What do you think?
Rate this book
Strange Tales from Make-Do Studio
Strange Tales from Make-Do Studio is a famous collection of about 500 short stories by Pu Songling (1640 - 1715), a writer of the Qing Dynasty. Fifty-one stories are selected for this English edition. These stories cover a wide range of subjects, such as werefoxes and fish spirits and ghosts and monsters that are personified. Like human beings, they have feelings of good and evil, beauty and ugliness, love and hatred as well as happiness and discontent. These mystical stories reflect the social life of the time in which they were written. Living under a feudal monarchy, the writer had to criticize the unfairness of the feudal system and express his indignation by writing of fox spirits and monsters. Although most of these stories are progressive and written with a critical slant, some of them still have ideas of feudal superstition and fatalism. The stories in Strange Tales from Make-Do Studio are written in simple and straightforward language, but they are highly structured with complicated plots that often employ the technique of combining illusion with reality. Some of these stories are based on popular folk legends and thus have a plain, folksy style. The ideological and artistic achievements of Strange Tales from Make-Do Studio have greatly influenced later novels and operas.
468 pages, Paperback
First published January 1, 1766
5 people are currently reading
27 people want to read
About the author
Pu Songling
432 books90 followersPu Songling (simplified Chinese: 蒲松龄; traditional Chinese: 蒲松齡; pinyin: Pú Sōnglíng; Wade–Giles: P'u Sung-ling, June 5, 1640—February 25, 1715) was a Qing Dynasty Chinese writer, best known as the author of Strange Stories from a Chinese Studio.
Pu was born into a poor landlord-merchant family from Zichuan (淄川, now Zibo, Shandong). At the age of nineteen, he received the gongsheng degree in the civil service examination, but it was not until he was seventy-one that he received the xiucai degree.
He spent most of his life working as a private tutor, and collecting the stories that were later published in Strange Stories from a Chinese Studio. Some critics attribute the Vernacular Chinese novel Xingshi Yinyuan Zhuan to him.
Pu was born into a poor landlord-merchant family from Zichuan (淄川, now Zibo, Shandong). At the age of nineteen, he received the gongsheng degree in the civil service examination, but it was not until he was seventy-one that he received the xiucai degree.
He spent most of his life working as a private tutor, and collecting the stories that were later published in Strange Stories from a Chinese Studio. Some critics attribute the Vernacular Chinese novel Xingshi Yinyuan Zhuan to him.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 4 of 4 reviews
January 18, 2016
This year I wanted to read more Chinese classical literature. Started with Pu Songling's collection of stories. This is a collection of fairytales / ghost stories for grownups. Many stories involve the main character, who is a scholar, who falls in love with a beautiful woman, but who turns out to be a ghost or a fox fairy or flower fairy. In many stories, the beautiful woman loves our scholar back, they get married and have children and live happily everafter :) It is the kind of ghost story that I have never read before. Very interesting and fascinating!
December 6, 2011
Translated by Denis C. and Victor H. Mair. This long collection of 51 tales from the 500s that Pu Songling accumulated all center around the supernatural: ghosts, werefoxes, and portentous dreams. Like Aesop's fables do with animals, these tales use the spirit world to demonstrate morals about the human world. Belligerent people (the Manchus) and corrupt officials are almost always Pu Songling's targets, although the tales also praise the qualities that make good marriages. Most of the morals stress the Chinese values of filial piety, learning, restraint, and forthrightness, although one or two, oddly, chastise the characters for loving books too much and not enjoying life enough. Despite the traditionally moral stance, the tales inevitably have very strong women characters (albeit supernatural ones), indicating Pu Songling's interest in breaking away from the restrictive feudal culture of his times. More than informative, though, the tales are fun to read, shocking sometimes in their graphic depiction of hell, lust, etc. Strange tales indeed.
June 18, 2025
Perfect for when you want to sit down and indulge in some supernatural shenanigans, but you don't want to undertake a large commitment to something long and convoluted. This collection of stories is jampacked with stories that are short, dynamic, and all sorts of fantastical and interesting.
