तीन घुम्ती [Teen Ghumti]

by Bishweshwar Prasad Koirala, विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला

Set during the Panchayat regime, it is the story of a Newar girl of Kathmandu Indramaya (Garima Panta), who falls in love with Pitambar (Dhruba Dutta), from a Brahmin family. Though inter-caste marriage was not socially and culturally acceptable then, the duo get married. Also a political activist, Pitambar is then jailed for going against the Panchayat System and the king.

Genres: Fiction, Psychological

74 pages, Paperback

First published January 1, 1968

About the author

Bishweshwar Prasad Koirala (Nepali: विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला) was born in Varanasi to father Krishna Prasad Koirala, was one of the greatest Nepali political and literary figure. He was the Prime Minister of Nepal from 1959 to 1960 and also the first democratically elected Prime Minister in Nepal's history. He held the office just 18 months before being deposed and imprisoned by order of King Mahendra. The rest of his life was spent largely in prison or exile and in steadily deteriorating health.

While Koirala is considered one of the most charismatic political leader of Nepal, he was also one of the most well-read and thoughtful writers of Nepalese literature. He wrote short stories and novels, and some poems. Koirala began writing short stories in Hindi. His first stories were published in Banaras in Hansa, a Hindi literary magazine edited by Prem Chand (India's Tolstoy). His first Nepali short story "Chandrabadan" was published in Sharada (a Nepali literary magazine) in 1935. Koirala was very good at depicting the character and mind of women. Four other stories of Koirala were included in Katha Kusum (an anthology of Nepali stories), published in 1938 in Darjeeling. As a social realist, with good psychological insight, Koirala had established himself as one of the most important Nepali short story writers of Nepal.

Reviews

[Pallavi Dhakal]

I am so happy that there is a book in Nepali that has portrayed such a confident, courageous and rebellious female character. I am thankful to B.P. Koirala for such a modern portrayal. And when I think of the time when this book was written, probably some 70 years ago, I am at awe!

[Dipkamal]

After almost three years, I read a few Nepali novels, all of BP Koirala, this month thanks to data cleansing and processing tasks at my company. Frankly, I could have skipped most of the paragraphs of the novel as per the technical necessity but the story was so intriguing that I couldn't help myself complete the novels.

My conclusion:
BP Koirala is an exquisite writer who pens down the thoughts on human love and sexuality like no others. I cannot even recall a foreign 'renowned' writer who has crafted stories the way he has done. His philosophy is way ahead of our time and I wonder what ripples these stories must have created when he first published them years ago.

Teen Ghumti is a beautiful story of a woman, whose life is summed up by the three decisions she took, against her family, husband, and society, to live life the way she wanted. The story revolves around the meaning of love and sexuality in a human's life, the boundaries that our society has created to understand those emotions. Sex is still considered a topic not many can discuss freely in our society but IndraMaya, a married woman, knows that sex is simply a biological need and it doesn't have strings attached to morality or norms of the society we live in. She is a rebel who knows the importance of love and futility of caste and creed and also submits to the pleasure sought by her body, after all, both are as natural as our life.

It is a story of a woman, who knows the distinction between love and sex but also understands the necessity of those in life.

The best work of BP Koirala I read this month.

[Bhaskar Dhakal]

यौन मनोविज्ञानका महारथी कोइरालाले यस किताबमा नारी पात्रलाई सशक्त उभ्याएका छन् | अहिलेको (आधुनिक) समाजले समेत पचाउन नसक्ने यो कथा, त्यो समयमा लेखिएको थियो भनेर सोच्दा समेत आश्चर्य लाग्छ | निकै गहन र निकै सशक्त यो कथा सबैले एक पटक पढ्नै पर्छ |

[Sundar Parajuli]

बी.पी. कोइरालाको साहित्यमा एउटा अलग्गै वैचारिक उचाइ छ। आजभन्दा करिब ६० वर्षअघि जतिबेला नेपाली समाज परम्पराको कठोर साङ्लोमा बाँधिएको थियो, त्यतिबेलै उहाँले 'तीन घुम्ती' मार्फत यस्तो विद्रोही दृष्टिकोण अघि सार्नुभयो, जसले बी.पी.को सोच आफ्नो युगभन्दा निकै अगाडि थियो भन्ने अकाट्य प्रमाण दिन्छ। आजको आधुनिक र प्रगतिशील भनिने समाजले समेत सहजै स्वीकार्न सङ्कोच मान्ने विषयलाई उहाँले उतिबेलै यति सहज रूपमा प्रस्तुत गर्नु यस उपन्यासको सबैभन्दा ठूलो सामर्थ्य हो।

