What do you think?
Rate this book
Kleerkastvasten. De textielketen ontrafeld
Een derde van de kleren in je kleerkast draag je nooit. Een ander derde draag je zelden. Negen op de tien kleren heb je een jaar lang niet aangeraakt. Je gooit meer kleren weg dan eender welke andere Europese consument en toch blijf je nieuwe kleren kopen. Omdat je het gevoel hebt dat je nieuwe kleren nodig hebt. Omdat je elke ochtend denkt dat je niets hebt om aan te trekken.
Dat wil de mode-industrie je immers doen geloven. Merken introduceren gemiddeld om de zes weken - sommige zelfs elke dag! - een nieuwe collectie. Als tegenreactie hierop besloot journalist Sarah Vandoorne om zes weken lang slechts zes kledingstukken te dragen. Wat begon als een ludieke actie groeide uit tot een jarenlang onderzoek waarbij ze elke schakel in de textielketen kritisch onder de loep nam. Waar komen onze kleren vandaan, hoe worden ze gemaakt, wie maakt ze en waar belanden ze als wij ze niet (meer) willen? Van België en Nederland over Marokko, Indonesië en Ghana tot India en Sarah neemt je mee op haar zoektocht naar de herkomst en waarde van onze kleding.
Kleerkastvasten is een razend interessant, maar ook confronterend en urgent boek over het gebruiksvoorwerp dat we allemaal op onze huid dragen.
Dat wil de mode-industrie je immers doen geloven. Merken introduceren gemiddeld om de zes weken - sommige zelfs elke dag! - een nieuwe collectie. Als tegenreactie hierop besloot journalist Sarah Vandoorne om zes weken lang slechts zes kledingstukken te dragen. Wat begon als een ludieke actie groeide uit tot een jarenlang onderzoek waarbij ze elke schakel in de textielketen kritisch onder de loep nam. Waar komen onze kleren vandaan, hoe worden ze gemaakt, wie maakt ze en waar belanden ze als wij ze niet (meer) willen? Van België en Nederland over Marokko, Indonesië en Ghana tot India en Sarah neemt je mee op haar zoektocht naar de herkomst en waarde van onze kleding.
Kleerkastvasten is een razend interessant, maar ook confronterend en urgent boek over het gebruiksvoorwerp dat we allemaal op onze huid dragen.
- GenresUnfinished
495 pages, Kindle Edition
Published April 21, 2023
17 people are currently reading
142 people want to read
About the author
Sarah Vandoorne
1 book2 followersSarah Vandoorne (1991) studeerde Taal- en Letterkunde, Conflict & Development Studies en Internationale Onderzoeksjournalistiek. Als freelance journalist specialiseert ze zich in eerlijke mode en duurzaamheid en schrijft hierover voor onder andere MO* Magazine, Knack, De Morgen, Apache en OneWorld.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 13 of 13 reviews
April 29, 2023
4,5 ⭐
March 23, 2024
Geen snel te lezen boek, maar oh zo nodig ❤️
September 18, 2024
Wat een fantastisch boek dit! Leerzaam, maar tegelijkertijd ook heel confronterend. Enorm indrukwekkend hoe diepgaand Sarah Vandoorne haar onderzoek naar de verwoestende kledingindustrie heeft uitgevoerd. De meer dan 100 pagina's aan voetnoten en bronnen bewijzen wel hoe nauwkeurig ze te werk is gegaan. De boodschap is soms erg deprimerend, soms ook heel hoopvol. Ik ben erg benieuwd waar we over tien jaar staan. Zou er dan echt eindelijk iets veranderd zijn? Zodat de wereld niet meer overspoeld wordt door afgedankte kledingstukken? Laten we het hopen.
November 13, 2024
Fundamenteel boek; in detail over de hele toeleveringsketen van kleding en een blik op de verschillende landen die door de massaconsumptie beïnvloed zijn. Huiveringwekkende taferelen en statistieken die me misselijk maken. A must read. 👍
May 25, 2023
Vasten is in. Of het nu gaat om het systematisch overslaan van je ontbijt, even stoppen met alcohol, of een maand het gras niet maaien: minderen trekt aan. Ziedaar de handige titel van dit boek: Kleerkastvasten. Onderzoeksjournaliste Sarah Vandoorne vroeg zich af of ze zes weken lang met slechts zes kledingstukken kon rondkomen. Als experiment, maar vooral ook als statement tegen een mode-industrie die elke week met een nieuwe collectie op de proppen komt. Wat volgt is geen dagboekrelaas over het constante handwassen van die ene broek en pull, maar een diepgravende analyse naar de vraag waar onze kledij vandaan komt, en waar die uiteindelijk belandt. Een ontrafeling van een complexe keten, waarbij persoonlijke verhalen, technische discussies en twijfel centraal staan.