September 24, 2014
Glavni likovi ove zbirke pripovedaka najčešće su ljudi-zveri (lisice, vukovi i dr.), duhovi, bogovi, besmrtnici i demoni, ali je Pu pisao i o svakodnevnom, stvarnom životu običnih ljudi: učenjaka, sudskih zvaničnika, daoističkih sveštenika, trgovaca, siromaha itd. Granica između stvarnog i fantastičnog često je bivala zamagljena. Koristio je natprirodno i neobjašnjivo da ilustruje svoje ideje o tadašnjem stanju društva i vlade. Kritikovao je korupciju i nepravdu, i saosećao sa patnjama siromašnih. Moralna svrha u njegovim pripovetkama često je bivala obrnuta između ljudi i navodno degenerativnih duhova, što nekim pričama daje satiričnu crtu. Duhovi su često bili opisani kao smeli i pouzdani, dok su, sa druge strane, ljudi često bili slabi, neodlučni i lako izmanipulisani, što odražava razočaranje autora sopstvenim društvom.
Međutim, iako se Pu Songling ne bavi konkretno položajem žena u konfucijanskom društvu, on se kroz njegove priče jasno može prozreti. Ljubav i brak su samo neke od mnogobrojnih tema njeovih priča, koje istoričarima predstavljaju primarni izvor informacija o neokonfucijanskoj hijerarhiji polova u dinastiji Qing. Po konfucijanskoj ideologiji, porodica je bila uporište morala i osnovna jedinica društva, tako da je potčinjavanje žena muževima imalo jasnu političku svrhu kao važna osnova na kojoj je izgrađen širi konfucijanski poredak.
Studije o „Čudesnim pričama iz kabineta Liaozhai“ često su fokusirane na natprirodne junakinje (žene-lisice, duhove, nimfe, vile i dr.) koje igraju važnu ulogu u mnogim Pu Songling-ovim pripovetkama. Učenjaci su gotovo jednoglasni po svojoj proceni: Pu je stvorio jedinstvenu sliku žene koja dela u potpunoj suprotnosti sa konvencionalnom slikom smrtnih žena. Heroine su često opisane kao „smele“, „prkosne“, „otuđene od društva“ ili „ravnodušne prema tradicionalnom moralu“.
Pu Songling-ove junakinje natprirodnog porekla javljaju se prvo kao sukube, demoni koji zavode muškarce i navode ih na seksualni čin (npr. u „Islikanoj koži“), a zatim kao saosećajne ličnosti koje osećaju krivicu kada ugroze život ili ugled svog muža. Takve su žena-lisica Yingning i banši Nie Xiaoqian, koje teže da se trajno nastane u ljudskom svetu i dobiju svoj identitet. Yingning je naizgled vesela i lakoverna devojka koja ne uspeva da se uzdrži od neprekidnog smeha. Međutim, objašnjenje njenog ponašanja koje nam autor daje na kraju priče delimično otkriva da je ona smehom prikrivala tugu i želju da propisno sahrani svoju majku. Ona je želela i da postane deo sveta ljudi, ali, budući da je je bila ćerka lisice i da ju je odgajio duh, to nije bio jednostavan zadatak. Odatle možemo pretpostaviti da je svaki njen pokret bio proračunat i da ona zapravo nije bila tako naivna kao što se na početku priče čini. Što se tiče Nie Xiaoqian, ona biva primorana da radi za snažnijeg demona: da bude zavodnica i nevoljni saučesnik u mnogobrojim ubistvima. Zbog toga što poseduje mnogobrojne vrline i suštinski ljudske vrednosti, ona svesno teži da se oslobodi svog prokletstva i pomogne čoveku u čiju se časnost i sama uverila.
Osim ovakvih priča, postoje i one u kojem je žena pripada domenu natprirodnog, a muškarac je taj koji mu ne pripada. Žene u ovim pričama su različitog karaktera i žive na različitim mestima. U nekim pričama, protagonista se nakon određenog vremena sam vraća, kao što je slučaj u priči „Mural“ (壁画Bìhuà), dok ga u drugim slučajevima junakinja prati i trajno ili privremeno se nastanjuje u ljudskom svetu, što vidimo u priči „Duh devojke Wanxia“ (晚霞Wǎnxiá).
Obične žene možda nisu toliko upečatljive kao natprirodne junakinje, ali su takođe zastupljene u Pu Songling-ovim pripovetkama. Žene, konkubine, majke i udovice igraju veliku ulogu u „Čudesnim pričama iz kabineta Liaozhai“. Status udovice u društvu dinastije Qing dobar je primer za to kako su žene, pod određenim okolnostima, bile u mogućnosti da imaju moć unutar sveobuhvatnog patrijarhalnog okvira. Potencijal udovice da postane glava domaćinstva opisan je Pu Songling-ovoj priči „Nežna vrba“. Ova priča je dobila naziv po imenu marljive udovice koja postaje glava kuće nakon muževljeve smrti. Ona naporno radi i na kraju biva nagrađena tako što njeni svojevoljni sinovi postaju trgovac i učenjak.
