Grey Wolf: Mustafa Kemal, An Intimate Study of a Dictator

by H.C. Armstrong

Mustafa Kemal was known both as a vicious dictator and the iron-willed creator of modern Turkey however little was known about him and he was viewed as an enigma by many. Originally published in 1932, Armstrong delves into Kemal's career and personal life in great detail showing how he moved between revolutionary, soldier and politician whilst also discussing his love of women, drinking and gambling to present a clear picture of the infamous ruler. This title will be of interest to students of History and Middle-Eastern Studies.

Genres: History, Biography, Politics, Nonfiction, Middle East

Hardcover

First published January 1, 1937

Reviews

[Cem Ertül · Rating 3 out of 5]

This is probably the most distinctive Ataturk biography that you can read, as it is written from a completely different view, though I would definitely not recommend it to newcomers of the subject. For people who have knowledge about Ataturk, who have read the usual biographies of him which are meant to be impartial (Mango, Kinross, Atay, Aydemir), this book offers a new way of looking at things although it is not meant to be historically accurate. The author makes it clear that he is not fond of Ataturk or turkish people, and throughout the book, you can clearly distinguish the fictitious parts from the facts if you have prior knowledge.

However, the author manages to make very interesting analysis of Ataturk's character, and he does not fail to appreciate his successes, especially his military achievements, although his reforms are mostly overlooked. These remarks make you think, and in most times, make you better understand the mindset of the great leader. It is worth a read, but it should not be treated to carry historical value.

[Doğan · Rating 4 out of 5]

Yazarın bazı yerleri acayip salladığı; özellikle Atatürk'ün özel hayatını bariz belli. Okurken "Orada mıydın be adam?” dediğim oldu. :) Bunun dışında yanlı bir biyografi okuyacağımı zaten biliyorum. Karşılaştırmalı okumanın kıymetini bir kez daha anladım.

[assia · Rating 4 out of 5]

《 لقد قهرت العدو ، و قهرت الدولة ، فهل استطيع ان اقهر الشعب ؟ 》

مغامرة مصطفى كمال اتاتورك من قائد عسكري انقذ شعبه بشجاعة تثير الاعجاب ... الى حاكم دكتاتور دمر الحضارة العثمانية ليستبدلها بثقافة العدو الذي سالت دماء جنوده و هم يحاربونه.

لعلى كما قال العلامة ابن خلدون "المغلوب مولعٌ أبدا بالاقتداء بالغالب" و رغم كل انتصاراته العسكرية، اتاتورك كان هو المغلوب من البداية.

كتاب جيد و شيق لكل من اراد اكتشاف الفترة المصيرية في بناء الدولة التركية الحديثة !

[Mohamed Adam · Rating 5 out of 5]

عن الكتاب والكاتب : شديد الموضوعية شديد الحيادية رغم الأيدولوجيا المسبقة التي لا مفر منها
فوصف الكاتب التاريخ كما هو لم يستحي من شئ يشين اعجابه بهذا الرجل العجيب

عن أتاتورك : ذلك القائد الفذ والقائد المقدام والديكتاتور الدموي والمستبد المستنير والعربيد زير النساء
كيف يكون رجلا مثله يجمع كل هذه الصفات
هل التنوير يحتاج كل هذه التكلفة ؟
وهل يمكن أساسا أن يجود الزمان من جديد بمستبد شديد الإيمان بشعبه شديد البطش به واسع الحيلة قوي الشكيمة ومتبحر في العلوم والفنون
فيفرض العلم والتنوير على شعبه فرضا كفروض الطاعة والولاء
لقد أثار الكتاب بداخلي حيرة كبيرة ويأس نسبي
فقد تكلف شعب تركيا الكثير جدا كي يصل للحضارة والمدنية فهل نحتاج لثمن باهظ هكذا أيضا ؟

[محمود عبدالمعطي · Rating 3 out of 5]

رغم أن الكتاب كان قد صمم ليكون هدما لقداسة أتاتورك و إغراقنا بوصفه المقامر بالأرواح الهائم بفعل الخمر الغير أهل للحظ السانح ، الذي يتناقض مع بنائية السيرة ، لكن المضمون في رأيي وهو المهم ، هو أن الحياة الشخصية للزعماء لا تهم في شئ إذا اكتملت وطنيتهم و خلصت نواياهم لإعلاء شأن أممهم
فنحن نضج مع زعماء يتلفحون بستار الرياء و ادعاء التدين و يمضغون آيات القرآن و آثار النبي و يذيقوننا المر الزعاف بسوء إداراتهم وسوء طواياهم

[Can · Rating 1 out of 5]

- Osmanlida yonetici sinifi yoktu, Mustafa Kemal'in yukselmesi o yuzden kolay oldu.
- Ittihat ve Terakki yahudilerin oyunuydu.

Gibi tuhaf cumleleri okuduktan sonra yarida biraktim. Ayrica Selanik kisimlarinda buram buram anti-semitizm kokusu geliyor kitaptan.

Feslinin en sevdigi kitap olabilir. Yobazlarin salya akitabilecegi kanitsiz, desteksiz pek cok "hikaye" var icinde.

[Nathan Albright · Rating 3 out of 5]

It seems remarkable to me that this book was published in Great Britain considering their strict libel laws.  I am not sure that the author meant to be as negative towards Kemal as he is, but this book is a very harsh and negative account of Kemal's life story and one that likely would lead to some negative feelings about the way that it deals with Kemal's personal life and discusses his political authoritarianism and so on.  If this is not a famous book on the level that some biographies of dictators are, it is largely because Kemal died before World War II and Turkey managed to keep its head down and avoid the negative press that similar dictators like Hitler, Mussolini, and Franco did because of the violence of their regimes just before and during the period of that brutal conflict.  Kemal's brutal regime was overthrowing a corrupt monarchy in an area of the world that few people were paying attention to then or now, and so he was largely able to get away with his tactics without drawing the sort of reputation that sinks someone for decades.  Few people know about about him to view him all that negatively, and that is probably for the best.

This book is about 300 to 350 pages long and contains a discussion of Mustafa Kemal that not even his mother could love.  He is described as being cruel, bitter, lazy, drunk, licentious, bisexual, and a whole host of other things.  The author discusses his family's impoverished background and his own political incompetence and his continual hostility towards Germans and other Europeans.  The author discusses his rise to fame in World War I thanks to his military genius and his opposition to the treaties being forced upon the Ottomans after their loss in World War I, exploiting Turkish nationalism to overthrow the Caliph and set up an authoritarian republic with himself as head, involving plenty of purges as well as a cautious desire to ensure that he did not move too far ahead of the people and the army to be overthrown himself.  The author spends a lot of time talking about Kemal's sex life, which is unedifying and somewhat terrifying, given that the author insinuates that his adoption of children was viewed as being predatory in nature until it was seen that his adopted children were not sufficiently cute to be of interest to him.  The book as a whole comes off rather poorly in terms of its focus.