Het boek is ingedeeld volgens de omgekeerde textielcyclus. Zo begint het ketenonderzoek op een strand in Ghana, waar de kledingstukken aanspoelen tussen je voeten. Een ecologische ramp, terwijl ook de lokale Ghanese marktkramer er weinig beter van wordt. De massa kleren die wij inkopen en weer afvoeren via textielbakken is gewoon te groot, en vaak van lage (kunststof) kwaliteit. Onlosmakelijk verbonden zijn de Ghanese vrijwilliger die het strand opruimt, en de westerse koopverslaafde. Die laatste werd de afgelopen decennia immers op zijn wenken bediend door steeds lagere prijzen, snellere collecties, makkelijk te scrollen online boetieks en gratis retourneren van pakketjes. Dat daar een teloorgang van lokale commerce, massa vernietiging van stock, of vervuilde stranden bij komt kijken, wordt vaak overzien of genegeerd.
Als het traject van afgewerkte kledij al problematisch is, zijn er minstens zoveel uitdagingen bij het productieproces. Kleerkastvasten verscheen dag op dag 10 jaar na de ineenstorting van Rana Plaza, een textielfabriek in Bangladesh waar meer dan 1.100 slachtoffers (vooral vrouwen) vielen, bedolven tussen de labels van grote kledingmerken als Zara, Benetton en Mango. Hoewel er vandaag een bindend 'Bangladesh Accord for Safety' bestaat, blijven er grote vragen bij de afdwingbaarheid, en de dunne definitie van veiligheid. De grote schare mensen die verder in de informaliteit (vaak van thuis uit) kleren en accessoires aan elkaar stikken, blijven buiten schot.
Ook de productie en ontginning van de basisstoffen voor kledij is vaak ecologisch en ethisch problematisch. Naast een schuimende en stinkende rivier in Indonesië beschrijft Vandoorne hoe parallel aan waterzuiveringsinstallaties nieuwe buizen worden aangelegd om afvalwater te dumpen, vol zware metalen en PFAS, die als drink- en kookwater verderop worden gebruikt. In het hoofdstuk rond de ontginning, en het spinnen en weven van katoen wordt de vergelijking gemaakt met 19e eeuwse toestanden in textielstad Gent, het Manchester van het vasteland. Samen met referenties naar priester Daens is er weinig meer nodig om aan te geven dat arbeidsomstandigheden vaak erbarmelijk blijven.
Toch reflecteert Vandoorne openlijk of we hier wel met onze Europese bril mogen spreken over slachtoffers, of over moderne slavernij, alsof er een makkelijk verhaal van goed en kwaad te vertellen valt. Niet alleen voelt de lokale bevolking dit soort vocabularium als denigrerend aan, ook is dit simpelweg hun dagelijkse realiteit. Bengaalse vrouwen drukken haar op het hart om 'made in Bangladesh' te blijven kopen, zodat zijzelf kunnen bijdragen aan het gezinsbudget. Zowel deze arbeidsters, als de ontwerpers en modellen die dromen 'het' te maken in de modewereld ten koste van fysiek en mentaal welzijn, zijn onderdeel van een al eeuwenlang ongelijk systeem dat arbeid niet naar waarde schat.
Het moet benadrukt: Vandoorne is er niet louter op uit misstanden aan de kaak te stellen. Dat bewijzen de hoofdstukken waarin de basisstoffen (wol, leer, katoen, polyester) onder de loep worden genomen. Ze slaagt er hier in een interessante mix te presenteren van technische discussies over de eigenschappen van stoffen en productieprocessen, verweven met ethische en ecologische dilemma's, en de keuzes die wij als consument daarna zelf kunnen maken. Het boek spruit ook niet voort uit vastgeroeste ideeën en vooroordelen die verder gestaafd worden, maar behapt elke stap van de productieketen met een open geest. Dat e-commerce ook positieve kanten kan hebben, of dat aan recente wetgevende initiatieven zoals ketenverantwoordelijkheid tekortkomingen en perverse effecten zitten, bijvoorbeeld.