Međutim, nisu sve udovice bile u mogućnosti da uživaju u nezavisnosti koju je Xiliu imala u ovoj priči. Na primer, ako je čestitost udovice bila narušena preljubom, ponovnim brakom ili silovanjem, onda su joj bila oduzimana prava na njenu decu, muževljevu imovinu i odluku da ne stupa u novi brak. Ova distinkcija između „čestite“ i „poročne“ udovice može se videti i u Pu Songling-ovim pričama. Dok je čestita udovica poput Xiliu bila nagrađena i pohvaljena za svoje vrline i naporan rad, poročna žena poput one u priči „Neverna udovica“ , koja rasipa novac pokojnog muža, ponovo se udaje i napušta decu, biva kažnjena smrću kada dođe duh njenog muža da je progoni.
Iako Pu-ove priče uglavnom podržavaju konfucijanski odnos polova, ove priče mogu sadržati i nejasne poruke i izražavati razumevanje za žene koje su žrtve patrijarhata, odakle se vidi da je bio svestan nevolja mnogih žena. U priči „Vrla snaja“ dati su detalji jada kakve žene mogu iskusiti samo u patrijarhalnoj porodici. Shanhu, glavna junakinja, poslušno služi svoju svekrvu, a muž je prvo okrivljuje i tuče zbog majčinog nezadovoljstva, a potom traži razvod. Čak i nakon njenog pokušaja samoubistva, on ostaje ravnodušan. Slikoviti opis samoubistva (Shanhu preseca svoj grkljan i plače krvave suze) kao i pasivnost s kojom prihvata zlostavljanje i način na koji brani svoju čestitost odbijajući da se preuda izazivaju čitaočevo sažaljenje. Ipak Pu Songling ne konstruiše njen lik samo kao žrtvu, već i kao model ženske vrline. Kao kontrast Shanhu, data je druga snaja koja uspešno manipuliše svojim mužem i rasipa porodično bogatstvo. Pu završava priču tako što Shanhu biva nagrađena za svoje vrline kroz intervenciju predaka. Njen preminuli svekar se vraća ih mrtvih i otkriva joj gde je zakopano blago koje će omogućiti porodici da povrati svoje proćerdano bogatsvo. Međutim, samo Shanhu, koja je jedina moralna osoba u svojoj porodici, uspeva da ga iskopa. Na ovaj način se pozdravlja nesebičnost koju ona pokazuje, čime se podržava doktrina sancong (三从sāncóng) ili „tri poslušnosti“. Ova doktrina često je smatrana konačnim pogledom na poziciju žena u konfucijanizmu. Sancong je ideološka i filozofska osnova za potčinjenost žena u kineskim rodbinskim odnosima. Žena po teoriji sancong nema svoja prava, već su čak i njeno postojanje i identitet definisani njenim muškim srodnicima. Ipak, dok ženama može biti uskraćena vlast na zvaničnom nivou konfucijanskog diskursa, žene u stvarnosti mogu uživati određeni stepen „neformalne moći“ i da, u određenim slučajevima, i same mogu da manipulišu konfucijanskim idealima ženstvenosti, ili bar da ih donekle ublaže.
Priča „Vrla snaja“ pokazuje u kakvom su odnosu svojina i ženska potčinjenost. Kinezi smatraju imovinu vlasništvom cele porodice, a ne pojedinca. Da bi se imovina zadržala u porodici, potreba za kontrolisanjem ženske seksualnosti bila je sve veća. Čestita žena kao što je Shanhu nikad se ne bi preudala, i savesno bi podigla muške naslednike kako bi se održala linija predaka, a imovina ostala u porodici.
