Το εβένινο λαούτο

Πρωτοσπαθάριος Λέων #1

by Panagiotis A. Agapitos, Παναγιώτης Αγαπητός

"Τρεις ημίγυμνοι άντρες ήταν παλουκωμένοι πάνω σε μυτερούς πασσάλους που στηρίζονταν στις φαρδιές σανίδες μιας ξύλινης εξέδρας. Τα τεντωμένα χέρια τους είχαν δεθεί σε οριζόντιες δοκούς που σχημάτιζαν έναν σταυρό με κάθε πάσσαλο, τα κουρεμένα κεφάλια τους είχαν τραβηχτεί προς τα πίσω με ένα σκοινί. Στο άρρωστο φως του ήλιου τα διαστρεβλωμένα μέλη και τα παραμορφωμένα τους πρόσωπα ήταν ακίνητα..." Το πρώτο μισό του 9ου αιώνα η έριδα της Εικονομαχίας έχει διχάσει για δεύτερη φορά τη βυζαντινή κοινωνία, ενώ οι συνεχείς επιδρομές των Αράβων στη Μικρά Ασία έχουν αποσταθεροποιήσει το κράτος. Μάιος του 832: Ο αυτοκράτορας στέλνει τον πρωτοσπαθάριο Λέοντα επικεφαλής μιας πρεσβείας στον χαλίφη της Βαγδάτης για να διαπραγματευθεί ειρήνη στην Ανατολή. Ο πρεσβευτής και η συνοδεία του φτάνουν στην Καισάρεια της Καππαδοκίας, τελευταίο σταθμό πριν από τα σύνορα. Κάτω από την ήρεμη επιφάνεια, τα πράγματα βρίσκονται σε αναβρασμό. Άραβες κατάσκοποι προετοιμάζουν μια εξέγερση, καλόγεροι υποθάλπουν την αίρεση της Εικονολατρίας, σωματέμποροι κλέβουν νεαρές γυναίκες για τα σκλαβοπάζαρα της Συρίας. Ο στρατιωτικός διοικητής φαίνεται πως έχει χάσει τον έλεγχο της πόλης. Ο αποτρόπαιος φόνος της δεκατριάχρονης κόρης του δικαστή έξω από τα τείχη τον αναγκάζει να ζητήσει τη βοήθεια του πρεσβευτή. Ο πρωτοσπαθάριος Λέων ζούσε μέχρι εκείνη τη στιγμή την ήσυχη ζωή ενός κρατικού αξιωματούχου. Ανύπαντρος, λίγο απόμακρος, διαβάζει ερωτικά μυθιστορήματα και παίζει μουσική με ένα εβένινο λαούτο. Τώρα, ανάμεσα στους στρατώνες, τα καπηλειά και τα πορνεία της Καισάρειας, πρέπει να λύσει πρωτόγνωρα γι' αυτόν εγκλήματα και βρίσκεται αντιμέτωπος με τον εαυτό του και το παρελθόν του.

Genres: Historical Fiction, Fiction, Mystery, Crime

582 pages, Paperback

First published May 1, 2003

About the author

See also Παναγιώτης Αγαπητός

Reviews

[MTK · Rating 4 out of 5]

Πολύ καλό ιστορικό μυθιστόρημα μυστηρίου, τοποθετημένο σε μια ελάχιστα γνωστή εποχή της ιστορίας της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Από όσο μπορώ να καταλάβω η απεικόνιση τόσο των ιστορικών γεγονότων όσο και της καθημερινής ζωής στο Βυζάντιο είναι αρκετά πιστή, και η πλοκή και οι χαρακτήρες ενδιαφέροντες.

[Spyridoula · Rating 4 out of 5]