Ook de kritiek die ze onderweg te slikken krijgt, krijgt transparant een plaats. Vanwaar de focus op de textielsector, bijvoorbeeld? Komt dat voort uit schuldgevoel, plaatsvervangende schaamte voor andere shoppers, of uit solidariteit met Bengaalse vrouwen? Is het verder wel de rol van een westerse journaliste om 'als een strontvlieg op de muur' (sic.) de misstanden te gaan optekenen en fotograferen?
Deze reflecties over positionering zijn verfrissend om te lezen, maar wakkeren die sluimerende twijfel verder aan. Inhoudelijk behelst het grootste dilemma een klassieke tweespalt: hervormen of radicaal omzwaaien? In essentie bestudeert het boek immers de vraag of een duurzame mode- en textielindustrie kan bestaan. Waar zitten knelpunten en waar kunnen we duurzamer mee omgaan? Onlosmakelijk is dit verbonden met een verhaal van groene groei: de industrie blijft bestaan, maar er wordt getracht de ecologische en sociale misstanden te elimineren. Vandoorne spot lichtpunten, op veel plaatsen, en doet daar ook niet cynisch over. Maar toch blijft er doorheen het boek iets smeulen: moet het niet gewoon allemaal met … minder? In één catchy frase: het duurzaamste stuk kledij is hetgeen al in je kleerkast hangt.
Vandaar de laatste twist in de structuur van het boek, met drie finale parten. Een eerste rond het herstellen van kledij, of zelfs het repurposen ervan: van oude jeansbroeken een nieuwe tas maken, bijvoorbeeld. Een tweede rond (betere) recyclage, hoe de triage efficiënter kan in het Noorden, en of Afrikaanse landen moeten overwegen importverboden op tweedehandskledij in te stellen, of moeten ijveren voor uitgebreide ketenverantwoordelijkheid. Een laatste focust op het groeiende succes van (het begrip) circulariteit: hoe innovators er steeds beter in slagen om kledij terug tot garen te herleiden, om opnieuw te gebruiken.
Daarmee zit de auteur in de slipstream van de laatste technologische snufjes en prikkelende ideeën die de industrie kunnen transformeren. En toch – opnieuw – komt ook hier die twijfel weer loeren. Als de herstelindustrie hoogtij viert, betekent dat nog steeds dat er een massa kledij rondgaat. Als de tweedehandsmarkten (Vinted!) welig tieren, hebben we nog niets gedaan aan onze lust om veel te blijven kopen (al is het maar om de verzendkosten te drukken). En circulariteit, dat nieuwe modewoord (na het vorige 'duurzaamheid') krijgt ook geen tien op het rapport, aangezien het bedrijven toestaat te blijven produceren op grote schaal, en hen in het slechtste geval zelfs een groen image verschaft dat ze misschien niet verdienen.
Na acht jaar onderzoeksjournalistiek over het thema had Vandoorne wellicht graag geëindigd met een duidelijke boodschap: een waslijstje aan acties die we zelf kunnen ondernemen, aan duidelijke keuzes waar we ons het hoofd niet verder over moeten breken, en aan het soort collectieve actie die we vertaald via wetgeving of vrijwillig initiatief moeten ondersteunen. Maar dat lukt niet. Er is geen eenduidige oplossing om deze complexe textiel- en modeketen te verduurzamen. Het gaat haar ook niet om een lijst van fysieke alternatieven voor te stellen, maar om mensen aan te zetten blijven vragen te stellen en beter te eisen.
Gelukkig vervalt het boek daardoor niet in een cynisch betoog, maar brengt het een bescheidener en zelfs hoopgevender slot: the next big thing will be a lot of small things. En daar zit dit boek vol van: verhalen van mensen die op hun eigen perimeter verandering ten goeie eisen en willen brengen. Via amendementen, zuurtegraadmeters in rivieren, geautomatiseerde recyclage, ananasleer, of het schrijven van een boek. Tel die bij elkaar op, en wie weet broeit er op die manier voldoende contragewicht om fast fashion out of fashion te maken.
