What do you think?
Rate this book
E madhe është gjëma e mëkatit
Ashtu si çdo autor ka kryeveprën e tij, edhe tek Kuteli, rrëfimi “E madhe është gjëma e mëkatit” është kryevepra e kryeveprave të tij. Jo vetëm nga ngjarja dhe filozofia e madhe që mbart ajo, por edhe nga mënyra e të rrëfyerit si askush tjetër apo, figurat artistike e fantastike, stili i të treguarit e gjithçka të përsosur që ka brenda vepra.
Vepra ka tre tituj: 1- “E Madhe është Gjëma e Mëkatit”,- 2-“Tat Tanushi”, 3-“Rrëfime Nga Liqeri i Kaltër”. Të tre titujt, nuk kanë të bëjnë me kohën e botimit, pasi vepra u botua pas gjysmë shekulli, dhe vetëm me titullin e parë. Ne dorëshkrimet, punimet dhe ripunimet e veprës ajo titullohet herë me njërin titull herë me tjetrin. Është i pëlqyeshëm titulli i dytë “Tan Tanushi”, pasi ai të fut menjëherë në ngjarjen dhe historinë se ç’farë i ndodh këtij iliriani të pashëm, vetëm se dashuroi marrëzisht, duke e ditur se përjetësisht dashuritë e mëdha janë të destinuara të vdesin. Pra është një titull që do t’i shkonte më shumë veprës dhe mënyrës se si është shkruar. Ndërsa titulli i tretë “Rrëfime Nga Liqeri i Kaltër” është i gjerë, ai lidhet me rrëfimet e rrëfyera më parë nga banorët buzë liqerit, me të cilët ndërthuren pothuajse të gjitha rrëfenjat e Kutelit. Titulli i parë, i cili sa të bën kurioz për ta lexuar aq edhe të tremb, duke menduar se kjo botë është tërësisht mëkatare, përpara shkrimeve të ungjillit dhe besimit ndaj perëndisë, ndaj s’ka se si të mos e ndjesh veten mëkatar përpara tyre. Por megjithatë, titujt nuk ndryshojnë asgjë në përmbajtjen dhe mesazhin e madh të veprës. Kuteli e ka shkruar me aq mjeshtëri dhe fantazi të përkryer artistike sa që ti dëshiron të kesh qenë brenda kësaj “gjëme të madhe” të këtij “mëkati”.
Vepra ka tre tituj: 1- “E Madhe është Gjëma e Mëkatit”,- 2-“Tat Tanushi”, 3-“Rrëfime Nga Liqeri i Kaltër”. Të tre titujt, nuk kanë të bëjnë me kohën e botimit, pasi vepra u botua pas gjysmë shekulli, dhe vetëm me titullin e parë. Ne dorëshkrimet, punimet dhe ripunimet e veprës ajo titullohet herë me njërin titull herë me tjetrin. Është i pëlqyeshëm titulli i dytë “Tan Tanushi”, pasi ai të fut menjëherë në ngjarjen dhe historinë se ç’farë i ndodh këtij iliriani të pashëm, vetëm se dashuroi marrëzisht, duke e ditur se përjetësisht dashuritë e mëdha janë të destinuara të vdesin. Pra është një titull që do t’i shkonte më shumë veprës dhe mënyrës se si është shkruar. Ndërsa titulli i tretë “Rrëfime Nga Liqeri i Kaltër” është i gjerë, ai lidhet me rrëfimet e rrëfyera më parë nga banorët buzë liqerit, me të cilët ndërthuren pothuajse të gjitha rrëfenjat e Kutelit. Titulli i parë, i cili sa të bën kurioz për ta lexuar aq edhe të tremb, duke menduar se kjo botë është tërësisht mëkatare, përpara shkrimeve të ungjillit dhe besimit ndaj perëndisë, ndaj s’ka se si të mos e ndjesh veten mëkatar përpara tyre. Por megjithatë, titujt nuk ndryshojnë asgjë në përmbajtjen dhe mesazhin e madh të veprës. Kuteli e ka shkruar me aq mjeshtëri dhe fantazi të përkryer artistike sa që ti dëshiron të kesh qenë brenda kësaj “gjëme të madhe” të këtij “mëkati”.
- GenresAlbanian Literature
60 pages, Paperback
First published January 1, 2006
5 people are currently reading
194 people want to read
About the author
Mitrush Kuteli
89 books39 followersDhimitër Pasko was an Albanian writer and translator. Dhimitër Pasko studied at a foreign language school in Greece, later moving to Bucharest where, in 1934, he graduated with a doctorate in economics.
