What do you think?
Rate this book
Priče
Leonid Dobičin (1894−1936), gledano iz perspektive aktuelne recepcije, jedan je od najznačajnijih ruskih pripovedača iz druge i treće decenije dvadesetog veka.
Dobičin nije napisao mnogo. Objavio je dve zbirke priča − „Susreti s Liz“ (1927) i „Portret“ (1931), te kratki roman „Grad En“ (1935). Pripremio je još jednu zbirku priča „Materijal“ (1933), koja nije nikad objavljena. Povest „Šurkina rodbina“ i još nekoliko preostalih priča objavljeni su tek krajem osamdesetih – početkom devedesetih godina prošlog veka. Njegove priče odlikuju minimalizam izraza, objektivacija kazivanja (autor prikazuje ono što se neposredno vidi i dešava) i „antipsihologizam“. Milivoje Jovanović konstatuje kako „Dobičinov samostalni postupak u pričama nema književne prethodnike i podseća na manir koji je u isto vreme u svetsku prozu uvodio Hemingvej“.
Konstante piščevog postupka su sučeljavanje uobičajenog životnog toka i prelomnih istorijskih događaja (ratovi, revolucija, njihove posledice), odsustvo idealizacije, ironija, farsičnost, makabrični humor. Neuobičajenost i nemilosrdnost njegovih zapažanja na neki način anticipiraju svet književnih junaka Jurija Mamlejeva. Svakodnevica u Dobičinovom viđenju („sklop njegovog uma je takav da vidi same besmislice“, Georgij Adamovič) zapravo je, kao što primećuje Viktor Jerofejev, „samo polazna tačka filozofskog osmišljavanja života“, i dodaje, parafrazirajući Adamoviča, „u kojem, po njegovim predstavama, ima mnogo čistog apsurda“.
Dobičin je poklanjao veliku pažnju svim formalnim aspektima dela, i zbog toga je pisao sporo. Da bi napisao 600-700 reči bilo mu je potrebno najmanje mesec dana. Zato svaki element njegovih priča, čak i grafički, ima veliku težinu. Nastavljao je da radi čak i na objavljenim tekstovima i time, unoseći neznatne stilske promene, stvarao varijacije, koje se slobodno mogu smatrati posebnim delima. Iako je praktikovao „neutralno pismo“, u njegovom pisanju primetna je snažna struja lirizma zasnovanog na metrizovanoj prozi (najveća upotreba dvosložnog metra u ruskoj prozi u XIX i XX veku).
Autobiografizam se takođe često pominje u vezi s Dobičinom, i zato je potrebno da kažemo nešto o njegovoj netipičnoj biografiji. O Dobičinu, čudaku i tragičnoj figuri, ostalo je vrlo malo svedočanstava. Iako je bio osobito cenjen u lenjingradskim kolegijalnim krugovima (pored porodice Korneja Čukovskog, koji ga je prvi objavio, družio se s M. Slonjimskim, V. Kaverinom, J. Tinjanovom, J. Švarcem, M. Škapskom i drugima), za svoga kratkog života dobio je samo dve pozitivne recenzije u štampi (sve ostale su bile negativne). Bio je najstarije od petoro dece u porodici sreskog lekara i babice. Rođen je u gradu Ljucin u Vitebskoj guberniji (danas Ludz u Letoniji), da bi se porodica uskoro preselila u Dvinsk (današnji Daugavpils u Letoniji, gde se, nota bene, od 1991. godine održavaju naučne konferencije posvećene Dobičinu), opisan u romanu „Grad En“. Školovao se na Sanktpetrburškom politehničkom institutu. Petnaest godina živeo je i radio kao statističar u Brjansku, gde se njegova porodica preselila pre Prvog svetskog rata. Nakon prve publikacije u lenjingradskoj periodici deset godina je pokušavao da se preseli u Lenjingrad, što mu je uspelo tek 1934. godine, da bi samo dve godine kasnije postao žrtva kampanje protiv formalizma u umetnosti. Na sastanku lenjingradske organizacije pisaca 25. marta 1936. njegov roman „Grad En“ kritikovan je zbog „dekadentnog“ viđenja sovjetskog postrevolucionarnog društva i – da apsurd bude veći – zbog društvenih pogleda njegovog doslovno kratkovidog mladog junaka, koje su kritizeri interpretirali kao odraz piščeve političke kratkovidosti, nakon čega je Dobičin ustao, izrazio neslaganje sa izrečenim i tajanstveno nestao. Pretpostavlja se da je izvršio samoubistvo, mada telo nikada nije pronađeno. U poslednjem pismu Nikolaju Čukovskom Dobičin je napisao: „Nemojte me tražiti − odlazim u daleke krajeve“. Njegova sudbina postala je metafora – tako joj, recimo, pristupa Bora Ćosić u „Projektu − Kaspar“ (1998).
