Old Soul

by Γιώργος Καστέλλης

«Ζεις μονάχα μία φορά, μα αν το κάνεις σωστά, και μία είναι αρκετή» λένε. Αυτή δεν είναι μια τέτοια ιστορία. Σ’ αυτό το βιβλίο κανείς δεν ξέρει να ζήσει σωστά, μα κυρίως κανείς δεν ζει μόνο μία φορά…

Κωνσταντινούπολη, 1453: Ένας άντρας είναι καταδικασμένος να θυμάται τις προηγούμενες ενσαρκώσεις του καθώς επιστρέφει ξανά και ξανά στη ζωή αλλάζοντας σώματα και ταυτότητες. Το μυστήριο του θανάτου καταρρέει γι’ αυτόν, του μένει όμως ακόμα να λύσει το μυστήριο της ύπαρξης. Καθώς συνεχίζει αδιάκοπα το ταξίδι του μέσα στην Ιστορία, οι χώρες και οι εποχές διαδέχονται η μία την άλλη και ο ήρωας αλλάζει μαζί με τον κόσμο, προσπαθώντας πάντα να σπάσει την κατάρα της αιώνιας μνήμης που τον βαραίνει. Ο έρωτας και η απώλεια που επιστρέφουν ξανά και ξανά στον δρόμο του, κάνουν την πορεία του ακόμα πιο περίπλοκη και βασανιστική.

Αθήνα, 2021: Μια επιμελήτρια λογοτεχνικών κειμένων δέχεται την πρόταση ενός άγνωστου συγγραφέα να τον βοηθήσει να γράψει το φινάλε στο ημιτελές πρωτόλειό του. Η συνάντησή τους θα ξυπνήσει φαντάσματα από το τραυματικό παρελθόν της και θα την κάνει να αναθεωρήσει τις ισχυρές πεποιθήσεις που έχει σχηματίσει για τον κόσμο.

Και καθώς η φαντασία συγκρούεται με την πραγματικότητα, οι δύο αυτές ιστορίες βρίσκουν κοινή κατάληξη, σε ένα συγκινητικό μυθιστόρημα που μιλά για τη ζωή, τον θάνατο αλλά κυρίως για τη δύναμη που μας δίνει η μυθοπλασία ν’ αντέξουμε και τα δύο.

448 pages, Paperback

Published April 20, 2023

About the author

Ο Γιώργος Καστέλλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1984. Αποφοίτησε από την ανώτερη δραματική σχολή «Σύγχρονο Θέατρο Αθήνας» το 2006 και ολοκλήρωσε τις σπουδές του στη σκηνοθεσία κινηματογράφου το 2009, στο πανεπιστήμιο «Queen Margaret» του Εδιμβούργου. Σήμερα εργάζεται ως σεναριογράφος για την τηλεόραση.

Reviews

[Melissa Lykou]

To βιβλίο το έλαβα ως δώρο από φίλη που έσκιζε τα ιμάτια της ότι πρόκειται περί αριστουργήματος που το γράψανε κιόλας στην Athens Voice. Κάτι οι αναφορές στη Κωνσταντινούπολη στο οπισθόφυλλο, κάτι οι μετεμψυχώσεις, μια προκατάληψη ότι πρόκειται περί δαντέλας από αυτές που στοιβάζει με ναφθαλίνη στη ντιβανοκασέλα η γιαγιά (τύπου Ζούργος ας πούμε με μεταφυσική εσάνς) την έπαθα. Δε βαριέσαι, θα το γλεντήσω στο goodreads είπα, και ξεκίνησα … Και βρέθηκα ξαφνικά να ‘χω γυρίσει ένα εκατοστασέλιδο και να μην ξέρω από πού μου ‘ρθε. Το βιβλίο είναι λετζίτ page turner και το storytelling του γκαζωμένο. Γραφή άμεση, χωρίς φαμφάρες και με συγκρατημένο αυτοσαρκασμό που εμένα προσωπικά, πολύ μου πήγε. Η μεταφυσική του φάση είναι τόσο όσο χωρίς να αποτρέπει να ταυτιστείς με τον ήρωα που η γνώση του περί αιώνιας ζωής δεν τον εμποδίζει να βιώνει κι αυτός την ύπαρξη σαν μεγάλο what the fuck όπως κι όλοι εμείς οι πλεμπαίοι. Η πλοκή διασχίζει σαν ποτάμακι ένα πλήθος από ιστορικές περιόδους για να σε φέρει καρφί σε ένα twist μεταμοντέρνας χροιάς που μας υπενθυμίζει ότι το μόνο μας όπλο απέναντι στο θάνατο είναι η φαντασία. Το μόνο πρόβλημα είναι ότι μέσα σε αυτό το «απ’όλα έχει ο μπαχτσές», θα βρεις αναμενόμενα και τσουκνίδες: Το ρομάντζο του Παπά π.χ. στη Μπολόνια τσαλαβουτά τα πατουσάκια του στο μελό λες και παίρνει το πληκτρολόγιο ξαφνικά η Ρόζαμουντ Πίλτσερ και η ιστορία της Περλ, αν και έχει ατμόσφαιρα και ωραίους δεύτερους χαρακτήρες, μου θύμισε crossover του «Δώδεκα Χρόνια Σκλάβος» με την «Αρχόντισσα και τον Αλήτη» (Ναι, αυτό με τον Παπαμιχαήλ και τη Βουγιουκλάκη) Εντέλει δεν είμαι σίγουρη αν διάβασα ένα τυπικό crowd pleaser που μου ταίριαξε κι εμένα γάντι ή κάτι εντελώς sui generis αλλά το ότι δεν μπορώ να αποφασίσω ακόμα, μάλλον είναι καλό. Το σίγουρο είναι πως δεν πάσχει από γνωστές παιδικές αρρώστιες όπως αυτοαναφορικότητα, φορτωμένη γλώσσα και ανελέητη επίδειξη της ιστορικής έρευνας.

*Τρεισίμιση αστεράκια από μένα και χρωστάω το μισό στον Καστέλλη, όταν διαβάσω το επόμενο του, που θα το διαβάσω.

[Martha]

Απρόβλεπτο, με γρήγορη πλοκή που όσο προχωράς τις σελίδες γίνεται ολοένα και πιο απολαυστικό!
Μου άρεσε και ο τρόπος που ψυχογραφεί τα ανθρώπινα συναισθήματα.
Θα μπορούσε να γίνει πολύ καλή ταινία αν δεν ήμασταν στην Ελλάδα...

[Christi_books]

Ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα που με είχε καθηλώσει απο μια και μόνο φράση "Ένας άντρας που είναι καταδικασμένος να θυμάται κάθε στιγμή απ’ όλες τις ζωές που έχει ζήσει".
Αν και σε αρκετά σημεία υπάρχουν κάποιες σκοτεινές σκηνές, η ροή της πλοκής και το χιούμορ σε παρασέρνουν να συνεχίσεις. Οι χώρες και οι εποχές διαδέχονται η μία την άλλη, με τον πρωταγωνιστή να αλλάζει σώματα και ταυτότητες.
Κάθε ζωή είναι μια διαφορετική ιστορία γεμάτη ανατροπές και εκπλήξεις.

[Roula Kefaki]

Ένα από τα –πολλά- πράγματα που λατρεύω στα βιβλία είναι πως όσα κι αν διαβάσεις, όσες λέξεις κι αν περάσουν από τα μάτια σου, σε όσες φανταστικές υποθέσεις κι αν βρεθείς νοητικά μπλεγμένος, ποτέ δεν παύουν να σε εκπλήσσουν. Ούτε οι ιστορίες τους ούτε, ευτυχώς, οι συγγραφείς τους.

