήτων των ηρώων του. Γίνεται ένας ψυχογράφος που τηρεί όμως αυστηρά την αντικειμενικότητά του. Ο Ξενόπουλος έγραψε με την ίδια επιτυχία και δράματα και κωμωδίες κυρίως με θέμα τον έρωτα. Τα έργα του είναι ηθογραφίες που αναδεικνύουν τη ζωή μιας εποχής η μιας τοπικής κοινωνίας, τοπικές και εποχικές ιδιαιτερότητες παίρνουν συχνά ισχύ άγραφων νόμων που επιβάλλονται μέσα από την κοινωνία. Τα έργα του ταξινομούνται είτε στη Ζάκυνθο είτε στην Αθήνα και ο Ξενόπουλος έρχεται να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ των δύο Σχολών, της Αθηναϊκής και της Επτανησιακής. Ο Ξενόπουλος πέθανε σε μεγάλη ηλικία το 1951 στην Αθήνα μακριά από το αγαπημένο του νησί.

Reviews

[Paradoxe · Rating 5 out of 5]

Η διάθεση του συγγραφέα όπως και η ιστορία δίνεται σε εμάς κλιμακωτά. Απ’ το μπρίο και την ανάμικτα αισιόδοξη διάθεση, τη σχεδόν εφηβική, προχωράμε προς την ενηλικίωση, που αντιστρόφως ανάλογα προοιωνίζει την είσοδο των Ελλήνων σε ‘κεινο το παγκόσμιο ψηφιδωτό, που συμπαρέσυρε όλους τους λαούς, χωρίς να εξαιρούνται ούτε οι πιο ουδέτεροι, στην πίστη πως είναι δίκαια, μια αυξανόμενη ρατσιστική διάθεση. Ο Ξενόπουλος είναι πολύ λιγότερο καλοδιάθετος και αισιόδοξος σε αυτό το έργο. Δε λείπει βέβαια ο ραφινάτος, μελωδικός τόνος του, που παρουσιάζεται μέσα από μια υφή ανάλαφρη, φαινομενικά. Συνεπής στη διάθεση του διαρκώς να αγγίξει το πρότυπο των χαρακτήρων, όπως δομούνται στους Δαιμονισμένους και στη βία που προανήγγειλε ο Ρασκόλνικωφ. Συνεπής ακόμη όπως σε κάθε άλλο έργο, στα Όχι και τα Ναι, του Che fece.

Δε συγχωρεί κανέναν και ειδικά τους επώνυμους που τάχθηκαν υπέρ του φανατισμού και του ρατσισμού. Δε θα συγχωρούσε ούτε τον εαυτό του στη νεώτερη ηλικία του, αν έβλεπε πως στο μέλλον από βλακεία θα συνέγραφε, στο ιταλικό προπαγανδίστικο έντυπο του 40. Δε συγχωρείται τίποτα που κατεβάζει τον άνθρωπο απ’ το βάθρο της διάνοιας, σε εκείνο του αγελαίου ζώου, που χαρακτηρίζεται πρώτα απ’ το ρήμα ‘’ανήκω’’ κι ύστερα απ’ το ρήμα ‘’είμαι’’. Το μειονέκτημα του βιβλίου είναι πως η κλιμάκωση αυτή καθυστερεί πάρα πολύ. Όταν όμως σκάει, διαλύει τα πάντα. Δε μένει τίποτα όρθιο. Είναι η στιγμή που ο Ξενόπουλος βγαίνει απ’ τον εαυτό και την εποχή του και κοιτάει τον κόσμο έξω απ’ τα πλαίσια του, πέρα απ’ την εποχή του. Είναι η στιγμή που τερματίζεται η ενήβωση και έρχεται η οριστική, διαύγεια του καλλιτέχνη πέρα απ’ τα δεσμά του χώρου και του χρόνου, που αγκαλιάζει την ευθύνη του πνευματικού ανθρώπου και ξεσκίζει τις φορεσιές που δίνουν ταυτότητες και μένουν οι άνθρωποι γυμνοί και τελικά τόσο μα τόσο ίδιοι. Συνακόλουθοι πάντοτε με την αντίδραση στην απαγόρευση πέρα από κάθε λογικό ειρμό.


- Ναι το ξέρω οι άνθρωποι εδώ μας αγαπούν. Μα ο όχλος είναι παντού ο ίδιος. Κι αν μερικοί, από συμφέρο, εξεγείρουν τον όχλο;
- Κι έχει συμφέρο κανένας να πάθουν κακό οι Εβραίοι;
- Πώς όχι; Στην ανεμοζάλη χαίρεται ο λύκος. Και λύκοι υπάρχουν παντού… Όταν γίνονται ταραχές, όταν λεηλατούνται μαγαζιά, όταν κλείουν εμπορικά σπίτια, όταν φεύγουν οικογένειες, δεν είναι πολλοί που ωφελούνται;
- Μπορεί. Αλλά δεν πιστεύω να βρεθεί εδώ άνθρωπος που να εξερεθίσει τον όχλο, εναντίον των Εβραίων;
- Σοβαρά εννοώ, γιατί μερικές μπατζολέτες, μπορεί να γίνουν – ούτε ο λαός μας πιστεύει εύκολα τα παραμύθια. Πες μου τώρα – τι ακριβώς έγινε στην Κέρκυρα;
Του διηγήθηκε τότε όσα είχε διαβάσει. Ήταν βέβαια σοβαρά κι υπήρχε φόβος να γίνουν σοβαρότερα, γιατί εκτός απ’ τους κρυφούς συμφεροντολόγους, ήταν και μερικοί δημοσιογράφοι και λόγιοι περιωπής – ο Πολυλάς πχ- που από ιδεολογία, από φανατισμό, επίστευαν και υποστήριζαν πως οι Εβραίοι κάνουν με χριστιανικό αίμα ταζυμα τους και κάθε χρόνο πέφτει ο κλήρος σε μια κοινότητα να κλέψει, γι’ αυτό το σκοπό, ένα μικρό χριστιανόπουλο.

Και μένει μόνη η αγάπη απέναντι στη σιχασιά του ανθρώπου για τον άνθρωπο και τα αρθριτικά δάχτυλα της δε μπορούν να πιάσουν τα ρούχα να τα βγάλουν, να μπορέσουν να δείξουν πόσο μα πόσο ίδιοι είμαστε!