Wisława Szymborska nie była zachwycona, kiedy dowiedziała się, że Anna Bikont i Joanna Szczęsna piszą o niej książkę. Unikała opowieści o swoim życiu prywatnym, uważając zwierzenia osobiste za coś niestosownego. Autorkom udało się jednak namówić ją na spotkanie, które przerodziło się w niezwykle osobistą podróż, odkrywającą nawet przed nią samą wiele zaskakujących faktów i historii rodzinnych. W cyklu rozmów Poetka w niepowtarzalny i zabawny sposób komentowała etapy swego życia i meandry twórczości. Jej opowieść uzupełniają tutaj wspomnienia przyjaciół oraz subtelne interpretacje wierszy i felietonów Szymborskiej.
Pamiątkowe rupiecie są pierwszą pełną biografią Noblistki, gruntownie uzupełnioną w stosunku do wydania, które ukazało się po Nagrodzie Nobla. Autorki dopisały historię burzliwych i bujnych ostatnich piętnastu lat życia Poetki. Dotarły do wielu nieznanych dotąd szczegółów z jej życia, wzbogaciły niepublikowanymi nigdzie fotografiami. Portret niezwykłej bohaterki tej opowieści nabrał powagi i głębi, nie tracąc przy tym swej lekkości.
Śmierć Poetki zamknęła jakiś rozdział w historii polskiej literatury. Czytając tę fascynującą biografię, pełną anegdot i wierszy, opisów podróży i przyjaźni, możemy posmakować klimatu Epoki Szymborskiej.
Anna Bikont (born 17 July 1954) is a psychologist and writer associated with the Gazeta Wyborcza newspaper since its inception in 1989. Her book 'Le Crime et le Silence' won the European Book Prize in 2011.
Bikont was born in Warsaw. Anna Bikont got her MA in Psychology in the Warsaw University, and worked there until 1988. Between 1982 and 1989 She was an underground Solidarity activist; co-founder and editor of Tygodnik Mazowsze weekly, Poland's largest underground publication. She was a co-founder of Gazeta Wyborcza works as journalist for the Gazeta Wyborcza where she still works today as senior journalist.
In 2011, 'Le crime et le silence' the French edition of her 2004 non-fiction book My z Jedwabnego won the European Book Prize.
Un biógrafo es el fan más fiel, un enamorado que obsesionado necesita dejar huella de su amor; Anna Bikont y Jonna Szczesna se enamoraron de un imposible. La poeta se resistía a las entrevistas, es más, se negaba a hablar de sí misma. Wislawa no comprendía a la gente que hacía confidencias de todo, ¿qué recursos internos les quedaban?, repetía con frecuencia que hablar de uno mismo empobrecía interiormente.
Así que, estas biógrafas no correspondidas tuvieron que sacarle el jugo a las escasas entrevistas que existían sobre ella y a lo que podía inferirse de su obra. Complementarían buceando en el pequeño circulo de sus amistades y hasta en las postales que alguna vez remitió.
A punto de publicar una biografía que nacería mutilada, ocurrió lo inesperado, Wislawa las citó en 1997 para darles una opinión general de lo que habían escrito y, lo más sorprendente, para darles más. Resignada les diría: "Es una sensación terrible leer acerca de una misma, pero dado que ustedes han trabajado tanto, de acuerdo, precisemos".
La de Wislawa es una de esas pocas ocasiones en las que la persona resulta tan interesante como su producción literaria, y para serlo no necesitó de grandes acontecimientos ni extravagancias, bastó con ser ella. Es uno de esos raros casos en los que poco se diferencian los poemas y su autora, así que definir su poesía es definirla a ella, y viceversa.
Belleza sin vanidad, todo en ella desprendía elegancia, sus gestos, sus movimientos, sus palabras y sus poemas, en eso coincidían unánimemente quienes la conocieron. La nobel era tan introvertida que viajar resultaba su mayor tortura, lo de ella era la placidez de la rutina. Creía firmemente que las pequeñas cosas eran tan significativas como lo más trascendental, el principio de unidad cósmica regía su vida y obra.