Κατά την προσφιλή μου συνήθεια, ξεκίνησα το Old Soul χωρίς να ανατρέξω στο οπισθόφυλλο και μετά από λίγες σελίδες έκανα την αντίθετη διαδρομή, προς το εξώφυλλο, για να βεβαιωθώ ότι ο τίτλος μπορεί να είναι αγγλικός, αλλά το όνομα του δημιουργού ελληνικό. Δεν χρειάζεται να εκληφθεί απαραίτητα ως κοπλιμέντο και σίγουρα δεν προορίζεται ως μομφή στους Έλληνες συγγραφείς, αλλά η σύλληψη και η εκτέλεση απείχε πολύ από τα –δικά μου τουλάχιστον- ελληνικά στάνταρντ.

Τολμηρό, ιντριγκαδόρικο, προκλητικό, ταξιδιάρικο, πρωτότυπο, το μυθιστόρημα του Γιώργου Καστέλλη με πήρε μαζί του σε μακρινές εποχές, με έκανε να μισήσω και να αγαπήσω ταυτόχρονα μια ντουζίνα διαφορετικές εκδοχές του ίδιου χαρακτήρα, με ανάγκασε να αναρωτηθώ για τη μετενσάρκωση, να ταυτιστώ με σχέσεις μητρικές, ερωτικές, γκέι, φιλικές, αδερφικές και να παρασυρθώ σε όλους τους κόσμους όπου έζησε ο πρωταγωνιστής. Ο ήρωας με την κατάρα (;) να γεννιέται ξανά και ξανά, σε άλλο κορμί, από άλλη μάνα, σε άλλες συνθήκες/χώρες/εποχές, αλλά πάντα κουβαλώντας τις αναμνήσεις κάθε προηγούμενης ζωής του.

Περισσότερα στο www.vivliosimeia.blogspot.com

[Apollonia Tsanta]

Πώς θα ένιωθες αν μπορούσες να θυμάσαι όλες τις προηγούμενες ζωές που έζησες; Τους έρωτές σου, τους φίλους και τους εχθρούς σου… Αν ήξερες πως δεν υπάρχει θάνατος, μόνο μια αέναη επανάληψη. Κι όμως… είσαι καταδικασμένος να θυμάσαι…
Πρωτότυπη ιστορία που ο συγγραφέας τη χειρίστηκε με δεξιοτεχνία τρέφοντας τη φαντασία μας με όσα προσδοκούσε και ακόμη περισσότερα! Εξαιρετική γραφή, χωρίς καθόλου να κουράζει και συναρπαστικές, φρέσκες ιστορίες με πολύ ενδιαφέρον φινάλε, το κάνουν το ωραιότερο μυθιστόρημα που διάβασα φέτος το καλοκαίρι!

[Πάνος Τουρλής]

Ένας άντρας είναι καταδικασμένος να θυμάται τις προηγούμενες ενσαρκώσεις του καθώς επιστρέφει ξανά και ξανά στη ζωή αλλάζοντας σώματα και ταυτότητες. Οι χώρες και οι εποχές διαδέχονται η μία την άλλη και ο ήρωας αλλάζει μαζί με τον κόσμο προσπαθώντας να σπάσει την κατάρα της αιώνιας μνήμης που τον βαραίνει. Στην Αθήνα του 2021 μια επιμελήτρια λογοτεχνικών κειμένων δέχεται την πρόταση ενός άγνωστου συγγραφέα να τον βοηθήσει να γράψει το τέλος στο κείμενό του, μόνο που αυτή η επαγγελματική συνεργασία θα αλλάξει τη νοοτροπία και τις αντιλήψεις της με αναπάντεχο τρόπο. Πώς συνδέονται αυτές οι δύο ιστορίες; Πώς θα καταφέρει ο αφηγητής να γλυτώσει από την κατάρα που τον τυραννάει;

Ο Γιώργος Καστέλλης έγραψε ένα υπέροχο, συναρπαστικό, πρωτότυπο μυθιστόρημα γεμάτο φρεσκάδα, χιούμορ, διαχρονικές σκέψεις και έξυπνο χειρισμό πλοκής που με ξενύχτησε, με συγκίνησε και μου γνώρισε ποικίλους χαρακτήρες και πολλές διαφορετικές ιστορικές περιόδους. «Ζηλεύω όποιον έχει την ακλόνητη πεποίθηση, ή έστω τον ακλόνητο φόβο, πως όλα αρχίζουν στη γέννα και τελειώνουν στον θάνατο…εγώ θυμάμαι» (σελ. 16). Αυτή είναι μία από τις πρώτες εξομολογήσεις που κάνει στον αναγνώστη κι έτσι ξεκινάει μια ιστορία που ακροβατεί μεταξύ σουρεαλισμού και πραγματικότητας, φαντασίας και βαθιάς αγάπης για το ανθρώπινο είδος. Δεκατέσσερις ζωές θυμάται ως τώρα κι αυτό του έχει δώσει τον χρόνο να πειραματιστεί με διάφορα στην αναζήτησή του για την ευτυχία: θρησκείες, επιστήμες, τέχνες, πολιτική, αποκρυφισμό. Παρατηρεί πώς δουλεύει ο κόσμος, μελετάει το κάρμα και κάπου στην πορεία συναντάει την αδελφή ψυχή του, δυστυχώς σε αντίξοες συνθήκες, τη χάνει, την ξαναβρίσκει, κάποιες φορές κάνει λάθη οπότε κι εκείνη του κρατάει μούτρα για αιώνες! Το σοκ της γέννας που το βιώνει ξανά και ξανά δεν μπορεί να το συνηθίσει, είναι μεγάλη ταλαιπωρία κι ευτυχώς που οι άνθρωποι δεν το θυμούνται. Τον έχει κουράσει η μοναξιά και βρίσκει ανούσια τα όσα κάνει στην προσπάθειά του να γίνει καλύτερος άνθρωπος και να βρει τρόπο να λύσει τα μάγια: «ακόμα ένας κόκκος γνώσης κι εμπειρίας στο κάστρο από άμμο που χτίζω αιώνες τώρα» (σελ. 87).

Όλα άρχισαν το 1453 με την κατάρα μιας μάγισσας! Ο αφηγητής είχε γεννηθεί κοντά στη Βάρνα, ήταν γιος ψαρά και αγρότισσας αλλά οι Τούρκοι κατακτητές τον έκαναν γενίτσαρο και με την άλωση της Πόλης έζησε μια πρωτόφαντη εμπειρία. Έκτοτε θυμάται κάθε στιγμή απ’ όλες τις ζωές που ζει κι από τη μια είναι κωμικοτραγικές οι μετενσαρκώσεις που ζει και οι άνθρωποι που γνωρίζει αλλά τους ξέρει ήδη από τις προηγούμενες ζωές κι από την άλλη μου άρεσε πάρα πολύ ο τρόπος που ο συγγραφέας έμπλεκε όλες αυτές τις ιστορίες για να μας φέρει σιγά σιγά στα τέλη του 20ού αιώνα και στην κυρίως πλοκή! Επιπλέον, εφόσον θυμάται, ο αφηγητής έχει διαβάσει στο μεταξύ διάφορα βιβλία που του εξηγούν κάποιες κοινωνικοπολιτικές καταστάσεις που έχει ήδη βιώσει ή βιώνει, μορφώνεται και μαθαίνει, αποκτά γνώσεις και πλούσιο λεξιλόγιο. Από την Ισπανία της Ιεράς Εξέτασης στην Χίο του 15ου αιώνα και στην Ινδία των Βραχμάνων, από τη Νέα Ορλεάνη και τις βαμβακοφυτείες της στην Πράγα του 19ου αιώνα, στο κολέγιο του Ήτον το 1904 και στην Μπολόνια με τους δύο παγκόσμιους πολέμους για να καταλήξουμε σ’ ένα τραίνο στη μετα-covid εποχή όπου επιβιβάζονται μια επιμελήτρια κι ένας συγγραφέας. Ο αφηγητής αλλάζει φύλα, προσωπικότητες, εποχές, βιώνει όλη την πρόσφατη και τη σύγχρονη ιστορία της ανθρωπότητας αλλά δε μαθαίνουμε για όλες τις ζωές του, οπότε το κείμενο δε βαραίνει και δε με κούρασε ούτε στιγμή (ο ευφάνταστος συγγραφέας σε κάποιο σημείο εξηγεί γιατί απέφυγε να αναφερθεί σε μερικές από αυτές). Κάθε ζωή είναι και μια συναρπαστική διαφορετική ιστορία γεμάτη ανατροπές και εκπλήξεις, σασπένς και γρήγορο ρυθμό, αυτοτελείς στο σύνολό τους αλλά σε κάποιες περιπτώσεις αποτελούν και λογαριασμούς που πρέπει να κλείσει ο αφηγητής στις μετενσαρκώσεις που βιώνει. Δεν αφήνουμε όμως καμία πίσω μας, αφού με διαρκή πρωθύστερα επιστρέφουμε σε κάποια σημεία τους για να φανούν όλοι οι κρίκοι μιας αλυσίδας αποφάσεων και ενεργειών που διαφεντεύουν τη ζωή του αφηγητή ώστε να απαντηθούν ερωτήματα, να εξηγηθούν κάποιες εκκρεμότητες και να προχωρήσουμε πιο βαθιά στο σήμερα ή να γεννηθούμε σε μια νέα ζωή. «…τα καλύτερα σε μια ζωή έρχονται μόνο εφόσον αρχίζεις να νιώθεις ευγνωμοσύνη για όσα ήδη έχεις κι έρχονται μόνο και μόνο για να στην πάρουν πίσω» (σελ. 89), αυτή είναι μία από τις πικρές διατυπώσεις του αφηγητή και παρακολουθούσα με αγωνία κάθε λέξη, κάθε κεφάλαιο, μην και τυχόν συμβεί κάτι που να του ανατρέψει αυτήν την άποψη και βρει λίγη αισιοδοξία σε μια από τις ζωές του.

