Jump to ratings and reviews
Rate this book

De bus uit Mostar

Rate this book
ÔDe bus uit MostarÕ van GerBen van Õt Hek en Rens Lieman is het verhaal van 26 jonge handbalsters, die in 1992 naar Nederland vluchtten vanuit Joegoslavi‘, en niet meer terug konden.ÔDe bus uit MostarÕ van GerBen van Õt Hek en Rens Lieman begint in mei 1992. Een groep jonge handbalsters, tieners nog, neemt in de schilderachtige stad Mostar plaats in de spelersbus. Om een toernooi in Nederland te spelen, denken ze. In werkelijkheid is het een gevaarlijke, door hun coach georkestreerde vlucht. Eenmaal in Nederland valt het contact met thuis weg. Terugkeren naar Mostar kan niet. Daar komen familie, vrienden en buren steeds meer tegenover elkaar te staan in een etnisch gemotiveerde oorlog. In het Noord-Hollandse Oosterblokker klampen de jonge handbalsters zich met al hun verschillende etniciteiten stevig aan elkaar vast.Ze groeien op in gastgezinnen. Weken worden maanden. Maanden worden jaren. Kunnen ze ooit nog terug naar huis? In ÔDe bus uit MostarÕ reconstrueren GerBen van Õt Hek en Rens Lieman hun verhaal, dat de recente geschiedenis van het voormalig Joegoslavi‘ na Tito een menselijk gezicht geeft.ÔIndrukwekkend boekÕ Ð Khalid & Sophie

Paperback

First published June 14, 2022

Loading...
Loading...

About the author

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
30 (34%)
4 stars
44 (50%)
3 stars
12 (13%)
2 stars
2 (2%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 15 of 15 reviews
2 reviews
November 4, 2023
Goed geschreven, meeslepend verhaal dat het gevaar van etnisch nationalisme aantoont. Een aanrader!
Profile Image for Tanja Nederpelt.
39 reviews
September 2, 2024
Indrukwekkend om te lezen hoe de meiden uit “mijn” dorp mee konden draaien in het gewone leven, met bijbaantjes, school en handbal, maar daarnaast moeilijke “thuis”situaties hadden. Ook moeilijk voor de gastgezinnen die er natuurlijk geen rekening mee hadden gehouden dat de meiden zo lang bij ze zouden wonen.
Profile Image for Marloes van der Veer.
83 reviews3 followers
May 2, 2025
Als luisterboek heb ik dit boek via Koboplus geluisterd. Ik kan me nog goed herinneren dat er 2 Joegoslavische meisjes bij een goede vriendin van me in huis kwamen. Dit boek is dan ook erg herkenbaar voor me. Interessant om nu de hele achtergrond mee te krijgen, wat ik toen allemaal niet wist. De waanzin van een vrij recente oorlog wordt goed duidelijk gemaakt in dit boek.
Profile Image for Noor.
38 reviews
August 13, 2026
Heel interessant verhaal en meeslepend geschreven. Extra boeiend om nu de stad met eigen ogen te zien
54 reviews
July 20, 2022
Ontroerend… destijds de situatie zijdelings meegekregen, maar me nooit gerealiseerd welke moed hier aan vooraf is gegaan. Moed van de trainer, van de ouders, van de meiden en van de opvanggezinnen.

Ik was in de jaren 80 kind aan huis bij de familie Ostojic en toen voelde ik al de liefde en genegenheid die zij niet alleen aan hun gezin gaven. Hoe zij deze opvang voor de meiden uit Mostar voor elkaar kregen in het nuchtere, maar toch zorgzame West-Friesland.

De auteurs zijn er in geslaagd een heel bijzonder verhaal weer te geven, met echte emoties zonder dat het alleen maar verdriet lijkt te zijn. 👌🏻

34 reviews
March 25, 2026
Heel erg de moeite waard. Los van dat het me meer inzicht gegeven heeft in het conflict in Joegoslavië begin 90’er jaren, vooral een indrukwekkend persoonlijk verhaal. Over hoe een groep van tiener meiden ineens in een Nederlands dorp terecht kwam in gastgezinnen en zich hier wegwijs moest maken, terwijl ze thuis misten. Mooi geschreven over de spanningen tussen het ontheemd voelen maar ook het opbouwen van een leven hier. Bijzonder verhaal!
796 reviews12 followers
September 2, 2024
Recensie van:

De bus uit Mostar

29 jonge handbalsters op de vlucht voor de oorlog in Joegoslavië

Auteurs:

Gerben van ’t Hek

(1972) is adjunct hoofdredacteur van de regionale kranten van het Mediahuis, waaronder Noord-Hollands Dagblad.