While in Bucharest he became a journalist with the Albanian weekly newspaper Shqipëri' e re (New Albania), using the pseudonym Janus. In 1937 he published Lasgush Poradeci's collection of verse, Ylli i zemrës (The Star of the heart), and the following year, the first edition of his first authored book, Nete shqipëtare (Albanian nights), a compilation of eight tales of village life from his native Pogradec. This edition was largely detroyed by a fire, and only became widely read through a second edition published in 1944.
He returned to Albania in 1942, and during WWII wrote and self-published most of his major works. At the end of the war he founded the short-lived literary periodical, Revista letrare (Literary Review), with Nexhat Hakiu, Vedat Kokona and Sterjo Spasse, joined the editorial board of Bota e re (New World), the first Albanian post-war literary journal, and became a founding member of the Albanian League of Writers and Artists.
Dhimitër Pasko died of a heart attack in 1967, leaving a novel on an Illyrian theme unfinished. The Albanian Communist Party took power after WWII, but by 1947 was in the control of Yugoslavia. Pasko, an official Albanian delegate to Yugoslavia, disapproved of a proposed currency and customs union agreed between the two countries, and of a Serbian re-occupation of Kosovo; an earlier 1944 Pasko poem, "Poem kosovar" (Kosovar poem), asserted his criticism of Serbian actions. Upon the Albanian delegation's return from Yugoslavia, Pasko was sentenced to 15 years imprisonment for his criticism, during which he attempted suicide. Following the freeing of Yugoslavia's hold over Albanian party politics, Pasko was released and worked as a translator for Naim Frashëri, the state-owned Tirana publishing company.
Pasko, as with other Albanian writers of the time, accommodated the imposed cultural doctrine of Zhdanovism by translating Soviet-approved Russian authors, although he found himself able to translate his favourite Russian, Romanian, and Spanish writers, publish tales and verse for children, and adapt Albanian oral verse to prose.
While in Bucharest he became a journalist with the Albanian weekly newspaper Shqipëri' e re (New Albania), using the pseudonym Janus. In 1937 he published Lasgush Poradeci's collection of verse, Ylli i zemrës (The Star of the heart), and the following year, the first edition of his first authored book, Nete shqipëtare (Albanian nights), a compilation of eight tales of village life from his native Pogradec. This edition was largely detroyed by a fire, and only became widely read through a second edition published in 1944.
He returned to Albania in 1942, and during WWII wrote and self-published most of his major works. At the end of the war he founded the short-lived literary periodical, Revista letrare (Literary Review), with Nexhat Hakiu, Vedat Kokona and Sterjo Spasse, joined the editorial board of Bota e re (New World), the first Albanian post-war literary journal, and became a founding member of the Albanian League of Writers and Artists.
Dhimitër Pasko died of a heart attack in 1967, leaving a novel on an Illyrian theme unfinished. The Albanian Communist Party took power after WWII, but by 1947 was in the control of Yugoslavia. Pasko, an official Albanian delegate to Yugoslavia, disapproved of a proposed currency and customs union agreed between the two countries, and of a Serbian re-occupation of Kosovo; an earlier 1944 Pasko poem, "Poem kosovar" (Kosovar poem), asserted his criticism of Serbian actions. Upon the Albanian delegation's return from Yugoslavia, Pasko was sentenced to 15 years imprisonment for his criticism, during which he attempted suicide. Following the freeing of Yugoslavia's hold over Albanian party politics, Pasko was released and worked as a translator for Naim Frashëri, the state-owned Tirana publishing company.
Pasko, as with other Albanian writers of the time, accommodated the imposed cultural doctrine of Zhdanovism by translating Soviet-approved Russian authors, although he found himself able to translate his favourite Russian, Romanian, and Spanish writers, publish tales and verse for children, and adapt Albanian oral verse to prose.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 15 of 15 reviews
May 10, 2021
"E madhe është gjëma e mëkatit, po e madhe edhe fuqija e hirit"
Një miku im më tha para disa ditësh se kishte vendosur që t'a dëgjonte këngën "Shine On You Crazy Diamond" vetëm 2 herë në vit pasi kishte shkatërruar shumë këngë duke i dëgjuar e stërdëgjuar saqë në një farë forme kishte humbur ndjeshmërinë ndaj tyre dhe nuk mund të rrezikonte të njejtën gjë me këtë këngë pasi ishte shumë e vyer. Unë e pranova mendimin e tij por nuk e kuptova shumë të them të drejtën (sic ndodh rëndom në shumicat e bisedave tona por ky është muhabet tjetër). Nuk e kuptova sesi mund t'a ndalosh veten që të dëgjosh një këngë që t'a "ruash". Po të pëlqeu, dëgjoje çdo orë e minutë dhe mbushe veten me të dhe pastaj kur të të mërzitet, vazhdo dëgjo 10 miljardë këngët e tjera. Nuk e kuptova derisa lexova këtë libërth.