Pu Songling-ove priče o ženskoj seksualnosti sugerišu da je svesrdno podržavao neokonfucijanski koncept ženske seksualnosti. Ženama je pod konfucijanizmom bila uskaćena njihova seksualnost zato što je disciplina svakodnevnog života bila nespojiva sa njihovom željom. Ženska seksualnost je prikazana na mitski ili nadrealan način, a ponekad vlada i tendencija da se prikazuje kao monstruozna. Dok su seksualno asertivne žene u njegovim pričama često natprirodna bića, lisice ili prerušeni demoni, ljudske žene uglavnom ne igraju nikakvu aktivnu ulogu u zavođenju ili seksualnosti. Samim tim što tretira žensku seksualnost kao element nadrealizma, Pu prihvata da je to zabranjena tema o kojoj se ne može govoriti na realističan način, tako da on nenamerno doprinosi njenom statusu tabua. Ovo se najbolje može predstaviti kroz primer „Islikane kože“. U ovoj priči, čudovišni demon se uz pomoć obojene ljudske kože prerušava u prelepu devojku i uspeva da osvoji čoveka po imenu Wang. Tako što više puta ima odnose sa njim, ona usisava svu yang energiju iz njega, usled čega on na kraju i umire. Čudovišta i demoni su prevashodno yin i mogu postojati u svetu samo ako crpe yang energiju smrtnika. Ideja da je seksualni odnos sa ženom štetan, izuzetno je mizoginična, bez obzira na širi kontekst. S druge strane, Wang-ova supruga, obična žena, u ovoj priči je prikazana kao model vrline. Ona dobrovoljno trpi javna poniženja kako bi vratila svog muža u život. U ovoj priči, kao i u mnogim drugim, Pu deli žene na dva stereotipa:
1. smerne žene koje su uzori vrline i konfucijanskih vrednosti;
2. femmes fatales, tzv. „fatalne žene” koje su tu da upozore na odstupanje od konfucijanskog rodnog poretka.
Prikazivanje žena kroz stereotipe može se jednim delom pripisati činjenici da su autor i većina protagonista muškarci. Kroz pogled muškarca, žene često mogu biti ili idealizovane, ili svedene na njihovu seksualnost. U svojim pričama, Pu Songling ima tendenciju da definiše žene kroz njihov odnos prema muškarcima, uskraćujući im pravo na sopstveni identitet. U gotovo svim pričama, prva rečenica predstavlja muškog lika, najčešće protagonistu. Ženski likovi se uglavnom uvode kasnije u priču kao rodbina nekog od muških likova. Za razliku od muških likova, ženski likovi se retko uvode bez autorovog objašnjenja sa kim su u rodu. Čini se da u Pu-ovom svetu žene ne postoje same za sebe, već samo kroz odnose koje grade sa muškarcima.
Pu dalje osporava žensku subjektivnost definisanjem njihovih postupaka kroz pogled jednog muškarca. Način na koji tretira samoubistvo udovice jedan je od primera. U priči „Dragocena“, Abao pokušava da se obesi nakon smrti svog muža. Ovo izaziva saosećanje sudije podzemnog sveta i on vraća njenog muža u život. Mnogi razlozi samoubistva udovice svedeni su samo na jedan: čežnja udovice za mrtvim mužem. Ovaj vrlo androcentrični koncept sklanja u stranu sve druge patnje kroz koje je udovica prošla pod pritiskom konfucijanskog patrijarhalnog sistema i razloge zbog kojih bi njeno samoubistvo bilo kompleksnije nego što to Pu Songling sugeriše.
U ranoj istoriografiji, samoubistva udovica takođe su bila posmatrana na ovaj način. Džonatan Spens (eng. Jonathan Spence) jedan je od onih koji tvrde da je samoubistvo nakon muževljeve smrti uglavnom bilo prihvaćeno kao moralan čin i pretpostavlja da je to bio glavni uzrok rasprostranjenosti samoubistava udovica. (Spence, 1978:100-101) Međutim, on tako svodi žene na ništa više od lakovernih osoba koje se bez pitanja povinuju mizoginičnim i patrijarhalnim stavovima svog društva. Najnovija istoriografija, međutim, malo šire gleda na fenomen samoubistava udovica. Udovicama su u dinastiji Qing po zakonu bila odobrena imovinska prava. Pošto su ova prava mogla biti oduzeta ukoliko bi udovica izgubila svoju čestitost, bilo je u interesu porodice njenog pokojnog muža da natera ženu da se preuda. (Ng, 1994:74) Ženama je u ovakvoj situaciji pretila trostruka opasnost: gubitak dece, muž koji bi bio na inferiornom položaju u odnosu na njen i poniženje u slučaju da ne uspe da ostane čestita. Sve to je moglo uticati na njihovu želju za oduzimanjem sopstvenog života.