Ένα αξιόλογο αστυνομικό μυθιστόρημα, μια βυζαντινή ιστορία μυστηρίου ενταγμένη σε ιστορικό πλαίσιο, που όμως από μόνο του δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να του προσδώσει παράλληλα και τον όρο ιστορικό μυθιστόρημα.
Βρισκόμαστε στην Καισάρεια-θέμα Χαρσιανού- του 9ου αιώνα. Εποχή ιδιαίτερα ταραγμένη, καθώς χαρακτηρίζεται από τις συνεχείς επιδρομές των Αράβων στα σύνορα του βυζαντινού κράτους και από τις αλεπάλληλες ανακωχές που προσπαθούν μάταια να στεριώσουν μια εύθραυστη ειρήνη ανάμεσα στο κράτος των Ρωμαίων και εκείνο των Αγαρηνών. Το ιστορικό πλαίσιο ξεκινά και σταματά ακριβώς στις πληροφορίες αυτές, όπως και στην παρουσία στο βιβλίο πραγματικών ιστορικών προσώπων που όμως απλά εξυπηρετούν την μυθοπλασία και τίποτα παραπάνω. Έτσι ακόμη και εκείνοι που δεν απολαμβάνουν τόσο το ιστορικό μυθιστόρημα δεν θα κουραστούν και θα διαβάσουν με ευκολία και μεγάλο ενδιαφέρον το βιβλίο. Παρά τη διαπίστωση αυτή, ο Αγαπητός καταφέρνει να περάσει με μεγάλη επιτυχία το κλίμα της εποχής, την καθημερινότητα των ανθρώπων της Καισάρειας, μιας πόλης που τη συνθέτει ένα πολυπληθές και πολυπολιτισμικό ανθρώπινο μωσαϊκό. Χάρη στην εκτενή περιγραφή της πόλης, των ασχολιών των κατοίκων, της προσήλωσής τους στα θρησκευτικά τους καθήκοντα σκιαγραφείται με επιτυχία το υπόβαθρο, η ατμόσφαιρα και ένα δείγμα από ό,τι λαμβάνει χώρα στα ακριτικά σύνορα της μεγάλης Αυτοκρατορίας.
Υπάρχει ένα γλωσσάρι στο τέλος του βιβλίου που βοηθά τον αναγνώστη αξιοποιώντας το, να ξεκαθαρίσει κάποιους σημαντικούς όρους, αλλά το πολύ βασικό είναι πως δε γίνεται κουραστικό με ατελείωτες σελίδες και επισημάνσεις που να τον αναγκάζουν να γυρνά μπρος- πίσω διακόπτοντας έτσι τη ροή του διαβάσματος. Υπάρχουν όλα εκείνα που βοηθούν να κατανοήσει το διοικητικό, δικαστικό σύστημα της εποχής και επιπλέον να διαπιστώσει πως οι πολυπληθείς αυτές διοικητικές υπηρεσίες συνέβαλαν τα μέγιστα στην οργάνωση του κράτους και του στρατού. Αυτό φυσικά δε σημαίνει πως πίσω ακόμα και από εκείνα που φαινομενικά δείχνουν να λειτουργούν σύμφωνα με το γράμμα του νόμου δεν υπάρχουν άνθρωποι που δε διστάζουν να παρανομήσουν ή ακόμα και να προδώσουν το κράτος και ό,τι μπορεί να συνεπάγεται την εύρυθμη λειτουργία του, προς ίδιον όφελος.
Ο πρωτοσπαθάριος Λέοντας ηγείται της πρεσβείας που αποστέλλει ο βασιλέας Θεόφιλος, προκειμένου να διαπραγματευτεί μια ακόμα ειρήνη με τους Αγαρηνούς, καθώς οι πολλαπλές επιδρομές των Αράβων που συνεχίζονται, έχουν αποσταθεροποιήσει το κράτος των Βυζαντινών . Η τελευταία του στάση πριν συναντηθεί με τον Αμερουμνή της Βαγδάτης, είναι η Καισάρεια που πολύ σύντομα θα ανακαλύψει πως ο στρατηγός Νικηφόρος Άνθραξ έχει χάσει τον έλεγχο της διοίκησης του θέματός του εξαιτίας προσωπικών λόγων . Δίκτυα εκπόρνευσης και σωματεμπορίας γυναικών στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής και στα πορνεία της πόλης, απαγωγές, άσκηση μαγείας και εξαπάτηση αφελών που πιστεύουν σε προφητείες, δίκτυα κατασκόπων που έχουν ως στόχο την διατάραξη της ειρήνης είναι λίγα μόνο μπροστά σε όσα συμβαίνουν κάτω από τη μύτη της διοίκησης. Άνθρωποι πέραν πάσης υποψίας βουτηγμένοι στη διαφθορά προβαίνουν σε αποτρόπαιες πράξεις που ξεπερνούν κάθε φαντασία. Στην κορυφή του παγόβουνου έρχεται να προστεθεί η εξαφάνιση τριών κοριτσιών και η δολοφονία άλλων δυο σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.
Ανατροπές υπάρχουν άφθονες τις οποίες στο σύνολό τους δεν περιμένει ο αναγνώστης, καθώς ο Αγαπητός έχει προετοιμάσει καλά το έδαφος και τίποτα δεν προϊδεάζει για την εμφάνισή τους!
Στο πλαίσιο εξιχνίασης την σκοτεινής αυτής υπόθεσης έχουμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε και πως λειτουργούσε το σύστημα απονομής δικαιοσύνης κατά τον 9ο αιώνα στο βυζαντινό κράτος και να πάρουμε μια ιδέα μόνο για τις βαρύτατες ποινές που εξυπηρετούσαν και εφαρμόζονταν στο πλαίσιο αυτό. Ενδεικτικά, γίνεται συχνή αναφορά στην αποκοπή μελών, στο ραβδισμό, αλλά και στον ανασκολοπισμό ως μέσα τιμωρίας, συμμόρφωσης και παραδειγματισμού.
Είναι πράγματι άξιος θαυμασμού ο τρόπος που κατάφερε ο Αγαπητός να ανασυνθέσει μια υπόθεση μυστηρίου σε μια εποχή που δεν έχει επιλεχθεί από το σύνολο των συγγραφέων, καθώς δεν υπάρχουν ικανοποιητικές αναφορές σε αυτή, γεγονός που δυσχεραίνει την έρευνα για τη συγγραφή ενός βιβλίου. Η αξιοποίηση των πηγών και οι γνώσεις του ως βυζαντινολόγου σαφώς βοήθησαν το έργο του, αλλά ο τρόπος γραφής και σύνθεσης των γεγονότων και της σφιχτοδεμένης πλοκής είναι εκείνα που χαρίζουν αληθοφάνεια και στέφουν με επιτυχία το ανάγνωσμα.

