What do you think?
Rate this book
Диалектика мифа
"Диалектика мифа" - последняя работа из знаменитого восьмикнижия Лосева, вышедшего в период с 1927 по 1930 г., которая спровоцировала его арест и запрет на издание собственных трудов.
В восьмикнижии Лосев формулирует свое философское кредо, нашедшее окончательное оформление именно в "Диалектике мифа". Основной проблемой всей философской концепции Лосева стала проблема мистических откровений. В его философии слился интерес к мифу как форме сознания и к мифологии как форме коммуникации с Богом. Согласно Лосеву, миф - древнейшая форма освоения мира, обобщающая в одном слове множественные конкретности жизни, - которую философ исследует последовательно диалектически: сначала через отграничение от близких, но все же иных категорий, затем - с точки зрения собственного смысла и внутренней формы. Таким образом, Лосев определяет миф как синтез четырех понятий - личности, истории, чуда и слова. В итоге дается окончательная диалектическая форма: "Миф есть в словах данная чудесная личностная история", "миф есть развернутое магическое имя".
В восьмикнижии Лосев формулирует свое философское кредо, нашедшее окончательное оформление именно в "Диалектике мифа". Основной проблемой всей философской концепции Лосева стала проблема мистических откровений. В его философии слился интерес к мифу как форме сознания и к мифологии как форме коммуникации с Богом. Согласно Лосеву, миф - древнейшая форма освоения мира, обобщающая в одном слове множественные конкретности жизни, - которую философ исследует последовательно диалектически: сначала через отграничение от близких, но все же иных категорий, затем - с точки зрения собственного смысла и внутренней формы. Таким образом, Лосев определяет миф как синтез четырех понятий - личности, истории, чуда и слова. В итоге дается окончательная диалектическая форма: "Миф есть в словах данная чудесная личностная история", "миф есть развернутое магическое имя".
304 pages, Hardcover
First published January 1, 1930
About the author
Aleksei Losev
51 books21 followersRussian philosopher, philologist and culturologist, one of the most prominent figures in Russian philosophical and religious thought of the 20th century.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 12 of 12 reviews
January 10, 2012
الكتاب جميل كمدخل لفلسفة الأسطورة، تشعر أنك تسمعه يتحدث ولست تقرأ، ينتقل من المواضيع الصعبة إلى تشبيهات ووصف قريب من النفس!
نعم صعب ويحتاج إلى تركيز وإلى بحث عن الكثير من المصطلحات خاصة للمبتدئين، بحثت عن الرسم الجيومتري الهندسة الإقليدية واللاإقليدية، وعن خاتم نيبلونغ أو خاتم النيبولنجن كأسطورة واستمعت إلى مقطوعة فاغنر المستمدة منها، بحثت عن الأخوان غريم، منتجع بوشكين، آلة البالالايكا، التفكير الجدلي.
بعض الاقتباسات الطويلة من الكتاب في مدونتي
http://dosha95.blogspot.com/2012/01/b...
الكتاب يستحق اقتباس صفحات وصفحات، أنصح به للمهتمين ولو قليلا!
نعم صعب ويحتاج إلى تركيز وإلى بحث عن الكثير من المصطلحات خاصة للمبتدئين، بحثت عن الرسم الجيومتري الهندسة الإقليدية واللاإقليدية، وعن خاتم نيبلونغ أو خاتم النيبولنجن كأسطورة واستمعت إلى مقطوعة فاغنر المستمدة منها، بحثت عن الأخوان غريم، منتجع بوشكين، آلة البالالايكا، التفكير الجدلي.
بعض الاقتباسات الطويلة من الكتاب في مدونتي
http://dosha95.blogspot.com/2012/01/b...
الكتاب يستحق اقتباس صفحات وصفحات، أنصح به للمهتمين ولو قليلا!
January 28, 2017
كتاب أكثر من مُذهل ويستحق الدراسة.
April 9, 2026
Парадокс дыялектыкі, паэзія логікі, асоба міфа...
Глыбокая навуковая кніга вартая грунтоўнага мозгадрабільнага водгуку. Абы знайшоўся годны чытач, на яго здольны.
Гэты разумны чытач пачаў бы з разбору галоўнага прынцыпу: большая частка кнігі - гэта апафатычнае (праз адмаўленне насуперак катафатычнаму - праз сцвярджэнне) адсяканне, што не ёсць міф: не выдумка, не навуковае выказванне, не метафізіка, не алегорыя, не паэзія, не догмат, не гістарычная падзея. Выклад прыгожа структураваны - спрэс пункты з падпункцікамі. Кожная з'ява разглядаецца асобна і, такім чынам, мы атрымліваем акрэсленне з крытыкай і разборам, што ж такое метафізіка, алегорыя, догмат, больш шырока - рэлігійная свядомасць, матэрыялістычны погляд на свет.