Στο μυθιστόρημα παρακολουθούμε μια ψυχή που παραδέρνει από αιώνα σε αιώνα, από πόλη σε πόλη, που κάνει διάφορα, κατακριτέα και μη, που κανείς δεν τον καταλαβαίνει, οπότε δεν μπορεί να συνδεθεί ουσιαστικά με κανέναν κι έτσι οι οικογενειακές σχέσεις χάνουν τη σημασία τους μέσα στην αιωνιότητα: «Πώς να αγκαλιάσεις έναν αδερφό αν γνωρίζεις πως στην προηγούμενη ζωή σου ήταν ο δολοφόνος σου» (σελ. 79); Ψάχνει τρόπους να λύσει την κατάρα, προσπαθεί να ενταχθεί στην εκάστοτε κοινωνία όπου φυτρώνει, δεν μπορεί να συμμεριστεί τις φιλοδοξίες και τους φόβους κανενός αφού ξέρει και θυμάται πως υπάρχουν επόμενες ζωές, εξ ου και έχει καταρριφθεί μέσα του ο φόβος του θανάτου. Γνωρίζει πως υπάρχουν ευκαιρίες για μια καλύτερη επόμενη ζωή, οπότε γιατί τόσο άγχος, φόβος, θρησκοληψία; «Μερικές φορές το καλύτερο που έχεις να κάνεις όταν σου υψώνουν το ποτήρι είναι να γελάς και να το τσουγκρίζεις. Γιατί ίσως η μόνη κόλαση είναι να μην υπάρχει κανείς για να πιει μαζί σου στην υγεία σου» (σελ. 119). Υπάρχουν όμως και νότες χιούμορ που αλαφραίνουν το κείμενο: «Κάπου εδώ, λογικά, έχεις καταλάβει τι τρέχει μαζί μου και φωνάζεις τους γιατρούς να με μαζέψουν» (σελ. 16) ή «Τίποτα δεν ήταν ικανό να με απομακρύνει από κει, ούτε οι κούφιες επιπλήξεις της μητέρας μου ούτε τα κουνούπια που έστελνε με περισσή γενναιοδωρία ο Μισισιπής στην αυλή μας δίχως να του το ζητήσει κανείς» (σελ. 86). Ελάχιστα και τα καλολογικά στοιχεία: «…μέσα στο ποτάμι του χρόνου υπάρχουν σταγόνες ειδικής σημασίας…» (σελ. 80). Το αγαπημένο μου: «Έτσι τις αναγνωρίζει κανείς τις ψυχές, από τα μάτια… Κι αν έχεις ξεχάσει το χρώμα ή το σχήμα, αυτό που αισθάνεσαι όταν σε κοιτάζουν είναι αλάνθαστο, μοναδικό σαν δακτυλικό αποτύπωμα» (σελ. 12).

Αυτή η ποικιλία εποχών και περιόδων αφήνουν περιθώρια στον συγγραφέα για πολλές σκέψεις και παρατηρήσεις πάω στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, χωρίς όμως να καταφέρεται εναντίον κανενός status quo, απλώς καταγράφει τις αντιλήψεις και τη νοοτροπία μέσα από γεγονότα που τις στηλιτεύουν από μόνα τους. Οικογενειακοί δεσμοί, δολοφονίες, ομοφυλοφιλία, ακόμη και ο ρόλος της θρησκείας είναι σημεία που φωτίζονται αντικειμενικά και χωρίς ίχνος επίκρισης: «[Ο Θεός] θα πρέπει να ένιωθε πολύ μόνος, όσο μόνος νιώθω εγώ κι εσύ, γι’ αυτό έσπασε σε κομμάτια από τη θλίψη του. The big bang. Ξεχάσαμε την αθανασία μας, για να ξεχάσουμε αυτή τη θλίψη, κι επινοήσαμε μια άλλη θλίψη, τον θάνατο, για να μπορούμε να χαρούμε λίγο τη ζωή» (σελ. 78). Και αργότερα: «-Η σχέση με αυτό που βρίσκεται εκεί πάνω και μας προσέχει είναι το πιο όμορφο ρούχο που μπορεί να ράψει κανείς, μικρέ μου. Οι εκκλησίες είναι για τους τεμπέληδες που θέλουν το πατρόν έτοιμο» (σελ. 265). Ποιο είναι το τελικό συμπέρασμα; «Αυτό είμαστε τελικά, ούτε όσα κάναμε ούτε όσα πάθαμε, μόνο όσα ποθήσαμε. Στις ζωές που άλλαξα και στα σώματα που ενδύθηκα δεν βρήκα άλλη ενιαία ταυτότητα από τις επιθυμίες» (σελ. 287).

Στο δεύτερο μέρος αποκαλύπτεται το πρόσωπο στο οποίο απευθυνόταν κατά την αφήγησή του ο πρωταγωνιστής της ιστορίας και μεταφερόμαστε στο 2021, όπου μια επιμελήτρια κειμένων παίρνει τη σκυτάλη της ιστορίας και εξιστορεί τα γεγονότα όσο ταξιδεύει στην Ιταλία με τα μέτρα προφύλαξης και υγιεινής που απαιτούν οι πρώτες μέρες μετά την πανδημία του covid. Εκεί πλέον η φαντασία μπερδεύεται αριστοτεχνικά με τη μυθιστορηματική πραγματικότητα, έχουμε διαρκές κλείσιμο του ματιού ως προς τα γεγονότα που διαβάσαμε στο πρώτο μέρος, τα ξανακοιτάμε με θεωρητική ματιά όσο προχωράει η ιστορία, η οποία ειλικρινά δεν ξέρεις πού θα καταλήξει κι αυτό με γέμιζε αγωνία μαζί με την απόλαυση που πηγάζει από την ευφάνταστη συνέχεια της πλοκής. Με ποιον ταξιδεύει η επιμελήτρια και γιατί; Τι γυρεύει στη γειτονική μας χώρα; Πιστεύει τον συνεπιβάτη της ή όχι; Αν όχι, γιατί είναι μαζί του; Πώς θα τελειώσει αυτή η σαγηνευτική ιστορία; Το «Old soul» του Γιώργου Καστέλλη είναι ένα υπέροχο, έξυπνο και ανατρεπτικό μυθιστόρημα που ρίχνει μια εντελώς ξεχωριστή ματιά στην έννοια της μετενσάρκωσης και καταφέρνει να συνδέσει διαφορετικές μεταξύ τους εποχές και ιστορικές περιόδους με τη διαρκή αγωνία περί της αλήθειας της ζωής και να δώσει, αν όχι απαντήσεις, τουλάχιστον κάποιες βάσιμες κατευθύνσεις στις αναζητήσεις περί θανάτου και νέων ζωών που παραμένουν σε εκκρεμότητα και δεν ησυχάζουν μέχρι να κλείσουν οι απαραίτητοι λογαριασμοί. Πώς θα λυθεί η κατάρα και πώς θα καταφέρει ο αφηγητής να κάνει τα βήματα που απαιτούνται σε ένα σερί αλλαγών και εποχών; Γιατί δεν πρέπει να εμπιστευτεί σε κανέναν το μυστικό του; Πώς γίνεται να αγαπήσεις μια ψυχή πιο πολύ απ’ οτιδήποτε άλλο και σε κάθε ζωή να τη συναντάς με τέτοιο τρόπο που μόνο πόνο προκαλεί; Ένα συναρπαστικό ταξίδι σε εποχές και χρόνους, μια διαφορετική και απόλυτα ρεαλιστική ματιά σε μια σουρεαλιστική αφήγηση γεμάτη εκπλήξεις, ανατροπές, έξυπνες ιδέες για σκέψη και συγγραφική δεξιοτεχνία που απόλαυσα από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα.