In reading this book I was greatly disturbed by the fact that beneath all of the gossipy details of Kemal's life and behavior that fill these pages that as a man I could definitely relate to Kemal in many respects and I did not think that was meant by the author as a good thing.  A person of strong opinions, he found his political disfavor hindered his rise in the Ottoman army, and during his entire life he was a somewhat vindictive and harsh leader with strong authoritarian tendencies but a marked inability to get along well with authority as well as being an emotionally reserved person who was not particularly warm and with whom it was very difficult for others to be intimate.  This is not far from my own particular set of qualities and it certainly made me think less of this book than I would have thought otherwise had the author hit a bit further from the mark.  Given the author's willingness to traduce the name of a dictator who does not appear to be a wholly different sort of person than many others are, it is hard to like this book even if it may be accurate in terms of its discussion of his life and conduct.

[Maryam · Rating 3 out of 5]

For people who have knowledge about Ataturk, who have read the usual biographies of him which are impartial (Mango, Kinross, Atay, Aydemir); this book offers a new way of looking at things. It is not historically very accurate and the author makes it clear that he is not fond of Ataturk or Turkish people. Those who don’t like Mustafa Kemal, generally use this book for their own shrewd benefits to degrade him with insubstantial accusations like his fondness for women and men, alcohol, gambling, cruel, bitter, lazy, drunk, licentious, and a whole host of other things.

This book at points is very harsh and negative account of Kemal’s life story and one that would likely lead to some negative feelings about the way it deals with Mustafa Kemal’s personal life and his political authoritarianism. The author discusses his family’s impoverished background and his own political incompetence and his continued hostility towards Germans and other Europeans. He is described as a person of strong opinions and a marked inability to get along well with authority as well as being an emotionally reserved individual who was not particularly warm and with whom it was difficult to get intimate.

Describing his family he narrates that Zubaida was the mother and Ali Raza was the father of Mustafa Kemal. He had one sister named Makboula. His mother was unaware and an uneducated woman. His father was a simple man, who was a clerk in the offices of the Ottoman debt administration in the port of Salonika. He did private trading as well in his spare time to make both ends meet.

After Raza’s death Zubaida went to live with her brother at Lazasan, there Mustafa was put to clean stables, then a school, and later on a military academy, when he passed exam as cadet.

Even in military academy he continued with his peevish behaviour. To the other boys he said,

“I don’t mean to be like the rest of you, I mean to be somebody”.

Fortunately for him, he was doing well in the academics and was promoted to pupil teacher. Mustafa Kemal progressed rapidly up at college, showing great ability for examination and even more at teaching other boys. At seventeen he passed cadet school and was sent to senior military school at Monastir.

Sultan Abdul Hamid-the Red Fox was afraid of his own subjects and had spies everywhere to observe mysterious and mutinous activities. Such activities and instigators were efficiently dealt with. At Monastir all the young men cried for reforms. There Mustafa blended in with them. They had formed a secret revolutionary organization to give their ideas some sort of practical shape, it was called “Vatan”. In Salonika, when he came back for holidays a Dominican monk taught him French, his name was Fethi. Together they devoured all the French revolutionary literature they could find. Hence, the ideas of change and revolution took a deeper root in his mind. At twenty, he was picked for special general staff course. After finishing the staff course he took over the running of the Vatan. He was arrested for conspiring against the crown and thrown in the prison, later on he was granted clemency and restored to serve in commission.

He later learned that already there already there was a revolutionary organization in Salonika called the “Union and Progress”, who invited him to join their ranks. Even there he had problem with authority figures, he wanted to head the revolution for which he was planning day and night. Sultan-RedFox side stepped, when the revolutionaries reached him and welcomed them, he declared a constitutional government. But, it did not go to the ends as intended. Later on, Mehmud Shevket Pasha helped Kemal to depose the caliph Abdul Hamid and replace him with his decrepit cousin, committee was also restored.

Mustafa Kemal was once again back to soldiering. Before thirty he was chief of staff of third army in Macedonia. Trifecta which controlled turkey consisted of Talat, Enver, and Jemal.

Kemal was promoted to lieutenant colonel but was pushed back in the political picture for which he harboured resentment. When Germans were invited by the government to fight along with Turks, Kemal raged but was banished to Sofia for his raging.

 Then came the World War-I in which Turkey joined Germany but Bulgaria remained neutral.

There was a new government in Turkey, Kemal was again not given seat of any power. Ottoman Empire had been smashed into little pieces: Egypt, Syria, Palestine, and Arabia were all gone. Cabinet members fled to the other countries. Turks were beaten and worn out. Finally, the politicians listened to Mustafa Kemal, he was the only successful general in Turkey. He requested Vaheddin to make him minister if war but it was to no avail.

In 1919 the grip of the enemy slackened on the Turkey. Secret organisations in Turkey continued to steal ammunition from Turkey. Mustafa Kemal was appointed the governor and inspector general of the northern area. He called for all scattered organisations to resist and concentrate under one control. Mustafa Kemal raised more resistance in country by travelling and preaching throughout the country.

To Turks he cried,

 “You! You are the Turks! Will you crawl to these Greeks who, yesterday were your subjects and slaves! I cannot believe it. Combine, prepare, and victory is ours.”

To representatives of French government he was defiant:

“You may have Syria and Arabia, but keep your hands off Turkey. We claim the right of every nation, to be a free community within our national boundaries, not one inch more, but not an inch less.”

He was chosen leader of resistance on the condition that he would not harm sultan.

Writer also gave an account of Mustafa Kemals mistress Fikreye Hanum, who was a distant relative of his from Stanbul. She had previously volunteered as an army nurse and took care of Kemal after he was unwell. The health of Mustafa Kemals mother was deteriorating who wanted him married and settled but did not approve of Fikreye. It was in 1922 when Kemal was busy in reforming his army when he met his future spouse Latifa Hanum. She came to see him and invited him and his lieutenant to live in their place, uphill away from noise, after all he was the hero of the nation. She refused his initial advances but they married soon after. But, they were divorced in 1924 because Latifa would not quit interfering in his political affairs. After that Kemal again went back to living a solitary life. Fikriye came back to Kemal but she was harshly rejected by Kemal, after that she shot herself in the head in a back alley.

It is hard to like this book even if it may be an accurate account in term of its discussion of his life and conduct. After defeating greeks, Musatafa Kemal slowly worked his way to gain power and overthrow Vaheddin, now the grand National assembly was the only true government in the country. Sultanate was destroyed and Vaheddin was expelled. His nephew Abdul Mejid was declared caliph of all the faithful in his stead, but without any temporal power or position. He laid the base of people’s party too. On 23rd March, 1924, a bill to assembly was presented to secularise the whole state and expel the caliph. The bill was passed without any resistance.

Moreover, his other reforms like making Turkey a one party state, westernization, economic, social, educational and legal reform were also discussed albeit not in very great detail. Faiz cap was abolished and replaced by different head covering, congregational prayers were discouraged, moulvi’s were abolished from the mosques, veil of women was also abolished, and they were given right which they previously didn’t have.

Finally, his words for Turkish nation reflect his dream for them.

 “I will lead my people by the hand along the road until their feet are sure and they know the way. Then they may choose for themselves and rule themselves. Then my work will be done.”