Vezivanje stopala, kao i samoubistvo udovice, bilo je smatrano simbolom ženskog potčinjavanja. Pu Songling-ove priče često provlače motiv malih stopala i cipela kao seksualno privlačnih muškarcima (npr. u priči „Ruž“ napasnik otima izvezenu papučicu glavne junakinje). Pu-ove priče ne nude nikakav uvid u stavove žena prema vezivanju stopala i osećaju bola koji se pripisuje ovoj praksi. Da bismo shvatili zašto je trajala čitav milenijum, Doroti Ko (eng. Dorothy Ko) tvrdi da je važno da razumemo kako su same žene posmatrale ovu praksu. Vezivanje stopala bilo je mizoginična praksa koja je pokušala da objektifikuje žene, kao i da dovede do izolacije žena i fizičke segregacije polova, kakva je česta među mnogim muslimanskim zajednicama (npr. purdah). Iako ne treba da bude odobravano, vezivanje stopala je pružalo nešto ženama: to je bio simbol njihove otmenosti i izdvajanja kao pojedinaca, jedan od retkih izvora ponosa. Iako Ko analizira vezivanje stopala kao izbor žena, ipak je važno da ne previdimo pritisak patrijarhalnog društva na žene da nastave da vezuju stopala.
Zbog toga što Pu Songling posmatra žene pogledom jednog muškarca, „Čudesne priče iz kabineta Liaozhai“ mogu pružiti samo ograničen pogled na živote žena tokom dinastije Qing. Patrijarhalna crta koja se provlači kroz njegovo delo daje nam veći uvid u psihologiju autora nego u same priče. Iako se Pu u nekim aspektima saosećao sa ženama čiji je položaj bio potčinjen, on je uglavnom podržavao neokonfucijanski rodni poredak, naročito što se tiče ženske seksualnosti i čednosti udovica.
Iako se potčinjenost žena u poznoj imperijalističkoj Kini uglavnom smatra sveprisutnom, feministička istoriografija ima tendencije da odstupa od stereotipa žrtve. Ovaj stereotip oduzima moć ženama zato što ih posmatra kao pasivne i naivne. Iako je važno razumeti kako su ove žene videle svoj položaj u društvu, ni u kom slučaju ne smemo zaboraviti ili nipodaštavati zlostavljanje i potčinjavanje koje su Kineskinje iz doba dinastije Qing trpele pod uticajem konfucijanističkih ideala i rigidnih pravila.
Međutim, iako se Pu Songling ne bavi konkretno položajem žena u konfucijanskom društvu, on se kroz njegove priče jasno može prozreti. Ljubav i brak su samo neke od mnogobrojnih tema njeovih priča, koje istoričarima predstavljaju primarni izvor informacija o neokonfucijanskoj hijerarhiji polova u dinastiji Qing. Po konfucijanskoj ideologiji, porodica je bila uporište morala i osnovna jedinica društva, tako da je potčinjavanje žena muževima imalo jasnu političku svrhu kao važna osnova na kojoj je izgrađen širi konfucijanski poredak.
Studije o „Čudesnim pričama iz kabineta Liaozhai“ često su fokusirane na natprirodne junakinje (žene-lisice, duhove, nimfe, vile i dr.) koje igraju važnu ulogu u mnogim Pu Songling-ovim pripovetkama. Učenjaci su gotovo jednoglasni po svojoj proceni: Pu je stvorio jedinstvenu sliku žene koja dela u potpunoj suprotnosti sa konvencionalnom slikom smrtnih žena. Heroine su često opisane kao „smele“, „prkosne“, „otuđene od društva“ ili „ravnodušne prema tradicionalnom moralu“.
