What do you think?
Rate this book
Na Szewskiej. Sprawa Stanisława Pyjasa
Rano 7 maja 1977 roku w kamienicy przy Szewskiej w Krakowie znaleziono zwłoki mężczyzny. Był nim Stanisław Pyjas – student polonistyki, zaangażowany w działalność nieformalnej grupy studenckiej na Uniwersytecie Jagiellońskim, która nawiązała kontakt z Komitetem Obrony Robotników i szybko stała się obiektem rozpracowania przez Służbę Bezpieczeństwa. Uczestnicy grupy byli zastraszani, inwigilowani, a nawet umieszczono pośród nich tajnych informatorów. Dlatego też podejrzenia o spowodowanie śmierci Pyjasa od razu padły na funkcjonariuszy bezpieki. W niedzielę 15 maja z inicjatywy przyjaciół Staszka na ulice miasta tłumnie wyszli studenci i jego mieszkańcy. W żałobnym marszu, nazwanym później czarnym, ruszyli pod Wawel, gdzie powołano Studencki Komitet Solidarności, pierwszą jawną opozycyjną organizację studencką w Krakowie.
Protokoły i notatki SB, milicji, prokuratury, a także relacje i wspomnienia uczestników i świadków krakowskich wydarzeń posłużyły Cezaremu Łazarewiczowi do skrupulatnego odtworzenia przebiegu i tła śledztw w sprawie tragicznej śmierci Stanisława Pyjasa – zarówno tego prowadzonego za komuny, jak i wznowionego w 1991 roku. Autor ukazał mechanizmy działania i interesy państwowych służb i organów, cele ich przełożonych oraz motywacje zwerbowanych współpracowników. Sportretował członków wolnościowego ruchu studenckiego, by śledzić także ich późniejsze losy. Na Szewskiej. Sprawa Stanisława Pyjasa to również historia wielkiej przyjaźni, którą spotkała niepojęta zdrada.
Protokoły i notatki SB, milicji, prokuratury, a także relacje i wspomnienia uczestników i świadków krakowskich wydarzeń posłużyły Cezaremu Łazarewiczowi do skrupulatnego odtworzenia przebiegu i tła śledztw w sprawie tragicznej śmierci Stanisława Pyjasa – zarówno tego prowadzonego za komuny, jak i wznowionego w 1991 roku. Autor ukazał mechanizmy działania i interesy państwowych służb i organów, cele ich przełożonych oraz motywacje zwerbowanych współpracowników. Sportretował członków wolnościowego ruchu studenckiego, by śledzić także ich późniejsze losy. Na Szewskiej. Sprawa Stanisława Pyjasa to również historia wielkiej przyjaźni, którą spotkała niepojęta zdrada.
424 pages, Hardcover
First published May 26, 2023
8 people are currently reading
356 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 35 reviews
January 31, 2024
Świetna, rzetelna reporterka praca. To co podoba mi się najmocniej to, że nie widać cienia opinii ze strony autora, opowiada historię za pomocą dokumentów, relacji świadków czy osób zamieszanych przy okazji pokazując również szersze tło i następstwa sprawy.
July 30, 2023
Za to, że nie wskazuje palcem j"edynego słusznego punktu widzenia", jak zrobił Tochman w ostatnim reportażu.
August 11, 2023
Bardzo rzetelny materiał.
July 2, 2024
To była świetna książka. Widać ilość pracy, jaką autor w nią wsadził, wywiady, analizy, podejście do całej sprawy bez forsowania jednej opinii. Po jej przeczytaniu każdy sam może odpowiedzieć sobie na pytanie: jak zginął Stanisław Pyjas? Czemu? I kto za tym stał bądź nie stał.
August 27, 2023
Reportaż śledczy czytany z zapartym tchem - to chyba jego najlepsza rekomendacja więc polecam, czytajcie! Oczywiście dla mnie dla Krakuski tym bardziej interesujace, bo tragedia wydarzyła zię w Krakowie i znam opisywane przez autora miejsca.
PS. warto mieć wersję papierową bo wydana z ogromną dbałością
PS. warto mieć wersję papierową bo wydana z ogromną dbałością
September 20, 2024
Jedna z najlepszych książek przeczytanych w życiu.
Książka totalna.
Pan Łazarewicz to dla mnie uosobienie mistrzowskiego poziomu pisania.
Książka totalna.
Pan Łazarewicz to dla mnie uosobienie mistrzowskiego poziomu pisania.