Iako je do devedesetih godina prošlog veka Leonid Dobičin bio gotovo nepoznat, njegovo delo nesumnjivo pripada krugu ruske klasike, a on sam, po rečima Viktora Jerofejeva, postao je „heroj ruske književnosti dvadesetog veka koji se posthumno popeo na književni Olimp brže čak i od autora „Majstora i Margarite“.
— Zorislav Paunković
Dobičin nije napisao mnogo. Objavio je dve zbirke priča − „Susreti s Liz“ (1927) i „Portret“ (1931), te kratki roman „Grad En“ (1935). Pripremio je još jednu zbirku priča „Materijal“ (1933), koja nije nikad objavljena. Povest „Šurkina rodbina“ i još nekoliko preostalih priča objavljeni su tek krajem osamdesetih – početkom devedesetih godina prošlog veka. Njegove priče odlikuju minimalizam izraza, objektivacija kazivanja (autor prikazuje ono što se neposredno vidi i dešava) i „antipsihologizam“. Milivoje Jovanović konstatuje kako „Dobičinov samostalni postupak u pričama nema književne prethodnike i podseća na manir koji je u isto vreme u svetsku prozu uvodio Hemingvej“.
Konstante piščevog postupka su sučeljavanje uobičajenog životnog toka i prelomnih istorijskih događaja (ratovi, revolucija, njihove posledice), odsustvo idealizacije, ironija, farsičnost, makabrični humor. Neuobičajenost i nemilosrdnost njegovih zapažanja na neki način anticipiraju svet književnih junaka Jurija Mamlejeva. Svakodnevica u Dobičinovom viđenju („sklop njegovog uma je takav da vidi same besmislice“, Georgij Adamovič) zapravo je, kao što primećuje Viktor Jerofejev, „samo polazna tačka filozofskog osmišljavanja života“, i dodaje, parafrazirajući Adamoviča, „u kojem, po njegovim predstavama, ima mnogo čistog apsurda“.
Dobičin je poklanjao veliku pažnju svim formalnim aspektima dela, i zbog toga je pisao sporo. Da bi napisao 600-700 reči bilo mu je potrebno najmanje mesec dana. Zato svaki element njegovih priča, čak i grafički, ima veliku težinu. Nastavljao je da radi čak i na objavljenim tekstovima i time, unoseći neznatne stilske promene, stvarao varijacije, koje se slobodno mogu smatrati posebnim delima. Iako je praktikovao „neutralno pismo“, u njegovom pisanju primetna je snažna struja lirizma zasnovanog na metrizovanoj prozi (najveća upotreba dvosložnog metra u ruskoj prozi u XIX i XX veku).