Rens Lieman

(1988) is freelance journalist. Hij schrijft onder andere voor NRC en Noordhollands Dagblad. In 2022 werd hij genomineerd voor de journalistieke jaarprijs De Tegel.

Wijze van lezen:

Recensie-exemplaar ontvangen van uitgeverij Omniboek in ruil voor mijn recensie.

Boek tevens deels geluisterd via Bookbeat. Margo Dames heeft een prachtige, warme en rustige voorlees stem. Zij tilt de toch al mooie tekst op naar een hoger niveau. Het beeldende wordt nog meer versterkt. Alsof de oorlog in mijn huiskamer plaatsvond en de handbalster continu om mij heen stonden.

Uitgeverij: Omniboek

Genre: non-fictie

Cover en flaptekst:

Een meisje ligt op haar buik met haar armen voor zich op de grond. Vaag op de achtergrond zie ik mensen stilstaan, rennen alsof ze een spel spelen. De cover maakt nieuwsgierig. Mooie kleurencombinatie groen met okergeel.

De flaptekst is indrukwekkend en heftig.

Het verhaal:

De bus uit Mostar’ van GerBen van ’t Hek en Rens Lieman begint in mei 1992. Een groep jonge handbalsters, tieners nog, neemt in de schilderachtige stad Mostar plaats in de spelersbus. Om een toernooi in Nederland te spelen, denken ze. In werkelijkheid is het een gevaarlijke, door hun coach georkestreerde vlucht. Eenmaal in Nederland valt het contact met thuis weg. Terugkeren naar Mostar kan niet. Daar komen familie, vrienden en buren steeds meer tegenover elkaar te staan in een etnisch gemotiveerde oorlog. In het Noord-Hollandse Oosterblokker klampen de jonge handbalsters zich met al hun verschillende etniciteiten stevig aan elkaar vast.

Ze groeien op in gastgezinnen. Weken worden maanden. Maanden worden jaren. Kunnen ze ooit nog terug naar huis? In ‘De bus uit Mostar’ reconstrueren GerBen van ’t Hek en Rens Lieman hun verhaal, dat de recente geschiedenis van het voormalig Joegoslavië na Tito een menselijk gezicht geeft.

Quote:

Pagina 230:

Het zijn vaak krachtige vrouwen, dat valt je wel op. Blakend van zelfvertrouwen. Persoonlijkheden. Sommigen zijn moeders en hebben trouwringen om hun vingers. Het stelt hem gerust en – durft hij het toe te geven? – stemt hem trots. Dat zijn meiden zich zo goed hebben ontwikkeld.

In zijn kantoortje vist Joško uit zijn archief, in de onderste schoenendoos, een lijst met namen van alle meisjes die hij uit Mostar redde. Wie weet komt hij op de lijst de naam tegen van de vrouw die hem zojuist bedankte. Er staan 138 namen op : 26 naar Nederland, 85 naar Italië, 27 naar het Duitse Hannover. Hij vindt geen naam die hij aan de vrouw kan koppelen. Zijn gedachten dwalen af naar de namen die niet op de lijst staan. Zeven speelsters van Galen die hij niet meekreeg op zijn reizen, kwamen om tijdens de oorlog. Alle zeven doen hem immens verdriet. Om zijn vriend Šego kan hij nog altijd huilen. Hij was op zijn begrafenis, in een dorp buiten Mostar. Hij had op zijn bruiloft willen staan. Als hij aan deze acht mensen denkt, komt hij tot dezelfde conclusie: wat ik heb gedaan was niet genoeg.

In Zrinjevac stappen de zes vriendinnen op van het terras. Ze wandelen richting Bulevar. Zonder sporttassen om hun schouders, zonder haastig opgespoten deodorant, maar met dezelfde energie om zich heen als dertig jaar geleden, toe ze Galebice waren. De nieuwe generatie in Mostar, de jongens, de obers, ze hebben nooit van Galeb gehoord. Ze zullen de oud-handbalsters niet eens opmerken, nu ze gearmd langs de terrassen lopen. Maar zij voelen het: dit is onze stad. Onderweg passeren ze Bruce Lee, het slappe compromis van een stad waar zogenaamd geen helden bestaan. De vrouwen van Galeb Mostar -katholiek, orthodox, moslim; Kroaten, Serviërs, Bosniakken- kennen er wel degelijk een. In het park gooien meisjes met een handbal over. Een jaar of vijftien zullen ze zijn.

