Αυτός που διάβαζε τη σκέψη

by Gunter Gross, Πώλα Φίλια (translator)

Ποιός είναι τελικά ο Βίκτορ Τουγκάνοφ;
Το μοναδικό του χάρισμα να διαβάζει τη σκέψη των άλλων, άρα και να ερμηνεύει τα συναισθήματά τους, τον κάνει ξεχωριστό. Με όπλο το χάρισμά του, αναζητά την ευτυχία. Μ ένα μαγευτικό τρόπο, που μόνο ένας μεγάλος συγγραφέας μπορεί να δώσει.
Ξεκινώντας από την προεπαναστατική Ρωσία και προχωρώντας στη Γαλλία του μεσοπολέμου, εντυπωσιακά γεγονότα περιγράφονται μ έναν απαράμιλλο τρόπο.
Η δύναμη του τύπου, οι κοινωνικές διαφορές και τα ψεύτικα συναισθήματα των ανθρώπων ξεδιπλώνονται σ ένα μοναδικό καμβά.
Ο Γκούντερ Γκρος καταφέρνει να μας δώσει μία σύγχρονη λογοτεχνική γεύση που όμως θυμίζει τη συγγραφική δύναμη του Τολστόι και του Ντοστογιέφσκι.
Στο τέλος, ένα είναι σίγουρο: ο Βίκτορ Τουγκάνοφ, αυτός που διάβαζε τη σκέψη, θα σας μείνει αξέχαστος.

286 pages, Hardcover

First published November 1, 2000

About the author

Gunter Gross, geboren 1954 in Thüringen, arbeitete nach dem Studium als Ergonom, Lastwagenfahrer und Werbetexter. Er lebt heute als freier Schriftsteller bei Nürnberg.

Reviews

[Alfredo · Rating 5 out of 5]

Εδώ υπάρχει ένα μικρό λογοτεχνικό παράδοξο. Είχα διαβάσει το "Αυτός που διάβαζε τη σκέψη" πριν από χρόνια, νομίζω κάπου στο 2005, και πάντοτε το είχα στην λίστα με τα καλύτερα μυθιστορήματα που έχουν πέσει ποτέ στα χέρια μου. Είχα ρωτήσει την εποχή εκείνη και είχα ψάξει για άλλα έργα του συγγραφέα μα δεν έβρισκα πληροφορίες και θεώρησα πως απλώς δεν έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά. Το βιβλίο είχε εκδοθεί από την "Εμπειρία Εκδοτική" στα ελληνικά και στο βιογραφικό του συγγραφέα έγραφε τα εξής.