Палітызаваны чытач не абмінуў бы таго, што гэта адзін з ранніх (самы ранні?) тэкстаў, дзе наўпрост гучыць словаспалучэнне "камуністычная міфалогія" і ледзь не высмейваецца матэрыялістычны светапогляд, а адначасова прасоўваецца пэўная апалагетыка светапогляду рэлігійнага. Пераканальна гучыць сцвярджэнне Лосева, што і навука таксама схільная да міфалагічнага мыслення (колькі міфаў стварылася вакол навамоднай тэорыі адноснасці). Надта смела для часу напісання тэксту - 1930. Аўтар сапраўды атрымаў сваю дзясятку лагераў, праўда, адседзеў усяго тры гады і далей выкладаў і навукаваў, даказаўшы, што ў краіне, дзе судзяць ні за што, без розніцы, што ты кажаш і робіш, - а таму жыві і кажы ўсё што хочаш, нават называй камунізм міфам.
Начытаны рэцэнзент захапіўся б шырынёй дасведчанасці Лосева. Акрамя "загаловачных" паняццяў аўтар закранае безліч падтэмаў. Так, у адным абзацы аглядае гісторыю сучаснага яму мастацтва, трапна даючы азначэнні футурызму, кубізму, экпрэсіянізму... У іншым тлумачыць розніцу праваслаўных і каталіцкіх поглядаў на Святую Троіцу ("лагічна" даказваючы слушнасць праваслаўнага догмату), згадвае Афанасія і Васіля Вялікага, Фіхтэ, Шэлінга ды Гегеля. О, каб я была троху глыбей абазнаная ў іх творчасці, можа, я насмелілася б зрабіць нейкія высновы, але ж збянтэжана змаўкаю.
Самы адважны рэцэнзент па пунктах разгледзеў бы аргументацыю Лосева, якая, адпачаткава маючы справу з філасафемамі, часам грунтуецца не на цвёрдых "матэрыялістычных" аксіёмах, а на недаказаных абстракцыях, што не дазваляе ўпэўнена звязваць часткі выказвання злучальнымі словамі "таму" і "значыць" - згаданы прыклад з догматам аб Троіцы. Мы не ведаем сапраўдную прыроду Боства, таму ўпэўненае вывядзенне "лагічнай" высновы з нечыіх умоўных дапушчэнняў гучыць дзіўна, але, што праўда, пераймае стылістыку згаданых аўтарам ранніх багасловаў, чыя логіка выклікае пэўнае непаразуменне ў нашага сучасніка.
Нахабны чытач, не памераўшыся навуковымі здабыткамі і заслугамі, мог бы зрабіць заўвагу аўтару, нібы той, жанглюючы абстракцыямі, вельмі па-чалавечы ставіць мэту не толькі растлумачыць, але і пераканаць у сваёй веры, часам выкарыстоўвае ці не занадта магутныя сродкі ўздзеяння, даючы ўласную скрайне густавую ацэнку некаторым эстэтычным з'явам, кшталту "каталіцкай гістэрыі готыкі". Не маючы жадання аспрэчваць філосафа, які быццам бы піша кнігу, грунтуючыся на строгай логіцы, міжволі хочацца звярнуць увагу на тое, што метафара ў сутнасці - лагічная памылка, бо прынцып метафары - "усё можа быць параўнана з усім", "усё можа быць усім", сапраўды, гучыць дыялектычна ў прафанным значэнні 'супярэчліва', але не лагічна.
Чытач паэтычнага складу, наадварот, пахваліў бы несухую, эмацыйна насычаную мову кнігі, поўную яскравых параўнанняў і метафараў ("мертвое и слепое вселенское чудище – вот вся личность, вот все живое и вот вся история живой личности, на которую только и способен материализм"). Неабыякавасць аўтары як да прадмету разгляду, так і да арэолу паняткаў і імёнаў вакол яго імпануе.
Схільны да сінтэзу і абагульненняў, творчы чытач абавязкова прагнаў бы гэтую кнігу як з'яву праз шкалу самога Лосева, даўшы грунтоўныя аргументы з пунктамі і падпункцікамі, чаму гэтая кніга не ёсць выдумка, не метафізіка, не алегорыя, не паэзія, не догмат... Зрабіўшы парадаксальную выснову, што як міф у выніковым доўга шуканым катафатычным азначэнні Лосева, ёсць сімвал (сутнасць рэчы), ёсць асоба, ёсць асабовыя стасункі, ёсць асабовае жыццё, ёсць цудоўная асаблівая асабовая гісторыя... так і кніга гэтая несумненна ёсць асаблівая цудоўная гісторыя, асабовыя стасункі (з чытачом і аўтарам) і - сама ёсць асоба.
