What do you think?
Rate this book
Είμαστε υπεύθυνοι για την ιστορία μας
Κορνήλιος Καστοριάδης. Ο διανοητής που δεν σεβάστηκε τα παντός είδους δόγματα ούτε τις ορθοδοξίες. Ο διανοητής της ατομικής και συλλογικής αυτονομίας. Η σκέψη του συνενώνει τη φιλοσοφία, την πολιτική και την ψυχανάλυση· έκρηξη ελεύθερης σκέψης.
Κορνήλιος Καστοριάδης. Συμπληρώνονται φέτος, στις 26 Δεκεμβρίου, είκοσι χρόνια από τον θάνατό του, 1997-2017. Το πολύπλευρο έργο του φωτίζει τα σκοτάδια του 20ού αιώνα, αλλά και τον 21ο που δεν άρχισε με τους καλύτερους οιωνούς. Ειδικότερα, είναι δραματική η επικαιρότητα που έχουν οι κριτικές επισημάνσεις και οι παρατηρήσεις του για τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία. Λες και μιλάει σήμερα.
Κορνήλιος Καστοριάδης. Με μία φράση, που είναι εξάλλου και ο τίτλος του βιβλίου, τα λέει όλα: "Είμαστε υπεύθυνοι για την ιστορία μας".
Στο βιβλίο περιλαμβάνονται τρεις μεγάλες συνεντεύξεις του Κορνήλιου Καστοριάδη, ομιλίες και παρεμβάσεις του, καθώς και κείμενα που έχουν γράψει για αυτόν προσωπικότητες όπως οι Πιερ Βιντάλ-Νακέ, Άνταμ Μίχνικ, Εντγκάρ Μορέν, Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ, Άκι Ορρ, Οκτάβιο Πας, Λάκης Προγκίδης, Γεράσιμος Στεφανάτος και Τζόελ Γουάιτμπουκ. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Ακρογωνιαίος λίθος της σκέψης του Καστοριάδη υπήρξε η έννοια της αυτονομίας. Στον βαθμό που μιλάμε για δημοκρατία, υποστήριζε πάντα ο Καστοριάδης, πρέπει να εννοούμε ένα πολίτευμα που αποβλέπει στην κοινωνική και στην ατομική αυτονομία. Το βιβλίο με τίτλο Για τον Κορνήλιο Καστοριάδη: "είμαστε υπεύθυνοι για την ιστορία μας" με επιμέλεια, προλογικό σημείωμα και μετάφραση της Τέτας Παπαδοπούλου επανεκδίδεται, αναθεωρημένο, από τις εκδόσεις Κριτική. Σε μιαν ειλικρινέστατη εισαγωγή η επιμελήτρια εκφράζει την έντονη απογοήτευσή της για την επαλήθευση όσων είπε ο μεγάλος φιλόσοφος. [...]
Όλοι μας ακούγαμε με θαυμασμό πως, την εποχή όπου η εγχώρια Αριστερά εξυμνούσε τον Γιαρουζέλσκι, ο Καστοριάδης είχε δημοσιεύσει στη "Liberation" το πολύκροτο άρθρο του με τίτλο "Κομμουνισμός και Ναζισμός είναι το ίδιο πράγμα". [...]
Πέντε μόλις χρόνια πριν το γκρέμισμα του Τείχους του Βερολίνου, έλεγε πως "αυτές οι ιδεολογίες έχασαν το κύρος τους· έπαψαν να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των καιρών, στις προσδοκίες των ανθρώπων, στην κατάσταση της κοινωνίας, στην ιστορική εμπειρία". [...]