Read
June 11, 2023"Na Szewskiej" Łazarewicza to rzecz, która - jak to się zgrabnie mówi – „targa czytelniczkę emocjami”, gdyż, jak zwykle zresztą, sprawdzają się słowa Hanny Krall o rzeczywistości, która na głowę bije wybujałą wyobraźnię fikcji. Każdy z nas (coś) słyszał o tragicznej śmierci Stanisława Pyjasa. Że komuniści, SB, że protesty, dalej KOR, że Wildstein. I bardzo rzeczowo, ale też zgrabnie (korzystając z gatunkowych rozwiązań true crime) autor nam tę historię opowiada na nowo (mocując się ze wszelkimi konsekwencjami) w oparciu m.in. tytaniczną archiwalną pracą, nowoczesne badania i technikę kryminalistyki. Ale. To co mi nie może wyjść z głowy to postać i biografia Ketman. Przeczytajcie zresztą sami. Greccy tragicy byliby bardzo radzi.
June 5, 2023
Przeczytałem w 24 godziny mimo pracy i innych obowiązków. Książka o roli prawdy w życiu indywidualnym i zbiorowym.
October 6, 2024
Znakomicie napisany reportaż Łazarewicza o głośnej sprawie śmierci Stanisław Pyjasa, studenta polonistyki UJ w maju 1977 r.; zwłoki z licznymi obrażeniami znaleziono na parterze domu przy Szewskiej. Ta śmierć była jednym z mitów założycielskich polskiej opozycji politycznej. Bo od razu przyjęto wersję, że Pyjas, mający kontakty z opozycją i będący wcześniej adresatem gróźb ubecji, został pobity i zabity przez SB.
Może największą wartością książki jest skrupulatnie opisany proces tworzenia mitu męczeńskiej śmierci studenta. Łazarewicz z wielką dokładnością odtwarza kulisy całego wydarzenia, dociera do uczestników wydarzeń, relacjonuje liczne opinie, śledztwa i ekspertyzy.
Właściwie to wersja o śmierci z rąk SB oparta jest głównie na świadectwie Bronisława Wildsteina, który widział w prosektorium ciało kolegi i orzekł, że został dotkliwie pobity, a potem już poleciało. Ale Wildstein to nie był żaden specjalista.
W czasie PRL-u władze forsowały tezę o upadku pijanego Pyjasa z wysokiej klatki schodowej, ale ekspertyzy medyczne nie przesądzały sprawy. W wolnej Polsce było bardzo wiele śledztw na temat tej śmierci, żadne nie zakończyło się sukcesem – wszystkie zostały umorzone. W pewnym momencie czytanie o kolejnych śledztwach zaczyna nużyć, za dużo tego. Chce się zakrzyknąć: ciszej nad tą trumną!
Przełomem w sprawie była ekspertyza czołowych medyków sądowych przeprowadzona w 2010 r., po ekshumacji zwłok. Ustalono, że Pyjas miał złamaną kość udową, to obrażenie mogło powstać jedynie w wyniku upadku z dużej wysokości, a nie w wyniku pobicia. Wtedy to najbardziej prawdopodobną wersją stał się upadek pijanego Pyjasa z drugiego piętra na posadzkę. Ta wersja została kategorycznie odrzucona przez rodzinę zmarłego i jego przyjaciół – wciąż forsowali wersję o pobiciu i zabiciu przez SB.
W międzyczasie pojawiły się w Krakowie tablice pamiątkowe mówiące o tym, że Pyjas został zabity przez SB. A w 2019 r. powstał pomnik Pyjasa, z napisem: „został zamordowany przez Służbę Bezpieczeństwa”. No cóż, mit żyje i ma się dobrze, nie pierwszy i nie ostatni. Jak kiedyś powiedział antropolog Ludwik Stomma: „W starciu z ideologią empiria jest bez szans”.
Jest to też książka o trzech przyjaciołach: Pyjasie, Maleszce, Wildsteinie, którzy w czasie studiów byli jak bracia. Pierwszy z nich od dawna nie żyje, drugi od 1976 r., przez kilkanaście lat był tajnym agentem ubecji donoszącym na kolegów. W tym czasie stał się żywą legendą opozycji w Krakowie, znakomitym dziennikarzem, od którego inni uczyli się zawodu. Dla Wildsteina, obecnie prawicowego publicysty, wiadomość o zdradzie Maleszki była olbrzymim szokiem, nie wiem, czy do dziś się z niego otrząsnął.
