Η κάθοδος των εννιά

by Thanassis Valtinos, Θανάσης Βαλτινός

Ως το μεσημέρι ψάχναμε για νερό. Στο τέλος βρήκαμε κοντά σε κάτι αμπέλια. Ήταν ένας βράχος υγρός γεμάτος μούσκλια κι από μια σκισμή έσταζε κάθε τόσο.
Ο Μπρατίτσας έβαλε το παγούρι του να γεμίσει κι όσο να πιάσει λίγο, παίρναμε μούσκλια και βρέχαμε τα χείλια μας.
Σε λίγο ήπιαμε από μια γουλιά και ξαναβάλαμε το παγούρι. Φύσαγε λίβας. Ερχότανε καυτός απ' τη μεριά του και η γη μπροστά μας ασφυκτιούσε. Σα να 'λιώναν οι αδένες της. Πέσαμε δίπλα δίπλα στη ρίζα του βράχου και περιμέναμε να γεμίσει το παγούρι. Ξέραμε πως θα πεθάνουμε μέσα σε τούτο το καλοκαίρι. Μπροστά μας τ' αμπέλια και οι συκιές που τα παράστεκαν στις άκρες ωρίμαζαν μια γλύκα αβάσταγη. Ο Μπρατίτσας σηκώθη πήρε το παγούρι. Το 'δωσε πρώτα στον Νικήτα, ύστερα σε μένα. Ήπιε και ο ίδιος.

Genres: Fiction, Greece, Literature, 20th Century, Short Stories

73 pages, Paperback

First published January 1, 1963

About the author

Thanassis Valtinos (Greek: Θανάσης Βαλτινός) was born in an Arcadian village in the Peloponnesus in 1932. He first achieved national recognition with the publication of his widely read novellas The Descent of the Nine (1963) and The Book of Andreas Kordopatis (1964).
In addition to his novels, novellas and short stories, he has translated classical Greek drama for the Art Theater of the late Karolos Koun, and written film scripts in collaboration with film director Theodoros Angelopoulos, most notably the award-winning Voyage to Kythira (Cannes Film Festival, 1984)
His novel Data from the Decade of the Sixties won the National Book Award for Best Novel in 1990 and was short-listed for the Aristeion European Literature Prize in 1991. He was awarded the Cavafy Prize (2001), the Petros Haris Prize, conferred by the Academy of Athens for lifetime achievement (2002), and the Gold Cross of Honour of the President of the Greek Republic (2003).
He served as president of the Society of Greek writers from 1990–1994, and again from 2005–2009. In 2008 he was elected a member of the Greek Academy.

Reviews

[Miltos S. · Rating 4 out of 5]

Η αγωνία του τέλους του εμφυλίου, η πίκρα της ήττας, ο χωρίς νόημα αγώνας για επιβίωση και η ανίκητη θέληση για ζωή ακόμα κι όταν αυτό μοιάζει αδύνατο.
Είναι πάρα πολλά αυτά που ο αναγνώστης θα βρει μέσα σε αυτό το μικρό βιβλίο.
Αν πέσει στα χέρια σας δείτε το. Αξίζει.

[Eliasdgian · Rating 3 out of 5]

Τέλη του ’48. Εννιά αντάρτες, στριμωγμένοι από τον τακτικό στρατό που επιχειρεί πια και στα ορεινά της Πελοποννήσου, αποφασίζουν να τραβήξουν προς τη θάλασσα. Με την ψυχή στεγνή και τον θάνατο ολοένα στο κατόπι τους, οι εννιά επιχειρούν τη δική τους Κάθοδο, όπου, αντίθετα με αυτή των Μυρίων, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η θάλασσα θα σημάνει τη λύτρωσή τους. Αν ποτέ καταφέρουν να προσεγγίσουν την ακτή.