Autobiografizam se takođe često pominje u vezi s Dobičinom, i zato je potrebno da kažemo nešto o njegovoj netipičnoj biografiji. O Dobičinu, čudaku i tragičnoj figuri, ostalo je vrlo malo svedočanstava. Iako je bio osobito cenjen u lenjingradskim kolegijalnim krugovima (pored porodice Korneja Čukovskog, koji ga je prvi objavio, družio se s M. Slonjimskim, V. Kaverinom, J. Tinjanovom, J. Švarcem, M. Škapskom i drugima), za svoga kratkog života dobio je samo dve pozitivne recenzije u štampi (sve ostale su bile negativne). Bio je najstarije od petoro dece u porodici sreskog lekara i babice. Rođen je u gradu Ljucin u Vitebskoj guberniji (danas Ludz u Letoniji), da bi se porodica uskoro preselila u Dvinsk (današnji Daugavpils u Letoniji, gde se, nota bene, od 1991. godine održavaju naučne konferencije posvećene Dobičinu), opisan u romanu „Grad En“. Školovao se na Sanktpetrburškom politehničkom institutu. Petnaest godina živeo je i radio kao statističar u Brjansku, gde se njegova porodica preselila pre Prvog svetskog rata. Nakon prve publikacije u lenjingradskoj periodici deset godina je pokušavao da se preseli u Lenjingrad, što mu je uspelo tek 1934. godine, da bi samo dve godine kasnije postao žrtva kampanje protiv formalizma u umetnosti. Na sastanku lenjingradske organizacije pisaca 25. marta 1936. njegov roman „Grad En“ kritikovan je zbog „dekadentnog“ viđenja sovjetskog postrevolucionarnog društva i – da apsurd bude veći – zbog društvenih pogleda njegovog doslovno kratkovidog mladog junaka, koje su kritizeri interpretirali kao odraz piščeve političke kratkovidosti, nakon čega je Dobičin ustao, izrazio neslaganje sa izrečenim i tajanstveno nestao. Pretpostavlja se da je izvršio samoubistvo, mada telo nikada nije pronađeno. U poslednjem pismu Nikolaju Čukovskom Dobičin je napisao: „Nemojte me tražiti − odlazim u daleke krajeve“. Njegova sudbina postala je metafora – tako joj, recimo, pristupa Bora Ćosić u „Projektu − Kaspar“ (1998).
Iako je do devedesetih godina prošlog veka Leonid Dobičin bio gotovo nepoznat, njegovo delo nesumnjivo pripada krugu ruske klasike, a on sam, po rečima Viktora Jerofejeva, postao je „heroj ruske književnosti dvadesetog veka koji se posthumno popeo na književni Olimp brže čak i od autora „Majstora i Margarite“.
— Zorislav Paunković
236 pages, Paperback
Published January 1, 2019
About the author
Leonid Dobychin
21 books7 followersLeonid Ivanovich Dobychin (Russian: Леони́д Ива́нович Добы́чин) (June 17 [O.S. June 5] 1894, Ludza, Vitebsk Governorate — March 28, 1936) was a Russian writer.
His first stories were published in 1924 in the Leningrad journal Russkii sovremennik. In the autumn of 1925 Dobychin made his first, unsuccessful, attempt to relocate to Leningrad. At this time he came to know the Chukovskys; later he became acquainted with a wide circle of authors, including Mikhail Slonimsky, Veniamin Kaverin, Yury Tynyanov, Evgeny Shvarts, Gennady Gor, and Leonid Rakhmanov. His story collections Vstrechi s Liz (Encounters with Lise, 1927) and Portret (The portrait, 1931) portray the clash of the former Russian world with the new Soviet reality; they exemplify a lyrical "antipsychologism." In his only novel, Gorod En (The Town of N, 1935), a boy recalls his family, school, and romances and the Russo-Japanese War; his village is modeled on "the town of N" from Gogol's Dead Souls. When the novel was published, it did not attract the attention of the censors, but the following year it was the object of vicious criticism in an attack on formalism among Leningrad writers. After the stormy meeting of the Leningrad Writers' Union on March 25, 1936, Dobychin disappeared; he is presumed to have committed suicide, and his body was fished out of the Neva months later.
Solomon Volkov wrote:
A writer who surpassed Zoshchenko in a desire for simplicity and laconic writing was Leonid Dobychin, a remote and lonely man who managed to produce three small books before vanishing in 1936... Dobychin's works, which were greatly esteemed among Leningrad writers, were met with hostility by the critics as collections of "man-in-the-street gossip, foul anecdotes and operetta episodes." A critic reviewing Dobychin's book fumed, "The streets of Leningrad are filled with various people, most of whom are healthy, life-loving and energetic builders of socialism, but the author writes: 'Gnats bustled.'" ... Dobychin's work was an extreme expression of the attempts by some masters of the new Petersburg prose to achieve simplicity and a laconic tone.
The same author said, "In Leningrad, people compared him to Joyce and Proust, although he wrote microscopic stories." Kaverin wrote, "The author — indignant, ironic, pained by the vulgarity of some and the unconscious cruelty of others — is clearly visible on every page."And according to Boris Lanin, "Dobychin's experimentalism was not understood by his contemporaries, as it adhered neither to the dictates of socialist realism nor imitated the ornamental prose of Pil'niak and Zamiatin, and he remained on the periphery of Russian literary life."[7] Dobychin's work was not republished in Russia until 1989.