Sprawa jest do dzisiaj nie do końca jasna, każdy może mieć o niej swoje zdanie. Osobiście podzielam pogląd historyka Marcina Zaremby, który w 'Wielkim rozczarowaniu' pisze: „W mojej ocenie udział SB w śmierci Stanisława Pyjasa należy wykluczyć. Ani w ówczesnym kierownictwie MSW nie było jastrzębi, optujących za radykalnymi środkami walki z opozycją, ani funkcjonariusze SB w Krakowie nie mieli powodu, by robić krzywdę studentowi. Przeciwnie, powinni chcieć go chronić. Jego przyjaciel Leszek Maleszka był tajnym współpracownikiem SB o pseudonimie „Ketman”. Pobicie Pyjasa, nie mówiąc już o zabiciu, mogło spowodować utratę cennego agenta.”
Książka jest znakomicie napisana i skomponowana, czyta się ją jak thriller, chociaż nie ma żadnej zagadki morderstwa do rozwiązania, no ale to jest klasa Łazarewicza, po prostu świetnie pisze.
Może największą wartością książki jest skrupulatnie opisany proces tworzenia mitu męczeńskiej śmierci studenta. Łazarewicz z wielką dokładnością odtwarza kulisy całego wydarzenia, dociera do uczestników wydarzeń, relacjonuje liczne opinie, śledztwa i ekspertyzy.
Właściwie to wersja o śmierci z rąk SB oparta jest głównie na świadectwie Bronisława Wildsteina, który widział w prosektorium ciało kolegi i orzekł, że został dotkliwie pobity, a potem już poleciało. Ale Wildstein to nie był żaden specjalista.
W czasie PRL-u władze forsowały tezę o upadku pijanego Pyjasa z wysokiej klatki schodowej, ale ekspertyzy medyczne nie przesądzały sprawy. W wolnej Polsce było bardzo wiele śledztw na temat tej śmierci, żadne nie zakończyło się sukcesem – wszystkie zostały umorzone. W pewnym momencie czytanie o kolejnych śledztwach zaczyna nużyć, za dużo tego. Chce się zakrzyknąć: ciszej nad tą trumną!
Przełomem w sprawie była ekspertyza czołowych medyków sądowych przeprowadzona w 2010 r., po ekshumacji zwłok. Ustalono, że Pyjas miał złamaną kość udową, to obrażenie mogło powstać jedynie w wyniku upadku z dużej wysokości, a nie w wyniku pobicia. Wtedy to najbardziej prawdopodobną wersją stał się upadek pijanego Pyjasa z drugiego piętra na posadzkę. Ta wersja została kategorycznie odrzucona przez rodzinę zmarłego i jego przyjaciół – wciąż forsowali wersję o pobiciu i zabiciu przez SB.
W międzyczasie pojawiły się w Krakowie tablice pamiątkowe mówiące o tym, że Pyjas został zabity przez SB. A w 2019 r. powstał pomnik Pyjasa, z napisem: „został zamordowany przez Służbę Bezpieczeństwa”. No cóż, mit żyje i ma się dobrze, nie pierwszy i nie ostatni. Jak kiedyś powiedział antropolog Ludwik Stomma: „W starciu z ideologią empiria jest bez szans”.
Jest to też książka o trzech przyjaciołach: Pyjasie, Maleszce, Wildsteinie, którzy w czasie studiów byli jak bracia. Pierwszy z nich od dawna nie żyje, drugi od 1976 r., przez kilkanaście lat był tajnym agentem ubecji donoszącym na kolegów. W tym czasie stał się żywą legendą opozycji w Krakowie, znakomitym dziennikarzem, od którego inni uczyli się zawodu. Dla Wildsteina, obecnie prawicowego publicysty, wiadomość o zdradzie Maleszki była olbrzymim szokiem, nie wiem, czy do dziś się z niego otrząsnął.
Sprawa jest do dzisiaj nie do końca jasna, każdy może mieć o niej swoje zdanie. Osobiście podzielam pogląd historyka Marcina Zaremby, który w 'Wielkim rozczarowaniu' pisze: „W mojej ocenie udział SB w śmierci Stanisława Pyjasa należy wykluczyć. Ani w ówczesnym kierownictwie MSW nie było jastrzębi, optujących za radykalnymi środkami walki z opozycją, ani funkcjonariusze SB w Krakowie nie mieli powodu, by robić krzywdę studentowi. Przeciwnie, powinni chcieć go chronić. Jego przyjaciel Leszek Maleszka był tajnym współpracownikiem SB o pseudonimie „Ketman”. Pobicie Pyjasa, nie mówiąc już o zabiciu, mogło spowodować utratę cennego agenta.”
Książka jest znakomicie napisana i skomponowana, czyta się ją jak thriller, chociaż nie ma żadnej zagadki morderstwa do rozwiązania, no ale to jest klasa Łazarewicza, po prostu świetnie pisze.