Επαινέθηκε όσο λίγα βιβλία. Συγκαταλέχθηκε στα εκατό καλύτερα της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Και παρότι δεν απηχεί βιωμένη ιστορική πραγματικότητα και δεν είναι ιστορική μαρτυρία, η αυτοπρόσωπη αφήγηση, ο βραχυπερίοδος λόγος και η αυστηρή λιτότητα στην έκφραση και τις περιγραφές, θυμίζει τέτοια. Άρα, προς τι ο λόγος μιας βαθμολογίας λιγότερων αστεριών; Χωρίς να είμαι απόλυτα βέβαιος ότι μπορώ να αποδώσω με τα σωστά λόγια αυτό που δεν ‘λειτούργησε’ (σε μένα) διαβάζοντας την Κάθοδο των Εννιά, νομίζω πως, τελικά, ήταν αυτή η (σκόπιμη) αποδραματοποίηση των συμβάντων∙ η συνειδητή επιλογή του συγγραφέα να μην κοινολογηθούν οι μύχιες σκέψεις και τα συναισθήματα των Εννιά ενώ καταδιώκονται απηνώς.

"- Απελπίστηκες;
Είπα δε θα μου απαντήσει.
- Από καιρό.
Δε βαριέσαι, μια ζωή.
Χαμογέλασε πάλι.
- Με τι δύναμη να πεθάνεις.
- Μη χολοσκάς, κάποιος θα σου κάνει τη χάρη.
Γύρισε, με κοίταξε σκυθρωπός, ύστερα κοίταξε τη θάλασσα.
- Πού να πιαστείς τώρα να γυρέψεις κουράγιο από την ψυχή σου."

[Kostas 78 · Rating 5 out of 5]

Η απεγνωσμένη πορεία διαφυγής και αναζήτησης νερού εννιά αποκαμωμένων ανταρτών στο τέλος του εμφύλιου. Η αφήγηση σπαρακτική, τους ακολουθεί μέχρι την σταδιακή εξόντωσή τους σε ένα άνυδρο και ξερό τοπίο που περιγράφεται με τον πιο έντονο λυρισμό. Η ατμόσφαιρα που δημιουργεί η γλώσσα του Βαλτινού με το ιδιαίτερο λεξιλόγιο από την ελληνική ύπαιθρο και τις ντοπιολαλιές της θυμίζει τοπίο σε δημοτικό τραγούδι, και οι αντάρτες θυμίζουν κλέφτες και αρματωλούς. H τεχνική του Βαλτινού είναι στο φόρτε της: από τη μια η σκόπιμη οικονομία στα εκφραστικά μέσα, η αποδραματοποίηση και η φαινομενική αποστασιοποίηση, και από την άλλη ο λυρισμός και ένα ύφος "πεζής ποίησης". Τα δύο αυτά φαινομενικώς αντίθετα στοιχεία όχι μόνο συνυπάρχουν αρμονικά, αλλά χρησιμοποιούνται και τα δύο στο μέγιστο βαθμό, περισσότερο από οπουδήποτε αλλού στο έργο του. Το αποτέλεσμα; Ένα πεζογράφημα άκρως ποιητικό, ένα ορόσημο του συγγραφέα, και ένα από τα πιο σημαντικά έργα στη σύγχρονη ελληνική γραμματεία, κατά τη γνώμη μου.

[philosophie · Rating 5 out of 5]

Κινηματογραφικού τύπου έργο, όπως τα περισσότερα του Βαλτινού. Η πλοκή εξελίσσεται χωρίς πολλά λόγια, με μετρημένη, σχεδόν απότομη γραφή, ενώ ο στόχος δεν είναι η ανάλυση των χαρακτήρων, η ψυχογράφηση, αλλά η παρουσίαση, με τη μορφή στιγμιοτύπου, της βιαιότητας και του παραλογισμού της εμφυλιακής περιόδου.
Ασθμαίνοντας σχεδόν προχωρά η ανάγνωση, η δίψα που νιώθουν οι ήρωες διαποτίζει την ίδια τη διήγηση και διαμορφώνει το κλίμα της.

[roz_anthi · Rating 4 out of 5]

Όπως οι εννιά αντάρτες αυτής της πληγωτικά ολιγόλογης ιστορίας αναγκάζονται να τανύσουν κάθε ίνα των αισθήσεών τους για να επεκτείνουν την πιθανότητα της επιβίωσής τους σ' αυτή την άνιση μάχη με τον στρατό, την πείνα και τη δίψα, έτσι αντίστροφα, κι όποιος ανυποψίαστα περιμένει μια ιστορική, αποστασιοποιημένη ματιά με τη διανοητική επιμέλεια ενός Κιβώτιου για παράδειγμα, καταλήγει να πρέπει να επαναφέρει τη λυγισμένη του καρδιά στην αρχική της θέση. Και κάθεσαι κι αναρωτιέσαι πώς σου συνέβη αυτό με τόσο λίγες λεξούλες, πώς χώρεσε τόσος πόνος εδώ μέσα —μα τι πώς;—, αφού σχεδόν ένας αιώνας βαρύς από βήματα κι από θυσίες αίματος, ανθρώπινων μελών και ιδεολογικών μαχών μόλις πέρασε από πάνω σου.