उपन्यासकी मुख्य पात्र इन्द्रमाया को जीवनका तीन घुम्तीहरू:
पहिलो घुम्ती (जात र परम्परामाथि विद्रोह): जात र सामाजिक बन्धन तोडेर आफूले रोजेको प्रेमी (पीताम्बर) सँग विवाह गर्ने निर्णय।

दोस्रो घुम्ती (अस्तित्व र यौन मनोविज्ञान): पति जेल परेको अवस्थामा, आफ्नो अस्तित्व जोगाउन र मातृत्वको तृष्णा मेट्न पीताम्बरका साथी (रमेश) सँग शारीरिक सम्बन्ध राख्ने साहसिक कदम।

तेस्रो घुम्ती (आत्मसम्मान र स्वतन्त्रता): जेलबाट छुटेपछि पीताम्बरले सोधेको "सन्तान कसको?" भन्ने प्रश्न र उनको सशङ्कित मानसिकतालाई स्वीकार नगरी, आत्मसम्मानका साथ छोरी बोकेर एक्लै आफ्नो बाटो लाग्ने अन्तिम विद्रोह।

बी.पी.ले इन्द्रमायालाई कसैको दया वा सहानुभूतिमा बाँच्ने निरीह नारीका रूपमा होइन, बरु आफ्ना निर्णयहरूको जिम्मेवारी आफैँ लिने एक सचेत, निडर र सशक्त पात्रका रूपमा उभ्याउनुभएको छ। पात्रका मौनता, आन्तरिक द्वन्द्व र सामाजिक ढोंगमाथिको मौन प्रहारलाई शब्दमा ढाल्ने उहाँको भाषिक जादू साँच्चै अतुलनीय छ।

[Kabeeta Pathak]

जुन साहस र दृढता इन्द्रमायामा छ, त्यो हाम्रो समाजमा आजकी नारिमा पनि छैन।

This novel is very far fetched from when it was written. Hats off to BP Koirala for this and many of his other creations. 💟💟

[Anil Poudel]

पिताम्बर र रमेश जस्ता पात्र त छ्यापछ्याप्ती भेटिन्छन् यो समाजमा तर के इन्द्रमाया जस्ती निडर र साहासी नेरी भेटिन्छन् त?

[Hang Mangpahang]

आगो जस्तै रापीलो र साहसी महिला इन्द्रमाया ।।

[Kamal Sapkota]

दशकाैँ पहिलेकाे त्यो समयमा यस्तो परिषकृत र खुला साेच बाेकेकाे बि.पीकाे कृति नारी र पुरुषको सम्बन्धकाे अर्को आयामलाई ब्याख्या गर्ने साहित्य रचना रहेछ।

[Nidi Luitel]

*

[Kiran Pokhrel]

नारि पात्र लाई सशक्त रुप मा चित्रण गर्न खोजिएको छ | आहिले को आधुनिक भनिने समाज ले समेत पचाउन नसक्ने कुरा त्यति बेला लेखिनु यो उपनस्यास को अर्को सबल पक्ष्य हो |

तर दोश्रो घुम्ती को अन्त्य तिर लेखकले कतिपय कुरा हरु छुटाएको र कथागत रुप मा केइ अस्पस्टता देखिन्छन | जस्तै इन्द्रमाया र रमेश को बीच को सम्बन्ध को बारेमा समाज मौन रहनु, जेल बाट फर्केको पिताम्बर ले रमेश र इन्द्रमाया को शारीरिक सम्बन्ध लाई सामान्य रुप मा लिनु पर्छ भन्ने धारणा |

समग्रमा भन्नु पर्दा सबैले एक पटक पढ्न पर्ने उपन्यास हो तीन घुम्ती|

[Nishan Baral]

मैले लगाउने माया को अर्थ र वि पी ले लगाएका माया को अर्थ बाझिए.... वि पी ले जुन ढंगले महिला पात्रलाई "समाज र स्वयं" को बीचमा "स्वयंलाई" जिताएका छन्, मैले यी तीन घुम्तीको मध्येको एक घुम्ती मा जिताएको "स्वयं" ले सिर्फ अर्को "स्वयं"लाई हराएको पाएँ....
उतकृष्ट रचना तर आफू भित्रै आफैं संग बाझिएको...

[Sangharsha]

दशकौंपछि फेरि पढ्दा अनेक नयाँ आयामहरू भेटिएको महशुस भयो र बिपीलाई पढ्नुको आनन्द पुनर्जागरण भयो। एक सबल र स्पष्टद्रष्टा ईन्द्रमायाको जीवनी र दृष्टिकोण अमिट छ। जटिल कथाको सरल चित्रण एकदमै सुन्दर छ।

[Rojin Karki]

सशक्त नारी पात्र !!