Për të qenë e sinqerte, nisa t'a lexoja pas mesnate, në krevat, ndaj ky kombinim doli pak vrastar sepse në shumë pjesë të librit përfundoja duke pyetur veten "ça dreqin jam duke lexuar se s'po më kujtohet asnjë gjë". Ndaj historia e përgjithshme e librit në mendjen time është pjesërisht e mjegulluar nga kjo. Pjesa tjetër është mjegulluar nga vetë aftësia dehëse e këtij tregimi. Teksa e lexoja, ndihesha sikur po pija nje gotë vere në ballkon në një natë vere ku fryn nje fllad i lehtë i ngrohtë dhe i ëmbël mu mbrapa qafës dhe të dërgon të dridhura plot kënaqesi në të gjithë trupin dhe ajri është i lehtë dhe bisedat janë të qeta, pothuajse pëshpëritëse dhe qielli është i errët dhe vetëm horizonti është vijëzuar nga një blu e lehtë duke treguar gjurmët e fundit të ditës që sapo mbaroi. Nuk është një histori që të shkul nga themelet apo që të tregon të vërteta të fshehura, por është një histori që të ngroh zemrën në thjeshtësinë e saj.
Jam mëse e bindur që unë jam një palë e anshme këtu për shkak të romanticitetit të përgjithshëm ndaj Shqipërisë, por kjo është ana që keni zgjedhur të lexoni në fund të fundit. Përmbajtja fetare nuk është në preferencat e mia por kur mendoj thjeshtësine e historisë dhe të kohës ku ajo ka zenë vend dhe është krijuar dhe të dashurisë dhe respektit që shqiptarët e asaj kohe kishin për figurën e Zotit, më ngrohet kraharori teksa kam para syve bashkëatdhetarët e mi që i kanë jetuar ato kohë. Një buzëqeshje më formohet teksa lexoj fjalën ilir. Sa e rrallë është të gjesh këtë lidhjen iliro-shqiptare të rrjedhë në një formë kaq të natyrshme. Është një zinxhir i tërë historie që shfaqet këtu, ngrihet nga rrënojat e kohës dhe bën zhurrmë "jam dhe unë këtu, jam pjesë e juaja". Dhe në fund, ëmbëlsia e gjuhës është qershia mbi tortë, është uji që prek buzët pas një dite të tërë agjërimi, është kafshata e parë që ha kur kthehesh në Shqipëri dhe ti arrin të ndjesh në atë kafshatë erën e shtëpisë që nuk e kishe kuptuar që po të thërriste deri tani. Mitrush Kuteli nuk rrëfen historinë, ai e këndon atë. I këndon anëdetit të Ilirisë, Liqerit të Ahrides, i këndon tokës sonë në një gjuhë kaq të veçantë. U bë kaq shumë kohë që nuk lexoja në shqipe kaq të vjetër ku fjalët si "mbrujtur" apo "amshueshëm" e sa e sa të tjera tingëllojnë si një këngë ninulle, që mendojmë se nuk e dimë por teksa e degjojmë, vetë mishi ndjen këtë ndjesinë e përkatësisë, të ditëve kur qumështi i nënës lagte buzët tona. Është një këngë e lashtë që zgjon brenda këmbanat që i kishte mbuluar pluhuri i modernizimit. A nuk është tmerrësisht e ëmbël, saqë jam pothuajse e përlotur, që autorët shqiptarë nuk dinë të flasin vetëm për komunizmin apo vuajtjen apo besën apo luftën apo partizanët por janë kaq të pasur dhe në lirikë (nuk më bind dot njeri që kjo mund të jetë diçka tjetër përveçse poezi) dhe në romanticizëm? Tat Tanushin e Bubutimës dua ta përqafoj. Emri i tij është më shqiptar sesa shkaba me dy kokë në gjakun e dëshmorëve dhe ai simbolizon ilirin e papërkulur.
