Historia dramatycznej miłości dwóch mężczyzn i jednej kobiety. Bronisława Malinowskiego, Stanisława Witkiewicza (Witkacego) i Ellie Rose.
Dwaj przyjaciele Bronek i Staś, tuż przed wybuchem pierwszej wojny światowej, wybierają się w daleką podróż w tropiki. Bronek jest antropologiem i pragnie poznać naturę ludzką, studiując prymitywne społeczeństwa. Staś natomiast jest artystą, poszukującym w metafizyce wyjaśnienia tajemnic człowieka i wszechświata. Błaha kłótnia, do której dochodzi na niezmierzonych przestrzeniach australijskiego buszu, doprowadza do zerwania wieloletniej przyjaźni. Wzajemna fascynacja i psychiczna współzależność nadal jednak trwają. Co właściwie było przyczyną owej kłótni? Czy w tym męskim dramacie, w którym wszystkie istotne sprzeczności dwudziestego wieku wydają się być postawione na ostrzu noża, kobieta odgrywa jakąkolwiek rolę? Ellie Rose, pielęgniarka z Melbourne, przyszła żona Bronisława, ma wszelkie powody, by zadawać sobie to pytanie. Opowieść przenosi nas dalej do ogarniętej rewolucją Rosji, faszystowskich Włoch i szokującej nowoczesnością Ameryki. Potem znów do Polski. Jesteśmy świadkami wybuchu nowej wojny światowej. Wydarzenia wiodą nas aż do narodzin nowego stulecia. Bronek i Staś, to oczywiście Bronisław Malinowski i Stanisław Witkiewicz (Witkacy).
Powieść znakomitej szwedzkiej pisarki Agnety Pleijel Lord Nevermore nie jest jednak powieścią biograficzną. To historia miłości dwóch mężczyzn i jednej kobiety. To opowieść o złożoności ludzkiej psychiki i potędze miłości. O niezwykłej wyobraźni artysty przeciwstawionej mieszczańskiemu, tradycyjnemu społeczeństwu. Lecz także o czasami komicznych konfrontacjach męskości i kobiecości. A może tragicznych?
Agneta Pleijel is a Swedish novelist, poet, playwright, journalist and literary critic. She was assigned professor at Dramatiska Institutet from 1992.She was awarded the Dobloug Prize in 1991.
Don’t start this book. Don’t start it if you have not too much time on your hands. Otherwise, you’ll be drawn into this ocean of short waves that hit you one by one and you’ll be sitting long hours, with your dinner uncooked and your work undone (‘Just one more chapter’, you foolishly promise to yourself at 1.30 a.m.), devouring the greedy dynamics of images. The film-like quality of the book won’t let your imagination rest. The conflicting emotions, the war between sense and sensibility, the opposites that can’t stand each other but can’t live alone: it’s impossible to ennumerate the number of ideas that appear in this book. Nor is it possible to say how many ideas enter the reader’s mind while reading it. And one day after the book’s finished. And one week later. And next time you’re in Zakopane. Or in the Alps. Or when it rains…
This incredible novel describes, or rather paints, the friendship between the anthropologist Bronisław Malinowski and the artist Stanisław Ignacy Witkiewicz. But don’t start it now. I can see you’re quite busy.
Po prostu doskonała, chociaż uważam ze ma sens dla osób zaznajomionych z biografiami Malinowskiego i Witkacego. Tłumaczenie jest brawurowe, majstersztyk.
Wspaniała książka i pełna przygód lektura. Staś (czyli Witkacy), Bronjo (czyli Bronisław Malinowski) i Ellie Rose (żona Malinowskiego) usiłujący odnaleźć się w zamęcie historii własnego życia są bardzo ludzcy w swoich problemach. Już dawno lektura żadnej powieści nie dała mi tyle do myślenia i nie sprawiła tyle frajdy. Bardzo polecam!
Weszłam do książki po przeczytaniu zapisków bardzo oszczędnych i zdyscyplinowanych, dlatego egzaltowany, poetycki styl, jaki przyjęła tu Agneta Pleijel, z początku uwierał. Dopiero po oswojeniu się z nim dało się dostrzec, jak umiejętnie za jego sprawą autorka dociera do wnętrza bohaterów i odsłania ich życie intymne. Nie są to żywoty jednorodne. Odmalowane z atencją procesy ukazywane są na przestrzeni lat, więc na pierwszy plan wybijają się kolejne przeistoczenia postaci, jak i relacji między nimi. Dostrzegany wszystkie „jak” i „dlaczego”. Palec sunie pewnie po zamaszyście kreślonych mapach uczuć.
