بازآفرینی واقعیت

by محمدعلی سپانلو

مجموعه 27 قصه از 27 نویسنده معاصر ایران

630 pages

First published January 1, 1992

About the author

Mohammad-Ali Sépânlou (November 20, 1940 – May 11, 2015) was an Iranian poet, author, and literary critic. Born in Tehran, Iran. He has been a founder member, a member of the executive board, and editor of the journal of the Writers' Association of Iran, in which capacity has opposed both the former regime of Shah Mohammad Reza Pahlavi and the Islamic Republic of Iran, speaking out against censorship

Reviews

[محمد شکری · Rating 3 out of 5]

مجموعه «بازآفرینی واقعیت»، نوعی لیست پیشنهادی برای آشنایی با گستره متنوع داستان کوتاه ایرانی است که با مرور انتقادی سپانلو بر هر داستان آغاز می‌شود. امتیاز دادن به چنین اثری کار پیچیده‌ای است. برای راحتی، من کتاب را از سه زاویه نگاه می‌کنم و به آن سه امتیاز می‌دهم


گزینش گردآورنده: دست‌چینی ناتمام / امتیاز: ۳ از ۵
هنگامی که سخن از گزینش گردآورنده می‌شود می‌توان آن را از دو زاویه به پرسش کشید: (۱)‌ چه افرادی را به عنوان نماینده داستان‌نویس ایرانی انتخاب کرده‌است؟ و (۲) چه داستان‌هایی را از این افراد انتخاب کرده‌است؟ پرسش دوم بیش از حد سلیقه‌ای می‌شود، دست‌کم برای منی که مخاطب حرفه‌ای داستان کوتاه نیستم. اما پاسخی که سپانلو به پرسش نخست من داده است چندان جالب نیست. چرا در مجموعه‌ای که از به‌آذین، منوچهر صفا (غ.داوود) و رحیم احمدی داستان دارد، از شهرنوش پارسی‌پور، امیرحسن چهل‌تن، غزاله علیزاده، گلی ترقی، علی‌اشرف درویشیان و حتی صمد بهرنگی خبری نیست؟
البته «بازآفرینی واقعیت» کتابی است که طی سال‌ها تکمیل و اصلاح شده‌است. اولین نسخه آن ظاهرا با ۱۱ داستان در سال ۴۹ و توسط انتشارات زمان چاپ شد و بعدها نسخه کامل‌تر توسط نگاه با ۲۷ داستان روانه بازار شد. پس از مدتی هم جلد دومی توسط افق (سال ۹۱ با ۲۹ داستان) و بعدتر دوباره نگاه (سال ۹۵ با ۳۱ داستان) و با نام «در جستجوی واقعیت» کار اول را تکمیل کرد. من جلد دوم را ندیدم ولی بهرحال نقد من به همین نسخه‌ای است که ظاهرا سال ۷۷ به چاپ رسیده و آن زمان اثری مستقل بوده‌است و نیز فرصت کافی را برای سپانلو فراهم کرده‌بود که نویسندگان معتبری که نام بردم را از قلم نیندازد


پیشگفتار مروری-انتقادی سپانلو بر هر داستان: یک اسپویلر تمام عیار / امتیاز: ۲ از ۵
سپانلو داستان پیش رو را در دو جمله کاملا لو می‌دهد! بدترین اتفاق برای داستان کوتاه و نوعی شکنجه برای من که نسخه صوتی کتاب را گوش می‌دادم و نمی‌توانستم از این سازمان‌دهی مسخره فرار کنم! مرور سپانلو گاه کلی و فرّار است و گاه واقعا حرفی برای گفتن دارد و نگاهی می‌دهد. برای همین توصیه اکید می‌کنم اگر هم قصد خواندن آنها را دارید بعد خواندن داستان آن را بخوانید. کاش خود سپانلو اهمیت غیرمنتظره بودن داستان را می‌فهمید و این مرورهای یکسره فاش‌کننده را بعد از داستان‌ها می‌آورد


