این شماره با تأخیر نمایش بهعمل درآوردن فنّ تجسّم شمایل کتابی است دیگر. ترکیبی دیگر، با مجموعهای از تألیف و ترجمهی شعر، داستان، مقاله و… جلد اوّل آن توأم است با ضمیمهای در شرح احوال و آثار یک نقاش ایرانی، با شش تصویر رنگی و سه تصویر سیاه و سفید. اگر اهل نظر به ماهیّت ساختاری آن توجه کنند به آسانی در خواند یافت که سعی گروه همکاران این مجموعه بر آن بوده تا صورت و محتوای آن، یک ترکیببندی واحد باشد، براساس تجربههای کتابنگاریهای متنوّع مدرن گذشتهی نزدیک. یعنی یک اثر تجربی که میکوشد نگاه کلاسیک ثنویت قالب و محتوا، یا صورت و معنا، را تا حد امکان به یکسو نهد و در جستجوی وحدت کثرتی هماهنگ باشد. بنابراین کار هنرهای تجسّمی در آن – مثل گرافیک و… – نقش متفاوتی را دنبال میکند، همانگونه که ضمیمهی آن دیگر ضمیمه نیست، بلکه پارهای است از متن. داستانهای آن در باطن، رسم و پسند زمانه را دنبال نمیکند و شعر آن، چه ایرانی و چه انیرانی – در این جلد در واقع نمونهای از یک بازآفرینی – متفاوت است از آنچه در دورههای شعر مدرن ایران، در تألیف و ترجمه، آن را پشت سر گذاشتهایم؛ یعنی از نوع شعری است که تنها شاخهی انتزاع گرای آن بعد از بالغ بر سی سال تأخیر با مجموعهی هوشنگ چالنگی در سال ۸۰ بار دیگر انسجام یافته به صحنه آمد. دورهای که از نیما آغاز میشود، با شعر نیماگرایان تداوم مییابد، و با نونیماگرایان به پایان خود میرسد، و آنگاه در تلاطم بحرانی عمیق، با نگاهی دیگر، به گذشتهی منثور شعر ایران و جهان مینگرد…
فهرست مطالب ۱- فکر کنیم به اینکه ۲- دو شعر از کنستانتین کاوافی: بیژن الهی ۳- با دوستان داماد به عروسی نرو!: رضا دانشور ۴- دو تکپرده: داریوفو – فرانکارامه/ م.بهروزیان ۵- عصر سرور: کاظم رضا ۶- سین میم علف الفرا: محمد رضا پورجعفری ۷- هژده شعر: حسن عالیزاده ۸- گوگول و نفوس مرده: دیوید ماگارشاک/ جعفر مدرس صادقی ۹- ضمیمه: یک معرفی و ۶ تصویر از مجتبا سیادتی/ م.طاهرنوکنده ۱۰- تصویرها
محسن طاهرنوکنده، مترجم، شاعر، منتقد، داستاننویس، استاد بازنشسته ادبیات ایتالیایی دانشگاه تهران و سردبیر مجلاتی مانند بیدار (چاپ کلن) است. او از دوران دبیرستان به شعر علاقهمند بود و سرودههایی هم داشت که گاه و بیگاه در مطبوعاتی چون «خوشه»، «کارنامه» و… منتشر میشد. از ایشان ترجمه کتاب «الف» بورخس (از اسپانیایی، ایتالیایی و انگلیسی)، «ابریشم» الکساندر باریکو (از ایتالیایی)، «هتلبان شب» لیلیانا کاوانی، «کشف جویس» کارلو کاسولا، «اتوره سر کار میرود» پپه فنولیو، «خانه لب دریا» ناتالیا گینزبورگ، «یک محاکمه» جووانی ورگا (همه از ایتالیایی منتشر شده است. همچنین ایشان مجموعهٔ «این شماره با تاخیر» را تا کنون در هفت شماره منتشر کردهاند که یک جنگ ادبی آوانگارد است. کتابهای تالیفیِ «شوخینگارههای فریدون جناب» و «طرحهای سهراب سپهری» نیز از دیگر کارهای ایشان است.
یک مجله متشخص که به خوانندههایش احترام میگذارد. همین که شروع کردم به خواندن فهمیدم از آن دست نشریاتی نیست که هر کسی برود سمتش و خوشش بیاید. انتخاب و گزینش مطالب با سلیقهای خاص انجام شده. البته قطع مجله و جنس کاغذ کمی خواندنش را دشوار میکند. اما بیایید فکر کنیم که انتخاب قطع و جنس کاغذ هم در راستای غیر عام بودن محتواست. یک گفتگو با مجتبا سیادتی هم دارد که خیلی از فرم مصاحبهاش خوشم آمد. در واقع خواننده فقط پاسخها را میخواند و از روی پاسخها میفهمد چه سؤالی پرسیده شده. مثل یک داستان در قالب مونولوگ است که خوانندهاش را وادار به کشف و جستجو میکند. بودن در یک سوی گفتگو. حظ بردم. در مجموع.
بعد از این همه سال، تقریبا در هر شمارهی این شماره با تاخیر چیزهایی پیدا میشوند که تجدید چاپ شدهاند. مثلا کاوافی الهی که حالا همهجا بهشکل کامل در دسترس است، یا هیهی-جبلی-قمقم که حالا کتاب شده و اتفاقا این داستانی که از دانشور در این شماره آمده از بهترینهاش نیست.
بهترینِ این مجله به نظرم داستانی بود از کاظم رضا «عصر سرور» متفاوت از تمام کارهای خودش، خارج از اوزان و لذتبخش.
از این شماره، تکپردهی اول داریو فو «بیدار خوابی» را هم خیلی پسندیدم. حسابشده بود و بهجا بر خلاف مدهآ که گلدرشت و شعاری بود.
ضمیمهی این شماره هم که راجع به مجتبا سیادتی بود دوست داشتم.