"Ο Γκούντερ Γκρος γεννήθηκε το 1954 στο Τύρινγκεν της Γερμανίας. Μετά τις σπουδές του προτίμησε να εξασκήσει διάφορα επαγγέλματα όπως του εργονόμου, του οδηγού φορτηγού και του συγγραφέα διαφημιστικών κειμένων. Σήμερα ζει στη Νυρεμβέργη και εργάζεται ως συγγραφέας. Προκάλεσε την έκπληξη με την ξαφνική και επιτυχημένη εμφάνισή του στους λογοτεχνικούς κύκλους της Γερμανίας. Ένας κλασικός αντί-σταρ, ο Γκρος προβάλλει τη δύναμη του συγγραφικού του έργου και αποφεύγει τις δημόσιες εμφανίσεις. Ο ίδιος ομολογεί ότι η παρουσία του στην έκθεση βιβλίου της Λειψίας του δημιούργησε περισσότερο άγχος απ' όσο η δουλειά του ως οδηγός φορτηγού. Η αναγνώριση του συγγραφικού του ταλέντου ήρθε το 1996, χρονιά που δημοσιεύτηκε το πρώτο του μυθιστόρημα. Το βιβλίο του "Αυτός που διάβαζε τη σκέψη" χαρακτηρίστηκε ως ένα βιβλίο - σταθμός στη σύγχρονη γερμανική λογοτεχνία."
Οπότε θεώρησα και εγώ διαβάζοντας τα παραπάνω ότι ο άνθρωπος ήταν ένα καταξιωμένος Γερμανός συγγραφέας.
Όταν πριν από μερικούς μήνες το βιβλίο ξαναεμφανίστηκε σε κάποια σκοτεινή γωνιά της χαοτικής βιβλιοθήκης μου κάθισα και το ξαναδιάβασα, και το βρήκα τόσο εξαιρετικό όπως το θυμόμουν και έτσι έψαξα ξανά για πληροφορίες σχετικά με τον συγγραφέα.
Το βιβλίο του έχει μονάχα 29 βαθμολογήσεις στο goodreads, σχεδόν όλες από Έλληνες αναγνώστες. Πέρα από τον τόπο και την ημερομηνία γεννήσεως του συγγραφέα δεν υπάρχουν άλλα στοιχεία. Άρα ούτε βιβλίο σταθμός ούτε και καμία αναγνώριση του έργου δεν υπάρχει, ούτε στην Γερμανία ούτε πουθενά. Εμφανίζονται άλλα δύο έργα, όχι λογοτεχνικά, με το όνομα του συγγραφέα δίχως βαθμολογήσεις. Στο Amazon υπάρχουν μονάχα 8! αντίτυπα της γερμανικής έκδοσης του βιβλίου, προς πώληση. Αναφέρεται στο βιογραφικό του, στην ελληνική έκδοση, ως ημερομηνία αρχικής έκδοσης του βιβλίου το 1996 και το 2000 ως ημερομηνία έκδοσης του μεταφρασμένου έργου στην Ελλάδα αλλά η γερμανική έκδοση απ' τον εκδοτικό οίκο Knaur φέρει ως ημερομηνία πρώτης και μοναδικής έκδοσης τον Σεπτέμβριο του 2001. Περίεργα πράγματα. Αν τυχόν κάποιος γνωρίζει κάτι παραπάνω ας βοηθήσει παρακαλώ.

