در هوای حق و عدالت؛ از حقوق طبیعی تا حقوق بشر

by محمدعلی موحد

در هوای حق و عدالت فراخوانی است برای سیر و سیاحت. نویسنده می کوشد تا دست خود را بگیرد و آرام آرام از فراز دیوارها و لب بام ها عبور دهد و به هوای آن یک جفت پری -که حق و عدالت نام دارند- چشم در سرداق جلال فلسفه و حقوق بدوزد. این فراخوان نه برای مبتدیان است که هنوز آمادگی همراهی در چنین سفر را ندارند، و نه برای منتهیان است که خود هفت شهر عشق را گشته اند. فراخوان را روی با جوانان فرهیخته و دانش پژوهی است که بلوغ معنوی خویش را با عشق حق و عدالت آغاز کرده اند و با ایمان قویم به حقانیت راه خود چشم امید در آفاق آینده دوخته اند.
من این کتاب را به آنان تقدیم می کنم.
محمد علی موحد

Genres: Philosophy, Law

654 pages

First published January 1, 1384

About the author

محمدعلی موحد در سال ۱۳۰۲ در شهر تبریز دیده به جهان گشود. تحصیل را در مدارس تدین و اتحادنوی همین شهر آغاز نمود و در سال ۱۳۱۹ پس از اخذ دیپلم متوسطه در رشتهٔ ادبی به تهران آمد. اما به واسطهٔ فوت پدر (در سال ۱۳۱۷) به تبریز بازگشت و سرپرستی خانواده را برعهده گرفت و به مدت ده سال در تبریز و تهران رحل اقامت افکند.

در سال ۱۳۲۹ به شرکت نفت آبادان رفته و پس از خلع ید انگلیسی‌ها در سال ۱۳۳۲ سردبیری روزنامهٔ شرکت نفت را به عهده گرفت و در همین سال به تهران انتقال یافت. وی در سال ۱۳۳۲ کار بر روی ترجمهٔ رحله این بطوطه را انجام داد که در سال ۱۳۳۶ منتشر و به واسطهٔ قدرت قلم و شیوایی ترجمه، مورد توجه ارباب فضل قرار گرفت و نام موحد بر سر زبان‌ها افتاد. چنان‌که استادانی چون مجتبی مینویی و محمدعلی جمال‌زاده او را مورد تشویق و تفقد قرار دادند.

دکتر موحد تحصیلات خود را در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ادامه داد و موفق به اخذ مدرک دکترای حقوق خصوصی از این دانشگاه شد و در سال ۱۳۳۸ پس از فراغت از تحصیل برای آشنایی بیشتر با مباحث حقوق بین‌الملل به انگلستان رفته و مطالعات خود را زیر نظر پرفسور جنینگز در کمبریج و پروفسور شوارتزنبرگ در لندن ادامه داد.

همچنین در این دوران با ایران‌شناسی چون آربری، مینورسکی و لاکهات مجالست کرده و به تحقیق بر روی نسخه‌های خطی موجود در موزهٔ بریتانیا پرداخت و از این میان نسخهٔ سلوک‌الملوک تالیف فضل‌الله روزبهان خنجی متخلص به امین را برای تصحیح انتخاب کرد.

وی علاوه بر وکالت پایه یک دادگستری، از آغاز تاسیس شرکت ملی نفت ایران در کادر حقوقی شرکت نفت وارد شد و تا بالاترین درجات (مشاور عالی رئیس هیئت مدیره، مشاور ارشد و عضو اصلی هیئت مدیره) انجام وظیفه کرده و در ابتدای تاسیس اوپک به مدت شش ماه معاونت اجرایی آن سازمان در ژنو را عهده‌دار بوده است.

دکتر موحد در کنار مشاغل رسمی به تدریس حقوق مدنی و حقوق نفت در دانشکدهٔ حقوق دانشگاه تهران و دانشکدهٔ علوم مالی و حسابداری پرداخته است.

وی در طول زندگی خویش همواره مشغول به تحقیق، تالیف و ترجمه بوده و آثار بزرگی از خود به یادگار گذاشته است که بی‌شک، بزرگ‌ترین آنها تحقیق در متون عرفانی، به ویژه چاپ انتقادی مقالات شمس تبریزی است.

Reviews

[Iman Sohrabi · Rating 3 out of 5]

بدون تردید محمد علی موحد یکی از نوادر هم عصر ماست. او فلسفه حقوق را در این کتاب چنان خمیر در دست گرفته است و به اشکال مختلف به ما نشان می دهد؛ فلسفه حقوقی که مخاطبشان به خوبی می دانند در زبان فارسی از ادبیات خوبی برخوردار نیست. موحد حقوق را هضم کرده است و فلسفه آن را به راحت ترین شکل ممکن به ما انتقال می دهد. بعید می دانم فرد دیگری بتواند همچون او هم تشریح کننده و هم انتقال دهنده فلسفه حقوق باشد.

[M M · Rating 4 out of 5]

باز به این کتاب بر خواهم گشت
نثر محمدعلی موحد واقعا در زمانه ما تک و بی همتاست

[ص مصطفی · Rating 4 out of 5]

نثر شیرین و بیان شیوای جناب موحد در کنار جذابیت موضوع، خواندن این کتاب را بسی آسان نمود

[Pouyan Ahmadi · Rating 4 out of 5]

یک گزارش مفصل از سیر تاریخی و فلسفی حقوق تطبیقی تا حقوق بشر. کتاب بسیار آموزنده و‌ کاملیه به‌نظر من.

[Erfan Bayat · Rating 5 out of 5]

روایتی با جزئیات تمام اما به شیوایی و سادگی زبانی کودکانه از پدیدآمدن "حقوق طبیعی" و سیر تحولات صوری و مفهومی آن.