[Stratos Maragos · Rating 5 out of 5]

Βιβλίο ορόσημο της ελληνικής πεζογραφίας. Η σκόπιμη αποδραματοποίηση, ο απέριττος λόγος, ο υπομονευτικός τίτλος, η απουσία συναισθηματικού και ηθικού φορτίου μεταφέρουν ακέραια την απόγνωση της άσκοπης πορείας εννιά νικημένων ανταρτών σε ένα εχθρικό περιβάλλον. Ο κλοιός γύρω τους συνεχώς σφίγγει. Κυριαρχεί το ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Ακόμα και όταν κάποιοι από αυτούς προσεγγίζουν την θάλασσα, που είναι ο δίχως νόημα στόχος τους, ούτε η δίψα τους σβήνει ούτε η κάθαρση συντελείται.

[George K. · Rating 4 out of 5]

Πρώτη επαφή με το έργο του Θανάση Βαλτινού (στα αδιάβαστα έχω τόσο το πολυσυζητημένο "Ορθοκωστά", όσο και το "Συναξάρι Αντρέα Κορδοπάτη"), μπορώ να δηλώσω αρκετά ικανοποιημένος, αν και όχι ξετρελαμένος. Η ιστορία είναι απλή και έχει να κάνει με τον απεγνωσμένο αγώνα εννιά ανταρτών που βρίσκονται σε κάτι ξεροβούνια, να διαφύγουν της σύλληψης, αλλά και να βρουν νερό για να ξεδιψάσουν και μέρος για να ξεκουραστούν. Όμως αυτός ο αγώνας φαίνεται να είναι καταδικασμένος... Ο συγγραφέας κατάφερε με τον (σχετικά) στεγνό τρόπο γραφής αλλά και την (μια κάποια) ποιητική διάθεση, να μου περάσει και μένα την απόγνωση, τον φόβο, την δίψα των συγκεκριμένων ανταρτών, αλλά και το όλο εμφυλιακό κλίμα της εποχής. Και δεν χρειάστηκε πολλές λέξεις για να το κάνει αυτό. Νομίζω ότι η όλη περιγραφή αυτού του απεγνωσμένου αγώνα των πρωταγωνιστών, τα κρυφά μηνύματα που (ίσως) κρύβονται πίσω από την ιστορία, κάνουν και την μεγάλη διαφορά στο βιβλίο. Μην περιμένετε χτίσιμο χαρακτήρων, κάποια ιδιαίτερη πλοκή και πολυλογίες, μιας και άλλος ήταν ο σκοπός του συγγραφέα.. Είναι σίγουρα ένα ιδιαίτερο και αρκετά σημαντικό βιβλίο της νεοελληνικής λογοτεχνίας, που αξίζει να διαβάσει κανείς.

[Sotiris Karaiskos · Rating 4 out of 5]

Ένα μικρό μυθιστόρημα, ουσιαστικά ένα διήγημα, για την απελπισμένη πορεία μιας ομάδας ανταρτών, γραμμένο με έναν αρκετά ωμό και αποστασιοποιημένο τρόπο, χωρίς να έχει τίποτα παραπάνω από την περιγραφή αυτής της περιπέτειας. Παρά αυτή τη γύμνια, όμως, δίνει μία πολύ ρεαλιστική εικόνα αυτής της κατάστασης, μεταφέροντας τον αναγνώστη δίπλα στους αντάρτες, κάνοντας τον νιώσει κάτι από τον φόβο τους και τις ελάχιστες ελπίδες τους που καλλιεργούν και να προχωρήσουν λίγο παραπέρα. Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η εικόνα εξαιτίας του ελάχιστου μεγέθους του κειμένου είναι αποσπασματική και στο τέλος ένιωθα σαν να είχα διαβάσει απλά ένα κεφάλαιο από κάποιο βιβλίο. Ακόμα και αυτό το λίγο, όμως, αρκεί για να κάνει αυτό το βιβλίο ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