Глыбокая навуковая кніга вартая грунтоўнага мозгадрабільнага водгуку. Абы знайшоўся годны чытач, на яго здольны.
Гэты разумны чытач пачаў бы з разбору галоўнага прынцыпу: большая частка кнігі - гэта апафатычнае (праз адмаўленне насуперак катафатычнаму - праз сцвярджэнне) адсяканне, што не ёсць міф: не выдумка, не навуковае выказванне, не метафізіка, не алегорыя, не паэзія, не догмат, не гістарычная падзея. Выклад прыгожа структураваны - спрэс пункты з падпункцікамі. Кожная з'ява разглядаецца асобна і, такім чынам, мы атрымліваем акрэсленне з крытыкай і разборам, што ж такое метафізіка, алегорыя, догмат, больш шырока - рэлігійная свядомасць, матэрыялістычны погляд на свет.
Палітызаваны чытач не абмінуў бы таго, што гэта адзін з ранніх (самы ранні?) тэкстаў, дзе наўпрост гучыць словаспалучэнне "камуністычная міфалогія" і ледзь не высмейваецца матэрыялістычны светапогляд, а адначасова прасоўваецца пэўная апалагетыка светапогляду рэлігійнага. Пераканальна гучыць сцвярджэнне Лосева, што і навука таксама схільная да міфалагічнага мыслення (колькі міфаў стварылася вакол навамоднай тэорыі адноснасці). Надта смела для часу напісання тэксту - 1930. Аўтар сапраўды атрымаў сваю дзясятку лагераў, праўда, адседзеў усяго тры гады і далей выкладаў і навукаваў, даказаўшы, што ў краіне, дзе судзяць ні за што, без розніцы, што ты кажаш і робіш, - а таму жыві і кажы ўсё што хочаш, нават называй камунізм міфам.
Начытаны рэцэнзент захапіўся б шырынёй дасведчанасці Лосева. Акрамя "загаловачных" паняццяў аўтар закранае безліч падтэмаў. Так, у адным абзацы аглядае гісторыю сучаснага яму мастацтва, трапна даючы азначэнні футурызму, кубізму, экпрэсіянізму... У іншым тлумачыць розніцу праваслаўных і каталіцкіх поглядаў на Святую Троіцу ("лагічна" даказваючы слушнасць праваслаўнага догмату), згадвае Афанасія і Васіля Вялікага, Фіхтэ, Шэлінга ды Гегеля. О, каб я была троху глыбей абазнаная ў іх творчасці, можа, я насмелілася б зрабіць нейкія высновы, але ж збянтэжана змаўкаю.
Самы адважны рэцэнзент па пунктах разгледзеў бы аргументацыю Лосева, якая, адпачаткава маючы справу з філасафемамі, часам грунтуецца не на цвёрдых "матэрыялістычных" аксіёмах, а на недаказаных абстракцыях, што не дазваляе ўпэўнена звязваць часткі выказвання злучальнымі словамі "таму" і "значыць" - згаданы прыклад з догматам аб Троіцы. Мы не ведаем сапраўдную прыроду Боства, таму ўпэўненае вывядзенне "лагічнай" высновы з нечыіх умоўных дапушчэнняў гучыць дзіўна, але, што праўда, пераймае стылістыку згаданых аўтарам ранніх багасловаў, чыя логіка выклікае пэўнае непаразуменне ў нашага сучасніка.
Нахабны чытач, не памераўшыся навуковымі здабыткамі і заслугамі, мог бы зрабіць заўвагу аўтару, нібы той, жанглюючы абстракцыямі, вельмі па-чалавечы ставіць мэту не толькі растлумачыць, але і пераканаць у сваёй веры, часам выкарыстоўвае ці не занадта магутныя сродкі ўздзеяння, даючы ўласную скрайне густавую ацэнку некаторым эстэтычным з'явам, кшталту "каталіцкай гістэрыі готыкі". Не маючы жадання аспрэчваць філосафа, які быццам бы піша кнігу, грунтуючыся на строгай логіцы, міжволі хочацца звярнуць увагу на тое, што метафара ў сутнасці - лагічная памылка, бо прынцып метафары - "усё можа быць параўнана з усім", "усё можа быць усім", сапраўды, гучыць дыялектычна ў прафанным значэнні 'супярэчліва', але не лагічна.