[Marianna Sharktooth · Rating 2 out of 5]

Στην αρχή με ρούφηξε, όμως σιγά σιγά με κούρασε, και γενικά μετά από τόση περιγραφή το τέλος με απογοήτευσε. Μετά από τόση ανάλυση των σκέψεων και των συναισθημάτων, περίμενα ο συγγραφέας να δώσει λίγο παραπάνω χρόνο στην εξιστόρηση του επιλόγου του ήρωα.

[Μαρία Δαμιανάκου · Rating 5 out of 5]

Ένας άνθρωπος γεννιέται με ένα ξεχωριστό και ιδιαίτερο χάρισμα.
Να διαβάζει την σκέψη! Να μην έχει ανάγκη να ακούσει την φωνή των άλλων. Αφού ήξερε ακριβώς τι σκεφτοντουσαν! Εξάλλου..... πολλές φορές οι λέξεις που ακούγονται δεν συμβαδίζουν πάντοτε με την σκέψη. Σωστά;
Ο άνθρωπος αυτός... Αυτός ο τόσο ξεχωριστός.... Με την αποκρουστική όψη (σύμφωνα με τα πρότυπα των άλλων),με την αλληθωρη ματιά που ωστόσο δεν χρειάζεται να κοιτά ευθεία αφού οι αληθινές προθέσεις των ανθρώπων ξέρουν καλά να κρύβονται πίσω από τις λέξεις..... Μένει στο περιθώριο. Τον χλευάζουν. Όμως εκείνος προτιμά να μένει στην άκρη και να παρατηρεί.
Μεγαλώνοντας, το χάρισμα του εξελίσσεται. Κι εκτός από τις σκέψεις, διαβάζει και τα συναισθήματα. Τα απορροφά. Τα μαζεύει. Τα κάνει συλλογή. Κι όσο προχωρά τόσο πιο πολλά μαζεύει.
Μα εκείνος ψάχνει να μαζέψει σπάνια συναισθήματα, εκείνα με τις σπάνιες αποχρώσεις. Συναισθήματα που δεν έχει ξανασυναντήσει στο παρελθόν. Αλήθεια...το συναίσθημα της ευτυχίας πού βρίσκεται;
Είναι ένας άψογος συλλέκτης ειδήσεων. Κι αυτό έρχεται κάποια στιγμή στην ζωή του να το εκμεταλλευτεί ένας συντάκτης μιας εφημερίδας ο οποίος τον προσλαμβάνει ως ρεπόρτερ.
Μα τι θαύμα! Όλες οι δικές του ειδήσεις γίνονται πρωτοσέλιδο! Γιατί μόνο εκείνος γνωρίζει την πραγματικότητα που κρύβεται πίσω από αυτές. Και φανερώνει λεπτομέρειες και μυστικά που κανείς άλλος δεν μπορεί να αλιεύσει, αφού κανείς άλλος δεν έχει αυτή την μοναδική ικανότητα. Να διαβάζει τις σκέψεις των ανθρώπων και όλα τα κρυμμένα τους συναισθήματα!
Ήξερε από πριν τι θα συμβεί την επόμενη μέρα. Αυτός ο αλληθωρος Ρώσος (γιατί Ρώσος ήταν, δεν θυμάμαι αν σας το ανέφερα αυτό) ήταν λες και είχε τηλεπαθητικές ικανότητες και προέβλεπε το μέλλον! Αυτό ψιθυριζοταν στους διαδρόμους της εφημερίδας στο κέντρο του Παρισιού. Πού να' ξέραν ποια ήταν η πραγματική αλήθεια! Πως όσο κι αν τα μάτια του λοξευαν κι έχαναν τον δρόμο, το μυαλό του στόχευε πάντα ευθεία.
Ο άνθρωπος που διάβαζε την σκέψη είναι ένας παρατηρητής. Άλλοτε βρίσκεται ανάμεσα στο πλήθος κι άλλοτε στα μέρη με την καλύτερη θέα απομακρυσμένος. Σκοπός του μόνο ένας. Να εισβάλει στο μυαλό των ανυποψίαστων ανθρώπων και να εξερευνήσει κάθε σκοτεινή γωνιά του.
Λεηλατεί το μυαλό τους. Ρουφά με λαιμαργία κάθε τους σκέψη. Σκέψεις και συναισθήματα σπρώχνουν το ένα το άλλο. Άλλα γίνονται ένα κι άλλα κονταροχτυπιουνται για το ποιο θα υπερισχύσει. Ποιο θα είναι πιο δυνατό.
Αλαζονεία, ζήλεια, φόβος, έπαρση, υπεροψία, αναιδεια, φθόνος, αυταρεσκεια, ψέμα, απάτη, απληστία, διαφθορά.....
Κι εκεί που ήρθε το φως να φωτίσει τους έρημους δρόμους του Παρισιού, το σκοτάδι μέσα στο μυαλό των ανθρώπων παραμένει ακλόνητο.