December 27, 2024
super ciekawe i smutne
November 25, 2024
Trudno uwierzyć, że tak ogromna część polskiej polityki i historii najnowszej zaczęła się od zwykłego wypadku. W polskim życiu społecznym jest grupa ważnych, wpływowych osób, która wciąż nie może sobie z tym poradzić. O tym właśnie jest ta książka.
Jednak najciekawszą postacią jest jak zwykle ten zły, czyli Ketman - przyjaciel Pyjasa i agent SB. Utrzymywany w ukryciu przez naiwność swojego środowiska i niezwykle wpływowy również w Wolnej Polsce. Tak konsekwentnie trzymający się zasad intelektu, że przestał rozumieć jakąkolwiek moralność.
Jednak najciekawszą postacią jest jak zwykle ten zły, czyli Ketman - przyjaciel Pyjasa i agent SB. Utrzymywany w ukryciu przez naiwność swojego środowiska i niezwykle wpływowy również w Wolnej Polsce. Tak konsekwentnie trzymający się zasad intelektu, że przestał rozumieć jakąkolwiek moralność.
March 28, 2025
Mocne 4,5
June 21, 2025
dałabym pewnie jedną gwiazdkę więcej, ale miałyśmy ciężki początek
July 24, 2024
Żadna książka już dawno mnie tak nie wkurzyła.
Chciałem zrezygnować po 50 stronach. Potem po 150. Później chciałem dojść do 200 i ją rzucić w kat. Ale ją skończyłem.
Męczyłem się. Przestał mnie już całkiem obchodzić Pyjas. Jako mit, jako człowiek. Pełna obojętność i winiłem za to właśnie autora.
Nie mogłem uwierzyć, że ktoś, kto napisał niesamowite i łamiące serce "Żeby nie było śladów", teraz męczy mnie czymś takim.
Miało być 2/5, ale chyba dopiero po około 300 stronach zacząłem rozumieć, że autor mruga do nas. Że nie chodzi mu o wyjaśnienie śmierci Pyjasa i powiedzenie nam, co ona oznaczała.
Łazarewicz próbuje pokazać nam, co oznaczają te wszystkie śledztwa. Co mówią o nas, o historii, o micie.
"Staszek" jest dla jego reporterskiej wrażliwości ważny, ale rozdziały na jego temat zdają się grzecznościowe i tylko dopełniające tę książkę.
Historia agenta Ketmana i opisy kolejnych śledztw, to prawdziwi główni bohaterowie tej książki.
(No i tytaniczna praca autora, ale jeśli z niej nudna i słaba książka, to nie jest brana pod uwagę).
Wiele na tych 400 stronach jest ważnego i rzadko mówionego na apelach szkolnych. O źródłach demokracji w Polsce i że nie rodziła się w białych rękawiczkach, ale w przepitym pokoju akademików w Krakowie.
Że tak pewny swego Bronisław W. ostatecznie musiał uciekać z kraju nie z powodu SB, ale pobicia po pijaku milicjantów. Że być może okładkowa, mityczna śmierć, to też efekt pijaństwa.
Łazarewicz nie wskazuje na nic palcem. Jego neutralność jest irytująca przez 99% książki, a może nawet do samego jej końca.
Dopiero wtedy się ją docenia. Bo tylko pokazanie całego, ogromnego obrazu bez niemal słowa komentarza pozwala wyciągnąć z niego wniosek.
Jeśli jesteście osobami urodzonymi po 89' roku i nie żyjecie sensacjami IPN, to będziecie się z tą książką męczyć jak ja.
Ja na końcu tej drogi znalazłem jakąś nagrodę, ale innym nie obiecuję. Odradzam, polecając.
Chciałem zrezygnować po 50 stronach. Potem po 150. Później chciałem dojść do 200 i ją rzucić w kat. Ale ją skończyłem.
Męczyłem się. Przestał mnie już całkiem obchodzić Pyjas. Jako mit, jako człowiek. Pełna obojętność i winiłem za to właśnie autora.
Nie mogłem uwierzyć, że ktoś, kto napisał niesamowite i łamiące serce "Żeby nie było śladów", teraz męczy mnie czymś takim.
Miało być 2/5, ale chyba dopiero po około 300 stronach zacząłem rozumieć, że autor mruga do nas. Że nie chodzi mu o wyjaśnienie śmierci Pyjasa i powiedzenie nam, co ona oznaczała.
Łazarewicz próbuje pokazać nam, co oznaczają te wszystkie śledztwa. Co mówią o nas, o historii, o micie.
"Staszek" jest dla jego reporterskiej wrażliwości ważny, ale rozdziały na jego temat zdają się grzecznościowe i tylko dopełniające tę książkę.
Historia agenta Ketmana i opisy kolejnych śledztw, to prawdziwi główni bohaterowie tej książki.