Чытач паэтычнага складу, наадварот, пахваліў бы несухую, эмацыйна насычаную мову кнігі, поўную яскравых параўнанняў і метафараў ("мертвое и слепое вселенское чудище – вот вся личность, вот все живое и вот вся история живой личности, на которую только и способен материализм"). Неабыякавасць аўтары як да прадмету разгляду, так і да арэолу паняткаў і імёнаў вакол яго імпануе.
Схільны да сінтэзу і абагульненняў, творчы чытач абавязкова прагнаў бы гэтую кнігу як з'яву праз шкалу самога Лосева, даўшы грунтоўныя аргументы з пунктамі і падпункцікамі, чаму гэтая кніга не ёсць выдумка, не метафізіка, не алегорыя, не паэзія, не догмат... Зрабіўшы парадаксальную выснову, што як міф у выніковым доўга шуканым катафатычным азначэнні Лосева, ёсць сімвал (сутнасць рэчы), ёсць асоба, ёсць асабовыя стасункі, ёсць асабовае жыццё, ёсць цудоўная асаблівая асабовая гісторыя... так і кніга гэтая несумненна ёсць асаблівая цудоўная гісторыя, асабовыя стасункі (з чытачом і аўтарам) і - сама ёсць асоба.
March 9, 2022
عد انتهائي من قراءة هذا الكتاب، يمكنني أن أقول - بلا أي مبالغة - أنه واحد من أهم الكتب التي قرأتها في الفترة الأخيرة. عنوان الكتاب الأصلي: جدل الأسطورة. ألكسي لوسيف شخصية روسية مثيرة جدًا، فهو فيلسوف متعدد الاهتمامات، يُذكِّرنا بالفلاسفة القدماء الذين شملت اهتماماتهم مجالات علمية وفلسفية وأدبية متنوعة. الأمر المثير أيضًا في كتاب لوسيف هو إنه يطبق المنهج الجدلي في بحثه، والذي يرتبط عادة بالفكر اللينيني، بينما تظهر نزعاته الروحية والدينية بوضوح؛ الأمر الذي أنتج خلطة غريبة جدًا.
عنوان الكتاب الأصلي: جدل الأسطورة، وهو لا يستغرق في الحديث عن الأساطير بطريقة جمالية أو يستغرق في سرد الأساطير، بل هو يناقش مفهوم الأسطورة ذاته من ناحية فلسفية. يميز الكاتب بين الأسطورة وبين الدين والخيال والرمز والخرافة وأمور كثيرة نخلط بينها عادة وبين الأسطورة.
أخطر ما في الكتاب هو هجومه الشديد على الفلسفة الغربية. يبدو إننا واقعون تمامًا في أسر الفلسفة الغربية بدون مناقشة حقيقية وجريئة لثوابتها. في هذا الكتاب يفتت الكاتب بمنهجه الجدلي أغلب الثنائيات التي ترتكز عليها الفلسفة الغربية مثل الفرق بين المثالية والمادية - الذات والموضوع - المطلق والنسبي - الكل والجزء وثنائيات أخرى كثيرة صارت بمثابة ثوابت.
يثبت الكاتب بطريقته الجدلية إن الفلسفة المادية البحتة ترتكز في الحقيقة على الميثولوجيا، ولا تختلف في ذلك عن الفكر المثالي الذي تهاجمه باستمرار. هذه الأجزاء هي أهم وأروع ما في الكتاب.
الكتاب صعب، وزادته ترجمته صعوبة في بعض الأجزاء، ولكن حتى إذا وضعت في اعتباري الشخصي إني لم أفهم بعض أجزائه، تظل درجة الفهم التي أصبتها شديدة الأهمية.
فكرت كثيرًا أثناء قراءة الكتاب في إننا نستورد الفلسفة والاتجاهات النقدية بصورة مثيرة للغثيان. ربما تحوز دولة واحدة مثل فرنسا على أغلب الاتجاهات الفلسفية والنقدية الحديثة المنتشرة هنا في مصر والبلاد العربية، بينما هناك أفكار فلسفية في قطاع مختلف تمامًا، وربما تكون أقرب إلى فهمنا وأنسب لنا في تفسير ظواهر كثيرة، ومنها أفكار بعض الفلاسفة الروس مثل لوسيف.
هذا كتاب بالغ الأهمية، يحمل أفكارًا خطيرة حول العلم والفلسفة والدين، وأظن إنه يتسم ببعض التقاطعات مع أفكار إدنجتون الذي ترجم له الصديق أحمد سمير سعد أكثر من كتاب.
أرشحه بقوة.