Ο Κορνήλιος Καστοριάδης υπήρξε η επιτομή της μεταμαρξιστικής σκέψης, γιατί εντόπισε και κατακεραύνωσε τον θεωρητικισμό και τη δεσποτεία της θεωρίας στην κοινωνία μας, που υποτίθεται ότι διέπεται από ορθολογικές διαδικασίες. (Νίκος Ξένιος, bookpress.gr, 22/11/2017)
Κορνήλιος Καστοριάδης. Συμπληρώνονται φέτος, στις 26 Δεκεμβρίου, είκοσι χρόνια από τον θάνατό του, 1997-2017. Το πολύπλευρο έργο του φωτίζει τα σκοτάδια του 20ού αιώνα, αλλά και τον 21ο που δεν άρχισε με τους καλύτερους οιωνούς. Ειδικότερα, είναι δραματική η επικαιρότητα που έχουν οι κριτικές επισημάνσεις και οι παρατηρήσεις του για τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία. Λες και μιλάει σήμερα.
Κορνήλιος Καστοριάδης. Με μία φράση, που είναι εξάλλου και ο τίτλος του βιβλίου, τα λέει όλα: "Είμαστε υπεύθυνοι για την ιστορία μας".
Στο βιβλίο περιλαμβάνονται τρεις μεγάλες συνεντεύξεις του Κορνήλιου Καστοριάδη, ομιλίες και παρεμβάσεις του, καθώς και κείμενα που έχουν γράψει για αυτόν προσωπικότητες όπως οι Πιερ Βιντάλ-Νακέ, Άνταμ Μίχνικ, Εντγκάρ Μορέν, Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ, Άκι Ορρ, Οκτάβιο Πας, Λάκης Προγκίδης, Γεράσιμος Στεφανάτος και Τζόελ Γουάιτμπουκ. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Ακρογωνιαίος λίθος της σκέψης του Καστοριάδη υπήρξε η έννοια της αυτονομίας. Στον βαθμό που μιλάμε για δημοκρατία, υποστήριζε πάντα ο Καστοριάδης, πρέπει να εννοούμε ένα πολίτευμα που αποβλέπει στην κοινωνική και στην ατομική αυτονομία. Το βιβλίο με τίτλο Για τον Κορνήλιο Καστοριάδη: "είμαστε υπεύθυνοι για την ιστορία μας" με επιμέλεια, προλογικό σημείωμα και μετάφραση της Τέτας Παπαδοπούλου επανεκδίδεται, αναθεωρημένο, από τις εκδόσεις Κριτική. Σε μιαν ειλικρινέστατη εισαγωγή η επιμελήτρια εκφράζει την έντονη απογοήτευσή της για την επαλήθευση όσων είπε ο μεγάλος φιλόσοφος. [...]
Όλοι μας ακούγαμε με θαυμασμό πως, την εποχή όπου η εγχώρια Αριστερά εξυμνούσε τον Γιαρουζέλσκι, ο Καστοριάδης είχε δημοσιεύσει στη "Liberation" το πολύκροτο άρθρο του με τίτλο "Κομμουνισμός και Ναζισμός είναι το ίδιο πράγμα". [...]
Πέντε μόλις χρόνια πριν το γκρέμισμα του Τείχους του Βερολίνου, έλεγε πως "αυτές οι ιδεολογίες έχασαν το κύρος τους· έπαψαν να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των καιρών, στις προσδοκίες των ανθρώπων, στην κατάσταση της κοινωνίας, στην ιστορική εμπειρία". [...]
Ο Κορνήλιος Καστοριάδης υπήρξε η επιτομή της μεταμαρξιστικής σκέψης, γιατί εντόπισε και κατακεραύνωσε τον θεωρητικισμό και τη δεσποτεία της θεωρίας στην κοινωνία μας, που υποτίθεται ότι διέπεται από ορθολογικές διαδικασίες. (Νίκος Ξένιος, bookpress.gr, 22/11/2017)
- GenresPhilosophyPolitics
218 pages, Paperback
First published January 1, 2000
2 people are currently reading
65 people want to read
About the author
Cornelius Castoriadis
174 books170 followersCornelius Castoriadis (Greek: Κορνήλιος Καστοριάδης) was a Greek philosopher, social critic, economist, psychoanalyst, author of The Imaginary Institution of Society, and co-founder of the Socialisme ou Barbarie group.