Pu Songling-ove junakinje natprirodnog porekla javljaju se prvo kao sukube, demoni koji zavode muškarce i navode ih na seksualni čin (npr. u „Islikanoj koži“), a zatim kao saosećajne ličnosti koje osećaju krivicu kada ugroze život ili ugled svog muža. Takve su žena-lisica Yingning i banši Nie Xiaoqian, koje teže da se trajno nastane u ljudskom svetu i dobiju svoj identitet. Yingning je naizgled vesela i lakoverna devojka koja ne uspeva da se uzdrži od neprekidnog smeha. Međutim, objašnjenje njenog ponašanja koje nam autor daje na kraju priče delimično otkriva da je ona smehom prikrivala tugu i želju da propisno sahrani svoju majku. Ona je želela i da postane deo sveta ljudi, ali, budući da je je bila ćerka lisice i da ju je odgajio duh, to nije bio jednostavan zadatak. Odatle možemo pretpostaviti da je svaki njen pokret bio proračunat i da ona zapravo nije bila tako naivna kao što se na početku priče čini. Što se tiče Nie Xiaoqian, ona biva primorana da radi za snažnijeg demona: da bude zavodnica i nevoljni saučesnik u mnogobrojim ubistvima. Zbog toga što poseduje mnogobrojne vrline i suštinski ljudske vrednosti, ona svesno teži da se oslobodi svog prokletstva i pomogne čoveku u čiju se časnost i sama uverila.
Osim ovakvih priča, postoje i one u kojem je žena pripada domenu natprirodnog, a muškarac je taj koji mu ne pripada. Žene u ovim pričama su različitog karaktera i žive na različitim mestima. U nekim pričama, protagonista se nakon određenog vremena sam vraća, kao što je slučaj u priči „Mural“ (壁画Bìhuà), dok ga u drugim slučajevima junakinja prati i trajno ili privremeno se nastanjuje u ljudskom svetu, što vidimo u priči „Duh devojke Wanxia“ (晚霞Wǎnxiá).
Obične žene možda nisu toliko upečatljive kao natprirodne junakinje, ali su takođe zastupljene u Pu Songling-ovim pripovetkama. Žene, konkubine, majke i udovice igraju veliku ulogu u „Čudesnim pričama iz kabineta Liaozhai“. Status udovice u društvu dinastije Qing dobar je primer za to kako su žene, pod određenim okolnostima, bile u mogućnosti da imaju moć unutar sveobuhvatnog patrijarhalnog okvira. Potencijal udovice da postane glava domaćinstva opisan je Pu Songling-ovoj priči „Nežna vrba“. Ova priča je dobila naziv po imenu marljive udovice koja postaje glava kuće nakon muževljeve smrti. Ona naporno radi i na kraju biva nagrađena tako što njeni svojevoljni sinovi postaju trgovac i učenjak.
Međutim, nisu sve udovice bile u mogućnosti da uživaju u nezavisnosti koju je Xiliu imala u ovoj priči. Na primer, ako je čestitost udovice bila narušena preljubom, ponovnim brakom ili silovanjem, onda su joj bila oduzimana prava na njenu decu, muževljevu imovinu i odluku da ne stupa u novi brak. Ova distinkcija između „čestite“ i „poročne“ udovice može se videti i u Pu Songling-ovim pričama. Dok je čestita udovica poput Xiliu bila nagrađena i pohvaljena za svoje vrline i naporan rad, poročna žena poput one u priči „Neverna udovica“ , koja rasipa novac pokojnog muža, ponovo se udaje i napušta decu, biva kažnjena smrću kada dođe duh njenog muža da je progoni.
Iako Pu-ove priče uglavnom podržavaju konfucijanski odnos polova, ove priče mogu sadržati i nejasne poruke i izražavati razumevanje za žene koje su žrtve patrijarhata, odakle se vidi da je bio svestan nevolja mnogih žena. U priči „Vrla snaja“ dati su detalji jada kakve žene mogu iskusiti samo u patrijarhalnoj porodici. Shanhu, glavna junakinja, poslušno služi svoju svekrvu, a muž je prvo okrivljuje i tuče zbog majčinog nezadovoljstva, a potom traži razvod. Čak i nakon njenog pokušaja samoubistva, on ostaje ravnodušan. Slikoviti opis samoubistva (Shanhu preseca svoj grkljan i plače krvave suze) kao i pasivnost s kojom prihvata zlostavljanje i način na koji brani svoju čestitost odbijajući da se preuda izazivaju čitaočevo sažaljenje. Ipak Pu Songling ne konstruiše njen lik samo kao žrtvu, već i kao model ženske vrline. Kao kontrast Shanhu, data je druga snaja koja uspešno manipuliše svojim mužem i rasipa porodično bogatstvo. Pu završava priču tako što Shanhu biva nagrađena za svoje vrline kroz intervenciju predaka. Njen preminuli svekar se vraća ih mrtvih i otkriva joj gde je zakopano blago koje će omogućiti porodici da povrati svoje proćerdano bogatsvo. Međutim, samo Shanhu, koja je jedina moralna osoba u svojoj porodici, uspeva da ga iskopa. Na ovaj način se pozdravlja nesebičnost koju ona pokazuje, čime se podržava doktrina sancong (三从sāncóng) ili „tri poslušnosti“. Ova doktrina često je smatrana konačnim pogledom na poziciju žena u konfucijanizmu. Sancong je ideološka i filozofska osnova za potčinjenost žena u kineskim rodbinskim odnosima. Žena po teoriji sancong nema svoja prava, već su čak i njeno postojanje i identitet definisani njenim muškim srodnicima. Ipak, dok ženama može biti uskraćena vlast na zvaničnom nivou konfucijanskog diskursa, žene u stvarnosti mogu uživati određeni stepen „neformalne moći“ i da, u određenim slučajevima, i same mogu da manipulišu konfucijanskim idealima ženstvenosti, ili bar da ih donekle ublaže.
