De man die nee zei: Charles de Gaulle 1890-1970

by H.L. Wesseling

Charles de Gaulle werd in 2005 gekozen tot 'grootste Fransman aller tijden'. Hij wordt tegenwoordig inderdaad door vrijwel alle Fransen van links tot rechts bewonderd en zijn ideeën zijn algemeen aanvaard, maar dat is niet vanzelf gegaan. Deze eerste Nederlandstalige biografie beschrijft zijn spannende en dramatische leven. De Gaulle kwam uit een conservatief milieu waarin respect voor gezag en traditie vanzelfsprekend was, en opgeleid als beroepsmilitair had hij geleerd te gehoorzamen en bevelen uit te voeren. Toch is hij juist bekend geworden als 'de man die nee zei'. Hij zei nee in 1940 toen maarschalk Pétain zei dat Frankrijk de strijd moest staken. Toen in Algerije een opstand was uitgebroken en in Frankrijk een burgeroorlog dreigde, wist De Gaulle de oorlog in Algerije te beëindigen en Frankrijk een nieuwe grondwet te geven. Later zei hij nee tegen de Franse Europapolitiek en de overheersende rol van de Amerikanen in de NAVO, omdat voor hem de soevereiniteit en onafhankelijkheid van Frankrijk boven alles gingen. Na de opstand en de bezettingen van mei 1968 was hij vermoeid en teleurgesteld en in 1969, een jaar voor zijn dood, trok hij zich terug uit de politiek.

Genres: Nonfiction, Biography, History, France

317 pages, Hardcover

First published February 21, 2012

About the author

Hendrik Lodewijk (Henk) Wesseling studeerde geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Van 1973 tot 2002 was hij aan deze universiteit hoogleraar Algemene Geschiedenis. Hij was tevens van 1995 tot 2002 rector van het NIAS in Wassenaar. Hij is lid van de KNAW, de Academia Europaea, de Académie des Sciences d'Outre-Mer (Parijs) en de Académie Royale des Sciences d'Outre-Mer (Brussel). Samen met Wim van den Doel en Freddy Heineken ontwierp hij het plan Eurotopia.

Wesseling begeleidde kroonprins Willem-Alexander tijdens diens geschiedenisstudie aan de Leidse Universiteit. Daarnaast heeft hij diverse malen in verband met staatsbezoeken koningin Beatrix advies gegeven. Eind 2004 ontving Wesseling op het Paleis Huis ten Bosch van koningin Beatrix de 21-ste Eremedaille voor Kunst en Wetenschap van de Huisorde van Oranje. In 1996 hield Wesseling in Leiden de Huizingalezing onder de titel 'Zoekt Prof. Huizinga eigenlijk niet zichzelf? Huizinga en de geest van de jaren dertig'.

Reviews

[Boudewijn · Rating 2 out of 5]

De auteur, H.L. Wesseling, is emeritus hoogleraar algemene geschiedenis aan de universiteit van Leiden. In zijn boek gaat hij in op de Gaulle en poogt hij antwoord te geven waarom De Gaulle zo vaak "nee" zei.

Het boek leest vlot weg, en volgt een chronologische lijn van de geboorte tot dood. De auteur gebruikt veel Franse termen en quotes, die helaas niet vertaald worden.

Al met al heeft het boek echter meer weg van een studieboek, dan een compleet geschreven biografie van Charles de Gaulle.

[Katharina Boekhorst · Rating 4 out of 5]

Ik mis een paar tekenende anekdotes die wel aan bod komen in het boek van Jackson. Maar alom heel informatief en leest prima weg.

[Jacco · Rating 3 out of 5]

Interessante materie, vlot opgeschreven. Mijn grootste kritiek is dat sommige onderwerpen wel genoemd worden, maar niet uitgelegd: wat was precies de Dreyfus-affaire, wie was Tsjang Kai-Sjek? Nu moet je dat als lezer zelf maar Googlen, terwijl het makkelijk in een bijzin samengevat had kunnen worden.