Tani e kuptoj përsëri mikun tim kur thoshte se do të donte të jetonte para 100 viteve kur Monet ishte gjallë. Nuk e di a zemra ime do t'a përballonte dot të isha në një dhomë me Kutelin. Teksa mbushem me morrnica vetëm kur e mendoj, do t'a fus këtë libërth në sektorin e librave që nuk do të hapen derisa arsye madhore (me leje hyjnore) t'a diktojnë që këto faqe që mbajnë diamante lipsen të shfletohen përsëri.
Shënim!
Versioni i librit që kam unë (jo nuk është i njejti por do bëjmë si do bëjmë kësaj here se thjesht jam e këputur) ka një difekt që e bën akoma më të adhurueshem: pasi mbarojmë faqen 48 dhe bëhemi gati të kalojmë tek faqja 49, shohim që është faqja 33 që nis përsëri dhe vazhdon 34,35...47,48,49... Një e qeshur më gudulis gjithë trupin.
Një miku im më tha para disa ditësh se kishte vendosur që t'a dëgjonte këngën "Shine On You Crazy Diamond" vetëm 2 herë në vit pasi kishte shkatërruar shumë këngë duke i dëgjuar e stërdëgjuar saqë në një farë forme kishte humbur ndjeshmërinë ndaj tyre dhe nuk mund të rrezikonte të njejtën gjë me këtë këngë pasi ishte shumë e vyer. Unë e pranova mendimin e tij por nuk e kuptova shumë të them të drejtën (sic ndodh rëndom në shumicat e bisedave tona por ky është muhabet tjetër). Nuk e kuptova sesi mund t'a ndalosh veten që të dëgjosh një këngë që t'a "ruash". Po të pëlqeu, dëgjoje çdo orë e minutë dhe mbushe veten me të dhe pastaj kur të të mërzitet, vazhdo dëgjo 10 miljardë këngët e tjera. Nuk e kuptova derisa lexova këtë libërth.
Për të qenë e sinqerte, nisa t'a lexoja pas mesnate, në krevat, ndaj ky kombinim doli pak vrastar sepse në shumë pjesë të librit përfundoja duke pyetur veten "ça dreqin jam duke lexuar se s'po më kujtohet asnjë gjë". Ndaj historia e përgjithshme e librit në mendjen time është pjesërisht e mjegulluar nga kjo. Pjesa tjetër është mjegulluar nga vetë aftësia dehëse e këtij tregimi. Teksa e lexoja, ndihesha sikur po pija nje gotë vere në ballkon në një natë vere ku fryn nje fllad i lehtë i ngrohtë dhe i ëmbël mu mbrapa qafës dhe të dërgon të dridhura plot kënaqesi në të gjithë trupin dhe ajri është i lehtë dhe bisedat janë të qeta, pothuajse pëshpëritëse dhe qielli është i errët dhe vetëm horizonti është vijëzuar nga një blu e lehtë duke treguar gjurmët e fundit të ditës që sapo mbaroi. Nuk është një histori që të shkul nga themelet apo që të tregon të vërteta të fshehura, por është një histori që të ngroh zemrën në thjeshtësinë e saj.
Jam mëse e bindur që unë jam një palë e anshme këtu për shkak të romanticitetit të përgjithshëm ndaj Shqipërisë, por kjo është ana që keni zgjedhur të lexoni në fund të fundit. Përmbajtja fetare nuk është në preferencat e mia por kur mendoj thjeshtësine e historisë dhe të kohës ku ajo ka zenë vend dhe është krijuar dhe të dashurisë dhe respektit që shqiptarët e asaj kohe kishin për figurën e Zotit, më ngrohet kraharori teksa kam para syve bashkëatdhetarët e mi që i kanë jetuar ato kohë. Një buzëqeshje më formohet teksa lexoj fjalën ilir. Sa e rrallë është të gjesh këtë lidhjen iliro-shqiptare të rrjedhë në një formë kaq të natyrshme. Është një zinxhir i tërë historie që shfaqet këtu, ngrihet nga rrënojat e kohës dhe bën zhurrmë "jam dhe unë këtu, jam pjesë e juaja". Dhe në fund, ëmbëlsia e gjuhës është qershia mbi tortë, është uji që prek buzët pas një dite të tërë agjërimi, është kafshata e parë që ha kur kthehesh në Shqipëri dhe ti arrin të ndjesh në atë kafshatë erën e shtëpisë që nuk e kishe kuptuar që po të thërriste deri tani. Mitrush Kuteli nuk rrëfen historinë, ai e këndon atë. I këndon anëdetit të Ilirisë, Liqerit të Ahrides, i këndon tokës sonë në një gjuhë kaq të veçantë. U bë kaq shumë kohë që nuk lexoja në shqipe kaq të vjetër ku fjalët si "mbrujtur" apo "amshueshëm" e sa e sa të tjera tingëllojnë si një këngë ninulle, që mendojmë se nuk e dimë por teksa e degjojmë, vetë mishi ndjen këtë ndjesinë e përkatësisë, të ditëve kur qumështi i nënës lagte buzët tona. Është një këngë e lashtë që zgjon brenda këmbanat që i kishte mbuluar pluhuri i modernizimit. A nuk është tmerrësisht e ëmbël, saqë jam pothuajse e përlotur, që autorët shqiptarë nuk dinë të flasin vetëm për komunizmin apo vuajtjen apo besën apo luftën apo partizanët por janë kaq të pasur dhe në lirikë (nuk më bind dot njeri që kjo mund të jetë diçka tjetër përveçse poezi) dhe në romanticizëm? Tat Tanushin e Bubutimës dua ta përqafoj. Emri i tij është më shqiptar sesa shkaba me dy kokë në gjakun e dëshmorëve dhe ai simbolizon ilirin e papërkulur.
