Van huis en haard

by Pieter Waterdrinker

Dagboek van een jaar op drift

Ooit raakte Pieter Waterdrinker bij een verhuizing al zijn dagboeken kwijt. In het najaar van 2021 pakte hij in Sint-Petersburg stilletjes de draad weer op. Wat hij niet kon weten was dat hij een paar maanden later, na aanvang van de Russische invasie in Oekraïne, met zijn vrouw zijn Petersburgse huis weer zou moeten verlaten.

In Van huis en haard verhaalt Waterdrinker van zijn gevoelens van onmacht en wanhoop over het grootste conflict in Europa sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het land waar hij 25 jaar heeft gewoond, waar hij zijn leven heeft doorgebracht, is hem vreemd geworden.

We volgen hem onder meer in zijn onderkomen in Frankrijk, op zijn reizen door Duitsland, Italië en Nederland, bij een herdenkingsbijeenkomst van Gerrit Komrij op diens vroegere Portugese landgoed, alsook als literair handelsreiziger op pad door Engeland, Schotland en Canada.

247 pages, Kindle Edition

Published May 2, 2023

About the author

Pieter Waterdrinker (Haarlem, 17 oktober 1961) is een Nederlandse schrijver en journalist. Waterdrinker is geboren als Pieter Arie Johannes van der Sloot, Waterdrinker is de achternaam van zijn moeder die hij later officieel aannam.

Waterdrinker groeide op in een familiehotel in Zandvoort. Hij studeerde Russisch, Frans en Nederlands Recht aan de Universiteit van Amsterdam, woonde daarna lange tijd op de Canarische Eilanden en werkte als journalist voor onder meer De Telegraaf, de VPRO en Vrij Nederland. In 1996 vestigde de auteur zich in Rusland, waar hij in hoog tempo onder de achternaam van zijn moeder zijn boeken begon te publiceren die opvielen door de on-Nederlandse thematiek en toon.

Waterdrinker woont al twintig jaar samen met de Russische filologe en kookboekenschrijfster Julia Klotchkova, afwisselend in Moskou en Sint-Petersburg.

Reviews

[Nicole · Rating 3 out of 5]

Lastig om een dagboek een rating te geven, interessant commentaar op de oorlog en minder interessante name-dropperij

[Arina · Rating 4 out of 5]

'Zal de jonge generatie Russen over twintig, dertig jaar het zich kunnen voorstellen dat hun leeftijdsgenoten van nu niet alleen gedwongen maar ook vrijwillig naar Oekraïne trokken, om daar volstrekt onschuldigen te doden, te verminken, te martelen? Vaak patriottisch toegejuicht door hun vaders en moeders?'

[Jop]

Geeft men hier sterren voor? Het is een dagboek in oorlogstijd. Gedurfd en best bijzonder dat dit gepubliceerd is, inkijkje in een mensenleven en datgene wat er lijnrecht tegenover staat.

[Nannini · Rating 3 out of 5]

Geen roman, maar een dagboek. Geeft een inkijkje in het leven van de schrijver dat onder druk staat door de Russische inval in Oekraïne. Beslommeringen van de schrijver (bezoek aan literaire evenementen) minder interessant dan zijn vertrek uit zijn woonplaats Sint Petersburg en zijn reis naar Oekraïne waar hij als correspondent meermaals verbleef.

[Wouter]

Dat is toch het mooiste van boeken: door de herinnering aan de lectuur ben je nooit alleen.

[Christof Craeynest · Rating 4 out of 5]

Zeker niet zijn beste, maar toch weer immer vlot, sappig geschreven en recht uit het hart. De frustratie spat er bij momenten van af. Wat goed dat Pieter zijn dagboekschrijfsels toch is blijven voortzetten! Ironisch genoeg staat de schrijver nu misschien meer dan ooit in de spotlight, terwijl hij daar al veel langer met vroeger werk had moeten staan.

[Honorius De · Rating 5 out of 5]

Prachtige dagboeknotities tijdens het jaar van Poetins inval in Oekraïne. De schrijver geeft blijk van een romantisch verlangen naar de midden-Europese grandeur van weleer. Daar steekt de oorlogsellende erg schril bij af.

[Els Tieman · Rating 5 out of 5]

Geweldig dagboek

[Guus Roelofs · Rating 1 out of 5]

Wat treurig dat dit het eerste werk van Waterdrinker is dat ik in mijn leven lees. Het geeft geen enkele aanleiding tot enige verdere verdieping in de ongetwijfeld kundige schrijver. Het 'genoeg over mij, wat vinden jullie van mij'-verhaal begint nog aardig, vol spanning en medeleven leven we met de Waterdrinkers toe naar de start van deze verschrikkelijke oorlog.