[Πάνος Τουρλής · Rating 4 out of 5]

Μάιος 832. Ο πρωτοασηκρήτης Λέων φτάνει στην Καισάρεια για να σώσει διά της διπλωματικής οδού την ειρήνη του Βυζσντίου με τους Άραβες. Και βρίσκει μια πόλη σάπια, διεφθαρμένη. Οι εξαφανίσεις τρίων κοριτσιών που θα βρεθούν άγρια δολοφονημένες θα αναστατώσουν την τοπική κοινωνία κι ο Λέων θα αναλάβει προσωρινά τη δικαστική αρχή της πόλης. Αληθοφάνεια, ανατροπές, μυστήριο, πορνεία και πόρνες, χαλίφηδες και περιπλανώμενοι μουσικοί, καλόγεροι και αρχιερείς μας καλωσορίζουν σε μια εποχή κι έναν τόπο που ποτέ πριν δεν έχει αποτελέσει σκηνικό αστυνομικού μυστηρίου. Δεν είναι γρήγορο αλλά δεν είναι βαρετό. Υπάρχουν ανατροπές κι εκπλήξεις και θέλει προσοχή στο διάβασμα. Οι εκφράσεις, οι ημερομηνίες που χρησιμοποιούνται, η καθημερινή ζωή, τα ήθη και τα έθιμα, ακόμη και οι βάρβαρες τιμωρίες των ενόχων είναι πράγματα που πιστεύω κατάφερε με κόπο να συλλέξει και να συνταιριάξει στο κείμενο ο συγγραφέας. Άλλωστε υπάρχει κι επιλογικό σημείωμα όπου μας εξηγεί το σκεπτικό της συγγραφής και το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινούνται οι ήρωές του (κάτι σαν άτυπη βιβλιογραφία). Θεωρώ ότι το βιβλίο είναι μια πολύ καλή προσπάθεια Έλληνα συγγραφέα να γράψει αστυνομική περιπέτεια σε μια εποχή που δύσκολα μπορείς να την προσεγγίσεις ακομη και ιστορικά, πόσο μάλλον να πλησιάσεις ακόμη περισσότερο το κλίμα και την εποχή για να δείξεις τα βαθύτερα αίτια του κακού. Μπράβο στον Παναγιώτη Αγαπητό, ορμάω στο δεύτερο βιβλίο του με τίτλο Ο Χάλκινος Οφθαλμός.

[elemsr · Rating 4 out of 5]

3,5/5

Φαίνεται ότι ο συγγραφέας γνωρίζει πολύ καλά το ιστορικό πλαίσιο στο οποίο διαδραματίζεται το βιβλίο. Ενδιαφέρουσα πλοκή, αν και το τέλος με απογοήτευσε λίγο.

[Δημητρης Παπαγεωργιου · Rating 5 out of 5]

Ιστορικο αστυνομικο απο ελληνα συγγραφεα απλα εκπληκτικο!σα να ζεις στην εποχη που αφηγειται κ η πλοκη σφιχτοδεμενη..

[Vincent GAILLARD · Rating 5 out of 5]

excellente ambiance d'une ville de garnison a la limite de l'empire byzantin et des etats arabes. un polar tres glauque, avec bordel, esclaves prostituees et faux moines abject. passionant.

[Chris · Rating 4 out of 5]

Πάρα πολύ ενδιαφέρον ως προς την απεικόνιση της εποχής που πραγματεύεται αλλά σαν "αστυνομικό" μυθιστόρημα ένιωσα ότι με κρατούσε σε απόσταση από το μυστήριο κ τους ήρωες. Σίγουρα αξίζει να διαβαστεί πάντως.

[Aias · Rating 5 out of 5]

Intriguing and richly informative.

[Adri Dosi · Rating 3 out of 5]

Tak, jako předešlá kniha....úzkoprofilová, která potřebuje již znalého čtenáře. Pokud se nechytate v starořecké historii asi bude problém. Povrchová znalost nestačí. Nezachrání to ani dobře psaný text, pak to je prostě španělská vesnice. Pokud se na tuto oblast zaměřujete, bude to 5* kniha.

[Ondra Soukup · Rating 3 out of 5]

Solidní detektivka z Byzance. Oddechovka, ale historicky hodnověrné.