Πρώτη δημοσίευση στο site μου www.vivliokritikes.com/old-soul-%ce%b...

[Georgia Retetakou]

Κάθε βιβλίο έχει την δυνατότητα να επηρεάσει τον αναγνώστη με διαφορετικό τρόπο. Μερικά βιβλία προκαλούν έντονα συναισθήματα. Έκπληξη και ενθουσιασμό, φόβο, λύπη, θυμό. Πέρα από τα συναισθήματα όμως που αλλάζουν από το κείμενο ή την ξεχωριστή ιδιοσυγκρασία του κάθε συγγραφέα αυτό που αποτελεί το κοινό σημείο όλων των βιβλίων που περνάνε από τα χέρια μας, είναι το κυρίαρχο μήνυμα ή θέμα.
Ορισμένα βιβλία δημιουργούν βαθιά ερωτήματα, που μας προκαλούν να δούμε αλλιώς τη ζωή και τον τρόπο που την αντιλαμβανόμαστε. Ένα τέτοιο βιβλίο είναι το Old soul του Γιώργου Καστέλλη που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πνοή. Ένα βιβλίο που αγγίζει το συναίσθημα και κεντρίζει την φαντασία από την πρώτη ως την τελευταία του σελίδα.

Η Μετενσάρκωση υπήρξε η πάγια διδασκαλία των Αρχαίων Μυστηρίων όλων των χωρών. Πάντα προκαλούσε ενδιαφέρον και πάντα θα προκαλεί: η φυσική, ψυχική και πνευματική εξέλιξη του ανθρώπου στο βάθος του χρόνου και η διαιώνιση του πνεύματος του από την γέννηση ως τον θάνατο και μετά, ακόμα και από αυτόν τον ίδιο τον θάνατο. Γιατί οι πράξεις μας αφήνουν το ανεξίτηλο χνάρι τους μέσα στον χρόνο.

Περίληψη – Πλοκή
Κωνσταντινούπολη, 1453: Ένας άντρας είναι καταδικασμένος να θυμάται τις προηγούμενες ενσαρκώσεις του καθώς επιστρέφει ξανά και ξανά στη ζωή αλλάζοντας σώματα και ταυτότητες. Ευχή η κατάρα; Ευκαιρία για εξιλέωση και επανόρθωση λαθών και εγκληματικών πράξεων; Ευκαιρία για αποκατάσταση της αλήθειας και για αναγέννηση ψυχής ή για μια καταστροφική αποκαθήλωση και ολέθρια αιώνια καταδίκη; Είναι άραγε καταδίκη η αιώνια μνήμη; Είναι καταδίκη να ξέρεις πως ακόμα και μετά τον θάνατο, εσύ αργά ή γρήγορα θα ξανακληθείς να ζήσεις και πάλι έναν ολόκληρο κύκλο ζωής; Θα κληθείς να δημιουργήσεις νέα όνειρα, νέες προσδοκίες και καινούριες φιλοδοξίες.

Μέσα από τις εναλλαγές στον χώρο και στο χρόνο. Μέσα από τις συναντήσεις με γνώριμες ψυχές, αλλά και με παρόμοιες καταστάσεις και ίδια διλλήματα ο κεντρικός ήρωας στροβιλίζεται μέσα στα αιώνια ερωτήματα που έχουμε όλοι μας. Οι ζωές που ζήσαμε. Οι ζωές που θα θέλαμε να ζήσουμε. Τα κενά που θα θέλαμε να καλύψουμε. Τις απαντήσεις στις ερωτήσεις που δεν πήραμε στην ως τώρα ζωή μας. Οι νέοι ορίζοντες που δημιουργεί η κάθε εποχή με τις δικές της προκλήσεις και τις δικές της δυσκολίες.

Μέσα από τις διάφορες ενσαρκώσεις του πρωταγωνιστή συναντάμε τις διαφορετικές εκδοχές μιας ίδιας κατάστασης που όμως μας οδηγεί σε μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα. Η όλη διαδικασία προσέγγισης της κάθε νέας ζωής του πρωταγωνιστή είναι δοσμένη με έναν ιδιαίτερο και πανέξυπνο τρόπο που μας οδηγεί και μας καθοδηγεί σε ένα υπέροχο μεταφυσικό παραμύθι με πολλά μηνύματα και νοήματα.

Το δέσιμο της ιστορίας θα έρθει συνεκτικά, νομοτελειακά και κυρίως στοχαστικά στο δεύτερο μέρος του βιβλίου όπου βρισκόμαστε στην Αθήνα του 2021: Μια επιμελήτρια λογοτεχνικών κειμένων δέχεται την πρόταση ενός άγνωστου συγγραφέα να τον βοηθήσει να γράψει το φινάλε στο ημιτελές πρωτόλειό του. Η συνάντησή τους θα ξυπνήσει φαντάσματα από το τραυματικό παρελθόν της και θα την κάνει να αναθεωρήσει τις ισχυρές πεποιθήσεις που έχει σχηματίσει για τον κόσμο. Έναν κόσμο που αλλάζει, αλλά παράλληλα μένει και τόσο αναλλοίωτος. Ένας κόσμος γεμάτος όνειρα, άλλα εκπληρωμένα και άλλα ανεκπλήρωτα. Ένας κόσμος όπου ο συγγραφέας προσπαθεί και καταφέρνει να μας αποδείξει πως η αιωνιότητα είναι άπειρη και σχεδόν όλα είναι καταδικασμένα να επαναληφθούν. Άρα όλο και κάποια ευκαιρία θα βρει η ανθρωπότητα να αλλάξει τις πρότερες πράξεις της.

Εισχωρώντας στο Old Soul Γιώργος Καστέλλης
Το Old Soul είναι ένα εξαιρετικά έξυπνο και καινοτόμο μυθιστόρημα. Ένας ζωντανός οργανισμός λογοτεχνικότητας. Και λέω ζωντανός οργανισμός γιατί θεωρώ πως υπάρχουν πολλές αναγνώσεις σε αρκετά σημεία του βιβλίου που μπορείς να επανέλθεις σαν αναγνώστης και να δώσεις επιπλέον εκδοχές στην σκέψη σου. Στα συμπεράσματα σου. Στο απόσταγμα των μηνυμάτων που λαμβάνεις μέσα από κάθε λέξη και φράση του βιβλίου. Η διαχρονικότητα του, τα προαιώνια ερωτήματα και ερωτηματικά του. Τα σύγχρονα διλήμματα, οι έντονες, εύστοχες και καίριες εναλλαγές στην πλοκή, αλλά και στα συναισθήματα των ηρώων που κινούνται μέσα σε διαφορετικούς χρόνους, διαφορετικούς πολιτισμούς, πολλαπλές ηθικές και πρακτικές που παίρνουν χρώμα μέσα από τις βαθύτερες σκέψεις. Τα θέλω και τα πρέπει. Αυτά που μπορούν ή δεν μπορούν να γίνουν. Σε όλα αυτά που απλά περιμένουν την κατάλληλη στιγμή για να πραγματωθούν όχι τόσο χρονικά όσο έχοντας μέσα τους την ωριμότητα για να αποτελέσουν την επίτευξη ενός κατασταλαγμένου στόχου.