Review verschenen in Sampol
Het boek is ingedeeld volgens de omgekeerde textielcyclus. Zo begint het ketenonderzoek op een strand in Ghana, waar de kledingstukken aanspoelen tussen je voeten. Een ecologische ramp, terwijl ook de lokale Ghanese marktkramer er weinig beter van wordt. De massa kleren die wij inkopen en weer afvoeren via textielbakken is gewoon te groot, en vaak van lage (kunststof) kwaliteit. Onlosmakelijk verbonden zijn de Ghanese vrijwilliger die het strand opruimt, en de westerse koopverslaafde. Die laatste werd de afgelopen decennia immers op zijn wenken bediend door steeds lagere prijzen, snellere collecties, makkelijk te scrollen online boetieks en gratis retourneren van pakketjes. Dat daar een teloorgang van lokale commerce, massa vernietiging van stock, of vervuilde stranden bij komt kijken, wordt vaak overzien of genegeerd.
Als het traject van afgewerkte kledij al problematisch is, zijn er minstens zoveel uitdagingen bij het productieproces. Kleerkastvasten verscheen dag op dag 10 jaar na de ineenstorting van Rana Plaza, een textielfabriek in Bangladesh waar meer dan 1.100 slachtoffers (vooral vrouwen) vielen, bedolven tussen de labels van grote kledingmerken als Zara, Benetton en Mango. Hoewel er vandaag een bindend 'Bangladesh Accord for Safety' bestaat, blijven er grote vragen bij de afdwingbaarheid, en de dunne definitie van veiligheid. De grote schare mensen die verder in de informaliteit (vaak van thuis uit) kleren en accessoires aan elkaar stikken, blijven buiten schot.
Ook de productie en ontginning van de basisstoffen voor kledij is vaak ecologisch en ethisch problematisch. Naast een schuimende en stinkende rivier in Indonesië beschrijft Vandoorne hoe parallel aan waterzuiveringsinstallaties nieuwe buizen worden aangelegd om afvalwater te dumpen, vol zware metalen en PFAS, die als drink- en kookwater verderop worden gebruikt. In het hoofdstuk rond de ontginning, en het spinnen en weven van katoen wordt de vergelijking gemaakt met 19e eeuwse toestanden in textielstad Gent, het Manchester van het vasteland. Samen met referenties naar priester Daens is er weinig meer nodig om aan te geven dat arbeidsomstandigheden vaak erbarmelijk blijven.
Toch reflecteert Vandoorne openlijk of we hier wel met onze Europese bril mogen spreken over slachtoffers, of over moderne slavernij, alsof er een makkelijk verhaal van goed en kwaad te vertellen valt. Niet alleen voelt de lokale bevolking dit soort vocabularium als denigrerend aan, ook is dit simpelweg hun dagelijkse realiteit. Bengaalse vrouwen drukken haar op het hart om 'made in Bangladesh' te blijven kopen, zodat zijzelf kunnen bijdragen aan het gezinsbudget. Zowel deze arbeidsters, als de ontwerpers en modellen die dromen 'het' te maken in de modewereld ten koste van fysiek en mentaal welzijn, zijn onderdeel van een al eeuwenlang ongelijk systeem dat arbeid niet naar waarde schat.
Het moet benadrukt: Vandoorne is er niet louter op uit misstanden aan de kaak te stellen. Dat bewijzen de hoofdstukken waarin de basisstoffen (wol, leer, katoen, polyester) onder de loep worden genomen. Ze slaagt er hier in een interessante mix te presenteren van technische discussies over de eigenschappen van stoffen en productieprocessen, verweven met ethische en ecologische dilemma's, en de keuzes die wij als consument daarna zelf kunnen maken. Het boek spruit ook niet voort uit vastgeroeste ideeën en vooroordelen die verder gestaafd worden, maar behapt elke stap van de productieketen met een open geest. Dat e-commerce ook positieve kanten kan hebben, of dat aan recente wetgevende initiatieven zoals ketenverantwoordelijkheid tekortkomingen en perverse effecten zitten, bijvoorbeeld.