(No i tytaniczna praca autora, ale jeśli z niej nudna i słaba książka, to nie jest brana pod uwagę).
Wiele na tych 400 stronach jest ważnego i rzadko mówionego na apelach szkolnych. O źródłach demokracji w Polsce i że nie rodziła się w białych rękawiczkach, ale w przepitym pokoju akademików w Krakowie.
Że tak pewny swego Bronisław W. ostatecznie musiał uciekać z kraju nie z powodu SB, ale pobicia po pijaku milicjantów. Że być może okładkowa, mityczna śmierć, to też efekt pijaństwa.
Łazarewicz nie wskazuje na nic palcem. Jego neutralność jest irytująca przez 99% książki, a może nawet do samego jej końca.
Dopiero wtedy się ją docenia. Bo tylko pokazanie całego, ogromnego obrazu bez niemal słowa komentarza pozwala wyciągnąć z niego wniosek.
Jeśli jesteście osobami urodzonymi po 89' roku i nie żyjecie sensacjami IPN, to będziecie się z tą książką męczyć jak ja.
Ja na końcu tej drogi znalazłem jakąś nagrodę, ale innym nie obiecuję. Odradzam, polecając.
March 20, 2024
„Na Szewskiej” to reportaż bardzo rzetelny. Cezary Łazarewicz po ponad 40 latach od zagadkowej śmierci studenta polonistyki UJ wczytuje się w akta, rozmawia ze świadkami, specjalistami i bliskimi Pyjasa, aby spróbować odpowiedzieć na pytanie, co tak naprawdę stało się przy ulicy Szewskiej w 1977 roku. Autor nie szuka sensacji, sprawdza wszystkie możliwe tropy i hipotezy, opisuje przebieg wznawianego po wielokroć śledztwa, a wnioski do wyciągnięcia pozostawia czytelnikowi. Na uwagę zasługuje konstrukcja reportażu — opis przebiegu śledztwa przeplata się z przybliżaniem sylwetki tajemniczego Ketmana, osoby z najbliższego kręgu Pyjasa, która pod płaszczykiem przyjaźni donosiła na ich działalność do SB, oraz z losami samego Staszka, oczytanego, inteligentnego i trochę wycofanego chłopaka. To ostatnie sprawia, że cała sprawa wydaje się jeszcze bardziej przykra i bez sensu, w końcu jakiekolwiek byłyby okoliczności śmierci Stanisława Pyjasa, liczy się to, że życie straciła młoda, wrażliwa i zaangażowana społecznie osoba.
„Na szewskiej” nie jest wyłącznie próbą dociekania historycznej prawdy. To też opowieść o zdradzonej przyjaźni, złamanych życiorysach, o metodach działania służb w PRL-u, a przede wszystkim o tym, jak łatwo może narodzić się mit. Bardzo polecam, chociaż duży minus za błędy w redakcji/korekcie tekstu (zbędny patos w niektórych miejscach, cała masa literówek, błędy w datowaniu, np. jest mowa, że wyrok w danej sprawie zapadł w lipcu 2001 roku, po czym autor pisze, że przytacza czyjąś wypowiedź po ogłoszeniu sentencji, a źródło odsyła nas do materiału z roku 2000?? o co chodzi)
„Na szewskiej” nie jest wyłącznie próbą dociekania historycznej prawdy. To też opowieść o zdradzonej przyjaźni, złamanych życiorysach, o metodach działania służb w PRL-u, a przede wszystkim o tym, jak łatwo może narodzić się mit. Bardzo polecam, chociaż duży minus za błędy w redakcji/korekcie tekstu (zbędny patos w niektórych miejscach, cała masa literówek, błędy w datowaniu, np. jest mowa, że wyrok w danej sprawie zapadł w lipcu 2001 roku, po czym autor pisze, że przytacza czyjąś wypowiedź po ogłoszeniu sentencji, a źródło odsyła nas do materiału z roku 2000?? o co chodzi)
September 15, 2024
Cezary Łazarewicz jest dla mnie człowiekiem, który w przedziwny sposób potrafi wynajdować tematy, lub w takich wydawało by się zgłębionych znajdować drugie dno albo dalsze nawet nieskończone pokłady ciekawych materii. Dzięki Niemu dowiedziałem się wogóle kto to jest Janusz Waluś, a teraz w moje ręce trafia wreszcie historia, którą znam, a dzięki tak wnikliwej analizie mam szansę poznać i ocenić na nowo.