Αυτό που κάνει συναρπαστικό το Old soul είναι η αντίληψή του για τις πολλαπλές
πραγματικότητες, για τις πολλαπλές συμπεριφορές και για τα διαφορετικά συναισθήματα που μπορεί να προκαλέσει ο εγωισμός ο θυμός η παρόρμηση του έρωτα η παρόρμηση της εκδίκησης και κάθε άλλο ερέθισμα που είναι ικανό να φτάσει στα όρια μυαλό και ψυχή.

Το βιβλίο ερευνά τη θεωρία της μετενσάρκωσης, την αιώνα πτυχή του εαυτού μας, την ψυχή που ζει πολλές ζωές πάνω στη Γη. Επίσης διερευνά την έννοια του πεπρωμένου, του κάρμα και του καρμικού κύκλου. Γεγονός που υποδηλώνει ότι οι ενέργειες μας σε μια ζωή επηρεάζουν την επόμενη. Γιατί η ζωή επιστρέφει συμπεριφορές ή τις μεταλλάσσει εντελώς μετατρέποντας τα αρνητικά συναισθήματα σε κάτι εντελώς θετικό.
Ενσαρκώνει τα λάθη, τα πάθη και τις παραλήψεις και τα μετενσαρκώνει σε ένα μάθημα ζωής και σύγκρουσης με τον ίδιο μας τον εαυτό σε μια μια αέναη πορεία στον χρόνο και μια επαναληπτική ανάγνωση των ίδιων των πράξεων μας, που μας αναγκάζει να ανακαλύψουμε νέες πτυχές της προσωπικότητάς μας. Άγνοια και γνώση στο μεταίχμιο της αιωνιότητας που αλλάζουν διαρκώς θέσεις για να τονίσουν τις προθέσεις και τις διαφορετικές αντιλήψεις στο βάθος του χρόνου. Αντικείμενα αναλλοίωτα στον χρόνο. Το φυλαχτό που καθορίζει τον κεντρικό ήρωα δεν αλλάζει υφή, όψη. Αυτά που αλλάζουν όμως είναι τα συναισθήματα που κατευθύνονται από την γνώση που αποκτά κάποιος στην πορεία της αιώνιας ζωής του.

Ταυτόχρονα σε κάθε γνώση που αποκτά ο κεντρικός ήρωας μπαίνει και το ερώτημα. Είναι καλό που τελικά ξέρει; Είναι καλό που όλο και κάπου επιστρέφει για να δώσει ή να πάρει αυτό που του έλειψε σε κάποια προηγούμενη ζωή ή να διορθώσει κάποιο λάθος ή να δώσει άλλη πορεία και εκδοχή σε μια παραλλαγή ενός παρόμοιου βιώματος; Το μεγάλο ερώτημα που πλανάται και ανακυκλώνεται στο μυθιστόρημα αυτό είναι πως θα αντιμετωπίζαμε την ζωή στο ενδεχόμενο της αιωνιότητας δια μέσου πολλαπλών ζωών; Είναι ευκαιρία για να πραγματοποιήσουμε ένα όνειρο που έμεινε μισό ή είναι η ευκαιρία να βιώσουμε νέες εμπειρίες και να ζήσουμε νέες προκλήσεις σε αυτό το ατέλειωτο ταξίδι μέσα στον χρόνο και στον χώρο;

Όταν μια ιδέα ας πούμε πραγματωθεί χάνει την προσμονή και την λαχτάρα. Οικειοποιείται και τελικά ξεφτίζει. Ποιο είναι το μεγαλύτερο κέρδος και ποια η συναισθηματική κορύφωση του ανθρώπου στην καθημερινή του πάλη με την ίδια την ζωή και τις προσδοκίες του. Η προσμονή ή η επίτευξη του στόχου; Το ταξίδι ή ό προορισμός;

Εκτός από τον χώρο και το χρόνο που αλλάζει σαν σκηνικό δια μέσου του πρωταγωνιστή. Αλλάζει και το φύλο της κάθε ενσάρκωσης. Ο κεντρικός ήρωας ενδύεται πότε τον ρόλο του άντρα και πότε της γυναίκας κουβαλώντας μέσα του όλες τις συναισθηματικές παραλλαγές των δυο φύλων με τις ξεχωριστές αναζητήσεις, προσδοκίες και θέσεις μέσα στην κοινωνία.

Με την ελευθερία που έχει ο συγγραφέας καθώς εναλλάσσεται στον χρόνο και στον χώρο έχει την ευελιξία να μας παρουσιάσει μια πληθώρα θεμάτων που δεν θα πάψουν ποτέ να απασχολούν τον άνθρωπο όσα χρόνια και αν περάσουν. Οικογενειακές σχέσεις, κοινωνικοπολιτικές διαφορές και οικονομικά χάσματα. Δολοπλοκίες και ίντριγκες. Bulling, oμοφυλοφιλία. Θρησκοληψία. Κοινές συνισταμένες σε όλα αυτά η προσωπική φιλοδοξία, ο έρωτας και κυρίως οι επιθυμίες.

Και οι πράξεις που καθοδηγούνται από αυτές τις κοινές συνισταμένες οδηγούν πότε στον θάνατο και πότε στην ελευθερία.
Το κυριότερο όμως και πιο σημαντικό. Αυτό που καθορίζει την πορεία μας στην ζωή είναι οι επιθυμίες. Αυτές υπάρχουν. Αυτές γεννάνε την προσωπική και σημαντική ταυτότητα μας. Αυτή που μας χαρακτηρίζει και μας καθορίζει. Αυτή που μας ξεχωρίζει και μένει αναλλοίωτη στον χρόνο. Μια προσωπική ταυτότητα γεμάτη ξεχωριστές και μοναδικές επιθυμίες.
Old Soul Γιώργος Καστέλλης ένα βιβλίο για τις δεύτερες ευκαιρίες, σε ένα ταξίδι αναζήτησης της ίδια της ύπαρξης μέσα από αξίες διαχρονικές που δεν αλλάζουν. Αξίες όπως η αγάπη, ο έρωτας και η δύναμη τους όχι να παραμένουν στις ζωές μας. Αλλά να παραμένουν στις ψυχές μας. Ότι αγαπάς πιθανότατα θα χαθεί. Η αγάπη όμως πάντα επιστρέφει με άλλο πρόσωπο για να αναδείξει την αέναη πορεία της στον κόσμο πέρα από τον θάνατο και την φθορά του σώματος.
Το κείμενο στο blog μου
https://vivlionerga.com/old-soul-%ce%...