Πόσα μα πόσα κρυφά συναισθήματα και υπόγειες σκέψεις που κρύβουν τις αληθινές προθέσεις τους πίσω από αριστοκρατικές υποκλίσεις, ψεύτικα χαμόγελα και χειραψίες ξύλινες από το παγωμένο αίμα!
Ευλογία ή κατάρα είναι άραγε ένα τέτοιο χάρισμα;
Αντέχει ο άνθρωπος να μάθει την αλήθεια ή προτιμά να κοιμάται αγκαλιά με το ψέμα αρκεί να του χαρίζει πλασματική ευτυχία;
Ω, πόσο ευτυχισμένοι κι ευλογημένοι θα έπρεπε να νιώθουν τελικά οι άνθρωποι που δεν έχουν αυτό το χάρισμα! Διαφορετικά, θα βίωναν μια κόλαση.
Πόσο να αντέξει κανείς το σάπιο που κρύβεται μέσα από το σκληρό περίβλημα στο μυαλό των ανθρώπων; Γι' αυτό κι εν γνώσει τους πολλές φορές, το χαϊδεύουν, το γυαλίζουν, το φροντίζουν να μην ραγίσει,να μην σπάσει. Γιατί τότε θα μολύνει τα όνειρα τους η βαριά αποφορα της σαπιλας. Δυσοσμία που δεν αντέχεται!
Μα πού είναι η ευτυχία; Όλα τα γλοιώδη συναισθήματα κρύβονται κάτω από το τέχνασμα της δήθεν ευτυχίας. Κάποιοι φορούν το συναίσθημα της ευτυχίας σαν μακιγιάζ. Ψεύτικο προϊόν. Όχι. Αυτό δεν είναι συναίσθημα. Είναι μια προσποίηση. Μια απάτη.
Και τότε του έρχεται μια ιδέα στο μυαλό. Να έμπαινε μέσα στο μυαλό των ανθρώπων και να τους γέμιζε ντροπή για να τρομάξουν με τον ίδιο τους τον εαυτό! Θα το καταφέρει άραγε;
Ώσπου... ένα απαλό σύννεφο πρωτόγνωρων συναισθημάτων, άγνωστων μέχρι στιγμής, τον προκαλεί να το εξερευνήσει. Ακολουθεί το άρωμα του, τα χνάρια του. Μα πού βρίσκεται αυτή η περίεργη ένωση συναισθημάτων; Σε ποιον άνθρωπο μέσα κατοικούν; Και τότε.... Συναντά για πρώτη φορά αυτό το άγνωστο... αυτό το σπάνιο... το συναίσθημα της ευτυχίας! Και κλαίει από την έκσταση.
Κι αφού συνάντησε το σπανιότερο συναίσθημα, σειρά είχε η ανακάλυψη κι η αποκάλυψη της "πιο ανθρώπινης από τις ανθρώπινες ουσίες", την Ψυχή.
Και τότε, ανακάλυψε ποιο ήταν το πραγματικό νόημα της δικής του ζωής. Η αποστολή του ήταν να μοιράσει στον δυστυχισμένο κόσμο την ευτυχία. Αυτό το σπάνιο συναίσθημα. Θα το χάριζε σε έναν κόσμο που τον θεωρούσε ένα άσχημο, αλληθωρο τέρας. Σε έναν κόσμο που δεν του χαρίστηκε ποτέ γιατί γι' αυτούς ήταν ένας παρίας. Δεν άξιζε ούτε την προσοχή τους.
Πώς μπορεί να δώσει τόση αγάπη ένα πλάσμα που δεν την γνώρισε ποτέ από την πρώτη στιγμή της γέννησης του;
Όμως... δεν πρόκειται να σας αποκαλύψω πού και πώς γνώρισε αυτό το σπάνιο συναίσθημα. Την ευτυχία. Ούτε φυσικά και την συνέχεια.
Εδώ, σε αυτό το σημείο, θα σας πω απλά πως είναι ένα απίστευτο βιβλίο που αξίζει να το διαβάσετε.
Τι γίνεται όταν ένας άνθρωπος χαρίσει όλα τα κομμάτια του εαυτού του στους άλλους;
Ένα βιβλίο με αμέτρητα μηνύματα. Με μία εξέλιξη που.... ούτε πάει ο νους σας! Κι ένα απίστευτο τέλος!
Προσωπικά, μου θύμισε ένα πολύ αγαπημένο βιβλίο, "Το άρωμα" του Πάτρικ Ζύσκιντ. Αν κάποιοι από εσάς το έχετε διαβάσει και σας άρεσε, τότε σας προτείνω να διαβάσετε και το βιβλίο "Αυτός που διάβαζε τη σκέψη" του Γκούντερ Γκρος.
Αν πάλι ανήκετε στην μερίδα ανθρώπων που δεν έτυχε να διαβάσετε ούτε το ένα βιβλίο ούτε του άλλο, τότε σας προτείνω να το κάνετε με την πρώτη ευκαιρία γιατί είναι δύο βιβλία που αξίζουν πραγματικά.