Op andere momenten gaat Wesseling wel erg diep in op de details: De Gaulles dagelijkse ontbijt wordt geschetst, en de complete hofhouding op het Elysee. Misschien is dat een kwestie van smaak.

[Olaf Koopmans · Rating 3 out of 5]

Teleurstellend boek van toch één van onze gerenommeerde Nederlandse historici. Soms vervalt hij eindeloos in herhaling, soms behandelt hij belangrijke delen uit het leven van De Gaulle en de geschiedenis van Frankrijk onbegrijpelijk en beknopt, 2,5 ster.
Wesseling heeft een rommelige en oubollige schrijfstijl die niet in staat is om de lezer mee te slepen in het ongetwijfeld boeiende leven dat deze markante staatsman gehad heeft.
In grote delen gaat het soms meer over zijn beleid en bijna niet over zijn leven. Daarbij worden soms cruciale onderwerpen slechts zijdelings besproken, en kennelijk als bekend veronderstelt, terwijl sommige wetsvoorstellen en beleidszaken uit en te na beschreven worden. Wesseling geeft daarbij dan ook nog eens veel te veel aandacht aan de andere politici en partijen die daarbij betrokken waren.
En het curieuze hoofdstuk over het Elysée is vervreemdend en totaal overbodig. Met uitzondering misschien van het laatste dat De Gaulles dagelijkse gang van zaken in die ruimtes beschrijft.

Een raar historisch werk met vooral een rommelige en incomplete inkijk in een roerig tijd in Frankrijk, waar De Gaulle een prominente plek innam. Maar helaas geen boeiend biografisch werk dat verhaalt over deze opmerkelijke staatsman.

[René · Rating 3 out of 5]

Aardig boek. Het laat een aantal aspecten van de Franse geschiedenis zien die normaal onderbelicht blijven.
Het boek weet je echter niet altijd mee te slepen en valt veel in herhaling. Het minste eraan vond ik echter dat er soms hele boude beweringen worden gedaan die dan amper onderbouwd worden. Er staan erg weinig noten in, zodat ook niet te achterhalen is waar hij zijn info vandaan heeft.

Kortom: Interessante invalshoek en de moeite waard om te lezen, maar verwacht niet een te historisch verantwoord boek.

[Herman De Wulf · Rating 4 out of 5]

Een naam die in mijn oren klinkt als een kanon. Maar wie was De Gaulle? Om mijn onwetendheid aan te vullen met wat basiskennis, ben ik dit boek beginnen te lezen. In enkele dagen was het boek uit. Het leest makkelijk en boeit, toch voor iemand die weinig of niets van De Gaulle weet. En wat meer is, het boekt behandelt thema’s die ook vandaag actueel zijn al is het in een eigentijdse vorm zoals de Brexit of moet ik zeggen de krampen bij de vorming van één Europa. Het boek behandelt de figuur van De Gaulle, naar mijn mening, op een objectieve manier. Had De Gaulle een misschien (?) achterhaalde visie over Europa (begrijpelijk vanuit zijn oorlogsverleden en -ervaringen)? Dan blijkt die toch ook vandaag nog te bestaan. Hoe zou De Gaulle gedacht hebben over de Catalaanse kwestie? Zoals hij dacht over de Tunesiërs en hun strijd om onafhankelijkheid? Kan een verzwakt Spanje zorgen voor een versterkt Frankrijk? Als een gevaarlijk precedent voor Frankrijk? De antwoorden op deze vragen staan niet in het boek, maar veel andere antwoorden wel. “Boeiend, soms hilarisch, soms ontroerend”. Zo staat het ook op de cover van het boek.