Ceso en mi intento de sintetizar en este breve espacio las casi 700 páginas que componen el libro y cierro con una afirmación de Cortázar, él decía que sus dioses estaban en la tierra y su altar lo conformaban aquellos a quienes admiraba, en este caso, Wilslawa es Zeus en mi Olimpo, y como buena creyente voy pregonando a grandes voces la verdad que me fue revelada: su poesía
bardzo dobra biografia, dobrze napisana, pięknie wydana, OPTYMALNA CZCIONKA I MARGINESY I KARTKI I GRUBOŚĆ. duża ilość anegdotek i limeryków, także lubimy, lubimy. cieszyło mnie to, że nie pokrywa się zupełnie z (narzędnik, hehe) TĄ rusinka i dowiedziałam się nowych rzeczy, też, a nawet zwłaszcza, sprzed nobla. "dogłębnie zgłębiony" temat, ale z pewną dozą dyskrecji. świetnym pomysłem było umieszczanie tematycznych fragmentów wierszy — tym sposobem poznawało się też samą twórczość i wnętrze poetki, które nie mogło zostać spłycone opisem w biografii. mam świadomość, że wtedy książka byłaby znacznie dłuższa, ale wolałabym jednak, żeby to nie były fragmenty, czy też — hihi — szczegóły. ja byłabym za umieszczeniem fragmentów wierszy/opowiadań twórców, o których mowa, chociaż pewnie większość uznałaby to za zbędne. pisanie podwójnych półpauz, czyli może pauz (?) jest ogromnie megalomańskie.
La biografía de Wislawa Szymborska, poeta polaca y ganadora del Premio Nobel de Literatura en 2002, es una obra de arte. No sólo por la gran cantidad de información obtenida (poemas, infinidad de limericks que improvisaba rápidamente, postales, collages, fotografías inéditas) sino por cómo hilan esa información para dar forma a la imagen de Szymborska, ligera como una pluma y esquiva no sólo en su vida personal, sino también en sus poesías, de difícil traducción y múltiples significados. Muy bella.
Isso é tudo que você pode desejar de um livro: que te faça gargalhar e te comova às lágrimas enquanto aprende uma maneira nova de experimentar o Mundo.
No hemos vivido. No hemos vivido lo suficiente, no hemos vivido bien, nadie contará nuestras vidas en las que nada interesante ha pasado. Tal vez alguna cosa, para nosotros, alguna pequeña satisfacción, pero demasiado poco para que alguien más se interese en nuestras cosas. No hemos sido héroes ni tampoco villanos, y no estamos dispuestos a hacer ninguna locura para que la historia nos dedique unas páginas. No seremos portada de nada y ni tan siquiera una pequeña noticia en un pequeño rincón de un pequeño periódico. Solo apareceremos si alguien paga el día lejano de nuestra muerte. Si algo echaremos de menos será que nadie escribirá sobre nosotros un libro como el que han escrito Anna Bikont y Joanna Szczęsna sobre Wisława Szymborska. Y la estupenda edición de Pre-Textos. No, todo eso nos perderemos. Teníamos que haber sido más constantes, más brillantes, más algo. Así solo nos queda leer, reconcomidos (impacientados por una molestia moral) este Trastos, recuerdos.
Como Szymborska vivió una vida al revés, su biografía solo podía ser escrita a la inversa. Ya en su poema Cómo escribir un currículum, la poeta polaca establecía toda las cosas que no se deben contar, que, después de todo, son todas las cosas que vale la pena contar. Por eso lo justo a la hora de remontar una vida es mirar en los cajones (¡no, bajo las alfombras, no!), que es el sitio donde siempre metemos aquello que importa y que luego no lograremos encontrar tan fácilmente (porque hay tantos cajones…). Todos esos trastos de nuestra vida, esas cosas que la gente decente tira y los indecentes guardamos esperando la posteridad. Szymborska amaba las cosas pequeñas, las cosas sin importancia. Hacer postales-collage, comprar pacotilla kitsch, cocinar sopa de sobre (austriaca), que la llevaran en coche,… Escribir poemas. No muchos, los justos, porque escribir poemas no es algo fácil, aunque todo el mundo crea poder hacerlo y sea como una especie de acné juvenil. La poeta se tomaba la vida con humor y su vida llena de cosas pequeñas solo pudo ser alterada lanzando sobre su cabeza el peso de un Premio Nobel. Y ella, que había pasado toda su vida encerrada en pisitos diminutos, viviendo la vida a cucharadas (de café), rodeada de amigos (pero no muy cerca, solo a ratos), enredada en su mundo de versos y libros sobre los que nadie quería escribir, ella, decía, tuvo que salir al medio. Se tuvo que dejar ver, querer. Y hasta contrató un secretario que era tan curioso como ella.