W tej podwójnej, czy nawet potrójnej, biografii kreatywnej, mogącej być także wyimaginowaną kroniką przyjaźni, trudno orzec, co jest prawdą, co zgadza się z tzw. prawdą historyczną (krzywiąc się i mówiąc brzydko). Niemniej obrana forma sprawia, że można poczuć się o wiele bliżej obiektów opisywanych niż w niejednym naszpikowanym faktami i przypisami opracowaniu poświęconym tym wybitnym jednostkom wyrosłym na wspólnym nam padole. To chyba największa siła tej powieści.
Pozostając jeszcze przy kwestiach geograficznych, gdybym omyłkowo weszła w rolę twórcy cyfrowego kontentu lub autora blurbów, stawiającego słówka ze zbyt dużą swobodą i karygodnym uproszczeniem, radykalnie nazwałabym „Lorda Nevermore” słowiańskim „Call Me by Yo! Name” oddanym szwedzką ręką. Nie znam wstydu.
Mocny początek, piękne zakończenie. W środku trochę zawiało nudą, ale tylko trochę. Najpiękniejsze spotkanie Brunona ze Stasiem, mogłabym czytać parafrazę ich poglądów na sztukę w wykonaniu Pleijel 24/7.
A Brontosław to kutas jakich mało, pardon my French.
bardzo długo czytałam tę książkę, zostawiałam ją, wracałam, nosiłam ją wszędzie ze sobą, nigdy o niej nie zapominałam. nie żałuję, tej książce warto poświęcić czas, poczuć jej płynność. jestem pod ogromnym wrażeniem wyobraźni Autorki i umiejętności opisywania wyobrażeń w niezwykle spójny, czarujący i wciągający sposób. gdyby ktoś mi powiedział, że ta książka jest biografią malinowskiego, witkacego i elsie rosaline masson, chętnie bym uwierzyła. dzielę się swoim końcowym wrażeniem, standardowo naiwnym: ach, więc ci wszyscy Wielcy to też ludzie dzielę się ulubionym cytatem: "marzy o anarchistycznym społeczeństwie, ale takim, w którym kursują pociągi, a knajpy są otwarte"
Lord Nevermore gavs ut år 2000 och Agneta Pleijel hade gett ut ett flertal romaner innan dess. Däribland ”En vinter i Stockholm” som gavs ut på nytt bara för något år sedan.
Lord Nevermore är en bok om den djupa vänskapen, den som sliter och drar. Den som gör ont och brister, men också flätas samman till något oförstörbart. Lord Nevermore är också en bok om kvinnan, hur förstår man henne? Var är hennes plats i den karta som mannen ritat?
”Och människan försöker överbrygga sin ensamhet. Det är en grunddrift hos henne. Men hennes andra och paradoxalt nog lika starka drift är att bevara sig själv. Inte övermannas av omständigheterna.”
Boken tar avstamp i Zakopane, Polen och det är tidigt 1900-tal. Vi följer Bronislaw och Stanislaw, två pojkar som kom att växa upp med första världskriget som kuliss. Pleijel skildrar på ett alldeles särskilt sätt hur det är att växa upp, utforska friheten, hålla sikte, känna ensamhet och skapa. Att skiljas åt, komma samman. Över tid. Genom tid. När tiden rinner ut. Genom språket.
”Och vad är språket? Människan kan inte klara sig utan ord. Men man måste veta att ett ord inte är en liten säck av exakt innebörd. Ett ord är också en kniv. Något som avgränsar, trasar sönder och beskär.”
Lord Nevermore drar in mig, men jag kommer på mig själv att aktivt distansera mig berättelsen ibland. Jag hakade upp mig. Ordval som svider. Skaver. Kanske också att boken är något trögflytande i vissa delar. Men så briljerar hon också ofta, Pleijel, och hundöronen är många.
Na początku nie mogłam się przyzwyczaić do stylu narracji, ale stopniowo zaangażowałam się w losy Bronia i Stasia - mamy tu fajne, pogłębione portrety psychologiczne. Cały czas zastanawiam się, co skłoniło autorkę do poświęcenia się właśnie tym postaciom i jaki dokładnie mamy tutaj podział rzeczywistość vs fikcja.