Priča „Vrla snaja“ pokazuje u kakvom su odnosu svojina i ženska potčinjenost. Kinezi smatraju imovinu vlasništvom cele porodice, a ne pojedinca. Da bi se imovina zadržala u porodici, potreba za kontrolisanjem ženske seksualnosti bila je sve veća. Čestita žena kao što je Shanhu nikad se ne bi preudala, i savesno bi podigla muške naslednike kako bi se održala linija predaka, a imovina ostala u porodici.
Pu Songling-ove priče o ženskoj seksualnosti sugerišu da je svesrdno podržavao neokonfucijanski koncept ženske seksualnosti. Ženama je pod konfucijanizmom bila uskaćena njihova seksualnost zato što je disciplina svakodnevnog života bila nespojiva sa njihovom željom. Ženska seksualnost je prikazana na mitski ili nadrealan način, a ponekad vlada i tendencija da se prikazuje kao monstruozna. Dok su seksualno asertivne žene u njegovim pričama često natprirodna bića, lisice ili prerušeni demoni, ljudske žene uglavnom ne igraju nikakvu aktivnu ulogu u zavođenju ili seksualnosti. Samim tim što tretira žensku seksualnost kao element nadrealizma, Pu prihvata da je to zabranjena tema o kojoj se ne može govoriti na realističan način, tako da on nenamerno doprinosi njenom statusu tabua. Ovo se najbolje može predstaviti kroz primer „Islikane kože“. U ovoj priči, čudovišni demon se uz pomoć obojene ljudske kože prerušava u prelepu devojku i uspeva da osvoji čoveka po imenu Wang. Tako što više puta ima odnose sa njim, ona usisava svu yang energiju iz njega, usled čega on na kraju i umire. Čudovišta i demoni su prevashodno yin i mogu postojati u svetu samo ako crpe yang energiju smrtnika. Ideja da je seksualni odnos sa ženom štetan, izuzetno je mizoginična, bez obzira na širi kontekst. S druge strane, Wang-ova supruga, obična žena, u ovoj priči je prikazana kao model vrline. Ona dobrovoljno trpi javna poniženja kako bi vratila svog muža u život. U ovoj priči, kao i u mnogim drugim, Pu deli žene na dva stereotipa:
1. smerne žene koje su uzori vrline i konfucijanskih vrednosti;
2. femmes fatales, tzv. „fatalne žene” koje su tu da upozore na odstupanje od konfucijanskog rodnog poretka.
Prikazivanje žena kroz stereotipe može se jednim delom pripisati činjenici da su autor i većina protagonista muškarci. Kroz pogled muškarca, žene često mogu biti ili idealizovane, ili svedene na njihovu seksualnost. U svojim pričama, Pu Songling ima tendenciju da definiše žene kroz njihov odnos prema muškarcima, uskraćujući im pravo na sopstveni identitet. U gotovo svim pričama, prva rečenica predstavlja muškog lika, najčešće protagonistu. Ženski likovi se uglavnom uvode kasnije u priču kao rodbina nekog od muških likova. Za razliku od muških likova, ženski likovi se retko uvode bez autorovog objašnjenja sa kim su u rodu. Čini se da u Pu-ovom svetu žene ne postoje same za sebe, već samo kroz odnose koje grade sa muškarcima.