Tani e kuptoj përsëri mikun tim kur thoshte se do të donte të jetonte para 100 viteve kur Monet ishte gjallë. Nuk e di a zemra ime do t'a përballonte dot të isha në një dhomë me Kutelin. Teksa mbushem me morrnica vetëm kur e mendoj, do t'a fus këtë libërth në sektorin e librave që nuk do të hapen derisa arsye madhore (me leje hyjnore) t'a diktojnë që këto faqe që mbajnë diamante lipsen të shfletohen përsëri.
Shënim!
Versioni i librit që kam unë (jo nuk është i njejti por do bëjmë si do bëjmë kësaj here se thjesht jam e këputur) ka një difekt që e bën akoma më të adhurueshem: pasi mbarojmë faqen 48 dhe bëhemi gati të kalojmë tek faqja 49, shohim që është faqja 33 që nis përsëri dhe vazhdon 34,35...47,48,49... Një e qeshur më gudulis gjithë trupin.
September 20, 2022
Cdo gje - drita, koha edhe ay vete - kishin ngrire si shtylla guri e nuk levisnin nga vendi. Po zemra e tij kish jete. Dhe jeta ish vuajtje. Degjoj, befas prej se thellash, nje ze qe fliste ne nje gjuhe te lashte: "Qetesi, qetesi... sepse te fshehta e te cuditshme fort jane rruget e Zotit. Si lume i rrepte zemerimi i tij, si det i thelle meshira"
August 19, 2018
Një rrëfenjë kaq e bukur, kaq e drejtpërdrejtë, sa nuk ia del të gjesh fjalë për të. ♥️
November 27, 2025
Si është e mundur?! I njëjti tregim, kaq i shkurtë, në shfletime të ndryshme të të japë gjithnjë diçka të re, si është e mundur pra? Herën e parë, atë të parën fare, si gati të gjithëve më pat bërë çudi toskërishtja, e egër, e palatuar, e pambyllur në amballazh, me ato fjalët e elinishtes kishtare hedhur përsipër. Herën e dytë, Zoti dhe Tata po grinden, dhe nuk e di pse, por Zotin e përfytyroj si bubullimë, si atin e mirë që i ka ngelë fort hatri me ty, por prapë të don, ndërsa Tatën kryeneç, si të urtë e të qetë. A mund të jetë njeriu më i urtë se Hyu? Tjetër shfletim, tjetër lexim, Zoti dhe Tata po pajtohen, Tata i dorëzuar jo ndaj fuqisë hyjnore por ndaj marrisë së krenisë së vet, dhe Zoti e çliron nga mallkimi, dhe dëgjohen fërfëllime krahësh, dhe një pëllumb i bardhë shfaqet atypëraty, dhe mjekra e priftit derdhet si lumë, dhe pastaj tretet në sy të gjithëve, mbetet një grusht hi, "po ky, po ky asht material për roman, për film or ti, për film!" them me vete i ndezur. Dikur, në një shfletim tjetër ngeca në ëndërrmakthin me Kalijen të vdekur, dhe kaq e fortë ish ndjenja e humbjes së pashmangshme, sa mezi prisja të dilja. Në leximin e herës së fundit, makthi është po aty, por fill pas tij tjetër gjë ma mori vëmendjen, dhe dua ta jap me rreshtat siç i ka shkruajtur Kuteli, sepse nuk e gjej, nuk e gatis dot me fjalë ndjenjën që më dha: "Tata u ngrit, u fal përpara korës, u ul e puthi dorën e së shoqes dhe doli në natë. Errët. Nata binte erë parverë: erë dheu të ri, erë bari të ri. Ndjehej regëtima e kronjve. Tata ra më gjunjë edhe balli i tij preku tokën e lagur nga vesa. U fal pa zë, pa fjalë, pa mendim. Kur u ngrit, çqoj yj në qjell. Një qetësi e madhe i kish zbritur në zemër."