Ta książka jest pełna samej analizy, każdy drobny szczegół jest przez autora omawiany i jeśli się dało drobiazgowo sprawdzany. Dzięki temu w jednej pozycji dostajemy nie tylko obraz czasów, śledztwa czy drugiego dna, ale także w zasadzie pełny obraz Krakowa tamtych dni co dla mnie tutaj urodzonego i wychowanego ma szczególnie duże znaczenie, gdyż po prostu znam miejsca o których tutaj mowa.
Książka ta jest napisana wprost fenomenalnie zarówno jako reportaż, jak i jako książka śledcza po prostu jest majstersztykiem. Stopniowo budowane napięcie, pojedyczńczo odkrywane karty budują tutaj atmosferę kryminału i wcale nie ma się poczucia, że zapoznajesz się z autentyczną historią, która wydarzyła się prawie 50 lat temu tylko masz wrażenie, że czytasz powieść szpiegowską i to rozgrywającą się w moim mieście. Autor po raz kolejny udowadnia mi, że mało wiem, niewiele się znam, ale jednocześnie zapewnia solennie, że zrobi wszystko żebym poznał każdy aspekt i detal opowiadanej przez niego historii. Myślę że będę sięgał po każdą książkę, którą stworzy, bo z pewnością nie będzie to czas zmarnowany, a wręcz przeciwnie to właśnie tak napisane historie pozwalają nam lepiej rozumieć otaczający nas świat.
Ta książka jest pełna samej analizy, każdy drobny szczegół jest przez autora omawiany i jeśli się dało drobiazgowo sprawdzany. Dzięki temu w jednej pozycji dostajemy nie tylko obraz czasów, śledztwa czy drugiego dna, ale także w zasadzie pełny obraz Krakowa tamtych dni co dla mnie tutaj urodzonego i wychowanego ma szczególnie duże znaczenie, gdyż po prostu znam miejsca o których tutaj mowa.
Książka ta jest napisana wprost fenomenalnie zarówno jako reportaż, jak i jako książka śledcza po prostu jest majstersztykiem. Stopniowo budowane napięcie, pojedyczńczo odkrywane karty budują tutaj atmosferę kryminału i wcale nie ma się poczucia, że zapoznajesz się z autentyczną historią, która wydarzyła się prawie 50 lat temu tylko masz wrażenie, że czytasz powieść szpiegowską i to rozgrywającą się w moim mieście. Autor po raz kolejny udowadnia mi, że mało wiem, niewiele się znam, ale jednocześnie zapewnia solennie, że zrobi wszystko żebym poznał każdy aspekt i detal opowiadanej przez niego historii. Myślę że będę sięgał po każdą książkę, którą stworzy, bo z pewnością nie będzie to czas zmarnowany, a wręcz przeciwnie to właśnie tak napisane historie pozwalają nam lepiej rozumieć otaczający nas świat.
January 4, 2025
Przychodzi mi na myśl wiersz Adama Mickiewicza, “Reduta Ordona”, którego bohatera dotyczą dwie prawdy: prawda historyczna i prawda literacka. Tragiczność, niejednoznaczność, kontekst historyczny i polityczny śmierci Stanisława Pyjasa też można rozpatrywać w dwóch płaszczyznach: mitów i faktów. Niewątpliwie stał się ikoną ruchu opozycyjnego lat 70 tych, przyczynił się do integracji środowiska, stał się symbolem, wtedy, jak i w III RP. Mit ten wykluczał, wyklucza uznanie tezy o banalności, przypadkowości tej śmierci. To po której stronie ktoś się opowiada na przestrzeni ostatnich 40 stu lat jest wyznacznikiem do jego oceny moralnej i etycznej.
To jest również opowieść o przyjaźni, zdradzie, życiu studenckim, początkach opozycji, ale i o polityce historycznej III RP - woli politycznej moralnej lub jej braku do rozliczenia agentów SB w latach 90 tych, budowanie kapitału politycznego na tym wydarzeniu; kształtowanie opinii społecznej nie poprzez fakty, ale poprzez opinie, które miały swoje źródła w prywatnych sympatiach, animozjach, poglądach politycznych.
Książka Łazarkiewicza to świetny reportaż historyczny, który pokazuje kontekst historyczny, sprawdza i omawia każdy najdrobniejszy wątek; autor nie sądzi, ocenia, raczej jak pas transmisyjny przekazuje czytelnikowi to co napisane jest w aktach, dokumentach, przytacza wypowiedzi świadków, uczestników. Wszystko ze sobą konfrontuje, ocenę i wnioski pozostawiając czytelnikowi. Mimo tej wielowątkowości czyta się ją znakomicie, trudno się zagubić.