[Lazaros Karavasilis · Rating 2 out of 5]

Πφφφφ.....
Άλλη μια περίπτωση υπερτιμημένου έργου και ίσως συγγραφέα.
Για να μην το θάψω τελείως (εφόσον του έδωσα 2) να πω και 5 θετικά: η πλοκή μου άρεσε, αλλά έπρεπε να είναι τουλάχιστον 200 σελίδες. Δεν υπάρχει βάθος στους χαρακτήρες και είναι όλα στον αέρα ή τελειώνουν πολύ γρήγορα. Μηδενική ταύτιση και απλά είδαμε κάτι το οποίο θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ένα σενάριο μιας πολύ καλής ταινίας.
Βαλτινέ, σου βάζω 2, έλα στην επόμενη εξεταστική. Η όχι.

[Elina · Rating 5 out of 5]

Ένα μικρό αριστούργημα!!
Συστήνεται ανεπιφύλακτα!!!

[Αλέξανδρος Τσαγκαρέλλης · Rating 5 out of 5]

Instead of a review, I wrote a poem entitled "Οι 9 του Βαλτινού" which was the direct result of my sincere enthusiasm and elation after reading his book.
It is further worth to add that I had the opportunity to hand it over to the author when I met him some years ago, and was happy to receive, some days later an email from him thanking me for it as well as expressing his content. I'll try and find it - I know it's there, somewhere among the many pages (both poetry and prose) I've written so far - and drag it here, on one of these pages.

[Eirini Zazani · Rating 3 out of 5]

Ωραία γλώσσα/ιδιωματισμοί. Ως προς το περιεχόμενο, κράτησα το ότι και η φύση μπορεί να γίνει εχθρική, όταν άνθρωπος εχθρεύεται άνθρωπο, και μάλιστα σε εμφύλιο, στον οποίο ο συγγραφέας δεν παίρνει θέση, αλλά παρουσιάζει κινηματογραφικά τη δυσκολία των ανταρτών-χαμένων. Μέχρι εκεί όμως.

[Jason · Rating 4 out of 5]

Ενα αγωνιώδες χρονικό 9 ανταρτών που προσπαθούν να επιβιώσουν μετά τη λήξη του εμφυλίου. Αφαιρετικό και με στεγνή γλώσσα κρατάει το ενδιαφέρον και σου περνάει το τρομερό αίσθημα του μάταιου αγώνα για επιβιωση όταν ξέρεις ότι όλα έχουν χαθεί. Μια ματιά του εμφυλίου μέσα από τα μάτια των πρωταγωνιστών σε καθημερινό επίπεδο.

Bottom-line: Ωραίο ανάγνωσμα που προτείνω να διαβαστεί μονομιάς.

[Panagiotis · Rating 4 out of 5]

Πυκνό και τόσο δυνατό που σε παίρνει και σε σηκώνει. Νιώθεις διαβάζοντάς το την ίδια κούραση, ερημιά, δίψα που νιώθουν οι εννιά περπατώντας προς την θάλασσα ως άλλοι μύριοι. Διασχίζουν μια εχθρική επαρχία κάτω από αφόρητες συνθήκες μαχόμενοι εξωτερικών και εσωτερικών εχθρών όπως η νοσταλγία για πρόσωπα και καταστάσεις ειρηνικά που έζησαν.
Ίσως μακράν το καλύτερο βιβλίο που έχω διαβάσει για τον εμφύλιο, μέσα σε 73 σελίδες τα είπε όλα. Ένα παράδειγμα για αυτούς που αρέσκονται να γράφουν βερμπαλιστικά τούβλα για το τι μπορεί να κάνει σε μια νουβέλα ένας συγγραφέας που είναι συγγραφέας.

[Margarita · Rating 4 out of 5]

Ένα ημερολόγιο. Γραμμένο απλά.Πολλές άγνωστε λέξεις, ιδιωματισμοί οι περισσότερες που με έκαναν να υπογραμμίζω και να τις αναζητησω μετά. Πανέμορφες ωστόσο! Η ιστορία που περιγράφεται μέσα από τις σελίδες του ημερολογίου τούτου δεν είναι κάτι το εντυπωσιακό, σε βάζει όμως μέσα στο περιβάλλον , την εποχή.Διψας, πονάς , κρυώνεις και ζεστένεσαι με τους ήρωες. Αν δεν ήταν τόσο υποδειγματική η γραφή του Βαλτινού δεν θα έβαζα 4 αστέρια

[The Reading Bibliophile · Rating 5 out of 5]

Un récit sur l'inutilité du combat puisque la fin inéluctable n'est autre que la mort mais aussi sur l'abnégation dans la lutte malgré tout. Très beau et triste à la fois.