[Sanjita Dahal]

तीन घुम्ती इन्द्रमायाको जीवनको तीन महत्वपूर्ण, जीवन परिवर्तन गर्ने निर्णयको बारेमा हो। एउटा नेवार समुदायमा जन्मेकी इन्द्रमाया बाहुन केटाको प्रेममा परिन्। अहिलेको समयमा पनि अन्तर्जातीय विवाह लाई सजिलै स्वीकार गर्न नसक्ने हाम्रो समाज १९६८ ए डी सालमा कति ठूलो कुरा थियो भन्ने कुरा हामी केवल कल्पना मात्र गर्न सक्छौँ। इन्द्रमायाको जीवनको पहिलो महतत्वपूर्ण निर्णय भनेको परिवार र आफूले माया गरेको मान्छे मध्ये कोही एक छान्नु थियो। दोश्रो निर्णय आफ्नो पति र प्रेमी बीच र तेस्रो निर्णय पति र छोरी बीच कोही एकलाई छान्नु थियो। इन्द्रमाया निकै साहसी, आफ्नो मनमा लागेको कुरा प्रष्ट भन्न सक्ने, सामाजिक रितिमा बाँधिएर नबस्ने नारी पात्र हुन्।

विश्वे्वरप्रसाद कोइराला का किताबहरू निकै दूरदर्शी लाग्छन मलाई। त्यति बेला को समयमा पनि यति आधुनिक सोच राख्ने, आफ्नो कृति मार्फत महिला सशक्तिकरणको आह्वान गर्ने, महिला पात्रलाई साहसिलो, आँटिलो देखाउने हुनाले मलाई वि. पी. बाका किताब औधी मन पर्छ।

[Nascent]

बी.पी. कोइराला मैले निकै समय देखि पढ्न खोजेका लेखक हुन् | नेपाली साहित्यको क्षेत्रमा उनको चर्चा पृथक तरिकाको छ |


बी.पी. का उपन्यासहरु पढ्ने शृंखलामा भर्खरै ( रातिको १२:५६, जेठ १५ २०८० ) तिन घुम्ती पढेर सकेको छु | यसमा नारीको जीवनमा आइपरेका नियति-निर्दिष्ट तिन सङ्कटको अध्ययन गरिएको छ | प्रेमिका, भार्या र माताका तिन घुम्तीहरु पर गरेर इन्द्रमायाले यस उपन्यासमा सामाजिक, सांस्कृतिक र मानविय विद्रोह गरेकि छे तर कसैबाट सहारा पाएकी छैन |बी.पी. कोइराला मैले निकै समय देखि पढ्न खोजेका लेखक हुन् | नेपाली साहित्यको क्षेत्रमा उनको चर्चा पृथक तरिकाको छ |


बी.पी. का उपन्यासहरु पढ्ने शृंखलामा भर्खरै ( रातिको १२:५६, जेठ १५ २०८० ) तिन घुम्ती पढेर सकेको छु | यसमा नारीको जीवनमा आइपरेका नियति-निर्दिष्ट तिन सङ्कटको अध्ययन गरिएको छ | प्रेमिका, भार्या र माताका तिन घुम्तीहरु पर गरेर इन्द्रमायाले यस उपन्यासमा सामाजिक, सांस्कृतिक र मानविय विद्रोह गरेकि छे तर कसैबाट सहारा पाएकी छैन |

[Ankit Dhakal]

तीन घुम्ती चलचित्र हेर्नु अघि मैले पुस्तक पढेको थिइन । चलचित्र हेर्दा केही कुरा चित्त नबुझेर पुस्तक पढेँ । चलचित्र र पुस्तकमा खासै अन्तर छैन ।

विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाले यस पुस्तकमा नारीत्वका विभिन्न पक्ष केलाउन खोज्नुभएको छ र ती पक्षको विश्लेषण धेरै ठाउँमा पाइन्छ । तर कथानाकमा केही गल्ति भेटिन्छन् । इन्दिरा पिताम्बर र रमेश दुवैलाई प्रेम गर्छे । पिताम्बर जेलमा भएको बेला रमेशसँग शारीरिक सम्बन्ध राख्छे अनि एउटी छोरी पनि जन्मिन्छे । रमेशलाई उसले पति भनेकी छैन । समाजलाई पनि ऊ रमेश मेरो पति होइन भन्छे तर समाज उनीहरूको सम्बन्धको विषयमा मौन छ । पिताम्बरले छोरीलाई आफ्नो भनेर स्वीकार गर्नुपर्छ भन्ने उसको तर्क अचम्मको छ । पिताम्बरले उसलाई पागल भनेर पो छोडेको हो कि जस्तो लाग्छ तर प्रष्टसँग बुझ्न सकिँदैन ।

[Jivan Adhikari]

'Tin Ghumti' primarily portrays three unconventional choices made by the protagonist in her life, which are not commonly accepted in a patriarchal society where male dominance prevails. The novel depicts how some relationships fade away over time due to differing perceptions of the partners involved. The protagonist holds onto hope that her husband will fulfill her expectations and make their marriage a success, but their relationship is portrayed as somewhat ambiguous. Despite facing societal dogmas that have oppressed Nepalese women, the protagonist exhibits admirable courage in standing up to them.