December 25, 2022
Ne kete proze, Mitrush Kuteli, ka derdhur dashurine e paster dhe te eger te nje burri per gruan e vet, me embelsine e bukur te gjuhes shqipe. Shkelqimi i penes se Kutelit ndrit edhe me teper, kur dashuria e ketij burri ndalet ne buzet e tij e flet nepermjet Kantikut te Kantikeve te Salomonit, djalit te mbretit-psalmist David i Izraelit. Kjo rrefenje vjen si nje parfum eremire, i mbledhur nga lulet e shumta te tokes pjellore iliro-shqiptare, e i punuar mjeshterisht me stilin e parfumierit te majave te letersise sone. Perla te tilla, nuk duhet ti leme te plurosen nga koha.
June 5, 2025
Po veç kesaj, me sa e di unë, të dashur lëçitës, dashurija nuk është as e bardhe, as e zezë e as tjatër ngjyrë, po vetëm dashuri dhe as gjë tjatër. Ajo eshtë si era: fryn ku do vetë dhe ne i degjojmë buçitjet.
Kjo, o lëçitës, nuk ështe asfare një çudi e pathënë. Sepse, a s'kini parë ju pellump te bardhë e pellump te zi të dashurohen age fort sa të mos i druhen as hargut të gjahtorit qe sjell vdekjen? Dhe ç'është ngjyra perpara shpirtit? Ato ndajnë, që të bashkojnë.
Kjo, o lëçitës, nuk ështe asfare një çudi e pathënë. Sepse, a s'kini parë ju pellump te bardhë e pellump te zi të dashurohen age fort sa të mos i druhen as hargut të gjahtorit qe sjell vdekjen? Dhe ç'është ngjyra perpara shpirtit? Ato ndajnë, që të bashkojnë.
July 7, 2024
E shkruara e Mitrush Kutelit me ate shqipe te vjeter e aq te bukur, me ato fjale qe rrjedhin e depertojne, nje kënaqesi e vertete per tu lexuar.
January 22, 2018
Copa e prozës ma e ndjeme, ma e përshpirtshme dhe ma autentikja e letrave shqipe.
January 3, 2026
… “dashuri, sa më shumë pi nga mburimi yt, aqe më shumë et kam!
… dashurija nuk është as e bardhë, as e zezë e as tjatër ngjyrë, po vetëm dashuri dhe asgjë tjatër. Ajo është si era: fryn kur do vetë dhe ne i dëgjojmë buçitjet.
Sikundër drita e dy qirinjve të ndezur bashkohet për t’u bërë një dritë e vetëme, ashtu dhe zemrat e tyre digjeshin e bashkoheshin më një.
Sepse fytyra e saj vishej në një pah drite si drita e hënës mi ujra. Po drita e hënës është pa jetë, kur se drita që mbulonte fytyrën e Kalijes ish e gjallë.
Sytë e vashës së Galilesë të rrethuar prej një unaze drite - si i ngjet shpesh edhe hënës në qjell ku afrohet shiu - ishin si të shkruar me kalem argjëndi, gjithmonë të lagur me ujë të gjallë, gjithmonë të ndriçuar.
Po zemra e tij kish jetë. Dhe jeta ish vuajtje.
…ti shumë vuan, sepse shumë dashuron.
E madhe është gjëma e mëkatit, po e madhe edhe fuqija e hirit. Sepse hiri mburon nga Zoti. Edhe ndaj Zotit të pamundurat janë të mundura.
A nuk është shkrojtur se besa ka fuqi të lozë malet nga vëndi ?
… urrej mëkatin po jo dhe mëkatarin…
Sepse e madhe fort është fuqija e fjalës: ajo hap rrugë nëpër ujra, ajo lith erërat mos fryjnë, ajo mban kohën më vënt.
Mjeshtërisht paraqitur si një histori jo tipike e letërsisë shqipe, ku, edhe pse shkurtimisht, shpalos një sërë tematikash.
Për Tat Tanushin, Kalija është jeta, dhe kur ajo vdes, vdes edhe vetë jeta e tij.