His first stories were published in 1924 in the Leningrad journal Russkii sovremennik. In the autumn of 1925 Dobychin made his first, unsuccessful, attempt to relocate to Leningrad. At this time he came to know the Chukovskys; later he became acquainted with a wide circle of authors, including Mikhail Slonimsky, Veniamin Kaverin, Yury Tynyanov, Evgeny Shvarts, Gennady Gor, and Leonid Rakhmanov. His story collections Vstrechi s Liz (Encounters with Lise, 1927) and Portret (The portrait, 1931) portray the clash of the former Russian world with the new Soviet reality; they exemplify a lyrical "antipsychologism." In his only novel, Gorod En (The Town of N, 1935), a boy recalls his family, school, and romances and the Russo-Japanese War; his village is modeled on "the town of N" from Gogol's Dead Souls. When the novel was published, it did not attract the attention of the censors, but the following year it was the object of vicious criticism in an attack on formalism among Leningrad writers. After the stormy meeting of the Leningrad Writers' Union on March 25, 1936, Dobychin disappeared; he is presumed to have committed suicide, and his body was fished out of the Neva months later.
Solomon Volkov wrote:
A writer who surpassed Zoshchenko in a desire for simplicity and laconic writing was Leonid Dobychin, a remote and lonely man who managed to produce three small books before vanishing in 1936... Dobychin's works, which were greatly esteemed among Leningrad writers, were met with hostility by the critics as collections of "man-in-the-street gossip, foul anecdotes and operetta episodes." A critic reviewing Dobychin's book fumed, "The streets of Leningrad are filled with various people, most of whom are healthy, life-loving and energetic builders of socialism, but the author writes: 'Gnats bustled.'" ... Dobychin's work was an extreme expression of the attempts by some masters of the new Petersburg prose to achieve simplicity and a laconic tone.
The same author said, "In Leningrad, people compared him to Joyce and Proust, although he wrote microscopic stories." Kaverin wrote, "The author — indignant, ironic, pained by the vulgarity of some and the unconscious cruelty of others — is clearly visible on every page."And according to Boris Lanin, "Dobychin's experimentalism was not understood by his contemporaries, as it adhered neither to the dictates of socialist realism nor imitated the ornamental prose of Pil'niak and Zamiatin, and he remained on the periphery of Russian literary life."[7] Dobychin's work was not republished in Russia until 1989.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
Read
February 8, 2026Leonid Dobičin pripada istoj spisateljskoj generaciji kao Babelj, Piljnjak i Zoščenko; svi su rođeni 1894, svi su bili deo istog talasa koji je doslovno revolucionisao rusku i svetsku prozu, njihove teme, stil, pripovedne postupke; od te četvorice, samo je Zoščenko umro prirodnom (koliko-toliko) smrću.
Dobičin nije ni izbliza dostigao slavu svojih poznatijih vršnjaka; i to može donekle da se objasni dugogodišnjom namernom skrajnutošću njegovih radova (Kaverin je o tome pisao u svom Epilogu), ali možda ipak ima i još nečeg. Piljnjak i Babelj u stanju su da preobraze i najgroznije, najnaturalističkije teme i slike u čistu (ali ne sterilno estetizovanu) poeziju. Naročito su Babeljeve pripovetke maestralne vežbe u ekonomiji pripovedanja ali i preobražaju i stapanju najrazličitijih glasova.
Dobičina je, naprotiv, veoma teško i naporno čitati. Izdvojila bih rane priče u ovoj zbirci kao posebno zahtevne u tom pogledu - izuzetno su kratke i krajnje sažete, pisane do škrtosti prostim rečenicama. Međutim, to što se njima saopštava nije prosto, uglavnom jer na prvi pogled nije logički povezano: Dobičin skače s detalja na detalj, s jednog motiva u sceni na drugi, i prividno nasumične rečenice se tek postepeno sklapaju u sliku ili narativ. Posle više priča ili više ponovljenih čitanja lagano se i čitalac uvežba u dešifrovanju.