 

[أحمد · Rating 4 out of 5]

سأقول أن المؤلف نجح بالتأكيد!، تمكن في بساطة من دمج فن الرواية مع فن السيرة مع فن التأريخ، فلم أشعر بأدنى تشتت وسط هذه الأنواع الممتزجة سوى أنني كنت مع «الغازي» بذاته المتفردة وطباعه المستعصية وشخصيته النارية!، لدرجة شعوري إنني إذا اعترضت على قرارٍ له أثناء القراءة، فلن ألبث إلا قليلا وأجد أمرًا بإعدامي بيد طارقٍ على بابي!

أبرز ما في خصاله يقينه التام أنه أصوب من الجميع نظرًا، وإنه إذا أتاح للآخرين المشاركة في مشروعه الوطني (تركيا للأتراك) فإنهم سيعارضوه لأنهم ضائقو الأفق، لا يدركون أي مستقبلٍ عظيم قد تلاقيه تركيا إذا أحكم زمامه على الأمر، لذلك بينما كانت اللجنة القانونية في الجمعية الوطنية تناقش اقتراحه بشأن إلغاء السلطنة وخلع الخليفة العثماني، كان يجلس متململا وهو يراهم يتناقشون في تأويل الآيات القرآنية والأحاديث واستعراض سير الخلفاء السابقين، وكان يدرك مع هذا أن اللجنة كلها كانت ضد اقتراحه، وأدرك – مثلما يقول المؤلف – أنه سوف يخسر الجولة الأولى بسبب هذه المجادلات البيزنطية في التوافه الصغيرة، وكيف وهو السيد الغازي الفاتح يقضي جالسا يومًا كاملا يتفرج على حفنة من الفقهاء يتلاعبون بالألفاظ!، لذلك ..


فجأة فقد سيطرته على نفسه فقفز غاضبًا واعتلى مقعدا ثم قطع مناقشات المجتمعين صائحًا: أيها السادة!، أيها السادة!، لقد اغتصب السلطان العثماني السيادة من الشعب بالقوة، وبالقوة اعتزم الشعب أن يستردها منه، أن السلطنة يجب أن تفصل عن الخلافة .. وتُلغي!، وسواءً وافقتم أم لم توافقوا فسوف يحدث هذا، كل ما في الأمر أن بعض رؤوسكم سوف تسقط في غضون ذلك!


وفي جلسة البت في الاقتراح، طرح رئيس الجمعية الاقتراح للتصويت، قال مصطفى كمال بينما كان أنصاره يضعون أيديهم على مسدساتهم :


أنا واثق من أن المجلس سيقبل الاقتراح بإجماع الآراء، ويكفي أخذ الأصوات برفع الأيدي!


واعترض بعض النواب حينئذ على حكاية رفع الإيدي، وطالبوا – مثلما هي العادة -
أن يتم ذلك عن طريق أحذ الرأي بالمناداة بالاسم!، ولكن مصطفى كمال رفض بقوة!، ولما كان وقت اخذ الآراء على اقتراح فصل السلطنة وخلع الخليفة، لم ترتفع غير أيدٍ قليلة!، ولكن رئيس الجمعية أعلن النتيجة – وعينه لا تفارق عيني مصطفى كمال – أن المجلس أقرّ الاقتراح بإجماع الآراء! ..


وقفز نفر من النواب فوق مقاعدهم محتجين صائحين "هذا غير صحيح .. نحن لم نوافق!"، فصاح بهم آخرون: "اجلس! .. اسكت! .. خنازير!"، وراح الفريقان يتبادلان أقذع الشتائم وألفاظ السباب!



حسنًا!، مصطفى كمال رفض رجاءً أخيرا من مصر والهند بأن يتولّى هو منصب الخلافة بكل ما له من جلالة وسلطان على مائة مليون مسلم – حينذاك!- ولكن مصطفى كمال كما قال المؤلف وكرر ذلك كثيرا خلال الكتاب: كانت سر عبقريته أنه رجل يعرف حدوده ومقدار الإمكانيات الواقعية تحت يده!، ومادام كان قد حدد خطته وهدف حياته منذ الأزل فلن يدع الغرور يركبه ويُزيّن له حب تكوين الامبراطوريات وحكمها ويفتح على نفسه أبوابًا جهنمية لا قبل له بها، وخاصة أن بلاد الخلافة في مصر وبلاد العرب والهند كانت تحت أيدي قوات الاحتلال الأوروبية، وجيش تركيا ممزق مهلل أنهكته الحروب!، ويكفي لديه أن تركيا في عهد الخلافة الإسلامية وفي سبيل تكوين جيش الخلافة دفعت بملايين من الأتراك للموت على أراضٍ بعيدة، دونما طائل جنته من ذلك!، فلتكن تركيا إذن للأتراك وحسب!





1924



أُلغيت الخلافة!، وقامت الثورات والتمردات وحركات المعارضة، ولكنه بشخصيته العسكرية الحازمة أسكتهم جميعًا!، فقبضته حديدية بالفعل!، لا يؤمن بأي صوتٍ آخر أو حزب معارض، شنق رؤوس المعارضة وقادتها وأعدم الكثير إلى أن استكان الأمر له!، وغدا ديكتاتور تركيا الأوحد!، ولتنفيذ مشروعه الوطني عمل بكل دهائه على استئصال أي شعور ديني قد يُحي أطلال الخلافة الإسلامية مرة أخرى، فألغى الطرابيش وأرتدى قبعة من القش!، ما لبث إلا وفرضها على الشعب جميعه!، وبث جنوده في الطرقات يصادرون الطرابيش ويفرضون العقوبات على لابسيها، لدرجة أن سكان إحدى القرى خوفا من بطشه ولنفاذ قبعات القش من الدكاكين، هرعوا إلى محل قبعات نسائية وابتاعوا كل المعروضات، وارتدونهن!


وألغى كذلك استخدام الحروف العربية في الكتابة وانشأ بمساعدة خبراء اللغة والمتخصصين لغة تركية جديدة تُكتب بالحروف اللاتينية المتناسبة مع طبيعة اللغة التركية وأصواتها، وفرض الجزاء بالعقاب والسجن والفصل من الوظيفة العامة إذا لم يتقن أفراد الشعب هذه اللغة خلال فترة معينة، وكان مثلا وهو وسط حفل راقص يحضر سبورة وقطعة طباشير ويلقي عليهم درسًا في اللغة التركية الجديدة، ثم يعقد للحاضرين امتحانًا فيها فورًا!

.
.

الكتاب رغم اختصاره الكثير من الأحداث واقتضاب الأشهر والسنوات أحيانا، ورغم أن كُتب قبل وفاة مصطفى كمال ذاته بخمس سنوات تقريبًا، ولخلوه من المصادر تمامًا نتيجة لاتباعه الأسلوب الأدبي التاريخي، إلا أنه مشوق وأرضى فضولا كبيرا كان لدي حول الغازي ماحي الخلافة الإسلامية – حتى حين! –
!

[Engincan Veske]

Mustafa Kemal Atatürk'ün yaşamı sürecinde yazılan tek biyografi olması nedeniyle önemli bir kaynak. Akıcı bir şekilde yazılmış durumda ve kolayca okunuyor.