To jest również opowieść o przyjaźni, zdradzie, życiu studenckim, początkach opozycji, ale i o polityce historycznej III RP - woli politycznej moralnej lub jej braku do rozliczenia agentów SB w latach 90 tych, budowanie kapitału politycznego na tym wydarzeniu; kształtowanie opinii społecznej nie poprzez fakty, ale poprzez opinie, które miały swoje źródła w prywatnych sympatiach, animozjach, poglądach politycznych.
Książka Łazarkiewicza to świetny reportaż historyczny, który pokazuje kontekst historyczny, sprawdza i omawia każdy najdrobniejszy wątek; autor nie sądzi, ocenia, raczej jak pas transmisyjny przekazuje czytelnikowi to co napisane jest w aktach, dokumentach, przytacza wypowiedzi świadków, uczestników. Wszystko ze sobą konfrontuje, ocenę i wnioski pozostawiając czytelnikowi. Mimo tej wielowątkowości czyta się ją znakomicie, trudno się zagubić.
June 8, 2023
Doskonała reporterska praca pana Łazarewicza. Krok po kroku pokazująca, jak tworzy się legenda, która czy do końca taką powinna być. Ja po przeczytaniu reportażu troszkę bardziej rozumiem zachowanie BW I jego radykalizm, to dlaczego jest tak.zapalczywy i rozgoryczony. Wszak sam stał się Cezarem a jego Idy Marcowe trwały do 89 roku i prawda jest, ze jego Brutus również miał twarz najbliższego przyjaciela. Na Szewskiej to nie tylko opis śmierci lub zabójstwa młodego polonisty ale przede wszystkim opis środowiska w którym żył i jak ta śmierć zdominowała życie innych. Z pewnością należy tą pozycję przeczytać i przemyśleć.
Pan Łazarewicz pokazuje swoją dziennikarską klasę po raz kolejny - najpierw przy sprawie Przemyka, teraz Pyjasa... czekam na kolejne rozprawienie się z faktami i mitami PRL które trwają do dziś
Pan Łazarewicz pokazuje swoją dziennikarską klasę po raz kolejny - najpierw przy sprawie Przemyka, teraz Pyjasa... czekam na kolejne rozprawienie się z faktami i mitami PRL które trwają do dziś
This entire review has been hidden because of spoilers.
March 17, 2024
Cezary Łazarewicz podjął się naprawdę ciężkiego zadania. Nie dlatego, ze chciał rozwikłać zagadkę śmierci Stanisława Pyjasa, bo jedynie zgromadził zebrane dotychczas hipotezy, dowody i wyniki prowadzonych śledztw. W Polsce zwyczajnie nie można obalać pomników ze spiżu zbudowanych przez solidarnościowe środowiska, bo zaraz można stać się "UB-ekiem", "agentem" i "komuchem".
Autor "Na Szewskiej" co prawda wprost nie pisze, która z hipotez jest jego zdaniem prawdziwa, ale nietrudno wyciągnąć wniosek, że Stanisław Pyjas zmarł w wyniku nieszczęsnego wypadku. A mit jego męczeńskiej śmierci z rąk SB-eków podtrzymuje przede wszystkim Bronisław Wildstein, który tak po prawdzie właśnie na tym zbudował swoją karierę.
Publikacja jest więc niezwykle interesująca i świetnie napisana. Łazarewicz nie należy do mojego ideowego świata, ale świetnego pióra nigdy mu nie odmówię.
Autor "Na Szewskiej" co prawda wprost nie pisze, która z hipotez jest jego zdaniem prawdziwa, ale nietrudno wyciągnąć wniosek, że Stanisław Pyjas zmarł w wyniku nieszczęsnego wypadku. A mit jego męczeńskiej śmierci z rąk SB-eków podtrzymuje przede wszystkim Bronisław Wildstein, który tak po prawdzie właśnie na tym zbudował swoją karierę.
Publikacja jest więc niezwykle interesująca i świetnie napisana. Łazarewicz nie należy do mojego ideowego świata, ale świetnego pióra nigdy mu nie odmówię.
July 3, 2023
Bardzo blisko pięciu gwiazdek, bo pod względem przedstawienia zdarzeń, i literacko, rzecz naprawdę dobra. Łazarewicz docierał do tych osób związanych ze sprawą, które jeszcze żyły, i pytał. I drążył. I analizował. I nie zmyślał. Pod tym względem daleko w pobitym polu zostawia choćby Patryka "Wiem, co myślała tuż przed śmiercią Alicja Solska" Pleskota.
Cóż, kiedy jednak nie do końca udało się tu wszystko zrobić dobrze - za dużo jest choćby literówek, ale też skopane są sygnatury akt IPN, nazwy komórek organizacyjnych SB są regularnie zapisywane prawie poprawnie (wiadomo, takie prawie, to jak strzał w poprzeczkę - jednak nie gol). Troszkę szkoda, ale rzecz do łatwego poprawienia, gdyby się komuś chciało...