Pu dalje osporava žensku subjektivnost definisanjem njihovih postupaka kroz pogled jednog muškarca. Način na koji tretira samoubistvo udovice jedan je od primera. U priči „Dragocena“, Abao pokušava da se obesi nakon smrti svog muža. Ovo izaziva saosećanje sudije podzemnog sveta i on vraća njenog muža u život. Mnogi razlozi samoubistva udovice svedeni su samo na jedan: čežnja udovice za mrtvim mužem. Ovaj vrlo androcentrični koncept sklanja u stranu sve druge patnje kroz koje je udovica prošla pod pritiskom konfucijanskog patrijarhalnog sistema i razloge zbog kojih bi njeno samoubistvo bilo kompleksnije nego što to Pu Songling sugeriše.
U ranoj istoriografiji, samoubistva udovica takođe su bila posmatrana na ovaj način. Džonatan Spens (eng. Jonathan Spence) jedan je od onih koji tvrde da je samoubistvo nakon muževljeve smrti uglavnom bilo prihvaćeno kao moralan čin i pretpostavlja da je to bio glavni uzrok rasprostranjenosti samoubistava udovica. (Spence, 1978:100-101) Međutim, on tako svodi žene na ništa više od lakovernih osoba koje se bez pitanja povinuju mizoginičnim i patrijarhalnim stavovima svog društva. Najnovija istoriografija, međutim, malo šire gleda na fenomen samoubistava udovica. Udovicama su u dinastiji Qing po zakonu bila odobrena imovinska prava. Pošto su ova prava mogla biti oduzeta ukoliko bi udovica izgubila svoju čestitost, bilo je u interesu porodice njenog pokojnog muža da natera ženu da se preuda. (Ng, 1994:74) Ženama je u ovakvoj situaciji pretila trostruka opasnost: gubitak dece, muž koji bi bio na inferiornom položaju u odnosu na njen i poniženje u slučaju da ne uspe da ostane čestita. Sve to je moglo uticati na njihovu želju za oduzimanjem sopstvenog života.
Vezivanje stopala, kao i samoubistvo udovice, bilo je smatrano simbolom ženskog potčinjavanja. Pu Songling-ove priče često provlače motiv malih stopala i cipela kao seksualno privlačnih muškarcima (npr. u priči „Ruž“ napasnik otima izvezenu papučicu glavne junakinje). Pu-ove priče ne nude nikakav uvid u stavove žena prema vezivanju stopala i osećaju bola koji se pripisuje ovoj praksi. Da bismo shvatili zašto je trajala čitav milenijum, Doroti Ko (eng. Dorothy Ko) tvrdi da je važno da razumemo kako su same žene posmatrale ovu praksu. Vezivanje stopala bilo je mizoginična praksa koja je pokušala da objektifikuje žene, kao i da dovede do izolacije žena i fizičke segregacije polova, kakva je česta među mnogim muslimanskim zajednicama (npr. purdah). Iako ne treba da bude odobravano, vezivanje stopala je pružalo nešto ženama: to je bio simbol njihove otmenosti i izdvajanja kao pojedinaca, jedan od retkih izvora ponosa. Iako Ko analizira vezivanje stopala kao izbor žena, ipak je važno da ne previdimo pritisak patrijarhalnog društva na žene da nastave da vezuju stopala.
Zbog toga što Pu Songling posmatra žene pogledom jednog muškarca, „Čudesne priče iz kabineta Liaozhai“ mogu pružiti samo ograničen pogled na živote žena tokom dinastije Qing. Patrijarhalna crta koja se provlači kroz njegovo delo daje nam veći uvid u psihologiju autora nego u same priče. Iako se Pu u nekim aspektima saosećao sa ženama čiji je položaj bio potčinjen, on je uglavnom podržavao neokonfucijanski rodni poredak, naročito što se tiče ženske seksualnosti i čednosti udovica.
Iako se potčinjenost žena u poznoj imperijalističkoj Kini uglavnom smatra sveprisutnom, feministička istoriografija ima tendencije da odstupa od stereotipa žrtve. Ovaj stereotip oduzima moć ženama zato što ih posmatra kao pasivne i naivne. Iako je važno razumeti kako su ove žene videle svoj položaj u društvu, ni u kom slučaju ne smemo zaboraviti ili nipodaštavati zlostavljanje i potčinjavanje koje su Kineskinje iz doba dinastije Qing trpele pod uticajem konfucijanističkih ideala i rigidnih pravila.
Displaying 1 - 4 of 4 reviews