Ai nuk vuan vetëm për Kalijen e humbur, por edhe për veten që do të jetojë pa Kalijen.
Gjuha e përdorur dhe skenografia letrare e dërgojnë lexuesin pas në kohë, ku për pak çaste largohesh nga e tashmja, duke e ndjerë veten si një hije të transportuar me makinën e kohës diku në lashtësi.
Një pjesë e letërsisë shqiptare që nuk duhet lënë pa u prekur, lexuar e studiuar.
Një kryevepër e Kutelit, që meriton më shumë vëmendje.
… dashurija nuk është as e bardhë, as e zezë e as tjatër ngjyrë, po vetëm dashuri dhe asgjë tjatër. Ajo është si era: fryn kur do vetë dhe ne i dëgjojmë buçitjet.
Sikundër drita e dy qirinjve të ndezur bashkohet për t’u bërë një dritë e vetëme, ashtu dhe zemrat e tyre digjeshin e bashkoheshin më një.
Sepse fytyra e saj vishej në një pah drite si drita e hënës mi ujra. Po drita e hënës është pa jetë, kur se drita që mbulonte fytyrën e Kalijes ish e gjallë.
Sytë e vashës së Galilesë të rrethuar prej një unaze drite - si i ngjet shpesh edhe hënës në qjell ku afrohet shiu - ishin si të shkruar me kalem argjëndi, gjithmonë të lagur me ujë të gjallë, gjithmonë të ndriçuar.
Po zemra e tij kish jetë. Dhe jeta ish vuajtje.
…ti shumë vuan, sepse shumë dashuron.
E madhe është gjëma e mëkatit, po e madhe edhe fuqija e hirit. Sepse hiri mburon nga Zoti. Edhe ndaj Zotit të pamundurat janë të mundura.
A nuk është shkrojtur se besa ka fuqi të lozë malet nga vëndi ?
… urrej mëkatin po jo dhe mëkatarin…
Sepse e madhe fort është fuqija e fjalës: ajo hap rrugë nëpër ujra, ajo lith erërat mos fryjnë, ajo mban kohën më vënt.
Mjeshtërisht paraqitur si një histori jo tipike e letërsisë shqipe, ku, edhe pse shkurtimisht, shpalos një sërë tematikash.
Për Tat Tanushin, Kalija është jeta, dhe kur ajo vdes, vdes edhe vetë jeta e tij.
Ai nuk vuan vetëm për Kalijen e humbur, por edhe për veten që do të jetojë pa Kalijen.
Gjuha e përdorur dhe skenografia letrare e dërgojnë lexuesin pas në kohë, ku për pak çaste largohesh nga e tashmja, duke e ndjerë veten si një hije të transportuar me makinën e kohës diku në lashtësi.
Një pjesë e letërsisë shqiptare që nuk duhet lënë pa u prekur, lexuar e studiuar.
Një kryevepër e Kutelit, që meriton më shumë vëmendje.
April 1, 2024
Ne fillim zemra gufoi e mu be mal, pastaj mu rrudh e u be gur. Kjo eshte mrekullia e fjales se bukur shqipe, qe buron nga mjeshteria e Kutelit!
E madhe eshte gjema e mekatit, po me e madhe fuqia e hirit te Perendise!
E madhe eshte gjema e mekatit, po me e madhe fuqia e hirit te Perendise!
January 9, 2024
Kryevepra e letërsisë shqipe.
February 18, 2024
A book that is a MUST read and an important part to Albanian Literature written by Mitrush Kuteli
December 8, 2025
“E madhe është gjëma e mëkatit, po e madhe edhe fuqija e hirit te priftërisë”
Me një fjalë përmbledhëse ky libër nuk është vecse magjik dhe padyshim një thesar i letërsisë shqipe. Nuk ishte par as nuk ishte dëgjuar më parë që një burrë të donte aq shumë gruan e tij, sa kur ajo vdiq mendonte ti hapte varrin nga malli që kishte. E madhe është gjëma e mëkatit ose sic njihet ndryshe Tat Tanushi i Bubutimes është një novele e krijuar mbi bazat e një gojdhëne popullore te rrethinës në të cilën vendoset ngjarja.Personazhi kryesor Tat Tanushi ishte një prift i devotshem i cili jetën e tij e ndante midis dy dashurive te mëdha: asaj hyjnores (ndaj Hyjit të tij) dhe asaj toksores (ndaj gruas së vet). Ama, kur ky ekuilibër prishet kemi një krisje e cila shënon fillimin e një jete tjetër, me mëkate për priftin e devotshem te Bubutimës. Një krisje kjo e cila do të marrë formë me vdekjen e gruas së tij. Në këtë moment Tat Tanushi nga zemërimi, dëshpërimi dhe urrejtja që kishte tashmë për Perëndin, mallkohet nga Ai dhe shpallet jobesimtar.