Edgar Morin proposed that Castoriadis' work will be remembered for its remarkable continuity and coherence as well as for its extraordinary breadth which was "encyclopaedic" in the original Greek sense, for it offered us a "paideia," or education, that brought full circle our cycle of otherwise compartmentalized knowledge in the arts and sciences. Castoriadis wrote essays on mathematics, physics, biology, anthropology, psychoanalysis, linguistics, society, economics, politics, philosophy, and art.
One of Castoriadis' many important contributions to social theory was the idea that social change involves radical discontinuities that cannot be understood in terms of any determinate causes or presented as a sequence of events. Change emerges through the social imaginary without determinations, but in order to be socially recognized must be instituted as revolution. Any knowledge of society and social change “can exist only by referring to, or by positing, singular entities…which figure and presentify social imaginary significations.”
Castoriadis used traditional terms as much as possible, though consistently redefining them. Further, some of his terminology changed throughout the later part of his career, with the terms gaining greater consistency but breaking from their traditional meaning (neologisms). When reading Castoriadis, it is helpful to understand what he means by the terms he uses, since he does not redefine the terms in every piece where he employs them.
Castoriadis has influenced European (especially continental) thought in important ways. His interventions in sociological and political theory have resulted in some of the most well-known writing to emerge from the continent (especially in the figure of Jürgen Habermas, who often can be seen to be writing against Castoriadis). Hans Joas published a number of articles in American journals in order to highlight the importance of Castoriadis' work to a North American sociological audience, and the enduring importance of Johann P. Arnason, both for his critical engagement with Castoriadis' thought, but also for his sustained efforts to introduce Castoriadis' thought to the English speaking public (especially during his editorship of the journal Thesis Eleven) must also be noted. In the last few years, there has been growing interest in Castoriadis’s thought, including the publication of two monographs authored by Arnason's former students: Jeff Klooger's Castoriadis: Psyche, Society, Autonomy (Brill), and Suzi Adams's Castoriadis's Ontology: Being and Creation (Fordham University Press).
Edgar Morin proposed that Castoriadis' work will be remembered for its remarkable continuity and coherence as well as for its extraordinary breadth which was "encyclopaedic" in the original Greek sense, for it offered us a "paideia," or education, that brought full circle our cycle of otherwise compartmentalized knowledge in the arts and sciences. Castoriadis wrote essays on mathematics, physics, biology, anthropology, psychoanalysis, linguistics, society, economics, politics, philosophy, and art.
One of Castoriadis' many important contributions to social theory was the idea that social change involves radical discontinuities that cannot be understood in terms of any determinate causes or presented as a sequence of events. Change emerges through the social imaginary without determinations, but in order to be socially recognized must be instituted as revolution. Any knowledge of society and social change “can exist only by referring to, or by positing, singular entities…which figure and presentify social imaginary significations.”
Castoriadis used traditional terms as much as possible, though consistently redefining them. Further, some of his terminology changed throughout the later part of his career, with the terms gaining greater consistency but breaking from their traditional meaning (neologisms). When reading Castoriadis, it is helpful to understand what he means by the terms he uses, since he does not redefine the terms in every piece where he employs them.
Castoriadis has influenced European (especially continental) thought in important ways. His interventions in sociological and political theory have resulted in some of the most well-known writing to emerge from the continent (especially in the figure of Jürgen Habermas, who often can be seen to be writing against Castoriadis). Hans Joas published a number of articles in American journals in order to highlight the importance of Castoriadis' work to a North American sociological audience, and the enduring importance of Johann P. Arnason, both for his critical engagement with Castoriadis' thought, but also for his sustained efforts to introduce Castoriadis' thought to the English speaking public (especially during his editorship of the journal Thesis Eleven) must also be noted. In the last few years, there has been growing interest in Castoriadis’s thought, including the publication of two monographs authored by Arnason's former students: Jeff Klooger's Castoriadis: Psyche, Society, Autonomy (Brill), and Suzi Adams's Castoriadis's Ontology: Being and Creation (Fordham University Press).