[nastia · Rating 5 out of 5]

και τώρα τι, υποτίθεται ότι πρέπει να γράψω μια κριτική κοφτή, αποστασιοποιημένη από συναίσθημα, όπως με έστειλε αυτή η ιστορία;

[Ioanna Fouski · Rating 5 out of 5]

«Το έργο του Θανάση Βαλτινού ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της εθνικότητάς του … είναι πάνω από όλα, ένας ύμνος στον αγώνα του ανθρώπου – ακόμη και αν είναι μάταιος…» (Florence Noiville).

Η μνήμη του εμφυλίου επανέρχεται διαμέσου μιας σύντομης αλλά εξαιρετικά πυκνής κινηματογραφικής αφήγησης η οποία παρά το λιτό, σκόπιμα αποστασιοποιημένο, χωρίς συναισθηματισμούς, ύφος του συγγραφέα καταφέρνει να εικονοποιήσει το σκληρό βίωμα του εμφυλίου, την πίκρα της Ήττας, τον μάταιο αγώνα του ανθρώπου για επιβίωση.

[Μαρία Βλαχοδήμου · Rating 3 out of 5]

Στη διάρκεια του εμφυλίου ακολουθούμε μια ομάδα φυγάδων που περιπλανιούνται μάλλον κάπου στην Πελοπόννησο.
Η περιγραφή ήταν κυρίως απότομη, χωρίς συναισθηματισμούς παραλληλίζοντας τον ψυχικό κόσμο των πρωταγωνιστών.
"Ήταν η ώρα που ξυπνούν τ' αερικά, ήσαν οι μεσημεριάτικοι ήχοι από τα χαμένα καλοκαίρια"

[Μακης Περδικοματης]

Για κάποιο λόγο μου θύμιζε συνέχεια τον Αιματοβαμμένο μεσημβρινό και το Δρόμο!!

(...) Τόσο αίμα. Κι ύστερα να μην έχεις που να φτάσεις (...)

[Desp Ts · Rating 4 out of 5]

- Ξέρεις τι με κρατάει; Εσύ και η ελπίδα να φτάσω στην θάλασσα.

[Kwnstantina Pap · Rating 3 out of 5]

Το βιβλίο μου δημιούργησε μια αίσθηση δυσφορίας, και μου θύμισε την αίσθηση που είχα όταν διάβαζα το Κιβώτιο. Μάλλον ό,τι γράφτηκε για εκείνη την εποχή δημιουργεί το ίδιο συναίσθημα, και δικαιολογημένα.

[Ευθυμία Δεσποτάκη · Rating 3 out of 5]

Στεγνό, όσο στεγνό και το θέμα του. Πιότερο στεγνό απ' ό,τι θα το 'θελα.

[Symeon Andronidis · Rating 4 out of 5]

