1204: Η γένεση

Η διαμόρφωση του νεώτερου ελληνισμού, 1204-1922 #1

by Γιώργος Καραμπελιάς

Το 1204 -χρονολογία κατά την οποία κατεστράφη ολοσχερώς η Κωνσταντινούπολη, συμπαρασύροντας το χιλιόχρονο οικοδόμημα του Βυζαντίου- παραμένει σχεδόν άγνωστο ή αγνοημένο.

Πώς και γιατί σβήστηκε και αποσιωπήθηκε το 1204 από τη συλλογική μνήμη, παρότι αποτέλεσε ένα γεγονός αποφασιστικότερης σημασίας και από αυτή την Άλωση του 1453; Πώς και γιατί δεν αντιμετωπίζεται ως το γενέθλιο ορόσημο στην ιστορία του νεώτερου ελληνικού έθνους;

Η απόκρυψη της σημασίας της πρώτης και καθοριστικής Άλωσης συσκοτίζει την ίδια τη διαδικασία συγκρότησης του νεώτερου ελληνισμού και της συνέχειας του με τον βυζαντινό. Παράλληλα, και συναφώς, αποκρύπτει τις αποικιακού τύπου σχέσεις που εγκαθιδρύθηκαν ανάμεσα στους Δυτικούς κατακτητές και τους Έλληνες του ύστερου Βυζαντίου, παραχαράσσοντας την παγκόσμια ιστορία, ειδικότερα στο κρίσιμο κεφάλαιο που αφορά στην αποικιοκρατική συγκρότηση της Δύσης.

Η αποφασιστική στιγμή της "στροφής" υπήρξε η περίοδος ανάμεσα στο 1071 και τον 14ο αιώνα, την οποία συμβολικά χαρακτηρίζουμε ως "1204", όταν οι Φράγκοι θα απομυζήσουν και θα διαμελίσουν τον βυζαντινό ελληνισμό, για να τον παραδώσουν ανήμπορο στα χέρια των Οθωμανών. Ο ελληνισμός δεν θα μπορέσει ποτέ πια να σταθεί στα πόδια του ως αυτόνομος χώρος, ως συνέχεια της ελληνικής "οικουμένης", και θα επιβιώνει στο εξής ως ένας απλός μεθοριακός σταθμός μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

Οκτώ αιώνες μετά το 1204, προϋπόθεση για την απο-αποικιοποίηση της σκέψης μας αποτελεί η αναγνώριση μιας ταυτότητας συγκροτημένης διά της αντιστάσεως.

Genres: History, Greece

545 pages, Paperback

First published January 1, 2007

About the author

Ο Γιώργος Καραμπελιάς είναι συγγραφέας, πολιτικός αναλυτής, εκδότης και αρχισυντάκτης του διμηνιαίου περιοδικού Άρδην. Παράλληλα αρθρογραφεί σε εφημερίδες στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Αποτελεί ιδρυτικό μέλος της «Εταιρείας Μελέτης Ελληνικού Πολιτισμού» που απ’ το 2011 εκδίδει το επιστημονικό περιοδικό νέος Λόγιος Ερμής.

Είναι, επίσης, ιδρυτικό και εξέχον μέλος της Κίνησης Πολιτών Άρδην, που δημιουργήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2011. Τον Νοέμβριο του 2016 ήταν ανάμεσα στα πρόσωπα που ίδρυσαν το εθνικιστικό Κίνημα Άρδην.

Reviews

[Παπαθανασίου Ιωάννης · Rating 5 out of 5]

Βιβλίο σταθμός στην μελέτη της Ελληνικής Ιστορίας. Το πόιντ του είναι ότι ο νεότερος ελληνισμός ξεκινά το 1204 (ίσως και λίγο νωρίτερα) και όχι το 1828 όπως πολλοί σύγχρονοι θέλουν να περάσουν. Ως εκ τούτου ο συγγραφέας αποδομεί το ζήτημα δημιουργίας του έθνους από το κράτος μετά την Επανάσταση. Πολύ σημαντικό πως γράφτηκε απί διανοούμενο-μελετητή και όχι ιστορικό. Αυτό το καθιστά πολύ πιο ευκολοδιάβαστο. Εξαντλητικές αναλύσεις και λεπτομέρειες, ενίοτε κουραστικές, απαραίτητες, όμως, για την τεκμηρίωση του έργου.

[Andreas Stamatopoulos · Rating 5 out of 5]

Ένα από τα καλύτερα βιβλία Βυζαντινής Ιστορίας που προσεγγίζει πάρα πολλά θέματα με πλήθος βιβλιογραφικών παραπομπών. Πλήρες και ουσιαστικό ικανοποιεί και τον πιο απαιτητικό αναγνώστη ιστορικών βιβλίων. Εκτός των άλλων πρόκειται για ένα βιβλίο σταθμό στην ελληνική ιστοριογραφία που θα αποτελέσει, αν δεν αποτελεί ήδη, σημείο αναφοράς για τη Βυζαντινή Ιστορία.

[Φειδίας Μπουρλάς · Rating 5 out of 5]

Ἐμβληματικὸ ἔργο, τομὴ στὴν σύγχρονη σκέψι γιὰ τὸ Βυζάντιο καὶ τὴν πρόσληψί του σήμερα, γιὰ τὴν σχέσι τοῦ Βυζαντίου μὲ τὸν ἀρχαῖο καὶ τὸν νεώτερο Ἑλληνισμό, γιὰ τὴν ἱστορικὴ μας συνέχεια, τὴν κληρονομιά μας, τὴν ἐθνική μας αὐτογνωσία, τὸ μέλλον μας. Αὐστηρὴ τεκμηρίωσις τῶν ἱστορικῶν δεδομένων, ὀξυδερκὴς πολιτικὴ σκέψις.

[onejusthead · Rating 4 out of 5]

3,75