Kuteli me këtë vepër personalisht për mua ka lënë një gjurmë të madhe në mendimin tim persa i përket autorëve shqiptarë. Ka qënë një nga autorët shqiptarë të cilën jam njohur në mbarimin e 9 vjecares duke bëre atë kalimin e rëndësishëm drejt letërsisë “për të rritur”. Herën e parë që e kam lexuar veprën e tij, totalisht jam mahnitur dhe nuk e besoja dot që kishim autorë shqiptare që shkruanin kaq bukur dhe kishin dalë në krijimin e një vepre të tillë. Thjesht ky libër meriton më shumë vëmëndje!
Me një fjalë përmbledhëse ky libër nuk është vecse magjik dhe padyshim një thesar i letërsisë shqipe. Nuk ishte par as nuk ishte dëgjuar më parë që një burrë të donte aq shumë gruan e tij, sa kur ajo vdiq mendonte ti hapte varrin nga malli që kishte. E madhe është gjëma e mëkatit ose sic njihet ndryshe Tat Tanushi i Bubutimes është një novele e krijuar mbi bazat e një gojdhëne popullore te rrethinës në të cilën vendoset ngjarja.Personazhi kryesor Tat Tanushi ishte një prift i devotshem i cili jetën e tij e ndante midis dy dashurive te mëdha: asaj hyjnores (ndaj Hyjit të tij) dhe asaj toksores (ndaj gruas së vet). Ama, kur ky ekuilibër prishet kemi një krisje e cila shënon fillimin e një jete tjetër, me mëkate për priftin e devotshem te Bubutimës. Një krisje kjo e cila do të marrë formë me vdekjen e gruas së tij. Në këtë moment Tat Tanushi nga zemërimi, dëshpërimi dhe urrejtja që kishte tashmë për Perëndin, mallkohet nga Ai dhe shpallet jobesimtar.
Kuteli me këtë vepër personalisht për mua ka lënë një gjurmë të madhe në mendimin tim persa i përket autorëve shqiptarë. Ka qënë një nga autorët shqiptarë të cilën jam njohur në mbarimin e 9 vjecares duke bëre atë kalimin e rëndësishëm drejt letërsisë “për të rritur”. Herën e parë që e kam lexuar veprën e tij, totalisht jam mahnitur dhe nuk e besoja dot që kishim autorë shqiptare që shkruanin kaq bukur dhe kishin dalë në krijimin e një vepre të tillë. Thjesht ky libër meriton më shumë vëmëndje!
September 21, 2024
[…] me sa e di unë, të dashur lëçitës, dashurija nuk është as a bardhë, as e zezë e as tjatër ngjyrë, po vetëm dashuri dhe as gjë tjatër. Ajo është si era: fryn ku do vetë dhe ne i dëgjojmë buçitjet.
📖
Dhe bota u shemb me zhurmë të madhe.
Dhe ranë gjithë faltoret.
Dhe ranë gjithë kryqet.
Edhe u dëgjua një zë i rëndë që thirri nga murishtat:
- Anáksios!
Tat Tanushi tha:
- Më fal!
Ay iu përgjigj:
- I falur qofsh!
Edhe u bë qetësi, sa dëgjoheshin edhe bulkëzat nër barishta. Zëri i tha:
- Edhe ti më fal!
Tata ia këtheu:
- I falur qofsh!
Sa e tha fjalën që e zgjidhi nga mallkimi, u dëgjuan fërfëllime krahësh në alltar dhe një pëllump i bardhë mori të përpjetën e qiellit.
- have read and re-read this countless times. it is perhaps the book I think of whenever asked which my favorite book is. for me this is the masterpiece of Albanian literature. got introduced to it during high school lit class
- wrote a paper and did a presentation on this during my master's in Belgium. the love I have for this slim book was not dampened by the fact that I only got a measly 15/20, as there was much fondness beneath every single word I wrote on that paper. on the powerpoint I used as background pictures I'd taken myself of the Ohrid Lake
- the concept of God also asking for forgiveness for everything He'd put the protagonist through... Mitrush Kuteli what a brilliant mind you had
- own in paperback
July 4, 2015
I have started to enjoy Albanian literature lately.
Displaying 1 - 15 of 15 reviews