Kitabın bir Ingiliz asker tarafından yazıldığı göz önüne alındığında ne kadar güvenilir bir kaynak olduğu malum. Özellikle kişisel hayatı hakkındaki hikayelerin tamamen uydurma olduğu cümlelerden çok açık anlaşılıyor :)

Yine de diğer kitaplar ile karşılaştırma yapmak ve bir Ingiliz askerinden Gazi nin hayatını okumak çok keyifli.

[Kareem Mohamed · Rating 4 out of 5]

الكتاب سلس جدا في تتابع أحداثه التاريخية ، يكاد يعطيك صورة شبه كاملة عن الظروف العالمية التي أحاطت سقوط الخلافة و قيام الجمهورية التركية الحديثة.

لم يفتري الكتاب على انانورك طول الخط كما تفعل العديد من الكتب الإسلامية ، قتنكر دور السلطان وحيد الدين الأبررز في تكريه الشعب للخلافة ، و استهانته هو بمنصب الخليفة و خيانته لله و رسوله.

كما لم يعط الكتاب أتاورك الصورة التركية التي تصوره على أنه الكامل المكمل المبرئ المنزه الذي جاء لإنقاذ تركيا من كل سوء و شر.

و يبقى أتاتورك من الشخصيات التي يثور حول أفعالها الجدل و يتجدد بلا انتهاء وشيك.

[Tuncay Özdemir · Rating 3 out of 5]

Bugün dincilerin ağzında olan çoğu argümanın kaynağı bu kitap herhalde. Ben Türkçe'sini okudum, muhtemelen ingilizcesinde çok daha fazlası mevcuttur.

Yazarın Mustafa Kemal'e sempati beslemediği çok açık. Okurken gayri ihtiyari "çüş artık, bu kadar da art niyetli yazılmaz" dediğim yerler olsa da yazar yine de birçok noktada Mustafa Kemal'in hakkını teslim ediyor.

Modern Türkiye'nin kuruluş hikayesini farklı bir gözden okumak isteyenlere tavsiye ederim.

[Ali Gül]

Armstrong tarafından yazılan bu eserin benim gözümde en önemli özelliği Mustafa Kemal hayattayken yazılmış ve Gazi'nin kendisinin de okuyup, bazı noktalarını düzeltmiş olması. Eser Mustafa Kemal'e zalim ve sefih bir diktatör havası katıp genel olarak hatalı, ön yargılı bir anlatım sunsa da farklı bir bakış açısından yazılmış olduğu için okunabilir. "Yasaklanan kitap", "Sakıncalı kitap" gibi bir şöhrete sahip bu eserin anlattıklarının şahsen çok ciddiye alınabilir olmadığını düşünüyorum.

[Abdullah · Rating 4 out of 5]

لا يزال مصطفى كمال أتاتورك مؤسس الجمهورية التركية الحديثة من أكثر شخصيات العصر الحديث إثارةً للجدل رغم وفاته في الربع الثاني من القرن العشرين "1938” ومع بداية الألفية الجديدة زاد هذا الجدل عندما إعتلى حزب العدالة والتنمية سدة الحكم والذي تبنى إستراتيجية الإسلام السياسي في محاولة منه لإحياء الإرث العثماني الإستعماري بعد أكثر من نصف قرن على العلمانية الصرفة والإنزواء والقطعية عن العرب والمشرق الإسلامي، وتعود جذور هذه القطيعة الى لحظة تأسيس الجمهورية التركية 1923 وإنتخاب مصطفى كمال كأول رئيس لها فقد وضع نصب عينيه منذ اليوم الأول أن يعزل تركيا القومية عن جذورها الشرقية لأجل اللحاق بعجلة الحضارة الغربية من خلال تأكيد العلمانية في الدستور الجديد وإلغاء الخلافة وما لحق ذلك من قرارات تمس الشأن الداخلي وطبيعة العلاقات الخارجية تحت شعار "السلام في الداخل والسلام في الخارج" إن سيرة مصطفى كمال هي سيرة التحول التركي من الشرق الى الغرب وقصة إنتقالهم من القرون الوسطى الى عتبات العصر الحديث

لقد إستطاع الكاتب الإنجليزي: س أرمسترونج في كتابه هذا "الذئب الأغبر" أن يجعل من السيرة الشخصية قصة روائية سهلة الإستيعاب، فقد قسم الكتاب الى مقدمة فيها يبين بإيجاز المسار التاريخي للعرق التركي وخمسة فصول يندرج تحت كل فصل عنها عدة أقسام منذ ولادته في سالونيك "1881” وحتى وفاته “1938” ، و هذه الطريقة في سرد التاريخ تعتمد بشكل كبير على وجهة نظر كاتبها والذي لا يضطر عادةً الى ذكر مصادره التاريخية، ورغم تلك الندرة الا أن معاصرة الكاتب لشخصية الكتاب تعطي قدرا لا بأس به من المصداقية

فالسير أرمسترونج ضابط إنجليزي خدم التاج البريطاني في الهند ثم العراق حتى أسر في الحرب العالمية الأولى مع الجيش السادس من قبل العثمانيين، وبعد نهاية الحرب وهزيمتهم عين ملحقا بإحدى لجان التعويض بتركيا القومية وأثناء ذلك طاف البلاد كلها وتواصل مع العديد من الشخصيات وعاصر الكثير من الأحداث مما مكنه من كتابة ثلاثة مؤلفات كلها تصب في الشأن التركي " تركيا تعمل - تركيا وسوريا تولدان - المعركة غير المنتهية " بالإضافة لكتاب عن الملك عبدالعزيز مؤسس الدولة السعودية الثالثة بعنوان " سيد الجزيرة العربية "


مما جاء في الكتاب

"كان إكتفاؤه بذاته خارقا للمألوف" 13

"وكانت التجارة في رأيه حرفة لا تليق لغير اليونان والأرمن واليهود" 15

“ لم يكن محبوبا من المختلطين به " 16

" فصار الإثنان يلتهمان معا كل ما يصل الى أيديهما من كتب فولتير وروسو وغيرهما من كتاب فرنسا الأحرار، ومن مؤلفات هوبز وجون ستيورات ميل في الاقتصاد السياسي " 20

"كان أبعد ما بكون عن الطاعة العمياء لسواه بل كان دائم الانتقاد حاد اللسان" 35

"ودرس التاريخ الحربي لحملات نابليون ومولتكه قائد الألمان، فلم يمضي وقت طويل حتى أحرز ترقيات عدة متتالية اوصلته وهو دون الثلاثين الى منصب قائد أركان الحرب للجيش المقدوني الثالث" 43

واتخذ لخطته الجديدة شعارا هو "تركيا للأتراك" 45

"ولم يكن يميل الى استمالة العرب أو الأجانب بل كان معتدا بتركتيه الى حد إحتقار ما عداها" 50

"ولم يترك أنور لخصومه أي فرصة لاضعاف الحركة فلما عارضه بعض الساسة سارع الى شنقهم" 55

"فقد كان همه الأول كلما تعرف الى امرأة أن يستطلع مدى إستحابتها لرغبته الجنسية" 59