[Τόλης Αναγνωστόπουλος]

Ένας άντρας είναι καταδικασμένος να θυμάται τις προηγούμενες ενσαρκώσεις του καθώς επιστρέφει ξανά και ξανά στη ζωή αλλάζοντας σώματα και ταυτότητες. Το μυστήριο του θανάτου καταρρέει γι’ αυτόν, του μένει όμως ακόμα να λύσει το μυστήριο της ύπαρξης. Καθώς συνεχίζει αδιάκοπα το ταξίδι του μέσα στην Ιστορία, οι χώρες και οι εποχές διαδέχονται η μία την άλλη και ο ήρωας αλλάζει μαζί με τον κόσμο, προσπαθώντας πάντα να σπάσει την κατάρα της αιώνιας μνήμης που τον βαραίνει. Ο έρωτας και η απώλεια που επιστρέφουν ξανά και ξανά στον δρόμο του, κάνουν την πορεία του ακόμα πιο περίπλοκη και βασανιστική.
Αυτό γράφει το οπισθόφυλλο, αυτή είναι εν ολίγοις η ιδέα του βιβλίου. Πιασάρικη και με πολλές δυνατότητες ανάπτυξης. Και όμως.
Ο Καστέλλης δεν στηρίζει το μυθιστόρημά του στη super duper ιδέα που κατέβασε μια ημέρα από το πολύστροφο μυαλό του. Αντιθέτως χτίζει πάνω σε αυτή και συνθέτει ένα μωσαϊκό εικόνων, ιστοριών και χαρακτήρων από το 1453 έως και σήμερα με σκοπό να αναδείξει τη διαχρονικότητα αξιών όπως η αγάπη και ο έρωτας και δεινών όπως ο ρατσισμός, οι προκαταλήψεις, η ομοφοβία και ο θρησκευτικός φανατισμός.
Είναι σαν να γράφει συλλογή διηγημάτων σε διάφορες εποχές με τον ίδιο πρωταγωνιστή που του αλλάζει συνεχώς, ηλικία, ταυτότητα, φύλο, ιδεολογίες και κάποιες φορές χωρίς υπερβολή και τα φώτα ακόμα .…
Ο ήρωάς του δεν μπορεί να αντέξει την τόση αιωνιότητα.

«Όσες ζωές και να χαρίσουν σε έναν άνθρωπο τελικά, αυτός πάντα θα σκέφτεται εκείνες που δεν έζησε. Αυτό που δεν γίνεται μας στοιχειώνει περισσότερο από αυτό που έχει συμβεί».

Δεν μπορεί να πει σε κανέναν παραέξω για αυτή του την τρελή κατάσταση. Ψάχνει να κρατηθεί από κάπου, ψάχνει για Θεό (γίνεται και ιερωμένος) ενώ διαχρονικά σε καμιά του ζωή δεν τον δέχεται, πιστεύει στο κάρμα και στη δικαιοσύνη αλλά τελικά ο έρωτας είναι αυτός που τον κρατά ενεργό στα ατέρμονα σούρτα φέρτα του στο χρόνο.
Όχι τυχαία οι μεγαλύτερες σε όγκο ιστορίες σε όλο το βιβλίο είναι αυτές που ο έρωτας ανθεί και ο Καστέλλης μετά τον Ερωσφόρο δείχνει πως και σε τούτο το έργο του σε αυτόν θα κεντράρει για να λύσει τα μάγια και τις απορίες των αναγνωστών για το ποια στο διάτανο είναι η αξία που μπορεί να μας κρατήσει στη ζωή ανά τους αιώνας.
«Γιατί τη ζωή μετά θάνατον κουτσά στραβά είχα μάθει να την αντέχω, τη ζωή μετά τον έρωτα πώς μαθαίνει κανείς να την αντέχει;»

Γράφει λιτά και απέριττα ασχέτως εποχής που περιγράφει. Ο αφηγητής είναι ένας ανά τους αιώνας με ίδια γλώσσα, ιδιαιτερότητες και αίσθηση του χιούμορ.
Δεν φορτώνει πουθενά το κείμενό του με φιλολογικές περικοκλάδες gourmet καταστάσεις και λογοτεχνικά dressing αν και δείχνει να χειρίζεται άψογα τη γλώσσα και παραδίδει ρεσιτάλ ανάπτυξης διαλόγων (πολύ καλά δουλεμένοι και με συναισθηματική σοβαρότητα) και ζωντανών εικόνων.
Δεν γράφει όμως σε καμία περίπτωση ανάλαφρα. Φαίνεται να αγγίζει επιφανειακά τα ζητήματα που ασχολείται αλλά τελικά με τη συγγραφική του οξυδέρκεια εμβαθύνει με ένα τρόπο που δε γίνεται διδακτικός ούτε κουραστικός.
Τα θέματα που καταπιάνεται κάνουν τζιζ, είναι δύσκολα και απαιτητικά. Η μετενσάρκωση, η ζωή μετά θάνατον, η ύπαρξη του Θεού.
Η πορεία της ανθρωπότητας γενικότερα:
«Ξέρω καλά πως αυτός ο κόσμος μοιάζει τρελός και άδικος. Πότε γίνεται καλύτερος, επειδή υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν ότι ζούμε μια φορά και πότε πάει κατά διαόλου, ακριβώς γιατί υπάρχουν άνθρωποι που φοβούνται ότι ζούμε μια φορά»

Αν και ο ήρωάς του επιδίδεται σε ένα one man show δεν είναι ούτε συμπαθής αλλά ούτε και συμπαθής προς τον αναγνώστη ο οποίος ναι μεν συμπάσχει με το πρόβλημά του να σπάσει την αιώνια κατάρα και να πεθάνει σαν κανονικός άνθρωπος από την άλλη δε, ενοχλείται με την ψυχική του ανισορροπία και επιθετικότητα που τον οδηγεί συχνά σε αιματοβαμμένα ξεκαθαρίσματα λογαριασμών με τους αντιπάλους του. Και όλα αυτά σε μία ατμόσφαιρα που περιμένεις να είναι μέσα στην καταχνιά και την ομίχλη αφού ο ήρωας αγωνίζεται μάταια να απεμπλακεί από τα μάγια. Εκεί που πάει να γκριζάρει, όμως, οι αστείρευτες δόσεις χιούμορ του συγγραφέα την επαναφέρουν σε μία κανονικότητα και γλυκύτητα που ξαφνιάζει δεδομένης της υπόθεσης και των συχνών splatter σκηνών από τον ήρωά του.
Η ικανότητα του συγγραφέα να κρατά ίδιο τον ρυθμό αφήγησης, αυξομειώνοντας ελάχιστα την ένταση, ασχέτως έτους, ονόματος, ηλικίας ή αξιώματος του πρωταγωνιστή του, του επιτρέπει να βγάζει ευαισθησία και να περνάει υπόγεια κι υπέργεια μηνύματα για την ελευθερία, τον έρωτα την αγάπη και την ελπίδα. Αξίες δηλαδή πανανθρώπινες και διαχρονικές.
Έξυπνο και συνάμα πονηρό το τρικ στο δεύτερο μέρος με την επιμελήτρια βιβλίου και τον ήρωα σε άλλο ρόλο(που φυσικά δεν θα αποκαλύψω προς αποφυγή spoiler). Έξυπνο γιατί βρίσκει άλλο ένα τρόπο για να εντυπωσιάσει τον αναγνώστη λίγο πριν την κορύφωση, πατώντας πιο σταθερά στα πόδια του, αφού αφηγείται το σήμερα και πονηρό γιατί έτσι δικαιολογεί όποια του ιστορική ανακρίβεια που σίγουρα θα υπάρχει δεδομένου του τεράστιου χρονικού διαστήματος που επιλέγει να τοποθετήσει τον ήρωά του. Δεν μπορεί, κάπου θα υπάρχει το λαθάκι. Στην Ινδία με τους Βραχμάνους, στη Χίο, στην Ισπανία τον 15ο αιώνα, στην Πράγα τον 19ο, στη Μπολόνια ή στις φυτείες της Νέας Ορλεάνης.
Στο τέλος λοιπόν ο συγγραφέας ενώ έχει βοηθήσει προηγουμένως τον αναγνώστη να βάλει όλα τα κουτάκια στη θέση τους, να τον έχει γαλήνιο για ένα ήρεμο και αναμενόμενο φινάλε επιλέγει να μπλέξει το πραγματικό με το φανταστικό και να τον εξιτάρει εκ νέου δημιουργώντας ερωτηματικά για το ποια ιστορία είναι η αληθινή. Έχει σημασία όμως αυτό;

«Στο κάτω κάτω, οι ιστορίες δεν ανήκουν πουθενά παρά μόνον σε εκείνους που τις ακούν και τις πιστεύουν. Η αλήθεια δεν είναι κάτι στέρεο που περιμένει θαμμένο σε κάποια σπηλιά. Ίσως είναι αυτή η αόρατη δύναμη που μας μαζεύει όλους γύρω από μία φωτιά για να πούμε ιστορίες. Παραμονεύει εκεί που ακουμπούν οι φαντασίες μας , αλλά πιο πολύ στην καμπύλη που κάνει το σώμα μας όταν σκύβουμε για να ακούσουμε ο ένας τον άλλον».