[Sabin Chhetri]

हाम्रो समाज आज पनि विवाहपोरान्त अनैतिक सम्बन्धलाई पचाउन सक्ने भईसकेको छैन। वि पि ले सोही कुरालाई आधार बनाएर आजभन्दा करिब 60 वर्ष अगाडि नै लेखेका थिए यो उपन्यास। यसले पुष्टि गर्छ उनको सोचाइ समयभन्दा निकै अगाडि थियो।

यो उपन्यासमा एउटी नेवारनी केटीले परिवारको इच्छा बगैर भागेर एउटा ब्राह्मण केटासँग विवाह गर्छिन्। अनि त्यसपछि हुन्छ उनको पर पुरुषसँगको नाजायज सम्बन्धको सिलसिला। नाजायज सम्बन्धपछि उसको आफ्नो पति प्रतिको व्यवहार, सम्बन्ध पछि उसले भोग्नु परेको नियतिको बारेमा लेखिएको छ।

विपी को उत्कृष्ट रचनाहरु मध्य एक।

[Hangma]

Writing is phenomenal. Landmark piece for Nepali literature. However most portion of the novel is written as a monologue. Talking about characters even though the lady is cheered on by most readers I felt all three characters were flawed. And it is upto us readers how to deconstruct them. The lady yes strong but selfish, considers only her emotions. And yes the story is quite woke even for 2024. The writer is successful in giving the readers sth to brainstorm on.

[Rusha Thapa]

बी.पी. कोइरालाको तीन घुम्ती प्रेम, राजनीति र समाजको संघर्षलाई सुन्दर तरिकाले गाँसिएको नेपाली क्लासिक हो। इन्द्रमायाको जीवन यात्रा उसले गरेको प्रेम, समाजले दिएको बाध्यता र राजनीति बीचको द्वन्द्वले पाठकलाई गहिरो सोचमा डुबाउँछ।

महिला पात्रको अन्तरद्वन्द्वलाई लेखकले यति सजीव ढंगले उतारेका छन् कि आज पनि कथा समयसापेक्ष लाग्छ। स्वतन्त्रता, नैतिकता र रोजाइका सवालमा यो कृति अझै उस्तै प्रासंगिक छ।

📖 नेपाली साहित्य मन पराउने सबैका लागि अवश्य पढ्नुपर्ने कृति।

[Purushottam Sharma]

This book has three turns from love ,lust and sacrifice. This book change your perception and belief that you belive till before reading this book if you finished this you’re no longer the past one. There are less around 7-10 characters but everyone has their solid part. If someone can write in nepal at that level the person is BP.

[Aishwarya Khatiwada]

तीन घुम्ती is a deeply emotional story of a woman who chooses truth over comfort and self-respect over fear. Her quiet strength, painful choices, and unwavering dignity stay with you long after the last page. B.P. Koirala gives us a female lead who suffers, endures, and still stands tall. A timeless tribute to a strong woman’s heart.

[Saurabh Kandel]

I think the purpose of these type of books were to bring positive change in the society. You can find this book similar to Buwa ama ra Chora . Even though their context is different , you will have same feelings after reading this.

[Pradeep Kandel]

Teen Ghumti is a novel written by B.P Koirala which depicted the three stages of Indramaya life where she is portrayed as a rebellious and courageous woman who fights in different stages of her life, taking brave decisions that changes the way her life works.

[Martina Silwal]

Indramaya is the character way ahead of the time the character was written in. Even in today’s social atmosphere a lot of people won’t be able to get her psychology. Her relationships and decisions are beyond social norms. She is bold enough to put her points and walk away when needed.

[Pratistha]

Teen Ghumti beautifully portrays the complicated and often emotional world of Indramaya. Set in Indramaya’s narrative, the book explores the quiet struggles of Indramaya navigating her marriage, love and motherhood.

[Krishna Bhandari]

यसै महिना श्रुती सम्बेगमा सुनेको । मार्मिक, नारी केन्द्रित तथा विपिको अन्य कृति जस्तै अलि फरक खालको छ ।

[Benu B]

B.P. Koirala was a truly great man: a great statesman and writer. I can think of hardly anyone else who could go as deep into the psyche of characters as B.P could. I loved the book!

[Bhanu Shrestha]

This novel shows how a woman has turned her hopeless situation into prosperity, and bravely nurtured hope and struggle to cultivate a brighter future.

[Praveen giri]

The book I would recommend everyone to read. A courageous female characters with a revolutionary thoughts and deeds. At the end everyone would think at least for once about sex and love.