Cóż, kiedy jednak nie do końca udało się tu wszystko zrobić dobrze - za dużo jest choćby literówek, ale też skopane są sygnatury akt IPN, nazwy komórek organizacyjnych SB są regularnie zapisywane prawie poprawnie (wiadomo, takie prawie, to jak strzał w poprzeczkę - jednak nie gol). Troszkę szkoda, ale rzecz do łatwego poprawienia, gdyby się komuś chciało...
December 16, 2024
Bardzo dobry reportaż. Czyta się ekspresowo i z ciekawością. Nie mamy tu narzuconej jakiejkolwiek wersji wydarzeń, bo wszystkie są przedstawiane z wielu stron i do nas należy decyzja, po której się opowiemy. Mi osobiście nie daje spokoju ten chlebak (no bo co, spadł mu z ramienia przed upadkiem, że leży na tym drugim piętrze) i okulary (nie ma ich przy zwłokach, więc nie miał ich wtedy na sobie i zostawił w domu czy się rozpłynęły?). Nie tylko o śmierci Pyjasa mówi autor, ale też rewelacyjnie sportretował obraz tamtych paranoicznych czasów. Naprawdę warto przeczytać.
January 28, 2025
Bardzo wyczerpujący i zaskakująco wciągający reportaż.
"Na Szewskiej" to zdecydowanie wymagająca pod względem ilości wątków i bohaterów pozycja i potrzebowałam chwili, aby w pełni zaangażować się w tą książkę. Praca jaką włożył autor w zebranie i opracowanie całej tej ilości materiału jest godna podziwu. Bardzo podobało mi się również to, że "nie czuć" w tej pozycji autora. Po przeczytaniu całości możemy wysnuć własne wnioski, ale nie mamy pojęcia jaką na temat śmierci Stanisława Pyjasa opinie ma Pan Łazarewicz. W przypadku literatury faktu uważam to za ogromną zaletę.
"Na Szewskiej" to zdecydowanie wymagająca pod względem ilości wątków i bohaterów pozycja i potrzebowałam chwili, aby w pełni zaangażować się w tą książkę. Praca jaką włożył autor w zebranie i opracowanie całej tej ilości materiału jest godna podziwu. Bardzo podobało mi się również to, że "nie czuć" w tej pozycji autora. Po przeczytaniu całości możemy wysnuć własne wnioski, ale nie mamy pojęcia jaką na temat śmierci Stanisława Pyjasa opinie ma Pan Łazarewicz. W przypadku literatury faktu uważam to za ogromną zaletę.
September 2, 2023
Bardzo ciekawy reportaż na temat jednej z bardziej znanych ofiar (jak ukazuje książka - rzekomych) reżimu koministycznego. Napisany jest obiektywnie, daje więc czytelnikowi pole na własną opinię o sprawie.
Read
July 23, 2025jeśli chodzi o puentę, to Łazarewicz sam zabiega, żeby podnosić przeciw książce zarzuty, które się przeciw niej w istocie podnosi (https://tworczosc.com.pl/artykul/ceza... poza tym dobre, wątek Maleszki rozpisany wspaniale
June 5, 2023
Drobiazgowa i bezstronna analiza wydarzeń wokół zagadkowej śmierci Stanisława Pyjasa. Lektura równie dobra, co "Żeby nie było śladów".
June 27, 2023
4,5!
Bardzo, ale to bardzo szczegółowy reportaż, czyta się go dosłownie jak powieść kryminalną! Czuć ogrom pracy...
Bardzo, ale to bardzo szczegółowy reportaż, czyta się go dosłownie jak powieść kryminalną! Czuć ogrom pracy...
October 9, 2023
Ale mnie wciągnęła. Widać, że kosztowała sporo pracy. Tyle wątków tak skutecznie uporzadkowanych. Bardzo polecam.
Ciekawa jestem tylko co o niej sądzi Bronisław Wildstein...
Ciekawa jestem tylko co o niej sądzi Bronisław Wildstein...
January 29, 2024
Świetna lektura na temat sprawy, która jeszcze długo będzie rozpalać spory polityczne. Wielki szacunek dla autora za styl i sposób w jaki prowadzi czytelnika przez meandry tamtego świata.
8.5/10
8.5/10
July 3, 2024
Podziwiam autora za tak rzetelne opisanie sprawy. Przekopywanie się przez taką ilość materiału musiało być męczące.
Displaying 1 - 30 of 35 reviews