Na een hoofdstuk of wat gaat het echter mis. Natuurlijk, het is een dagboek. Over ZIJN leven. En toch, holymoley, de valse bescheidenheid en het namedroppen komt de spuigaten uit. In het middenstuk kan geen pagina omgeslagen worden zonder even een bekende naam, uiteraard randstedeling die we allemaal zouden moeten kennen, terloops te noemen en dan te doen alsof het ook toch allemaal niet zoveel voorstelt. Noem het dan niet.

Storend zijn de passages waarin herinneringen worden opgehaald. Aangedikt door duizendmaal met glas wijn aan steeds meer kennissen te vertellen merk je dat Waterdrinker zijn eigen fantasie als waarheid is gaan beschouwen.

Ronduit ongemakkelijk lees je over de fabuleuze uitstapjes dwars door Europa in oorlogstijd, van vliegtuig naar hotel en door. Soms lijkt hij zelfs de oorlog vergeten. Dat is oké, want... dagboek, en we zijn allemaal mens. Maar laat dan ook de zinnetjes waarin nog net op tijd even benoemd wordt hoeveel last hij er wel niet van heeft (maar dat niemand dat hem aan de buitenkant zal afzien) buiten beschouwing.

Een ster voor de verdieping in het conflict. Waterdrinker schets een realistisch blik op deze oorlog en schuwt ook niet de goede (tsja, ze zijn er echt) kanten van Rusland aan te stippen. Laten we hopen dat het snel voorbij is...

[Jan Willem · Rating 4 out of 5]

Laat ik voorop stellen dat ik Waterdrinker graag lees, dit is mijn 5e titel van hem. Hij schrijft goed, het boek leest als een trein en verdient daarom wel 4 sterren. Maar bezwaren heb ik ook. Nadat schrijver zijn harde schijf met jarenlang aantekeningen erop per ongeluk weggooit, begint hij opnieuw. De oorlog in Oekraïne lijkt een mooie aanleiding om na anderhalf jaar al een dagboekdeel uit te brengen. De kachel moet roken, die mentaliteit straalt Pieter sowieso erg uit met de hier beschreven schnabbels.Het is veel namen noemen (bijna Oltmans achtig), overdadig eten, onmatig drinken en verbluffend veel reiskilometers maken. Hier en daar schande sprekend en twijfel over welke houding in te nemen bij het geweld. Als hij dan zelf terug in Rusland is - en later in de Oekraïne - komt hij niet veel verder dan wandelingetjes maken, oude makkers bezoeken, steels naar andere vrouwen kijken en opnieuw veel eten en drinken in peperdure hotels en hierover aantekeningen maken. Voor wie dit de eerste Waterdrinker is, zal het een vreemd beeld opleveren. De bezoeken naar Italië, Portugal, Schotland en Toronto zijn voor mij de beste stukken.

[David Rozema · Rating 3 out of 5]

Lekker kabbelend dagboek van een van mijn favoriete schrijvers.

[Jan Heeren · Rating 5 out of 5]

Het leest zo lekker ondanks de verschrikkingen die aan de orde worden gesteld. Wel vervreemdend: het boek omvat een jaar en de oorlog duurt nu al weer bijna drie jaar. En wat zal er gebeuren?

[Karen · Rating 4 out of 5]

Waterdrinker neemt me mee in zijn ontzetting over Poetins aanval op Oekraïne. Hij maakt de oorlog voelbaar door te schrijven over de impact op de levens van mensen om hem heen. Het zijne, dat van zijn vrouw, hun Russische vrienden, mensen in zijn netwerk, mensen die hij ontmoet. Hij laat je meevoelen met zijn machteloosheid en zijn woede, deels ook over de reacties hier in Nederland. Hij verbaast zich telkens opnieuw dat het leven gewoon doorgaat en stelt vast dat dat ook geldt voor zijn eigen leven. Het gras moet gemaaid, de schoorsteen moet roken en er gebeurt gewoon van alles. Kortom geen doorwrochte politieke of strategische analyses. Wél de intelligente meetlat van zijn eigen ervaring en kennis, die – is mijn indruk – doordacht is en gefundeerd, en ja, ook subjectief. Waterdrinker is geen subtiele beschouwer die wikt en weegt. Hij maakt dingen mee en deelt zijn gevoelens daarover. Dat doet hij met veel branie en een bijna on-Nederlandse lef om iets over het leven en het wereldtoneel te beweren (wat hij ook in zijn romans doet). Al met al heeft hij voor mij de werkelijkheid van de oorlog in Oekraïne dichterbij gebracht, en dat is een goede zaak.

[Baftinella · Rating 3 out of 5]

3.5