عنوان الكتاب الأصلي: جدل الأسطورة، وهو لا يستغرق في الحديث عن الأساطير بطريقة جمالية أو يستغرق في سرد الأساطير، بل هو يناقش مفهوم الأسطورة ذاته من ناحية فلسفية. يميز الكاتب بين الأسطورة وبين الدين والخيال والرمز والخرافة وأمور كثيرة نخلط بينها عادة وبين الأسطورة.
أخطر ما في الكتاب هو هجومه الشديد على الفلسفة الغربية. يبدو إننا واقعون تمامًا في أسر الفلسفة الغربية بدون مناقشة حقيقية وجريئة لثوابتها. في هذا الكتاب يفتت الكاتب بمنهجه الجدلي أغلب الثنائيات التي ترتكز عليها الفلسفة الغربية مثل الفرق بين المثالية والمادية - الذات والموضوع - المطلق والنسبي - الكل والجزء وثنائيات أخرى كثيرة صارت بمثابة ثوابت.
يثبت الكاتب بطريقته الجدلية إن الفلسفة المادية البحتة ترتكز في الحقيقة على الميثولوجيا، ولا تختلف في ذلك عن الفكر المثالي الذي تهاجمه باستمرار. هذه الأجزاء هي أهم وأروع ما في الكتاب.
الكتاب صعب، وزادته ترجمته صعوبة في بعض الأجزاء، ولكن حتى إذا وضعت في اعتباري الشخصي إني لم أفهم بعض أجزائه، تظل درجة الفهم التي أصبتها شديدة الأهمية.
فكرت كثيرًا أثناء قراءة الكتاب في إننا نستورد الفلسفة والاتجاهات النقدية بصورة مثيرة للغثيان. ربما تحوز دولة واحدة مثل فرنسا على أغلب الاتجاهات الفلسفية والنقدية الحديثة المنتشرة هنا في مصر والبلاد العربية، بينما هناك أفكار فلسفية في قطاع مختلف تمامًا، وربما تكون أقرب إلى فهمنا وأنسب لنا في تفسير ظواهر كثيرة، ومنها أفكار بعض الفلاسفة الروس مثل لوسيف.
هذا كتاب بالغ الأهمية، يحمل أفكارًا خطيرة حول العلم والفلسفة والدين، وأظن إنه يتسم ببعض التقاطعات مع أفكار إدنجتون الذي ترجم له الصديق أحمد سمير سعد أكثر من كتاب.
أرشحه بقوة.
September 4, 2023
Вот он, предел знаний. Надо будут перечитывать, так книга все-таки была для меня сложна.
Тем не менее, сама концепция «мифа» вокруг нас и фактически его статус «наднаучности» очень оригинален и интересен.
Опять же неожиданно и даже приятно увидеть работу, где лирики побеждают физиков в познании мира. Осталось перечитать и понять всю логическую структуру рассуждений =)
Тем не менее, сама концепция «мифа» вокруг нас и фактически его статус «наднаучности» очень оригинален и интересен.
Опять же неожиданно и даже приятно увидеть работу, где лирики побеждают физиков в познании мира. Осталось перечитать и понять всю логическую структуру рассуждений =)
March 3, 2024
Смешанное впечатление осталось от данной книги. С одной стороны здесь поднимаются интересные вопросы, есть любопытные рассуждения и выводы, да и пишет Лосев не слишком уж *тяжело*. Но в то же время подано это всё под странным соусом из средневекового мракобесия, грубой нетерпимости и хамства прямиком из сталинского времени, посему всерьез воспринимать точку зрения автора сложновато.
August 23, 2023
I went through it, my antipathy to the gnosticism of the author is too high to go deeper in the book. However, I must acknowledge his system is worth to study it, and may be at some point I will return to the book.
July 22, 2021
الكتاب متخصص جدا ولا ينصح به للقارئ العادى. ولكنه قام بتحليل فلسفى للاسطورة اكثر من رائع.
March 4, 2017
Я думаю, прочитать или попытаться прочесть эту книгу стоит хотя бы для того, чтобы восхититься красотой мышления, и стройностью умозаключений. К тому же книга удивительно поэтична. Периодически сравнения и описания так затягивали, что сложно было поверить, что я читаю философский труд.
March 4, 2012
Чем дальше, тем лучше понимаю, что в таких книгах для меня важнее всего интонация. Здесь она безупречная. Он брюзжит, ворчит, восклицает, поет, поет, поет. И за его словами слышна правда.
October 22, 2009
الكتاب صعب قليلاً، وإن كان مهما في محتواه.
Displaying 1 - 12 of 12 reviews