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 5 of 5 reviews
January 29, 2018
Σπουδαίος!
March 10, 2016
"Ποιο είναι εκείνο το στοιχείο από το σύνολο της ελληνικής ιστορίας που γονιμοποίησε τον κόσμο που παραμένει σημείο αναφοράς και έμπνευσης;
Είναι η αρχαία ελληνική δημιουργία & η ανάδυση μέσα από αυτήν των ιδεών της αυτονομίας και της ελευθερίας.
Η Δυτική Ευρώπη μπόρεσε με τη σειρά της να μεγαλουργήσει επί σχεδόν 10 αιώνες.Τούτο συνέβη,διότι μπόρεσε ακριβώς να συγκροτήσει μέσα από τις 2 Αναγεννήσεις-δηλαδή την στροφή στη μελέτη της κλασικής εποχής & το κίνημα του Διαφωτισμού με τις μετέπειτα εξελίξεις-μια σχέση δημιουργικού διαλόγου με τα αρχαία ελληνικά κείμενα & όχι μιμιτικής επανάληψης.
Σήμερα άραγε εμείς είμαστε ικανοί να κάνουμε έναν τέτοιο διάλογο,ο οποίος προυποθέτει και τη βαθειά γνώση και τον σεβασμό της λαικής μας παράδοσης;
Εάν ναι,τότε αυτός ο διάλογος δεν μπορεί παρά να είναι διπλός:και με την Αρχαία Ελλάδα & με την τεράστια πολιτισμική κληρονομιά της Δυτικής Ευρώπης."
Πότε είναι έτοιμος κανείς να ξεκινήσει να διαβάζει Φιλοσοφία;
Και με τους φιλοσόφους τι γίνεται;
Ο Καστοριάδης ανήκει στους παραπάνω;
Και αν ναι,πότε να ξεκινήσει να τον διαβάζει κανείς;
Και γιατί να το κάνει;
Να ξεκαθαρίσω ότι είμαι από τους ανθρώπους που δεν τους αρέσει η Φιλοσοφία.
Όμως τι κάνεις όταν ένα δώρο είναι η βιογραφία του Καστορίαδη;
Πώς ξεκινάς να διαβάζεις μια βιογραφία ενός ανθρώπου,που ξέρεις τι σπουδαία προσωπικότητα ήταν,αλλά δεν έχεις διαβάσει κάτι από το έργο του;
Απλά,ξεκινάς με το παραπάνω βιβλίο-εισαγωγή...και καταλήγεις φανατική αναγνώστρια του Καστοριάδη!
Αν δηλώνω τώρα ενθουσιασμένη με την ανάγνωση ενός εισαγωγικού βιβλίου,φανταστείτε τι θα κάνω μετά!
Κάθε άποψή του,κάθε ιδέα του,κάθε συλλογισμός του έχουν μια φοβερή λογική.
Μια διαχρονικότητα που "φοβίζει".
Ένα μυαλό που ευτυχώς δεν "χάθηκε" (όπως αναφέρει και ο ίδιος) παραμένοντας σε ελληνικό έδαφος.
Μια κριτική προγονολατρεία με δυτική ματιά,ένας homo universalis έτοιμος να σε διδάξει κάθε στιγμή που θα διαβάσεις κάτι δικό του.
Είμαστε απλά τυχεροί που η δουλειά του βρίσκεται εκεί έξω και περιμένει να την διαβάσουμε,να την δουλέψουμε,να την επεξεργαστούμε!
Είναι αργά να τον γνωρίσει κανείς;
Όχι!