Más allá de los trastos, también están los recuerdos. Pero si los trastos eran pacotilla, los recuerdos están guardados bajo siete u ocho llaves, y es difícil pensar a quién pueden interesar las cosas que uno ha vivido más allá de a uno mismo (y solo a ratos). Szymborska no hablaba de ella, ni de nadie, porque creía, con esa inocencia que siempre mantuvo (de ahí que fuera capaz de sonreír tan a menudo), que lo que se tenía que conocer era su poesía y que allí estaba todo lo que quería contar. Las biógrafas tuvieron que rebuscar en el único rincón donde no logró esconderse muy bien: en sus reseñas literarias, que, como las de algún otro, hablaban más de ella que de los libros. Y como siempre le dejaban los libros sobre los que nadie quería hablar, aquellos que se lanzan a piscinas vacías, ella aprovechaba para contarse. De nuevo a pequeños sorbos.
Biografía-collage: poemas pegados, fotografías de su tiempo y vida, fragmentos de las pocas entrevistas que quiso conceder (casi todas después del Nobel), conversaciones que quiso mantener públicamente, recuerdos de amigos, cosas sacadas de este y aquel cajón. Por todas ellas desfila no solo la escritora polaca, sino todo una época, porque ella no era ajena a su mundo, aunque el mundo no siempre la tuviera en cuenta (¡por fortuna para ella!). Trabajo de reconstrucción para hormiguitas laboriosas, lectura entre la risa y el olvido, Szymborska tal vez nos legó que tan solo se puede vivir en una difícil equilibrio con uno mismo sobre la cuerda del mundo, rodeada de una belleza que espera ser revelada (una y otra vez), una tristeza de gato que espera en vano y la humilde coherencia de quien no espera nada, busca todo y encuentra tanto.
Myślałam, że jednak bardziej porwie. Niestety dość chaotyczna (przynajmniej chronologicznie) narracja nie do końca pozwalała się wczytać, a brzydkie sformatowanie ebooka (nawet "numerki" pod zdjęciami były różnych rozmiarów...) wcale w tym nie pomagało. Być może w formie drukowanej czytałoby się lepiej.
"Kiedy jeszcze wydawało mi się, że wiem wszystko byłam w gruncie rzeczy bardziej bezbronna i wewnętrznie chwiejna niż dzisiaj, kiedy to, co wiem na pewno, mogę policzyć na palcach jednej ręki"
עונג גדול. גם מלא בקטעים מהשירה של שימבורסקה, וגם מעניין בפני עצמו. הניימדרופינג של אנשי הספרות בפולין בשנות ה 60 באמת היה כבד, אבל איכשהו לא מעיק כמו שהייתי מצפה.
Poco da fare: ci sono alcuni GRANDI personaggi la cui biografia (forse Lei lo chiamerebbe "racconto delle cose della vita" : troppo altisonante il termine, ho l'impressione) è già romanzo o forse letteratura. È buffo addentrarsi _forse pure convincendosi di cavare qualcosa, di conoscerla un pochino meglio_ nella storia e nella umanità di un personaggio del genere, una POETA, nientemeno. Ho iniziato l'approccio con alcune riserve, in primis immaginando che niente avrebbe potuto aggiungere niente altro alle sue bellissime poesie: INVECE. Spero davvero che in cielo ci sia la sua adorata Ella Fitzgerald.