Ook de kritiek die ze onderweg te slikken krijgt, krijgt transparant een plaats. Vanwaar de focus op de textielsector, bijvoorbeeld? Komt dat voort uit schuldgevoel, plaatsvervangende schaamte voor andere shoppers, of uit solidariteit met Bengaalse vrouwen? Is het verder wel de rol van een westerse journaliste om 'als een strontvlieg op de muur' (sic.) de misstanden te gaan optekenen en fotograferen?
Deze reflecties over positionering zijn verfrissend om te lezen, maar wakkeren die sluimerende twijfel verder aan. Inhoudelijk behelst het grootste dilemma een klassieke tweespalt: hervormen of radicaal omzwaaien? In essentie bestudeert het boek immers de vraag of een duurzame mode- en textielindustrie kan bestaan. Waar zitten knelpunten en waar kunnen we duurzamer mee omgaan? Onlosmakelijk is dit verbonden met een verhaal van groene groei: de industrie blijft bestaan, maar er wordt getracht de ecologische en sociale misstanden te elimineren. Vandoorne spot lichtpunten, op veel plaatsen, en doet daar ook niet cynisch over. Maar toch blijft er doorheen het boek iets smeulen: moet het niet gewoon allemaal met … minder? In één catchy frase: het duurzaamste stuk kledij is hetgeen al in je kleerkast hangt.
Vandaar de laatste twist in de structuur van het boek, met drie finale parten. Een eerste rond het herstellen van kledij, of zelfs het repurposen ervan: van oude jeansbroeken een nieuwe tas maken, bijvoorbeeld. Een tweede rond (betere) recyclage, hoe de triage efficiënter kan in het Noorden, en of Afrikaanse landen moeten overwegen importverboden op tweedehandskledij in te stellen, of moeten ijveren voor uitgebreide ketenverantwoordelijkheid. Een laatste focust op het groeiende succes van (het begrip) circulariteit: hoe innovators er steeds beter in slagen om kledij terug tot garen te herleiden, om opnieuw te gebruiken.
Daarmee zit de auteur in de slipstream van de laatste technologische snufjes en prikkelende ideeën die de industrie kunnen transformeren. En toch – opnieuw – komt ook hier die twijfel weer loeren. Als de herstelindustrie hoogtij viert, betekent dat nog steeds dat er een massa kledij rondgaat. Als de tweedehandsmarkten (Vinted!) welig tieren, hebben we nog niets gedaan aan onze lust om veel te blijven kopen (al is het maar om de verzendkosten te drukken). En circulariteit, dat nieuwe modewoord (na het vorige 'duurzaamheid') krijgt ook geen tien op het rapport, aangezien het bedrijven toestaat te blijven produceren op grote schaal, en hen in het slechtste geval zelfs een groen image verschaft dat ze misschien niet verdienen.
Na acht jaar onderzoeksjournalistiek over het thema had Vandoorne wellicht graag geëindigd met een duidelijke boodschap: een waslijstje aan acties die we zelf kunnen ondernemen, aan duidelijke keuzes waar we ons het hoofd niet verder over moeten breken, en aan het soort collectieve actie die we vertaald via wetgeving of vrijwillig initiatief moeten ondersteunen. Maar dat lukt niet. Er is geen eenduidige oplossing om deze complexe textiel- en modeketen te verduurzamen. Het gaat haar ook niet om een lijst van fysieke alternatieven voor te stellen, maar om mensen aan te zetten blijven vragen te stellen en beter te eisen.
Gelukkig vervalt het boek daardoor niet in een cynisch betoog, maar brengt het een bescheidener en zelfs hoopgevender slot: the next big thing will be a lot of small things. En daar zit dit boek vol van: verhalen van mensen die op hun eigen perimeter verandering ten goeie eisen en willen brengen. Via amendementen, zuurtegraadmeters in rivieren, geautomatiseerde recyclage, ananasleer, of het schrijven van een boek. Tel die bij elkaar op, en wie weet broeit er op die manier voldoende contragewicht om fast fashion out of fashion te maken.