Συγχαρητήρια στο συγγραφέα για τη σύλληψη και την ανάπτυξη της ιδέας αλλά και για την αρτιότητα του πονήματός του.

[Νάγια Γρίβελλη]

Λένε πως αρκούν μερικά δευτερόλεπτα από την αρχή της γνωριμίας, για να συμπαθήσεις ή να αντιπαθήσεις κάποιον. Εγώ θα έλεγα πως αρκούν και για να δημιουργηθεί και κάτι ακόμα : εκείνη η ανεξήγητη οικειότητα, αυτό το μυστήριο συναίσθημα πως γνωρίζεις τον άλλον από παλιά, κι ας συναντηθήκατε μόλις πριν λίγο. Φαντάζομαι πως λίγο πολύ το έχουμε νιώσει όλοι μας, και πως για όλους μας παραμένει ένα αίνιγμα. Δηλαδή σχεδόν για όλους καθώς ο ήρωας αυτού του βιβλίου γνωρίζει ήδη τη λύση αυτού του μυστηρίου, καθώς έχει φροντίσει να του τη δώσει η αρχαία κατάρα που κουβαλά.
Ο ήρωας του βιβλίου έκανε ένα τραγικό λάθος, στα νεανικά του χρόνια. Και ποιος δεν κάνει βέβαια, όμως συνήθως τα λάθη της νιότης παίρνουν τη μορφή ενός κακοφτιαγμένου τατουάζ, ή χρόνιων πόνων στις αρθρώσεις. Το δικό του λάθος έχει τη μορφή μιας σκληρής κατάρας: είναι καταραμένος να θυμάται κάθε ζωή του. Να γεννιέται, να ζει, να πεθαίνει, να γεννιέται και πάλι, και ποτέ να μην ξεχνά όσα βίωσε στις προηγούμενες ζωές. Στο ταξίδι του συναντά συχνά τους ίδιους ανθρώπους, άλλοτε ως αδέρφια, άλλοτε ως συγγενείς, ή φίλους. Και ενώ ψάχνει τον τρόπο να σπάσει την κατάρα, αναγκάζεται να βιώσει, επανειλημμένως, τα ανθρώπινα πάθη απογυμνωμένα από όλη την ουσία τους : την αγωνία του προσωρινού. Γιατί τι σημασία έχει να θρηνήσουμε έναν αγαπημένο, όταν ξέρουμε πως θα τον ξαναδούμε στην επόμενη στροφή; Πως να νιώσεις τη ζεστασιά του σπιτιού, όταν στ’ αλήθεια δεν έχεις ένα που να αποκαλείς σπίτι σου;
Όμως «Όλντ Σόουλ» είναι πολύ μεγαλύτερο από μια μεταφυσική ιστορία αγάπης και συγχώρεσης, καθώς και τα δυο έχουν τη βάση τους σε κάτι πιο σημαντικό. Αγαπάμε και συγχωρούμε γιατί έχουμε επίγνωση της θνητότητας μας, αυτού του τέλους που όχι μόνο είναι αναπόφευκτό αλλά είναι και άγνωστο. Το πότε και το πώς θα συμβεί δεν το γνωρίζουμε παρά μόνο όταν φτάσουμε εκεί. Οπότε γνωρίζοντας πως κάποτε θα επέλθει το σκοτάδι, προσπαθούμε να βιώσουμε όσο πιο πολύ το φως.
Ο ήρωας είναι τραγικός γι’ αυτό τον λόγο. Είναι σε ένα ατέρμονο κυνηγητό με την αγάπη και τη συγχώρεση, όχι γιατί φοβάται το τέλος, αλλά επειδή το αποζητά. Το εξηγεί πολύ όμορφα σε ένα σημείο του κειμένου:
«Αυτό έκανα αιωνίως. Άφηνα τους ανθρώπους πίσω μου να αναζητούν την αλήθεια στο σκοτάδι με το δαδί, όσο εγώ φόρτωνα τα μυστικά μου στη βαλίτσα και συνέχιζα. Εκείνοι δεν έβλεπαν ποτέ την αλήθεια, κι εγώ δεν έβλεπα ποτέ το τέλος στο ταξίδι.»
Και κάπως έτσι με όχημα το μύθο της μετενσάρκωσης το βιβλίο ανοίγει ένα διάλογο με τον αναγνώστη και τον καλεί να ορίσει τι σημαίνει θνητότητα; Θα αγαπούσε, και θα συγχωρούσε διαφορετικά αν γνώριζε πως δεν τον περιορίζει αυτή η αναλαμπή που διαρκεί κάποια χρόνια, και το ονομάζουμε ζωή;
Το «Όλντ Σόουλ» έχει ακόμα ένα χαρακτηριστικό που το κάνει εκπληκτικό. Είναι ένα βιβλίο που μπορεί να διαβαστεί από διαφορετικούς ανθρώπους, και ανάλογα με τις πεποιθήσεις και τις μεταφυσικές ανησυχίες του καθενός -ή την έλλειψη τους- μπορεί να ερμηνευτεί διαφορετικά. Για κάποιον αναγνώστη μπορεί να είναι μια δυνατή μεταφυσική ιστορία πάνω στην εξιλέωση, την ίδια στιγμή που κάποιος άλλος θα το ερμηνεύσει σαν μια λογοτεχνική και ψυχαναλυτική σπουδή πάνω στην διαχείριση της απώλειας.
Το «Όλντ Σόουλ» είναι ένα βιβλίο που μοιάζει διαδραστικό. Δινει στον αναγνώστη το ερέθισμα, κι ανάλογα με την ανταπόκριση του, του προσφέρει διαφορετικά νοήματα. Κι αυτό γραμμένο με τον απλό, αλλά συνάμα πολύ δυνατό λόγο του Γιώργου Καστέλλη, που με λιτές, πολύ περιεκτικές περιγραφές και ολοζώντανους διαλόγους, κρατάει το ενδιαφέρον του αναγνώστη χωρίς να τον κουράζει, κατόρθωμα που φαντάζει ακόμα πιο αξιόλογο αν αναλογιστεί κανείς πως δεν πραγματεύεται και κάτι απλό. Πως καταφέρνεις να μιλήσεις για θέματα όπως η θνητότητα και η αιώνια ύπαρξη ή ανυπαρξία, χωρίς να γίνεις δραματικός στα όρια της μεμψιμοιρίας; Ο Γιώργος το καταφέρνει, πλάθοντας έναν χαρακτήρα που μοιάζει με το ένα χέρι να σφίγγει το δικό μας ενθαρρυντικά, και με το άλλο να κάνει μια ασεμνη χειρονομια, με ύφος ροκ σταρ, προς το σύμπαν και το χρόνο, για όλα τα όρια που μας επιβάλλει -ή στην περίπτωση του ήρωα, για την απουσία τους!