"وإذ ادرك مصطفى كمال مبلغ ثقة فون ساندرز به واعتماده عليه صار شخصا اخر" 64

"وكثيرا ما أقدم على تصرفات جاوزت حد الاستهتار بالموت فألهب بذلك همم الرجال وحماستهم" 72

"لكن مصطفى كمال ظل بارد الأعصاب ثابت الجنان ومضى يتنقل بين جنوده تحت النيران يبث في نفوسهم الثقة والأمل بشجاعته ورباطة جأشه" 79

"وفي ديسمبر سنة 1915 يئس الإنجليز من الإنتصار فكفوا عن النضال وانسحبوا من البلاد" 83

“والواقع أن خطته كانت من الناحية النظرية رائعة لكنه كان قد تجاهل التفصيلات العملية العديدة مثل عامل المسافة والطقس، فكانت النتيجة أن دهمت القوات التركية في الممرات الجبلية أعصاير يناير الرهيبة فلم يعد من المئة ألف سوى إثنى عشر ألفا” 88

“إن المعلومات التي عندي تقرر أن جيش سوريا لا يوجد الا على الورق” 106

“ولئن ضاعت سوريا وفلسطين وبلاد العرب التي كان الأتراك يحتلونها كغزاه وحكام لا غير فقد صار في وسع مصطفى كمال بفضل هذا الخط الدفاعي الجديد شمال حلب أن يجعل جنوده يقاتلون وظهورهم الى الحائط دفاعا عن وطنهم القومي” 114

“فهذا حزب ينادي بتأيد الإنتداب الإنجليزي وأخر يسعى الى الإنتداب الأمريكي وهذه جماعة من أصدقاء فرنسا وأخرى من أصدقاء إيطاليا وكل منها مؤلفة على أساس أنه لم يبق ما يمكن عمله من غير معونه الدول الأجنبية” 121

"وظل القرار معلقا بضعة أيام ومصير مصطفى كمال يتأرجح بين أن يعتقل وينفى الى مالطه وبين أن يرسل الى الأناضول مبعوثا للسلطان" 132

[Bengü Güven · Rating 1 out of 5]

Öncelikle yazar, kaynak olarak bir kaç dergi gazete yani yazılı olanlar dışında isimlerini veremeyeceği şahısları göstermiş. Ayrıca kaynak olarak gösterdiği dergi gazete vb tamamı yabancı ülkelere ait. Bu açıdan soru işareti uyandırıyor. Olayları anlatırken şehir isimlerini, adaş olan karakterleri yani Mustafa Kemal’in silah arkadaşlarını da birbirine karıştırmış. Yazarın Türk halkı düşmanı olduğunu her sayfada açık net olarak anlıyorsunuz. Yazar Sadece Atatürk’e olan düşmanlığını değil Atatürk’ün silah arkadaşlarına olan düşmanlığını da gayet iyi dile getirmiş. Bazı tarihi olaylar resmi kaynaklarla çeliştiği gibi Atatürk ve silah arkadaşlarının karekterleri üzerinde fazlasıyla yorum yapmış. Bu yorumlar tabi ki aşağılayıcı kötü yorumlar. En çok dikkatimi çeken ise Atatürk’ün karekteri hakkındaki birbiriyle sıkça çelişen yorumları. Aynı paragraf başında kullandığı ifadelerin tersini paragraf sonunda kullanmış. Atatürk’ün başarmış olduğu her şeyin tamamen şans eseri olduğunu savunuyor çünkü onun fikrine göre bir liderde olması gereken en önemli özellik şans... Tüm dünyanın kabul ettiği bir gerçek olan (hatta şu sıralar yaşadığımız olaylarda bile Atatürk 80sene önce görmüş ve uyarmış diyebiliyoruz) Atatürk’ün ileri görüşlülüğünü kahinlik medyumluk şeklinde yorumlamış. Atatürk’ü bir showman bir megaloman olarak göstermeye çalışmış. Kısaca şöyle diyebilirim kıskançlık duygularıyla yazılmış bir kitap.

[Efe Aydın · Rating 4 out of 5]

Olabildiğince alıngan veya hassas davranılmadan okunması gereken bir kitap. Uzun süredir Atatürk hakkında sıkılmadan, sürükleyici şekilde okuduğum bir yazı dizisi, biyografi ile roman karışımı bir kitap. Çok ağır bir oryantalist perspektifle yazıldığını unutmamak gerek, genel olarak Batı'nın Doğu'ya bakışına uyan bir bakış açısı. Tarihi birkaç hatanın bulunduğunu belirtmeliyim.

Onun dışında İngilizce versiyonunu okumanızı öneririm. Türkçe versiyonda kaldırılan bölümler sanırım Atatürk'ün "kişisel" hayatına dair yorumlar. Ki o bölümlerde de ağır bi itham gördüğümü söyleyemem. 20. yüzyılın büyük adamları genel de böyle özel ve garip adamlar, garip eğilimleri ve alışkanlıkları var.

Atatürk'ü ne Kemalist perspektiften ne de anti-Kemalist, anti-Devrimci, İslamcı perspektiften anlatıyor. Genel olarak anlatı; oryantalizmden onu hırslı ve vahşi bir kurda, realizmdense onu soğukkanlı bir plan ustasına benzetiyor.

[Ozan Pektas · Rating 3 out of 5]

Üzerinde yapılan tartışmaların kendisini çekici hale getirdiği kitap..

Bir tarafta Prof. Celal Şengör gibi kişilerin ''Yasaklanmasına karşın en iyi ve objektif Atatürk biyografisi'' söylemi; bir tarafta da özellikle kitap yorumlarına çok güvendiğim kişilerin ''Uydurması bol, yanlı ve sanki her anı yanındaymış gibi kaynağı şüpheli yazmış'' söylemleri sonucu merakla başladığım 1932'de yayımlanmış ve 3 günde bitirdiğim kitap.

Kitap aynı zamanda Atatürk'ün yasaklamadığı halde 12 gün boyunca gazetede kitabın hatalı gördüğü bölümleriyle ilgili düzeltmeler yayımlattığı kitap olarak da biliniyor. (Kitapta Atatürk'ün koyu sansürcü bir diktatör olarak belirtilmesi de ayrı bir ironi)

Kitap gerçekten dikkat çekici ve akıcı başlıyor, ancak birkaç sayfa sonra;
- dakika1, gol1.. Yazar; Türklerin tarihsel geçmişini gayet kendinden emin bir şekilde 13. yy.da Orta Asya'daki büyük kuraklık sonrası göç eden Osmanoğulları soyunun dağınık ve vahşi kitlesi olarak betimliyor (Bkz. Yuh! Gitti bütün diğer Türk Medeniyetlerinin tarihi)
- Birkaç sayfa sonra Atatürk'ün evi, Selanik'in Türk mahallesindeki evi olarak ayrıntılı bir şekilde betimleniyor (Bugün ziyaret ettiğimiz ve Instagrama bol bol post ettiğimiz ev ile son derece alakasız bir ghetto mahallesi formatında)
- Kitap yine kendinden (süper derecede)emin bir şekilde kişilerin ikili diyaloglarını kelime kelime yazıyor. Örneğin Zübeyde Hanım ile Atatürk'ün ev içindeki kavgalarını.. İnsan bu diyalogları okurken ''peki kaynak kim Zübeyde Hanım'ın kendisi mi? '' demekten kendini alamıyor.
- Sonraki sayfalar daha beter.. Atatürk ve Latife Hanım'ın cinsel yakınlaşmaları sırasında birbirlerine yaptıkları taktikler, Atatürk'ün bir karar verirken ''Şimdi sırası değil bunu en iyi sonra yapayım'' diye kendi kendine iç düşünceleri, yine kendi kendine düşünürken ki kimseye belli etmediği iç güvensizlikleri... vs vs maşallah kendinden son derece emin bir şekilde satır satır yazmış.. Ayrıca satırlarda adeta bir algoritma şeklinde bir tane sağlam kötüleme yapmadan önce yanına 1-2 tane dostlar objektif yorumda görsün tadında olumlu iltifat serpiştirilmiş..