Το διήγημα του Θανάση Βαλτινού, που φέρει τον χαρακτηριστικό τίτλο 'Η κάθοδος των εννιά,' αποτελεί ένα ιδιαίτερου τύπου, αφηγηματικό χρονικό, της πορείας μίας ομάδας ανταρτών στην Πελοπόννησο. Δίχως να προσφέρεται κάποια άλλη ιστορική ή και πολιτική αναφορά, ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται ό,τι πρόκειται για την περίοδο του ελληνικού εμφυλίου πολέμου που διεξήχθη μεταξύ των ετών 1946-1949. Συγκροτώντας μία αγωνιώδη ατμόσφαιρα που έρχεται σε εμπρόθετη, θα προσθέταμε, αντίστιξη, με τις εν γένει συνθήκες του τόπου και του περιβάλλοντος, ο συγγραφέας και μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, προσδιορίζει, με κλιμακούμενο ρυθμό αφηγηματικά, τα ιστορικά και πολιτικά συμφραζόμενα του εμφυλίου πολέμου, κάτι που θεωρούμε πως επιτυγχάνεται, ακόμη και εάν ο συγγραφέας δεν προβαίνει σε ίδιες γενικεύσεις ώστε να συμπεριλάβει το όλο συμβάν του εμφυλίου πολέμου. Και επιτυγχάνεται μέσω της διαλεκτικής προσέγγισης μίας ομάδας μαχητών του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδος (ΔΣΕ), που εν προκειμένω εγγράφονται υποστασιοποιημένα εντός της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας διασχίζοντας την εγκάρσια, αναδεικνύοντας 'παγίδες' και χάσματα μεταξύ προσδοκιών και πραγματικότητας. Και αυτά τα περιώνυμα, ιστορικής χροιάς χάσματα, μεγεθύνονται εντός του ξερού και άνυδρου τόπου και κάτω από τον καυτό ήλιο, που εδώ δεν δύναται να προσφέρει 'ζωή' (μοτίβο ή μοτίβα 'ζωτικότητας'), αλλά, αντιθέτως, αντανακλά το αδιέξοδο ή και τα αδιέξοδα της ασκούμενης στρατηγικής, όσο παράλληλα, 'παγίδα' καθίσταται η 'πονηρία' της ιστορίας (η Μαρξική 'φάρσα' όπως αναδεικνύεται στη '18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη'), οι συγκροτησιακά χειραφετητικές και ηρωοποιημένες κομματικές-πολιτικές αφηγήσεις (ΚΚΕ) που επιλέγονται. Και οι ηρωοποιημένες αφηγήσεις για την παρουσία και την δράση των μαχητών του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδος ως 'συνέχεια' των μαχητών του ΕΛΑΣ, αναπαράγονται και την σημερινή περίοδο από το Κομμουνιστικό Κόμμα. Εκ-φεύγοντας από αυτό το απλοϊκό πλαίσιο, το διήγημα του Βαλτινού συ��αρθρώνει την ιστορία με την μυθοπλασία η οποία όμως αποκτά όψεις πραγμολογικής και ιστορικής 'μαρτυρίας,' νοηματοδοτεί μία κατάσταση κρίσης εκπεφρασμένη εντός συγκυρίας, προσδίδει στη νεότητα, υπόγεια και συνειδητά (το συνειδησιακό στοιχείο διαπερνά την 'Κάθοδο των Εννιά'), τις διαστάσεις της 'ανέξοδης θυσίας,' δίχως συνάμα να την εμβαπτίζει στα νάματα της 'ηρωικής' και 'εξειδικανικευμένης' στα διακυβεύματα, δράσης, επιλέγοντας ως φόντο ή και ως τεχνική αφήγηση την σταδιακά εκδηλούμενη δραματοποίηση. Συναρθρώνοντας σε ένα αφηγηματικό πλαίσιο την διαλογική μορφή με τον εσωτερικό μονόλογο, την αγωνία με τον φόβο, ο πεζογραφικός λόγος δύναται να προβεί στη 'σύλληψη' και ανάδειξη της επίγνωσης που αποκτάται όμως μέσω της γνώσης για τον επικείμενο θάνατο. Και όμως, ως προς αυτό, θα αναφέρουμε ό,τι στην 'Κάθοδο των Εννιά' δεν ενυπάρχουν στοιχεία μίας 'τελεολογίας.' Απεναντίας, ο θάνατος καθίσταται διαρκές ενδεχόμενο κατά την διάρκεια της πορείας, επικρεμάμενη ως 'δαμόκλειος σπάθη' πάνω από την κεφαλή των μαχητών που όντας περικυκλωμένοι, στο σημείο όπου η αφήγηση διευρύνεται για να ενσωματώσεις τα αντίπαλα κοινωνικά και πολιτικοϊδεολογικά μπλοκ του εμφυλίου πολέμου, κινούνται προσεκτικά, με τον φόβο που γεννά κάθε φορά το άγνωστο βήμα. Η αναζήτηση και η εύρεση νερού μεταστοιχειώνεται ως το πλαίσιο μίας λέξης που λέγεται σιωπηλά, μίας γλώσσας που εκφερόμενη σημασιοδοτεί την πραγματοποίηση κύκλων που δεν 'οδηγούν κάπου,' παρά στην δυνατότητα 'ιχνηλάτησης' κρυφών προσδοκιών. Η εύρεση νερού (ως θάνατος), δεν αξιο-θεμελιώνει την 'απολύτρωση,' το θρησκευτικό ή ιστορικό 'δεδικαίωται,' όσο την επίγνωση για την πορεία και για τα 'ίχνη' αυτής της πορείας, για την αίσθηση συμμετοχής σε κάτι επώδυνο όμως ο εμφύλιος πόλεμος. Με το 'τι κάνουμε;' να τίθεται στο προσκήνιο η κάθοδος αναπαρίσταται ωσάν τελετουργία δίχως οργανοπαίκτες. Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά η Μαρία Αθανασοπούλου η "πρωτοκαθεδρία της ιστορίας του 20ου αιώνα, και ιδιαίτερα του ελληνικού εμφυλίου,'' διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο έργο του Θανάση Βαλτινού. Η ‘Κάθοδος των Εννιά’ ως διήγημα αναπαράστασης, ανα-πλαισιώνει φυγόκεντρα τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο, υποκειμενοποιώντας το περιεχόμενο του.