[Joost Kiefte · Rating 3 out of 5]

Geen onaardige bio, goed geschreven, maar dat is Wesseling wel toevertrouwd. Alleen door de geringe lengte blijft het boek helaas wat aan de oppervlakte. Vreemd dat over Napoleon, die andere richtingbepalende Franse generaal, talloze Nederlandstalige boeken zijn gewijd, maar dat dit boek zo'n beetje de enige Nederlandse biografie over De Gaulle is.
Aanbevelenswaardige biografische boeken over De Gaulle zijn, in het Engels, geschreven door Jonathan Fenby, Charles Williams, en Julian Jackson, in het Frans, door De Gaulle zelf, en een bio van Alain Peyrefitte. Allen graven heel wat dieper dan Wesseling, maar zijn door hun lengt misschien niet ieders kopje thee.

[John C. Boer · Rating 4 out of 5]

Erg goede biografie. De auteur heeft de verleiding weerstaan om te zeer uit te weiden over allerlei trivialiteiten, resulterend in een zeer leesbare, relevante en (zeker voor het genre) compacte biografie. Waarbij hij zich af en toe een ironische kwinkslag toestaat en dat precies zo doseert dat dit het leesplezier verhoogt.

[Jan van Trigt · Rating 4 out of 5]

De Gaulle heeft menigmaal Frankrijk op de rails gehouden in de 20e eeuw. Wesseling maakt daar een mooi verhaal over dat lekker leest.

[Sebastian · Rating 4 out of 5]

Wesseling, H.L., De man die nee zei. Charles de Gaulle, 1890-1970 (Amsterdam: Bert Bakker, 2011). Weer een meesterlijk boek van Henk Wesseling, Frankrijkkenner bij uitstek. Deze keer over de grootste Fransman aller tijden. Zijn handelsmerk: de grote lijnen van de "grote" geschiedenis kernachtig verwoorden en verbinden met de "kleine" geschiedenis van vermakelijke en vaak ook treffende anekdotes. Meer dan andere biografen besteedt hij aandacht aan Nederland en De Gaulle. Opmerkelijk: ook de vijfde republiek is een parlementair, geen presidentieel, systeem. Mooie slotwoorden over een bezoek aan Colombey-les-deux-Eglises. Cijfer: 8,5. Gelezen: juli/aug 2012.

[De lezer Regeert · Rating 3 out of 5]

Door de citaten van De Gaulle belandt de lezer in De Gaulles denkwereld. 'De man die nee zei' is te lezen als een studieboek geschiedenis of te gebruiken als een naslagwerk voor de jaren 1890- 1970 ( levensjaren De Gaulle). Informatief boek. Meer op mijn blog http://delezerregeert.blogspot.nl/201...

[Birgit · Rating 2 out of 5]

Met hooggespannen verwachtingen aan begonnen, teleurgesteld. Niet briljant geschreven, zeker niet meeslepend. Historische feiten zouden beter onderbouwd en uitgewerkt kunnen worden.

[Jan Braak · Rating 3 out of 5]

fascinerende man

[Joep · Rating 4 out of 5]

Onderhoudend en informatief boek.

[Lc · Rating 4 out of 5]

Geweldig boek weer van Wesseling met veel geestige voorbeelden van misplaatste 'grandeur'

[Kevin Van Beveren · Rating 5 out of 5]

La France ne peut être la France sans la grandeur!

[Peter A. van Tilburg · Rating 4 out of 5]

Een goed leesbaar boek met interessante beschrijvingen van de historische ontwikkelingen en de omstandigheden en de visie van de Gaulle in die situaties. Leerzaam vond ik de visie van de Gaulle op Europa zonder plaats voor Engeland, het belang zeer goed ziend van een sterk Europees continent en zijn toenadering tot het na oorlogse Duitsland. Ook de voorzichtigheid naar de almacht van de USA vind ik visionair van hem. Minder blij ben ik met de voorliefde voor de grandeur van Frankrijk ("America first") die in het licht van de historische ontwikkeling toch als beperkt gezien kan worden want hoelang bestaan de huidige staten nu eigenlijk en locale trots in een groter geheel (zoals bv. Friesland in Nederland) is toch ook goed mogelijk lijkt me. Toch ook weer een voorbeeld van hoe iemand 'rose to the occasion' zoals zovelen in de geschiedenis.