Bach: Yaşamı ve Eserleri

by Aydın Büke

"Yüzyılı aşkın bir süredir Almanya'nın Thüringen ve Saksonya bölgesindeki şehirlerde 'müzik işçileri' olarak çalışan bir aile, zaman içinde oluşturduğu piramidi neredeyse tamamlamıştı. Piramidin tepe noktasını oluşturacak son taş da 21 Mart 1685 günü yerine yerleşti." Bach ailesine yeni bir üye daha katılmıştı. Vaftiz babalarının ön isimlerini alan bebek, kilise defterine JOHANN SEBASTIAN BACH olarak kaydedildi.
Aydın Büke, çok sesli müziğin en önemli ismi olan Bach'ın serüvenini, yaşadığı dönemin tarihsel çerçevesinden bizlere aktarıyor. Bach'ın bugüne dek ayrıntısıyla işlenmeyen eserleri kitapta geniş yer tutarken, tanınmış eserlerinin de farklı yönlerine işaret ediliyor.

Genres: Music, Nonfiction, Art

487 pages, Paperback

First published January 1, 2001

Reviews

[Hakan · Rating 4 out of 5]

yaşarken müziği eski bulunup unutulan bach, ölümünden yüz yıl sonra keşfedilmiş. bu ilk keşiften sonra milyonlarca insan yüzyıllardır onu kendi hikayelerinde keşfetmeye devam ediyor. mesela benim hikayemde bach, müzikten uzaklaştığım, neredeyse dinlemeye bile tahammül edemediğim bir dönemde kendini gösterdi bir kahraman olarak. sözsüz olsun, farklı olsun, eski olsun gibi kaba kriterler beni brandenburg konçertolarına nasıl getirdi bilmiyorum. dinler dinlemez büyülendiğimi de söyleyemem elbette. ama uzun süre, haftalar belki aylar boyunca bu konçertoları dinlemeye devam ettim bir şekilde. kulağım zamanla alıştı müziğe, alıştıkça daha çok dinlemeye başladım, satın alıp telefonuma indirdiğim tek bir albüm vardı, müzik uygulamam-“premium aboneliklerim” yoktu, sonra glenn gould yorumuyla goldberg varyasyonlarını dinledim ve sonra farklı kayıtlar, yeni yorumlar, tabii yeni kulaklıklar, hoparlörler… ve evet yeni ufuklar.

bach’ın müziği anlatan, çok anlatan ve olabildiğince anlaşılmak isteyen bir müzik. elbette dinledikçe, çok ve olabildiğince odaklanarak dinlendikçe kendini açıyor ve fakat bir yandan da böyle dinleyebilmek için bilmek, öğrenmek gerekiyor. yüzyıllar öncesinin kilise müziğinin gelip hayatınıza dokunması, evet müziğin gücü ve hatta mucizesidir ama bu müziğin zamanını, bestecisinin hayatını ve kişiliğini bilmek, dinlediğimizi anlamaya, anlamlandırmaya ve biraz da akılla dengeleyerek derinleştirmeye götürecektir bizi. bugün kantat, partita, pasyon dinlemek ayıp değil, dinlediğini biraz olsun öğrenmemek ayıp!..

aydın büke’nin bach biyografisi işte bu “biraz olsun öğrenme” ihtiyacını karşılıyor. bach hakkında türkçe kaynak bulmak bir tarafa, diğer dillerdeki önemli biyografiler de türkçeye çevrilmediği için büyük bir boşluğu bir ölçüde dolduruyor. hem türkçe okuyor, hem de diğer dillerdeki biyografilerden haberdar oluyoruz. bach’ın hayatına, eserlerine dair internetten sınırsız bilgiye ulaşılabilecek olsa da, bilenler bilir, kitap başka bir şey. bach’ın hayatını ana hatlarıyla aktardığı ilk bölümden sonra, özellikle bach’ın az bilinen eserlerini daha detaylı-daha teknik incelemek isteyenler için de güzel bir giriş oluşturuyor, güzel bir kaynakça sunuyor aydın büke. ne diyelim, kendisine teşekkür edelim elbette. daha fazlasının, daha iyisinin yapılmasını dileyelim ve bach dinleyelim elbette.