Questo è davvero un caso di ‘non sei tu, sono io’: la mia completa ignoranza di qualsiasi evento storico, politico e letterario polacco (o est europeo in genere) mi fa vagare per questa peraltro documentatissima biografia come se fosse un romanzo fantasy, pieno di nomi che non conosco ed eventi completamente oscuri. L’unica parte che mi godo davvero sono i brani dell’opera di Wislawa Szymborska - che preferisco allora leggere (o rileggere, in molti casi) per conto mio. …mi sento un’asina. T.T
Rzetelna i wciagajaca biografia noblistki. Sporo ciekawostek I odniesien do Krakowa. Nie zabrakło też wybranych wierszy, ilustracji jak I samych wycinek autorki. Często zabawna, długa, przez co pod koniec nieco nużaca. 4/5, polecem!
Wsiadając do samolotu, dzierżąc w dłoni pseudoskórzaną okładkę Kindle'a, nie miałam pojęcia, co spotka mnie na pokładzie. Biografia noblistki płynęła gładko, jak mój samolot frunął w przestworza. Chronologicznie przedstawiana historia, wiele szczegółów, anegdoty... W połowie książki pojawiła się choroba Szymborskiej, co zdziwiło mnie, ale uznałam, to za ciekawy zabieg kompozycyjny. Być może później autorki skupią się na twórczości poetki? Niestandardowo, ale ciekawie. Licznik czytnika wskazywał przecież progres: jakieś pięćdziesiąt kilka procent. I tak mnie zastała. Szymborska mi umarła. W samolocie, w trakcie lotu, niespodziewanie, wśród obcych, w połowie książki. Zostałam sama. Ja i pozostałe 50% e-booka w postaci wszelkich załączników, apendyksów i spisów. Szymborska mi umarła.
as autoras fizeram um trabalho minucioso de coletar tantas informações, entrevistas, fatos, fotos, trejeitos, costumes sobre a poeta (justamente ela, que prezava tanto por reserva e modéstia), a ponto de dedicar um espaço inicial do livro para o bisavô que wislawa nem chegou a conhecer... me afeiçoei muito por ela e amo especialmente a sua virtude de saber se levar a sério nas horas certas (e a zoar no restante do tempo, com os limeriques e esse humor muito próprio da autora). é algo que decidi levar pra vida. chegando no final, já tinha esquecido que szymborska não era uma senhorinha imortal e chorei muito.
Molto interessante, anche se a tratti un po' opaco. Impressionante vedere come le pagine si illuminano quando il virgolettato fa dono della voce della poetessa.
Wisława Szymborska didn’t like talking about herself. She believed that her memories belong not only to herself and that opening up makes one shallow. “To whom it may concern”, can read all that there is to know about her in her poetry, she used to say. And so it seems. A.B and J.S worked tirelessly to squeeze every bit of knowledge about her from everything that she has ever written. Then they filled in the blank spaces by interviewing over a hundred of her friends and acquaintances, and only then Szymborska herself, reluctantly and with a comment, “ all right then, since you have put so much work into it already…” finally agreed to help them, but only to correct, and always keeping distance and protecting her privacy. So the product is as intended, based first of all on her poetry (which she was by the way notorious for not dating, but the sneaky biographers can always use the date of the publication as a guideline), illustrated by photographies from archives and family albums and finally when required filled filled by available facts and words of the people that surrounded her. The effect is quite stunning. It conjures the whole world around the reluctant ‘96 literature Nobel prize laureate. The narrative is partly chronological and partly thematic, and so uniquely Szymborean in character as if she had written it herself. There is her childhood in southern Poland where her beloved father was an administrator of Count Zamoyski's estate. There is her youth and the literary debut at the very peak of the stalinist era, her romance with communism, the Polish People's Republic in all its doubtful glory, friendships and relationships, all her translators and challenges that they had to face in Szymborska's elusive poetry and also, let’s not forget, there is the Stockholm disaster. Because for a person