Kitabı ''Tamam artık, bunu düzgün bir biyografiden ziyade yazarın yaşanmış olaylarla kendi hayal dünyasını harmanladığı bir kurgu eseri olarak bakayım'' dediğimde de* bir ara farklı kaynaklardan bakma ve sorgulama merakı uyandıran bölümler de farkettim. (Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın açılması ve kapanması, İstiklal Mahkemeleri'nde yaşanan olaylar vs..)
(*Tabii bu kurgu bol ve abartılı kullanımıyla ana yemeği boğan bir baharat kullanımı gibi görünüyor)

Sonuç olarak bu kitap benim için beklediğim objektif biyografi eserinden son derece uzaktı. Zaten yazarın backgroundu da Atatürk'e çok da objektif bakamayacağı nitelikte görünüyor. Ancak yine de akıcılığı ve farklı paradigmadan sorgulama merakını körükleyici gibi sebeplerinden dolayı okumayı bir vakit kaybı olarak da görmedim..

[Guyna · Rating 5 out of 5]

"I will lead my people by the hand along the road until their feet are sure and they know the way. Then they may choose for themselves, and rule themselves. Then my work will be done."

That would be better starting to state some thoughts briefly with the astonishment occurred on me by the non-solid arguments about the book from the people who take different sides on Mustafa Kemal (MK):

Those who don't like MK, generally use this book for their own shrewd benefits to degrade MK with the insubstantial accusations like that he was fond of women, (even men, that described on the book once), alcohol, gambling and also, his anti-orthodox, and unforgivable decisions.

And in the other hand, there are other group of people who, supporters of him, has been trying to shroud it constantly by dismantling, cursing even neglecting due to their own unique habit on praising him like as if he was some kind of a god who hadn't had a right to make mistakes as a human being.

So, if you are one of them who bring their concerns and disquietudes about it before start reading, you will find nothing related when you get indulged once with the continuity being formed well by the author, which urges you instantly to look into MK's life objectively and get you informed by some details you'd not have got easily on the mainstream descriptions dedicated to him.

And it's pretty normal to find yourself falling into a void like about the author's writing style being a bit coarse, though that doesn't affect its quality and objectivity anyway. So, keep your mind loud and clear.

"He is Dictator. The future lies in his strong hands. If they fail, grow flabby, tremble, if though strong to destroy they cannot build , then Turkey dies.

A lone man without family, without friends, he has made the people of Turkey the heirs to his private possessions and to his power.

He is Dictator in order that it may be impossible ever again that there should be in Turkey a Dictator."

https://youtu.be/wQPtkbAiRrU

------------------------------

[Mohamed · Rating 3 out of 5]

وضح لي هذا الكتاب كثير من الحقائق

شخصية مصطفي كمال اتاتورك ليست كما تم تصوريها لي
شخصية تختلف معها و تتفق معها
الخلافة العثمانية لم تكن تحمل من الخلافة الي اسمها ومن العمل الا ضدها
شخصية مصطفي كمال مرت بكثير من المحن استطاعت ان تتجاوزها باعجوبة يحسد عليها
تظهر شخصية اتاتورك في حبه لوطنه و رفضه حتي العرض الذي جاءه من بعض الدول بما فيه دول عربية ليكون خليفة للمسلمين
ديكتاتوريته تظهر في فرض القبعة الغر��ية و منعه لبس الطربوش العثماني وقابله رجال الدين في تحريم لبس القبعة لا نها بدعة محرمة في الاسلام
ما بين ديكتاتورية تفرض ما تريد بالقوة و رجال دين يحرمون ما لا يريدون باسم الاسلام
عندما اعطي الشعب الحرية استخدمها الشعب في قتال بعضه بعضا و استخدمها رجال الدين في تحريض الفتن
يجعلك تدرك أن الوعي مقدم علي الحرية بمراااااااااااحل

[Katarzyna Bartoszynska · Rating 2 out of 5]

Vaguely interesting from a historical point of view, if you want to read a profoundly xenophobic Westerner's account of Turkish history. It's definitely a very different take on events than the one you get when you visit Anitkabir, but it doesn't seem any more accurate. Much is made of his "cruel, Oriental mind," which gets old quick. Most of the book is about his military career and rise to power - his reforms (which are absolutely mindblowing) are given short shrift. Though one can't help but occasionally chuckle and somewhat enjoy the style, which is very 1930s adventure novel, it's really not a very good book at all.

[Strike Force · Rating 1 out of 5]

I am also interested in the authority that he quotes in support of his arguments, namely the author of Grey Wolf, a book which caused so much offence to Mustapha Kemal and the Turks. I may say that Mr. Armstrong never had any official position at or connection with the British Embassy or my Headquarters. I recollect that I once sent him, under a Major Harenc, on a patrol into Anatolia. In my time he certainly never went to Angora, nor did he meet Mustapha Kemal about whom he wrote. I do not very much value his opinion of the Turkish Army at that time as he was hardly in a position to judge.

General Sir Charles Harington Harington

[Mohamed Aziz · Rating 4 out of 5]

يظل مصطفى كمال اتاتورك احد الشخصيات المثيرة للجدل جمع خصال متناقضة بين الوطنية الشديدة والديكتاتورية والشراهة للسلطة الاصلاح وتحسين الاحوال والبطش بالمعارضين حب السلطة الشديد وتنازله عن الخلافة اعتقد ان مصطفى كمال اتاتورك يحتاج تنقيب اكبر فى سيرته الشخصية

[Sade Bayar · Rating 2 out of 5]

Atatürk hayattayken yazılan tek biyografi olduğu için okunur. Bilimsel bir yöntemle yazılmamış, kaynak belirtilmemiş ancak başka bir pencereden bakmak için okunmalı. Dünyanın Atatürk’ün karakterine nasıl baktığına dair bir fikir edinebilirsiniz.

[Dudefrommoon]

Mustafa Kemal ,upon the publishing of the book, responded to claims about him in a newspaper named Aksam for 10 days straight. I can translate it into english if there is any demand.