Mijn leesbeleving:

In 1992 was ik nog jong toen de oorlog in Joegoslavië begon. Alle details heb ik niet onthouden. Ik was geïntrigeerd door dit boek. Door dit boek te lezen kwamen alle details, journaal beelden en de verhalen van betrokkenen terug. In kleur, beeld en geluid. Nadat ik begonnen was met lezen kon ik niet meer stoppen. Door de beeldende schrijfstijl bevond ik mij gelijk in het verhaal. Het verhaal dat afgewisseld wordt met historische leerzame feiten over Joegoslavië. En dan vanuit het perspectief vanuit hen, de jonge meiden in de tienerleeftijd, die met een bus stiekem naar Nederland gaan. Zogenaamd om een toernooi te spelen maar in werkelijkheid om de zeer bloedige oorlog te ontvluchten.

De angst, de ontgoocheling, de ontheemding, de heimwee naar alles wat eerst normaal en veilig was is zo voelbaar. De diepe onrust, het niet weten waar je de volgende dag zult zijn of je überhaupt het levenslicht mag aanschouwen. Dit alles is op het scherpst van de snede omschreven. Tijd om moedig te zijn was er niet eens. Je stapte in de bus en verliet huis en haard. En als je dan in Nederland aan komt en contact met thuis onmogelijk blijkt en terugkeren geen optie op dat moment voelde ik het verdriet, de boosheid over de situatie van de oorlog, de vreemde cultuur. De liefdevolle opvang in de gastgezinnen. Maar vaak kan de liefde en zorg niet doorsijpelen in de hoofden en harten. Omdat het hoofd en hart achtergebleven zijn in dat verre land Joegoslavië. Al hoe graag de mensen uit Joegoslavië dankbaar willen zijn dat ze in vrede mogen zijn. Hun zorgen zijn bij de achtergebleven familie, vrienden en kennissen. Hun lot zo onzeker. Dat vreet je van binnen op. En dan nog  met de puberteit zien te dealen. Een loodzware opgave.

De strijdende partijen konden een voorbeeld nemen aan deze handbalploeg; een smetkroes van etniciteiten met het diepste respect voor elkaars afkomst, cultuur en geloof. Alles wordt zo indringend mooi in beeld gebracht door de vele foto’s, landkaarten en zo beeldend verwoord.

De hoop om ooit nog terug te kunnen keren naar hun geliefde Joegoslavië wordt danig op de proef gesteld. Ook dat is pijnlijk voelbaar gemaakt. Je leeft het hele verhaal intens mee. De afschuwelijke details van de oorlog waartoe mensen in staat zijn. Verschrikkelijk.

De terugblik na dertig jaar in woord en beeld vind ik een waardevolle toevoeging. Door dit boek te lezen heb ik veel geleerd over de historie van Joegoslavië, de diverse etniciteiten, de cultuur en over de verschrikkingen van deze oorlog. De ziel van hen die deze geschiedenis meemaakten is in dit boek gelegd

In de toekomst lees ik graag meer van deze auteurs; GerBen van ’t Hek en Rens Lieman.

Mijn mening:

Ik geef 5 sterren.

Door de ogen van tienermeisjes die handbalster zijn leer je de historie van voormalig Joegoslavië kennen. Maak je de verschrikkingen van een rauwe, gruwelijke en intense oorlog mee. Maak je kennis met diverse etniciteiten. Deze geschiedenis krijgt op een beeldende wijze een menselijk gezicht.

Hartelijk dank dat ik dit boek mocht lezen Uitgeverij Omniboek.
Profile Image for Annelies leest.
821 reviews21 followers
August 9, 2022
3 mei 1992 Mostar, Joegoslavië

Nadat de situatie in Mostar te onveilig wordt voor burgers, besluit handbalcoach Joško zijn team in veiligheid te brengen. Hij bespreekt met de ouders van de 26 jonge meisjes uit zijn handbalteam Galeb Mostar om de meisjes te evacueren naar Nederland. Echter, de meisjes denken dat ze op een buitenlands toernooi gaan en daarna gewoon terugkeren naar Mostar.