خود داستان‌ها: گهی ناز و نوش و گهی درد و رنج / امتیاز:‌ ۳ یا ۴ از ۵
بعضی از داستان‌ها واقعا در اوج بود: داستان‌های ساعدی، میرصادقی و گلشیری همگی عالی بودند، اما بدون هیچ شکی بهترین داستان این مجموعه «هجرت سلیمان» دولت‌آبادی بود. داستانی بسیار تکان‌دهنده که خوانش‌های فمینیستی و پسااستعماری بسیار جالبی می‌توان از آن به دست داد
بعضی داستان‌ها خوب بود ولی جزو آثار معمولی نویسنده آنها بود: هدایت، چوبک، دانشور، کاظمیه، تنکابنی، محمود و امیرشاهی
و بعضی از داستان‌ها از حد نویسنده خود پایین‌تر بود یا اصلا معلوم نبود چرا در این مجموعه قرار دارند:‌به‌آذین، صادقی و مدرسی
در مجموع کشکولی بود که به خواندنش می‌ارزد، هرچند اگر فرصت یا حوصله همه آن را ندارید حتما داستانهای دسته اول را به اضافه داستان هدایت، کاظمیه و تنکابنی را بخوانید

فهرست داستان‌های نسخه‌ای که من شنیدم از این قرار بود: ر
زنی که مردش را گم کرد / صادق هدایت
گیله مرد / بزرگ علوی
کفترباز / صادق چوبک
یک روز / به‌آذین
مارافسای / رحیم احمدی
صورت‌خانه / سیمین دانشور
جشن فرخنده / جلال آل‌احمد
مد و مه (منتخب دو بخش) / ابراهیم گلستان
سراسر حادثه / بهرام صادقی
شب بارانی / تقی مدرسی
خاکسترنشین‌ها / غلامحسین صادقی
برف‌ها، سگ‌ها، کلاغ‌ها / جمال میرصادقی
پوکر روباز / غ.داوود
جشن عروسی / اسلام کاظمیه
ماشین مبارزه با بی‌سوادی / فریدون تنکابنی
نام، شهرت، شماره شناسنامه / مهشید امیرشاهی
باد، باد مهرگان / نادر ابراهیمی
مردی با کروات سرخ / هوشنگ گلشیری
در شهر کوچک ما / احمد محمود
روز بد، عاشورا در پاییز / ناصر تقوایی
هجرت سلیمان / محمود دولت‌آبادی
گرگ / امین فقیری
نوعی حالت چهارم / جواد مجابی

[Saeed Darjazini · Rating 4 out of 5]

کتاب خوبی بود و انتخاب داستان‌ها رو دوست داشتم ؛ یه سری ها خیلی درجه یک بودن و یه سری از داستانها هم به اون کیفیت نبودن . من رو با چند تا نویسنده ایرانی آشنا کرد که شناختی ازشون نداشتم و این رو خیلی دوست داشتم.
در مورد توضیحات سپانلو هم توقعم بالاتر بود و فکر می کردم توضیحات بهتری داره که اینطوری نبود و اینکه داستان رو توضیح میداد خیلی فاجعه بود ؛ عملا قبل از خواندن داستان، اون رو لو میداد .
در کل کتاب جالبی بود برام و یه مروری بود بر داستان نویسی اجتماعی ایران .

[Ali · Rating 3 out of 5]

مجموعه بیست و هفت قصه از بیست و هفت نویسنده معاصر ایران، به انتخاب محمدعلی سپانلو، به همان ترتیبی که همه جا خوانده ایم؛ از هدایت، علوی، چوبک، به آذین، دانشور، گلستان، آل احمد... تا اسماعیل فصیح، امیر حسین روحی، ناصر تقوایی و ...بجز مقدمه ی کوتاه ابتدای کتاب، سپانلو بر هر قصه یادداشتی هم نوشته که تا اندازه ای نظرات او را نسبت به نویسنده و آثارش در بر می گیرد

[محمدحسین · Rating 5 out of 5]

این کتاب عالیست. نسخه‌ی قبل از انقلاب آن فوق عالیست.