Review verschenen in Sampol
June 28, 2023
Of vrouwen % gezien meer een band hebben met kledij en mode weet ik niet , ik denk het wel , soms liep ik een beetje verloren in de winkelketens en modehuizen, de fabriek(werk) omstandigheden , bij de verschillende grondstoffen zoals katoen , vlas , wol , acryl, polyester, leer , enz enz liep ik ook wat verloren als ik voedsel etiketten lees weet ik meestal niet precies wat ik in mijn mond stop , als ik kleding etiketten lees heb ik meestal geen idee wat de grondstof (fen) precies zijn , dierlijk , plantaardig, synthetisch alles heeft zijn voor en nadelen , life in plastic it’s fantastic heeft ook de voor en nadelen , het is moeilijk te zeggen wat dan de minst slechte keuze is , minder (?) om de plus wat in evenwicht te houden =
Als kleding leek was het soms wat moeilijker volgen , toch blij dat ik het heb uitgelezen , interessant en verwonderlijk hoe en met wat we ons kleden , een soms wat eigenaardige sector ,
Leerrijk boek zou de schrijfster ook eens een boek kunnen schrijven over de psychologie van kleding?
Als kleding leek was het soms wat moeilijker volgen , toch blij dat ik het heb uitgelezen , interessant en verwonderlijk hoe en met wat we ons kleden , een soms wat eigenaardige sector ,
Leerrijk boek zou de schrijfster ook eens een boek kunnen schrijven over de psychologie van kleding?
August 20, 2023
Zeer interessante kijk in de donkere wereld achter je kleren. Je wordt er niet vrolijk van... Zo koop ik al jaren bijna alleen maar tweedehands, maar dat blijkt ook niet zaligmakend, getuige de stranden vol resten tweedehandskledij in Ghana.
Duurzame mode blijkt immers een contradictio in terminis. Er worden miljoenen tonnen kleding geproduceerd en miljoenen tonnen weggegooid of verbrand, met alle gevolgen van dien voor mens en natuur. Waarom? Omdat bedrijven er rijk van worden. Maar niemand heeft zoveel kleding nodig. Het is absurd en ziekelijk. En toch blijven we het systeem voeden. Spoiler (maar eigenlijk niet): het beste wat je als consument kunt doen is géén nieuwe kleren kopen en het doen met wat al in je kast zit. Want dat is al meer dan je nodig hebt.
Over het boek: hier is duidelijk veel research aan vooraf gegaan. Ik had misschien liever iets meer thematische structuur gehad, maar het was razend interessant.
Duurzame mode blijkt immers een contradictio in terminis. Er worden miljoenen tonnen kleding geproduceerd en miljoenen tonnen weggegooid of verbrand, met alle gevolgen van dien voor mens en natuur. Waarom? Omdat bedrijven er rijk van worden. Maar niemand heeft zoveel kleding nodig. Het is absurd en ziekelijk. En toch blijven we het systeem voeden. Spoiler (maar eigenlijk niet): het beste wat je als consument kunt doen is géén nieuwe kleren kopen en het doen met wat al in je kast zit. Want dat is al meer dan je nodig hebt.
Over het boek: hier is duidelijk veel research aan vooraf gegaan. Ik had misschien liever iets meer thematische structuur gehad, maar het was razend interessant.
June 30, 2025
Ik heb dit boek diagonaal doorgelezen om nog eens extra argumenten te krijgen voor het jaar waarin ik geen kleding koop. Het is een doorwrochte en diepgaande studie van de textielindustrie en de vervuilende en mensonterende omstandigheden: ook in het afval stadium. Afrika zit echt niet meer te wachten op onze oude kleding. Dat weten zij die bezig zijn met duurzaamheid natuurlijk ook al wel. Ik vraag me af of de werkelijke ‘fashionista’s’, zij die kopen bij Shein, Zara, H&M, dit boek ook zullen lezen. Ik denk het niet. Jammer! De vraag is dan ook hoe de boodschap bij die doelgroep te krijgen…
April 30, 2023
Must read als je meer wil weten over de reis die onze kleding aflegt en wat er onderweg allemaal misloopt.
June 20, 2023
Zware onderwerpen, licht en toch met diepgang gebracht.
December 17, 2023
Heel interessant. Iedereen zou van deze inhoud op de hoogte moeten zijn. Leest ook vlot!
April 12, 2025
De kledingindustrie is nog erger dan ik al dacht.
Jammer dat het boek niet over de titel en de flaptekst gaat.
Jammer dat het boek niet over de titel en de flaptekst gaat.
June 9, 2025
Heel interessant, ook wel enigszins deprimerend want het lijkt er niet op dat het snel gaat verbeteren. Goed en meeslepend geschreven.
Displaying 1 - 13 of 13 reviews