Καλή ανάγνωση.

[Vichy · Rating 4 out of 5]

Ποιος είναι ο Βίκτωρ ή ποιος είναι ο συγγραφέας; Διαβάζοντας το βιβλίο νομίζεις ότι διαβάζεις κάποιον Ρώσο κλασικό. Ένα πολύ μοναχικό ταξίδι ενός ανθρώπου που από μικρό τον θεωρούσαν τέρας. Οι άνθρωποι έβλεπαν έναν αλλήθωρο και ο Βίκτωρ μπορούσε και ρουφούσε τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους... Από εκείνα τα βιβλία που δεν τα ξεχνάς μόλις τα κλείσεις...

[Claire · Rating 2 out of 5]

Άρχισε ωραία αλλά τελείωσε πολυ άδοξα.

[Κώστας Ιατρού · Rating 4 out of 5]

Ίσως 4.5 αστέρια, αλλά δεν μπορώ να τα βάλω.
Ένα βιβλίο τελείως έξω από τις προτιμήσεις μου.
Αρχικά το αμφισβήτησα τόσο το ίδιο όσο και τον συγγραφέα. Παρ' όλ' αυτά συνέχισα να διαβάζω. Ίσως η καλύτερη απόφαση που μπορούσα να πάρω.
Έχοντας τελειώσει πλέον το βιβλίο μπορώ να πω πως παραδέχομαι τον συγγραφέα. Κατάφερε να δώσει μια εικόνα για το πως θα ήταν πραγματικά η ζωή ενός ανθρώπου με την ικανότητα να διαβάζει την σκέψη και τα συναισθήματα των άλλων.
Το προτείνω σε όλους, αλλά να είναι προετοιμασμένοι για ένα πιο δύσκολο βιβλίο από αυτά που μπουρεί να διαβάζουν. (Εδώ φαν Χαρι Πότερ, Χομπιτ, Έραγκον κλπ)

[Irene Kostoula · Rating 4 out of 5]

Ένα πολύ ξεχωριστό βιβλίο, ο συγγραφέας (τον οποίο καλύπτει μυστήριο...) μπαίνει βαθιά στην ανθρώπινη ψυχή και μας την παρουσιάζει σε όλη της την αλήθεια. Που δυστυχώς είναι ότι διακατέχεται ως επί το πλείστον από ποταπά συναισθήματα. Απαισιόδοξο; Ίσως όχι εντελώς, γιατί κάπου υπάρχει και η ευτυχία, δηλαδή η πραγματική αγάπη, πολύ σπάνια αλλά γι' αυτό ακριβώς πολύτιμη. Λίγο απότομο το τέλος του. Πιστεύω ότι θα αρέσει σε κάθε απαιτητικό αναγνώστη.

[-oii- · Rating 3 out of 5]

2,5*

[Zoi Papanikolaou · Rating 1 out of 5]

Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί το διάβασα

[Hermione · Rating 3 out of 5]

Ενδιαφέρον κονσεπτ, πολλα πράγματα γίνονταν, κάπως αργό, βαρέθηκα προς το τέλος

[Ηρώ Φάρκωνα · Rating 5 out of 5]

Το διάβασα χρόνια πριν ...έψαξα ακόμα και πρόσφατα για άλλα έργα του συγγραφέα αλλά δυστυχώς δεν βρήκα κάτι άλλο. Κρίμα γιατί είναι ένα αριστούργημα !

[Maria · Rating 1 out of 5]

Αν δεν κάνω λάθος πήρα το βιβλίο απο μια εφημερίδα και δεν περίμενα πολλά. Είχα δίκιο! Το ξεκίνησα, δεν μου φαινόταν ενδιαφέρον και το άφησα. Μετά όμως δεν μπορούσα να μην το διαβάσω ώστε να δω μήπως τελικά είχα λάθος άποψη. Τελικά το διάβασα όλο επειδή δεν ήθελα να το αφήσω αδιάβαστο. Δεν ξέρω αν φταίει το οτι δεν είναι του στυλ μου αλλά ενω είχε μια καλή ιστορία το ύφος του και ο τρόπος γραφής δεν μου άρεσε. Δεν ήταν απο τα ευχάριστα βιβλία που περνούσε ωραία η ώρα όταν το διάβαζες...

[Helen Pavlopoulou · Rating 5 out of 5]

Υπέροχο το ύφος του.