De reis blijkt een hachelijke onderneming te zijn en Joško moet meermaals beroep doen op oude vriendschappen. Maar hij krijgt uiteindelijk alle meisjes veilig in Nederland. Ze worden ondergebracht in gastgezinnen, maar voelen zich allesbehalve thuis. Alles is hier zo anders dan in Mostar, en wanneer kunnen ze eindelijk terug naar hun ouders?

GerBen van't hek en Rens Lieman vertellen het waargebeurde verhaal van De bus uit Mostar. Ikzelf wist bar weinig af van de oorlog in Joegoslavië, maar dit is helemaal veranderd na dit verhaal. Het verhalende deel over de vlucht van de meiden uit Mostar, wordt afgewisseld met historische feiten en informatie, zodat je alles beter kan plaatsen en begrijpt. Het maakt het ganse verhaal interessant en confronterend. Wat Joško hier in deze oorlog heeft bereikt in onvoorstelbaar, hij is een echte held. Door de foto's die je in het midden van het boek terugvindt, krijg je ook nog een beeld bij de gezichten waarover je leest. Ook achteraan vind je informatie terug hoe het na het verhaal de meisjes van Mostar is vergaan. De bus van Mostar gaf mij een duidelijke beeld van de oorlog in Joegoslavië en laat bij mij een blijvende indruk achter.

Vind mij ook op Facebook en Instagram @annelies_leest.
1 review1 follower
August 11, 2022
Ik heb dit boek in 4 dagen uitgelezen en het enige wat ik kan zeggen is bedankt. Als dochter van twee Joegoslavische ouders die ook gevlucht zijn kreeg ik nooit een goed inzicht op de gruweldaden en de situatie in 1991 tot 1995. Er naar vragen is geen mogelijkheid doordat de wonden van de oorlog nog open zijn bij mijn ouders. Dus bedankt, bedankt voor het informeren en het voornamelijk confronteren.

De balans tussen de handbalsters en de geschiedenis van voormalig Joegoslavië was uitermate goed.

Het enige waar ik tegen aan liep was de chronologische volgorde. Ik vond het soms lastig te volgen.

Petje af 👏🏼
28 reviews
September 5, 2024
Wel wat uitgebreid, lang van stof, maar zeker interessant. Vanwege de geschiedenis van het uit elkaar vallen van voormalig Yougoslavie. En zeker ook vanwege het verhaal van de meiden die opgevangen werden in Nederlandse gezinnen. Waargebeurd, geschreven nav interviews en documenten. Als je het boek luistert, krijg je zin om de stad Mostar te bezoeken.
2 reviews
August 9, 2026
Indrukwekkend verhaal. In het begin is het even inkomen, daarna is het een meeslepend verhaal. Elke keer wilde ik snel weer verder lezen. Boek zet je goed aan het denken over nationalisme, oorlog, vluchtelingen. Het maakt echt indruk. Zeker een aanrader om te lezen!
Profile Image for Kim.
98 reviews
February 2, 2025
Weer een oorlog waar ik weinig van weet. Mooi om het Hollandse leven door andere ogen te zien. Het handballen zorgt voor veel herkenning, leuk!
Profile Image for Jeannet.
151 reviews1 follower
April 5, 2026
Dit boek uitgezocht om meer over de achtergrond te lezen van voormalig Joegoslavië.
Mooi geschreven, fijn om ook te lezen hoe het met iedereen is na zoveel jaar.
495 reviews3 followers
August 22, 2026
Als luisterboek. Goed man. Er is een 3-delige documentaire ook over, heb ik begrepen. Die MOET ik zien. Het is een prachtig en uniek verhaal.
53 reviews
January 28, 2024
Ik ben zelf in 1992 geboren en heb daarom niets bewust meegekregen van de oorlog in de Balkan. Dit boek gaf een inkijkje in de omvang en aanleiding van de oorlog. Na jaren heeft dit nog steeds effect op (oud)-inwoners en blijkt het nog zo actueel te zijn. Heftige verhalen waarvan ik denk dat mijn generatie ze niet kent, maar ze wel zou moeten weten.

Het boek verloopt niet helemaal chronologisch en gaat daardoor soms hak op de tak. Dat vind ik jammer. Ik was ook vooral geïnteresseerd hoe het nu met de handbalsters gaat. Dat wordt maar heel kort benoemd.
Displaying 1 - 15 of 15 reviews