[Mahmoud El-seheli · Rating 3 out of 5]

أثناء قرائتي لكتاب " البحث عن الذات " ذكر أنور السادات كتاب مصطفي كمال وأن ضباط يوليو أعجبوا بالكتاب وبسيرة صاحبه وتناولوا الكتاب فيما بينهم وللصدفة أن النسخة الورقية التي معي هي نسخة دار الهلال طبعة يوليو 1952م قبل أيام قليلة من حركة يوليو أى نفس النسخة التي قرئها ضباط يوليو!
الحديث عن مصطفي كمال هو من أكثر الجدالات شيوعاً في وسطنا العربي والإسلامي شخصية جدلية وعند الحديث عنها ينقسم المجادلون بشكل لا إرادي إلي معسكرين الديني الإسلامي ويقابله المعسكر العلماني وتتراشق الألسن ثم بعدها تشتبك الأيادي.
المؤلف هو الضابط الإنجليزي أرمسترونج الذي لم يتردد في عرض سيرة مصطفي كمال بشكل درامي كأنه بطل سينمائي مستخدماً مفردات وبلاغة لغوية كأنها قصة للمراهقين فلا عجب أن يعجب به ضباط يوليو ويتخذوه قدوة لهم في هدم النظام السياسي القائم ( السلطان وحيد الدين / الملك فاروق ) وفي إقامة نظام سياسي جديد قائم على فكرة الحزب الواحد فقط بدون أي تعددية حزبية ورقابة صارمة على الصحف وتزايد السلطات في يد واحدة فقط.
بالرغم من أن المؤلف انجليزي وبالتأكيد خلفيته الثقافية أوروبية إلا أنه لم يخف إعجابه عند قيام أتاتورك بتصفيه منافسيه بالترهيب والمحاكم " محاكم الإستقلال" والرصاص! بل أنه في أحيان كثيرة كان يتجاهل عن عمد كل الدموية التي نتجت عن أتاتورك بشكل يدعو للتعجب ربما بسبب كونه ضابط مثله فتلاقت عقلية الرجلان في إعجاب خفي كدر من حيادية الكتاب للأسف أولأن من مصحله بريطانيا في ذلك الوقت تمجيد نظام أتاتورك في مواجهة روسيا السوفيتية فالكتاب دعائي أكثر منه أكاديمي بل إن الكتاب تجاهل مثلاً قضية مذابح الأرمن وكأنها لم تكن وعرض سريعاً ما حدث لليونان داخل تركيا من مذابح بل أنه وضعها داخل إطار الفخر القومي!
خلو الكتاب من أي مصادر خاصة عند الحديث عن شخصية مؤثرة تجعل الكتاب يفقد الكثير من المصداقية والموضوعية ، لم أطلع على النسخة الإنجليزية الأصلية لكن المصادر غير موجودة في الترجمة للعربية.
لا أستطع إخفاء إعجابي بالجانب العسكري العملي لأتاتورك فالرجل وبلا ريب شخصية عسكرية فذة منقطعة النظيرلم يوضع في أى جبهة إلا وأبدى نجاحاً وتحولاً كبيراً بل إن إيمانه بالقضية التركية فاق إيمان الأتراك أنفسهم، لقد حارب الرجل اليونان ومن وراءهم الإنجليز وحارب حكومة السلطان في القسطنطينية وحارب العصابات عندما تمردت عليه وحارب حرب دبلوماسية أثناء معاهدة لوزان وحارب الشعب نفسه في معركة التحديث عندما أجبرهم على خلع الطربوش وارتداء البرنيطة الفرنجية وحل إقتصاد التكايا الصوفية الدراويش والكتابة بالأبجدية اللاتينية.
لكن جانبه الإجتماعي والشخصي متناقض كيف لرجل يريد أن يطلق الحريات للمرأة ويتعامل معها في حياته الشخصية كأنها دمية جنسية عبر حياته كلها حتى زواجه من فتاة تركية مثقفة أرستقراطية تعلمت في فرنسا وكانت أقرب من تفكيره لم يدم سوى عامين فقط ربما يكون اخلاصه للقضية التركية وإحيائها بعد موتها هي زوجته مثلما قال هتلر ذات مرة أني متزوج من ألمانيا.
حتى أقرب أصدقاه لم يتحملوا سكره الدائم وانحلال أخلاقه وحدة لسانه وانتقاده الدائم حتى في تصفية خصومه السياسيين أعدم أقرب أصدقائه عارف ولم تهتز له شعره !!
لا أعلم هل المؤلف تجاهل عن عمد أم عن جهل تفاصيل الحياة الفكرية لمصطفى كمال نعم أنه أورد سريعاً قراءاته للمؤلفات الفرنسية تحديداً لكنه لم يذكر كيف كان يرى الشريعة الإسلامية أوكيف يرى الإسلام في نهاية الكتاب اورد أنه ضد الخلافة لأنها أرهقت الأتراك لخمسة قرون كاملة وحان الوقت أن تكون تركيا للأتراك فقط.
الخلاصة ان الأزمنة الصعبة الإستثنائية تنجب لنا شخصيات إستثنائية أيضاً ، أري أن أتاتورك كان دموياً لكنه كان يشرح في جسد ميت منذ زمن أنه جسد الخلافة العثمانية التي تحجرت سياسياً وفكرياً منذ أمد طويل وآن الأون لدفنه لكنه استطاع بمعجزة أن يخرج لنا من هذا الميت بضع أعضاء لا تزال تعيش وكتب لها عمراً جديداً وتحديث على الطريقة الأوروبية، صحيح أن تجربته لديها سلبيات و تسببت في تروما جماعية للأتراك عموماً إلا أن الوقت قد أزف فإما الفناء المطلق أو جراحة سريعة مؤلمة.
بالتأكيد سيكون هناك قراءات لكتب أخري أكاديمية أكثر وموثوقة بمصادر لهذه الشخصية الفارقة في التاريخ التركي والتاريخ عموماً.

[Serkan Ozdemir · Rating 2 out of 5]

Özet: Yazar hırs yapmış. Biyografi kılığında görecelik oranı yüksek bir roman.

Tarihler, kişiler, mekanlar hakkında hem kronoloji hem de salt isim açısından bir çok hata var. Bu kadar net olması beklenen konularda bu kadar sarsak yazılmış bir kitap olması amacı sorgulatıyor. Kitabın kalanına da güven oluşmuyor.

Atatürk’ün çocukluğundan başlamak üzere sürekli tekrarlanan “huysuz, vahşi, kıskanç, ketum, kinci, kavgacı, uyumsuz, kaba, doğu-kafalı, asosyal, kadın ve içki düşkünü, bencil, gaddar, …” gibi tespitlerle dolu. Armstrong sanki olayları sırf bu sıfatları sürekli kullanabilmek için aktarmış. Dengeyi bulmak için de askerî başarılarını övmüş. Atatürk’ün hayatına, karakterine dair farklı/olası bakış açılarını görmek açısından ilginç ve zorlayıcı bir biyografi, aynı zamanda sahada değil masada yazılmış -fantezi dozu yüksek- kalitesi düşük bir roman. Cumhuriyet sonrası inkılaplar 3-4 sayfayla geçiştirilmiş. Kadınları nasıl hor kullandığı iddiasına toplamda inkılaplardan daha çok yer verilmiş.