E sad... posle te faze nastaje novi problem. Dobičin se, naime, u većini ovih priča posvetio nemilosrdnom slikanju ruske malograđanske palanačke sredine od početka dvadesetog veka pa do svojih dana (u manjoj meri i jednako nemilosrdnom slikanju ruskog seljaštva). I bez ikakvih autorskih komentara, samo montažom sićušnih prizora, na minimum svedenih opisa i mučno banalnih dijaloga, on nam pokazuje da su ljudi najčešće glupi, sebični, kukavice i uopšte gadni, potpuno bez obzira na klasno poreklo ili političko opredeljenje. Iz opšte osude se delimično - ali samo delimično! - izdvajaju deca, čak i Šurka koji u svojih nežnih devet godina stručno šacuje prolaznike koje će možda opljačkati i sanjari koliko bi ih temeljnije opljačkao da može da ih ubije.
Evo jedan maleni reprezentativni odlomak iz priče "Bolničarka", samo da bude jasnije o čemu pričam:
Povorka je presekla put. Orkestar je trubio, ožalošćeni su išli na sahranu samoubice Semkine, koja je bila isključena iz partije zbog nepouzdanosti.
U borbi ste pali.
Njena drugarica, kandidatkinja Grušina, ridala je i gledala s kapije.
- Disciplinovana je - pohvalio ju je proneveritelj Miša Dobrohim. - Ne učestvuje u ceremoniji.
Bolničarka se negde izgubila...
Iza polja se dizao dim i delio liniju šume na dva dela - na bliži i dalji.
Miša je bio sit, držao je ruke u džepovima i zviždukao.
Dobičin nije ni izbliza dostigao slavu svojih poznatijih vršnjaka; i to može donekle da se objasni dugogodišnjom namernom skrajnutošću njegovih radova (Kaverin je o tome pisao u svom Epilogu), ali možda ipak ima i još nečeg. Piljnjak i Babelj u stanju su da preobraze i najgroznije, najnaturalističkije teme i slike u čistu (ali ne sterilno estetizovanu) poeziju. Naročito su Babeljeve pripovetke maestralne vežbe u ekonomiji pripovedanja ali i preobražaju i stapanju najrazličitijih glasova.
Dobičina je, naprotiv, veoma teško i naporno čitati. Izdvojila bih rane priče u ovoj zbirci kao posebno zahtevne u tom pogledu - izuzetno su kratke i krajnje sažete, pisane do škrtosti prostim rečenicama. Međutim, to što se njima saopštava nije prosto, uglavnom jer na prvi pogled nije logički povezano: Dobičin skače s detalja na detalj, s jednog motiva u sceni na drugi, i prividno nasumične rečenice se tek postepeno sklapaju u sliku ili narativ. Posle više priča ili više ponovljenih čitanja lagano se i čitalac uvežba u dešifrovanju.
E sad... posle te faze nastaje novi problem. Dobičin se, naime, u većini ovih priča posvetio nemilosrdnom slikanju ruske malograđanske palanačke sredine od početka dvadesetog veka pa do svojih dana (u manjoj meri i jednako nemilosrdnom slikanju ruskog seljaštva). I bez ikakvih autorskih komentara, samo montažom sićušnih prizora, na minimum svedenih opisa i mučno banalnih dijaloga, on nam pokazuje da su ljudi najčešće glupi, sebični, kukavice i uopšte gadni, potpuno bez obzira na klasno poreklo ili političko opredeljenje. Iz opšte osude se delimično - ali samo delimično! - izdvajaju deca, čak i Šurka koji u svojih nežnih devet godina stručno šacuje prolaznike koje će možda opljačkati i sanjari koliko bi ih temeljnije opljačkao da može da ih ubije.
Evo jedan maleni reprezentativni odlomak iz priče "Bolničarka", samo da bude jasnije o čemu pričam:
Povorka je presekla put. Orkestar je trubio, ožalošćeni su išli na sahranu samoubice Semkine, koja je bila isključena iz partije zbog nepouzdanosti.
U borbi ste pali.
Njena drugarica, kandidatkinja Grušina, ridala je i gledala s kapije.
- Disciplinovana je - pohvalio ju je proneveritelj Miša Dobrohim. - Ne učestvuje u ceremoniji.
Bolničarka se negde izgubila...
Iza polja se dizao dim i delio liniju šume na dva dela - na bliži i dalji.
Miša je bio sit, držao je ruke u džepovima i zviždukao.
Displaying 1 of 1 review