Myśli o dawnej Polsce

by Paweł Jasienica

Czy dla nas – zwykłych czytelników, czytaczy historii – jest coś bardziej frapującego niż odpowiedź na pytanie – co by się stało, gdyby…

A jeszcze większą przyjemnością jest, gdy takie rozmyślania zostają podparte ogromną historyczną wiedzą, jaką prezentuje nam Paweł Jasienica w książce Myśli o dawnej Polsce. Dla każdego, kto choć odrobinę smakuje polską historię, zastanawia się, dlaczego losy potoczyły się tak, a nie inaczej – to doprawdy prawdziwa rozkosz zagłębić się w owe dywagacje światłego i mądrego autora, wybitnego znawcy Polski Piastów i Jagiellonów i popłynąć z nim w wartki nurt wydarzeń tamtych czasów oraz przyjrzeć się procesom, które doprowadziły Polskę do miejsca, gdzie dziś się znajduje.

Znakomita intelektualna przygoda dla tych, którzy lubią zastanawiać się nad przeszłością.

Genres: History, Audiobook, Nonfiction

304 pages, Hardcover

First published January 1, 1960

Reviews

[denudatio_pulpae · Rating 3 out of 5]

Za mną kolejna porcja przemyśleń i komentarzy Pawła Jasienicy dotyczących historii dawnej Polski. Książka podzielona jest na dwie części – Podglebie oraz Zmianę kursu. Pierwsza zawiera eseje dotyczące epoki piastowskiej, druga opowiada o czasach późniejszych, o Rusi, Litwie, oraz o początkach panowania kolejnej dynastii, której założycielem był litewski książę Jagiełło.

Lubię styl Jasienicy, ale jako człowiek bez gruntownego przygotowania w dziedzinie historii, momentami traciłam wątek. Trzeba być dość solidnie przygotowanym do lektury, żeby się nie zgubić w dygresjach autora. Niestety, ja takim przygotowaniem pochwalić się nie mogę, wstyd ;) Mimo tych drobnych problemów, przeczytałam książkę z przyjemnością.
7/10

[Sebastian Gebski · Rating 5 out of 5]

"Myśli ..." wcześniej mi umknęły trafiłem na nie całkowicie przypadkiem i oczywiście zadziałała magia nazwiska "Jasienica" (a właściwie pseudonimu). I bynajmniej się nie zawiodłem - mając na uwadze jak wiele lat minęło od napisania tej książki, to wręcz niesamowite jak dobrze się ją czyta i jak ponadczasowe są wnioski.

Widziałem jak ktoś inny w swojej recenzji pisał o tym jak łatwo się zgubić jeśli ktoś nie jest historykiem i ma braki w zakresie tła historycznego - totalnie się nie zgadzam. Wprawdzie historia zawsze mnie fascynowała, ale zawodowo zajmuję się czymś zupełnie innym a mimo to nie miałem żadnego problemu z odnalezieniem się w kontekście - mimo tego, że na przestrzeni całej książki autor dotyka zarowno tematyki piastowskiej (od zarania państwowości) do praktycznie końca epoki jagiellońskiej (aczkolwiek efektywnie kończy raczej na schyłku panowania Jagiełły).

Wracając do moich wrażeń - to nie jest ot po prostu książka historyczna opisująca daną epokę. Mamy tu do czynienia z analizą polityczną, która doszukuje się pra-przyczyn pewnych trendów/kierunków i decyzji, które zmaterializowały się setki lat później. I diablo dobrze się to czyta - a, co ciekawe, jestem świeżutko po lekturze "The Story of Russia" Figesa (wydana w 2023!). To wręcz szokujące jak te książki dobrze się uzupełniają, jak pasują do siebie wnioski - ręce wręcz składają się momentami do oklasków.

Polecam. Nie chcę wyjść na fanboya, ale cholera - czytałem dużo Jasienicy i jeszcze nie trafiłem na pozycję, która wpadałaby choć w kategorię "średnia". Aż trudno uwierzyć że książka historyczna, pisana mimo wszystko w epoce PRLu może aż tak dobrze się zestarzeć.

[Boogie · Rating 4 out of 5]

Autor porównuje schyłek Piastów i początek Jagiellonów na tronie Polski, opisuje głównie politykę zagraniczną (konflikty z Krzyżakami, sojusze z Rusinami i Litwinami) i jakie zmiany przyniosło połączenie się Korony z Wielkim Księstwem Litewskim. Jasienica zwraca uwagę na wiele utraconych szans polityki wschodniej, która doprowadziła do umocnienia się Moskwy.
Świetnie napisana, zainteresowało mnie zwłaszcza to, że dużą część książki o historii Polski stanowi historia Rusi i najazdów mongolskich, oraz to, jak wpłynęły na kształtowanie się państw wschodnich Słowian.

[Oliwia Bielecka · Rating 4 out of 5]

totalnie nie moje klimaty, ale o dziwo się wciągnęłam. Czuć, że książka napisana przez człowieka z ogromną wiedzą