Kitabı okurken sıklıkla “Yazar, bahsi geçen kişinin o anki duygu ve düşüncelerini nasıl bu kesinlikte okuyabilmiş olabilir??” diye soru işaretleri koydum.
İnönü kitabın her kısmında aşağılanarak anılmış “sağır, kalın kafalı” gibi sıfatlarla.

Peki niye okudum. Atay’ın Çankaya’sını okurken bu kitaba atıf vardı. Merak edip -kitap hakkındaki farklı kişilerce yapılan yorumlara kalıp ikinci el fikir sahibi olmaktansa- bizzat okuyayım dedim. Pişman mıyım? Hayır. En azından artık kendi fikrim var :)

Atatürk’ü sevmeyen/beğenmeyenlerin gözünden bakmak, onların nasıl bakmak/görmek istediklerini anlamak için ilginç olabilir.

[Ayhan · Rating 4 out of 5]

Hükümet yanlısı gazeteler -diğerleri sansürle susturulmuştu- bütün Türkiye'de Cumhuriyet'in ilanından kaynaklanan sevinç konusunda ateşli makaleler yayınladılar. Gerçekteyse, Türk köylüsü ve kasaba halkı için bu olay kahvelerde bir sohbet konusu olmaktan pek öteye geçmemişti. Neredeyse açlık sınırında yaşamaktaydılar. İlgi alanları yaşamın temel güçlükleri, tarlaları, hayvanları, küçük dükkanları, vergi memurlarının rüşvetçiliği, oğullarının askerden sağ dönüp dönmeyeceği ve yaşlılıklarında kendilerine bakıp bakmayacağı, kızlarının iyi bir kocaya varıp varmayacağı gibi konulardı. Karılarının dırdırı, onlar için Ankara'daki Meclis'in tüm müzakerelerinden çok daha gerçekti. Kahramanları, Mustafa Kemal ister Padişah ister Cumhurbaşkanı olsun, barış devam ettiği, yeterli yiyecekleri, yaşayacakları ve uyuyacakları bir yerleri olduğu sürece, onlar için hiç fark etmeyecekti…

Oyundaki bütün unsurları tanıyordu. Türkiye'de bu hep aynı olmuştu. Ortada eğitim görmüş bir orta sınıf yoktu. Birkaç yetenekli insan dışında, bütün Türkler cahil ve böndü. Her şeyin kötü olduğu zamanlarda bile sakin sakin otururlar, hiç yakınmadan acı çekerlerdi, İspanyollar ya da İrlandalılar gibi içgüdüsel birer devrimci değillerdi. Fakat becerikli ve vicdansız liderlerce kolayca kandırılırlar ve gözleri kapalı onların ardına düşerlerdi. Bu yüzden dikkatini liderler üzerinde toplamalı ve onları susturmalıydı.

[Uğur]

Do not mind the vile souls and bigots who believe the slanders made in this book and even welcome them with joy. Atatürk is a national hero, a noble patriot, and a model of a superior human being. This is not worship; when you read about his actions, follow his achievements, and understand his ideas, you will see that this is not an empty worship, the respect that is rightfully due. In response to the ban of this book in the country, Atatürk lifted the ban and wrote replies to the slanders in the book. He was not one to fear banning a book just because it contained bad things about him. Atatürk's courage, intelligence, and high character are unquestionable. HOW PROUDLY TURKISH I AM!

🇹🇷🇹🇷🇹🇷🇹🇷🇹🇷🇹🇷🇹🇷🇹🇷🇹🇷

Burada bu kitapta atılan iftiraları gerçek sanan ve üstelik bu iftiraların atılması karşısında bunu sevinçle karşılayan alçak ruhlu yobazlara bakmayın. Atatürk ulusal bir kahraman, yüce bir vatansever, bir üstinsan modelidir. Bu bir putlaştırma değildir, yaptıklarını okur, başarılarını takip eder ve fikirlerini anlarsanız, bunun boş bir putlaştırma değil, olması gereken bir saygı olduğunu görürsünüz. Atatürk bu kitabın ülkede yasaklanması karşısında kitabın yasağını kaldırdı ve kitaptaki iftiralara cevaplar yazdı. Kendisi hakkında kötü şeylerin yazdığı bir kitabı yasaklatacak korkaklardan değildi. Atatürk'ün cesareti, zekası, yüksek karakteri asla tartışılmaz. NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE! 🇹🇷🇹🇷🇹🇷🇹🇷🇹🇷🇹🇷🇹🇷🇹🇷🇹🇷🇹🇷🇹🇷

[Utku Ufuk · Rating 4 out of 5]

Engagement: 27/30
Insight: 24/30
Coherence: 12/20
Resonance: 16/20
Overall: 79/100

I'm not drawn to history at all, but this kept me engaged from start to finish. It offers a pretty good overview of the important historical events around the Turkish War of Independence; ideal for history novices like myself.

While the book raises some questionable claims, it feels less biased and censored than Turkey's official historical narratives. Some events are told as if the author were in the room with Mustafa Kemal when he said something or made a facial expression, etc., which enhances readability, but also undermines credibility.

Overall, the author makes an effort to be as objective and unbiased as possible. He openly critiques certain flaws in Mustafa Kemal's personality, but he acknowledges his admirable qualities and achievements as well.

The book is not well-suited as a reference due to its lack of clear organization. It's not easy to find the section for a specific event, as the text is divided into parts and chapters without titles, descriptions, and in some cases even dates.

[Gagi Gulcebi · Rating 4 out of 5]

Atatürk'ü yabancı bir gözden bambaşka bir pencereden görüyorsunuz. Çoğu kimseyi rahatsız edecektir. Bence normal.

Bu ülkede herkes her konuda olduğu gibi Atatürk konusunda da belli klişe ezbere bilgilerle yetişti ve büyüdü. Herkesin bilgisi ve anlatacakları aynı. Ancak bu kitapta anlatılan bambaşka bir insan var.

Evet insan var. Tapılan bir kutsal varlık değil. Zaaflarıyla, iyisiyle, kötüsüyle, alışkanlığıyla olumsuz rahatsız edecek bir çok özelliği ile anlatılan bir Atatürk var. Bir insan olduğu her şeyi bilmediği hatalar yaptığı gökten inen bir melek olmadığı ve fazlasıyla sorgulanabilir biri olduğunu görüyoruz.

Evet belli bir şeyler yapmak istemiş. Çok şeyi başarmış. Ama ülkeyi tam kafasındaki şekliyle rayına oturtamadı. Ömrü yetmedi, erken öldü. Sonunda kadar başarılı olabilseydi bugün farklı bir Türkiye olabilirdi. Farklı perspektiften bakmanızı sağlayacak bir Atatürk kitabı. Bugün ülkede hala bu ayrışma ve siyasi karışıklık varsa, Atatürk'ün öngörülerinin doğru olduğu bazı şeylere bu milletin hala hazır olmadığını anlayacaksınız. Ruhu şad olsun. Saygıyla..