[Damiana · Rating 4 out of 5]

La fuga disperata e la continua ricerca di viveri (sopratutto l'acqua) per nove ribelli ritiratisi alla fine della guerra civile. Questo, per sommi capi, la trama del breve romanzo (neanche 60 pagine) di Valtinos. Nel corso della lettura si avverte la stessa fatica e la desolazione provata dai nove protagonisti che camminano senza sosta attraverso situazioni insopportabili, combattendo nemici greci e stranieri, per sfuggire alla cattura e raggiungere il mare e, da lì, la libertà. Attraverso una scrittura misurata, l'autore ci presenta la violenza e l'assurdità della Guerra Civile greca, ma senza prendere una particolare posizione politica. Un libro che si riaggancia al Diario di Sotiris Kanellopoulos e al suo sofferto racconto sul massiccio del Taigeto.

[Nikos Raptis · Rating 5 out of 5]

Έχοντας δει την ομώνυμη ταινία όταν ήμουν στα 20 και έχοντας διαβάσει την ΟΡΘΟΚΩΣΤΑ του ιδίου πριν 2 χρόνια, διάβασα τώρα και τη νουβέλα του αυτή. Μια ομάδα 9 αντρών του δημοκρατικού στρατού βρίσκονται αποκλεισμένοι στα δάση της Πελοποννήσου το καλοκαίρι του 1949 και προσπαθούν μάταια να βρουν διέξοδο φυγής προς τη θάλασσα. Ο συγγραφέας περιγράφει το αδιέξοδο και την ψυχική κατάρρευση της αποδεκατισμένης και ηττημένης ομάδας, που γνωρίζει ότι δεν έχει καμιά ελπίδα. Η αφήγηση είναι τόσο ζωντανή που πιστεύεις ότι είσαι ο 10ος της ομάδας και ζεις όλη αυτή την περιπέτεια και εσύ.

[Nikos · Rating 4 out of 5]

(7/10)
Οι τελευταίες μέρες της πορείας εννιά ανταρτών προς το θάνατο. Σε όλο το βιβλίο, κυριαρχεί μια αίσθηση ματαιότητας των κινήσεών τους, ενώ το τέλος είναι σαφώς προδιαγεγραμμένο.

Κάτι που κράτησα:
-Απελπίστηκες;
Είπα δεν θα μου απαντήσει
-Από καιρό.
Δε βαριέσαι, μια ζωή.
Χαμογέλασε πάλι.
-Με τι δύναμη να πεθάνεις.
-Μη χολοσκάς, κάποιος θα σου κάνει τη χάρη,

[Searchingthemeaningoflife Greece · Rating 5 out of 5]

Ελισσόταν ανάμεσα στις κρεμαστές ελιές με υπομονή και σιγουριά. Ήταν ένας βιβλικός δρόμος χαραγμένος από βαριά χωριάτικα πόδια. Αλλά δεν ήταν για μας. Οπωσδήποτε κατάληγε σε μία εστία.

🍃 Ξέρεις τί με κρατάει; Εσύ και η ελπίδα να φτάσω στη θάλασσα.

[Kyriakos Petrakos · Rating 5 out of 5]

Αξεπέραστο.

[Eribunnie⚓️ · Rating 4 out of 5]

🪖🫡😢