Γιατί να τον διαβάσει κανείς;
Για να αλλάξει τη ζωή του,κυρίως ως πολιτικό ον..και όλα τα άλλα θα έρθουν!
Είναι η αρχαία ελληνική δημιουργία & η ανάδυση μέσα από αυτήν των ιδεών της αυτονομίας και της ελευθερίας.
Η Δυτική Ευρώπη μπόρεσε με τη σειρά της να μεγαλουργήσει επί σχεδόν 10 αιώνες.Τούτο συνέβη,διότι μπόρεσε ακριβώς να συγκροτήσει μέσα από τις 2 Αναγεννήσεις-δηλαδή την στροφή στη μελέτη της κλασικής εποχής & το κίνημα του Διαφωτισμού με τις μετέπειτα εξελίξεις-μια σχέση δημιουργικού διαλόγου με τα αρχαία ελληνικά κείμενα & όχι μιμιτικής επανάληψης.
Σήμερα άραγε εμείς είμαστε ικανοί να κάνουμε έναν τέτοιο διάλογο,ο οποίος προυποθέτει και τη βαθειά γνώση και τον σεβασμό της λαικής μας παράδοσης;
Εάν ναι,τότε αυτός ο διάλογος δεν μπορεί παρά να είναι διπλός:και με την Αρχαία Ελλάδα & με την τεράστια πολιτισμική κληρονομιά της Δυτικής Ευρώπης."
Πότε είναι έτοιμος κανείς να ξεκινήσει να διαβάζει Φιλοσοφία;
Και με τους φιλοσόφους τι γίνεται;
Ο Καστοριάδης ανήκει στους παραπάνω;
Και αν ναι,πότε να ξεκινήσει να τον διαβάζει κανείς;
Και γιατί να το κάνει;
Να ξεκαθαρίσω ότι είμαι από τους ανθρώπους που δεν τους αρέσει η Φιλοσοφία.
Όμως τι κάνεις όταν ένα δώρο είναι η βιογραφία του Καστορίαδη;
Πώς ξεκινάς να διαβάζεις μια βιογραφία ενός ανθρώπου,που ξέρεις τι σπουδαία προσωπικότητα ήταν,αλλά δεν έχεις διαβάσει κάτι από το έργο του;
Απλά,ξεκινάς με το παραπάνω βιβλίο-εισαγωγή...και καταλήγεις φανατική αναγνώστρια του Καστοριάδη!
Αν δηλώνω τώρα ενθουσιασμένη με την ανάγνωση ενός εισαγωγικού βιβλίου,φανταστείτε τι θα κάνω μετά!
Κάθε άποψή του,κάθε ιδέα του,κάθε συλλογισμός του έχουν μια φοβερή λογική.
Μια διαχρονικότητα που "φοβίζει".
Ένα μυαλό που ευτυχώς δεν "χάθηκε" (όπως αναφέρει και ο ίδιος) παραμένοντας σε ελληνικό έδαφος.
Μια κριτική προγονολατρεία με δυτική ματιά,ένας homo universalis έτοιμος να σε διδάξει κάθε στιγμή που θα διαβάσεις κάτι δικό του.
Είμαστε απλά τυχεροί που η δουλειά του βρίσκεται εκεί έξω και περιμένει να την διαβάσουμε,να την δουλέψουμε,να την επεξεργαστούμε!
Είναι αργά να τον γνωρίσει κανείς;
Όχι!
Γιατί να τον διαβάσει κανείς;
Για να αλλάξει τη ζωή του,κυρίως ως πολιτικό ον..και όλα τα άλλα θα έρθουν!
February 1, 2021
"Ο μαρξισμός έχει γίνει το νεκρό σώμα μιας ψευδοθεωρίας, η οποία κοινωνικά και ιστορικά λειτουργεί μόνο σαν ιδεολογία. Μία ιδεολογία για τη νομιμοποίηση καθεστώτων εκμετάλλευσης και τρομοκρατίας (όπως αυτά στις ανατολικές χώρες) ή για την αναρρίχηση στην εξουσία ομάδων, οργανώσεων, κομμάτων (σε υπανάπτυκτες χώρες).