like her, having to take part in this carefully directed performance followed up by a year of engagements and obligations was nothing short of a disaster. Fortunately along came her young and energetic secretary Michał Rusinek, who helped her survive this terrifying period of uninvited attention and who remained her faithful assistant until her death 15 years later. I had a wonderful time reading this portrait “without” and wish I could thank the authors for this wonderful experience. Their book transported me to a completely different world, one in which the spirit of Wisława Szymborska reigns supreme, and where I too was happy to reside for a while. I am only not quite sure about the English translation …
Ciekawość człowieka i jego historii pcha czasami czytelnika nawet w kierunku postaci z którymi ma niewiele wspólnego a wręcz czasami np na jakimś etapie życia działali na niego wręcz odpychająco. Ja jako uczeń liceum uwielbiałem wprost poezje romantyków, oczywiście nie w całości czy takiego Baczyńskiego a zupełnie nie mogłem się przekonać do poezji i poetów, którzy tworzyli po II wojnie. Szymborska, Miłosz, Różewicz to nazwiska, które czytałem z musu i nadal uważam, że poezja ta nie trafiła zupełnie do mojego poczucia estetyki. Wiersze Szymborskiej (min zapadła mi w pamięć Cebula) czy zbiór wierszy Miłosza pt Pan Cogito do dziś stanowią dla mnie zagadkę i nie wiążą się z jakimikolwiek emocjami poza niechęcią. Tymczasem jak to często w życiu bywa osoby te uznane są w Polsce i na świecie za literackie tuzy. Nie inaczej Wisława jest przedstawiona w tej książce. Jeśli początki są napisane nawet znośnie tak im głębiej w las tym gorzej. Zaczyna wiać nudą i tak jak poezja noblistki do mnie nie trafiała tak i nie trafia ta biografia. Potem następują miłe odmiany i zaczyna się robić ciekawie, ale niestety są to jedynie miejsca i momenty. Naprawdę wyłania się z tych liter osoba ciekawa, dowcipna i sympatyczna, ale w moim odczuciu jedynie dla wybranych i to wybranych przez nią. Nie powiem że nie wynotowałem z tej opowieści paru cytatów bo kilka nad wyraz udanych się trafiło, ale to za mało by ta biografia skoczyła ponad trzy gwiazdki.
To jest lekka, przyjemna lektura, do poczytania w leniwe popułudnie, jeśli ktoś bardzo lubi Szymborską i chce mieć wrażenie, że spędził z nią trochę czasu na pogaduszkach. Poza podstawowymi faktami i kilkoma ciekawostkami za wiele z niej jednak nie wynika. Trochę dlatego, że autorki (zresztą sumienne i profesjonalne) zachowują się bardzo dyskretnie, nie wnikając np. bliżej w uczuciowe związki poetki, a jeden z nich zupełnie pomijając (być może dlatego, że Szymborska jeszcze żyła i nie życzyła sobie tego), a trochę dlatego, że sama Szymborska skutecznie postarała się, aby o jej życiu nic szczególnie głębokiego nie dało się powiedzieć.
Esta ambiciosa biografía le hace justicia a la enorme poeta que es Szymborska. Hace muchos años tenía intenciones de leerla, pero sólo en este, después de un retorno a la poesía, tomé prestado el tomo de la biblioteca Luis Ángel Arango y lo devoré enfebrecidamente, hacía mucho que no leía un libro que no hubiera comprado previamente. Cada página nos muestra ese híbrido de talento y sencillez que es la vida de una de las más grandes poetas europeas del siglo XX. Y estas palabras son un recordatorio para volver a ella y, si nunca se ha hecho, para acometer un maravilloso descubrimiento.
Bardzo do mnie trafił styl pisania autorek - w moim odczuciu świetnie się wpasował i podkreślał charakter twórczości Szymborskiej. Biografia jest rzetelna, nie przytłaczająca, urozmaicona licznymi fotografiami (nie tylko poetki). Najbardziej zachwyciły mnie wplecione w tekst fragmenty wierszy, pojawiające się przy okazji opisów konkretnych wydarzeń i sytuacji i pozwalające lepiej zrozumieć okoliczności ich powstania. Bardzo inspirująca lektura.
Co do samej książki mam mieszane uczucia. Biografia jest dość chaotyczna. Jednakże sam portret poetyki urzeka - była osobą niezwykle skromną, nonszalancką, krytyczną, dyskretną, szalenie zabawną i lojalną wobec przyjaciół. Warto poznać historię Szymborskiej, zdecydowanej it girl.