[Βαγγέλης Μαργιωρής]

Γιώργος Καστελλης και "old soul" ,μια παλιά ψυχή που σέρνει μαζί της μνήμες από τότε που...
Πρωτότυπη και αρκετά περίεργη η ιστορία που μεταφέρεται στις σελίδες του βιβλίου. Τι συμβαίνει αν κάποια στιγμή γεννηθείς τόσο κάθαρμα ώστε να προκαλέσεις το μένος μιας μάγισσας; Μια μάγισσα που ξέρει τη δουλειά της και που σου ρίχνει μια κατάρα που πιάνει! Ο ήρωας της ιστορίας είναι καταραμένος να θυμάται όλες τις προηγούμενες ζωές που έχει ζήσει. Πεθαίνει και ξαναζεί με τις μνήμες ατοφιες, με όλες τις λεπτομέρειες ζωντανές μέσα στο κεφάλι του και δίχως κανέναν να τις μοιραστεί. Το βάρος της αιωνιότητας τον πλακώνει, το κάρμα δείχνει αμείλικτο και η λύτρωση απομακρύνεται τρέχοντας!
Ο συγγραφέας παρουσιάζει την ιστορία με αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο. Αμεσότητα στις περιγραφές, στα αισθήματα, στις σκέψεις και ταύτιση με τον κεντρικό ήρωα. Οι ζωές που αυτός ζει μοιάζουν σαν ολοκληρωμένες μικρές νουβέλες που τις ενώνει μια συνεχόμενη γραμμή από χρόνια, πάνω στην οποία ο καταραμένος ήρωας παλεύει να βρει την λύτρωση. Η ιστορία υφαινεται με υπέροχο τρόπο, ο ήρωας προσπαθεί να εξελιχθεί σε κάτι καλύτερο, παλεύει κάθε φορά με τον κόσμο γύρω του και με τον δικό του χαρακτήρα. Απελπίζεται, τα παρατάει, σηκώνεται ξανά... Αυτή η ατέρμονη προσπάθεια είναι ο καμβάς πάνω στον οποίο ο Καστελλης ζωγραφίζει τις σκέψεις του για τις ζωές και τις επιλογές των ανθρώπων. Υπάρχει πρόσφορο έδαφος να κουβεντιασει για τις προκαταληψεις που μαστιζουν την ανθρωπότητα από καταβολής της!
Το καλύτερο ο συγγραφέας το φυλάει για το τελευταίο μέρος του βιβλίου με το οποίο μας μεταφέρει στο σήμερα. Εδώ ξετυλίγει το ταλέντο του γράφοντας πραγματικά με τρομερή έμπνευση τον ιδανικό επίλογο. Νομίζω πως επέλεξε τον τέλειο τρόπο για να κλείσει αυτήν την τόσο ιδιαίτερη ιστορία, την οποία απόλαυσα σε όλες τις σελίδες του βιβλίου!

[Kontogianni Litsa]

ΜΕΣΟ ΤΕΧΝΗΣ!!! Λίτσα Κοντογιάννη
Αν και μου άρεσε πολύ το πρώτο πόνημα του κυρίου Καστέλλη «ΕΡΩΣΦΟΡΟΣ» όχι μόνο για την πρωτότυπη θεματολογία του, αλλά και για την εξαιρετική γραφή του, αυτό του το βιβλίο στην κυριολεξία τα απογειώνει.
Σχετικά με το θέμα μετενσάρκωση, γονιδιακή μνήμη και μεταθανάτια ζωή έχει χυθεί πολύ μελάνι και έχουν ειπωθεί ακόμα περισσότερα.
Αλλά ο συγγραφέας μας δεν μένει εκεί, τα χρησιμοποιεί ως αφετηρία για να μας δώσει ένα εξαιρετικό ψυχογράφημα.
Ο ήρωάς μας μέσα στη διαχρονικότητά του αλλάζει ριζικά τη ταυτότητά του, όπως το φίδι αλλάζει το δέρμα του και μαζί του αλλάζει και ο κόσμος όλος. Αυτό που τον κουράζει είναι η μνήμη που κουβαλάει μέσα του, και ότι αυτό του το βάρος δεν μπορεί να το μοιραστεί με κανέναν. Αγωνίζεται πάντα να βρει τρόπο να λύσει τη κατάρα που τον ταλαιπωρεί.
Μια περιπλάνηση, της οποίας η αφετηρία βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη μισή χιλιετία και πλέον πριν.
Μέσα από την αφήγηση των ιστοριών του, διαπιστώνουμε πως ο ήρωάς μας δεν προσπαθεί να γίνει αρεστός, απλά τις παραθέτει. Παρ’ όλο που αρκετές φορές αυτοσαρκάζεται, διαπιστώνουμε πως βασανίζεται που πρέπει να βιώνει ξανά και ξανά έρωτες και απώλειες.
Ο Έρωτας, η πανανθρώπινη αξία και η κινητήρια δύναμη της ζωής, κρατάει τα σκήπτρα στο πρώτο μέρος του βιβλίου.
Το δεύτερο μέρος του, το θεωρώ ευφυέστατο, μιας και την αφήγηση δεν την κάνει πλέον ο κεντρικός μας ήρωας, αλλά ένα δεύτερο πρόσωπο, το οποίο μας προσγειώνει στο σήμερα και μας κάνει να αναρωτιόμαστε αν η ιστορία που παρακολουθήσαμε στο πρώτο μέρος είναι αληθινή ή μήπως δημιούργημα της φαντασίας του. Αλλά τι σημασία έχει άλλωστε;
Κι αυτό το δημιούργημα του κυρίου Καστέλλη είναι πολύ δυνατό, πρωτότυπο, συναρπαστικό, με πλούσια πλοκή και άρτιο από κάθε άποψη. Είναι ένα βιβλίο το οποίο θα θυμόμαστε για πολύ καιρό.

[Ioannis Glykas]

Ένα πραγματικά ενδιαφέρον μυθιστόρημα με μία πρωτότυπη ιδέα: μια ψυχή που παραδέρνει μέσα στους αιώνες καταδικασμένη να θυμάται κάθε στιγμή απ’ όλες τις προηγούμενές ζωές/ενσαρκώσεις τις.
Γρήγορη πλοκή, σκοτάδι και φως σε ισορροπημένες αναλογίες και ένα ταξίδι μέσα στον χώρο και τον χρόνο με τις χώρες και τις εποχές να διαδέχονται η μία την άλλη καθώς ο πρωταγωνιστής αλλάζει σώματα και ταυτότητες και εξελίσσεται φορά με την φορά μέχρι να φτάσει στην προσωπική του λύτρωση.

[Gavriela]

Υπέροχο ταξιδι, καταιγισμός συναισθημάτων , αισθήσεις, σε κρατάει σε εγρήγορση να θυμάσαι και να συνδέσεις τα κομμάτια. Μέχρι την τελευταία σελίδα το ενδιαφέρον δεν σβήνει και γεμίζει τις σκέψεις σου εικόνες που θα κουβαλάς καιρό. Είναι ένα υπέροχο έργο το προτείνω χωρίς δεύτερη σκέψη.

[Τίνα Παπαναστασουλη]

Ένα αριστούργημα από τον κ. Καστελλη.
Ο συγγραφέας μας μιλάει για ένα άνθρωπο που δεν πεθαίνει ποτέ! Ένα δυνατό βιβλίο που δεν μπορείς να αφήσεις από τα χέρια σου! Ένα ενδιαφέρον βιβλίο και οι περιγραφές του συγγραφέα άψογες!

[Eirini Zazani]

Μου άρεσε πολύ το πρώτο μέρος, ενώ το δεύτερο μου φάνηκε πολύ μέτριο και, παράλληλα, με ενόχλησε και το ύφος του γυναικείου χαρακτήρα. Κανονικά είναι 4 αστέρια... το 2ο μέρος έκανε τη ζημιά.

[Νέλλη Κουρκούλη]

Ένα καλογραμμένο βιβλίο με μια κεντρική ιδέα εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Η εξιστόρηση των ζώων από τον πρωταγωνιστή έχει όλα εκείνα τα συστατικά που θα κάνουν τον αναγνώστη, κατά τη γνώμη μου, να γυρνάει τις σελίδες με αμείωτο ενδιαφέρον. Ευφυία, χιούμορ, φαντασία, ποικιλία νοημάτων περί ζωής, φιλοσοφίας, έρωτα, μοίρας και πολλών άλλων. Το δεύτερο μέρος του βιβλίου ήταν έκπληξη και το τέλος, αν και στην αρχή θεώρησα πως με άφησε με πολλά ερωτήματα, τελικά με έπεισε ότι ήταν αυτό ακριβώς το τέλος που άρμοζε σε μια τέτοια ιστορία ώστε να γίνει πιστευτή. Εν ολίγοις, ένα από τα καλύτερα βιβλία που διάβασα τον τελευταίο καιρό.