Η πορεία του κομμουνισμού -η πορεία προς τη θηριωδία, τον ολοκληρωτισμό, τα γκουλάγκ ως την κατάρρευση- απαιτεί οπωσδήποτε πολύ βαθύ στοχασμό και συναγωγή συμπερασμάτων. Στοχασμό για το τι ένα κίνημα -που θέλει να αλλάξει την κοινωνία- μπορεί ή δεν μπορεί, πρέπει ή δεν πρέπει, οφείλει ή δεν οφείλει να κάνει. Στην προκειμένη περίπτωση οι κύριοι της αριστεράς παίρνουν ένα ολοστρόγγυλο μηδέν."
Η πορεία του κομμουνισμού -η πορεία προς τη θηριωδία, τον ολοκληρωτισμό, τα γκουλάγκ ως την κατάρρευση- απαιτεί οπωσδήποτε πολύ βαθύ στοχασμό και συναγωγή συμπερασμάτων. Στοχασμό για το τι ένα κίνημα -που θέλει να αλλάξει την κοινωνία- μπορεί ή δεν μπορεί, πρέπει ή δεν πρέπει, οφείλει ή δεν οφείλει να κάνει. Στην προκειμένη περίπτωση οι κύριοι της αριστεράς παίρνουν ένα ολοστρόγγυλο μηδέν."
February 3, 2021
5, 10, 15 αστέρια για την «ενοχλητική» σκέψη του Καστοριάδη που μας ξεβολεύει.
«Εάν ο ελληνικός λαός δεν είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, τότε ας του ορίσουμε έναν κηδεμόνα... Εγώ λέω ότι ο ελληνικός λαός -όπως και κάθε λαός- είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, συνεπώς είναι υπεύθυνος και για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα».
«Εάν ο ελληνικός λαός δεν είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, τότε ας του ορίσουμε έναν κηδεμόνα... Εγώ λέω ότι ο ελληνικός λαός -όπως και κάθε λαός- είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, συνεπώς είναι υπεύθυνος και για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα».
March 11, 2025
Η επιστροφή ή η ενασχόληση με την καστοριαδικη φιλοσοφία( και κριτική σκέψη) είναι επιβεβλημένη.
Όταν η πολιτική φιλοσοφία, η Λογική και η γνωσιακή επιστήμη έχουν σηκώσει τα χέρια ψηλά με την ελληνική πολιτική σκέψη ίσως η ψυχανάλυση μπορεί να μας δείξει έναν νέο επαναστατικό δρόμο.
Ολοι, οι παραδομένοι σε μας, επαναστατικοί δρόμοι πέθαναν. Ας το αποδεχτούμε και ας ψάξουμε να βρούμε έναν νέο τρόπο, που να ανταποκρίνεται στα θέλω και τα μπορώ μας αλλά και την εποχή μας.
Καλή ανάγνωση σε όποιο από τα καστοριαδικά κείμενα.
Όταν η πολιτική φιλοσοφία, η Λογική και η γνωσιακή επιστήμη έχουν σηκώσει τα χέρια ψηλά με την ελληνική πολιτική σκέψη ίσως η ψυχανάλυση μπορεί να μας δείξει έναν νέο επαναστατικό δρόμο.
Ολοι, οι παραδομένοι σε μας, επαναστατικοί δρόμοι πέθαναν. Ας το αποδεχτούμε και ας ψάξουμε να βρούμε έναν νέο τρόπο, που να ανταποκρίνεται στα θέλω και τα μπορώ μας αλλά και την εποχή μας.
Καλή ανάγνωση σε όποιο από τα καστοριαδικά κείμενα.
Displaying 1 - 5 of 5 reviews