[Zeynep · Rating 5 out of 5]

Yıllara yayılan bir bilgi kaynağı. Çok şey öğrendim kendisinden. Konuyla ilgilenen herkese öneririm.

[Burak Öztürk · Rating 3 out of 5]

Kitabın büyük bir kısmı Almanca kaynakların bire bir özeti niteliğinde. Yer yer bir müzik teorisyeni gibi detaylı incelenecekken vazgeçilmesi ve akabinde çoğu yerde eserlerin çok yüzeysel geçilmesi kitabın bütünlüğüne zarar veriyor. Kitabın son kısmındaki müzik terimleri sözlüğü o kadar yetersiz ki; müzisyen olmayıp da bu kitabı okuyacak insanlara, Willi Apel'in Harvard Dictionary of Music sözlüğünden, müzik terimlerine bakmasını öneririm.

Kitabın güzel yanı, Bach'ın dönemindeki akort sistemlerinin nasıl değiştiğini (özellikle Das Wohltemperierte Klavier kısmına gelindiğinde), detaylı bir şekilde açıklamış olmasıydı. Bach'ın yaşamı güzel bir şekilde işlenmiş olsa da döneminin ruhu ve sanatsal olayların yeterince aktarılmadığını düşünmekteyim.

Her şeye rağmen Türkçe literatürde bir Bach biyografisi görmek çok mutlu edici ve ümit verici.

[Arda · Rating 4 out of 5]

Huzurlu bir tatil gününün öğleden sonrasında, Beşiktaş'taki Kabalcı Kitabevi'nde vakit öldürürken, bir zamanlar kaleminden Chopin'i okuduğum Aydın Büke'nin bu kitabına rastladım. Klasik Batı Müziği ve besteciler hakkında Türk dilinde yazılmış kaynakların sınırlılığı göz önüne alındığında, Büke'nin bu çalışması alanında önemli bir boşluğu dolduruyor. Kitabı kabaca iki bölüme ayırırsak, ilk kısımda bestecinin yaşamının, ikinci kısmında ise eserlerinin ele alındığını söyleyebiliriz. Bilhassa ilk bölüm, Bach'ın ve ailesinin hikayesinin yanısıra, yaşlı kıtanın 17.yy'daki sosyokültürel durumu hakkında da değerlendirmeler içeriyor. Kitapta da bahsedildiği üzere, yaşadıkları dönemde isimleri zaman zaman "müzisyen" ile eşanlamlı kullanılan Bach ailesinin hikayesi akıcı bir dille anlatılmış. Kitabın ikinci kısmı ise bestecinin eserleri hakkında kısa kısa bilgilerin verildiği bir kaynak niteliğinde. Barok'un en önemli ismi Bach'ı tanımak isteyenler için önerebileceğim bir eser.

[manolya · Rating 5 out of 5]

Müziğe başladığım ilk yıllarda beni en çok etkileyen besteciydi Bach. Gerek piyano gerek çello eserlerini çalmaktan her zaman büyük keyif aldım, bulmaca gibi buldum. İnanılmaz armonileri, bas yürüyüşleri buram buram barok havası kalbimde yeni aşık olduğunda hissedilen çarpıntıyı uyandırdı hep. Yaşadığı zamanın koşulları, mektup yazmayı çok tercih etmemesi, belki de kendini yeteri kadar büyük görmemesi gibi sebeplerden günümüze hayatı ile ilgili ayrıntılı bilgi bırakamadığını düşünüyorum. Yazar besteciyi elinden geldiğince anlatmaya çalışmış, kitabı ise daha çok eser incelemesi şeklinde devam ettirmiş. Ancak onlar da biraz yüzeysel kalmış. Ama ben yine de elimizde Bach ile ilgili yeterli kaynak olmadığından bu işi takdirle karşılıyor, hayran olduğum nadir insanlardan olduğu için kayıtsız kalamıyor ve 5 yıldız veriyorum.

[Ercüment UZ · Rating 3 out of 5]

Aydın Büke, önemli bir isim. Kitaplarında aşırı teknik bir dil kullanmaktan ve eserleri teknik olarak incelemekten kaçınıyor, bu da onu kolay okunur hale getirmekle birlikte, daha uzman olan okuyucuyu kaybetmesine neden oluyor. Giriş seviyesi olarak ideal bir okuma.