İttihatçılıktan Kemalizme

by Feroz Ahmad, Fatmagül Berktay (Translator)

Feroz Ahmad, bu kitabında Genç Türkler dönemini ve Kemalist Türkiye'yi süreklilik ve kopukluklarıyla inceliyor.

Yazar dönemin yayın organlarından konuyla ilgili kitaplara; anılardan İngliz Resmi Arşivi'ndeki (Public Record Office) gizli-açık belgelere, mektuplara uzanan titiz bir çalışmayla, yerel ve uluslararası güç merkezleri arasındaki ilişki ve mücadeleleri; bunların arka planını gözler önüne seriyor. Ahmad, ulaştağı bilgi ve belgeleri nesnel analizleriyle okura sunuyor: 'Özgün karakterine rağmen Kemalizmin hem düşünce, hem de toplumsal temel bakımından öncelleri vardı. Böyle bir ideolojiyi, Mustafa Kemal'in geliştirdiği bazı fikirlerin ilk kez ortaya atılıp tartışıldığı Genç Türk döneminin katkısını göz ardı ederek ele almak tarihdışı bir tutum olur...' 'Milli hareketin ilk yıllarında Kemalist önderilk değişmeyi, hatta devrimci değişmeyi vurguluyordu. Türklerin, yepyeni bir başlangıç yapma ve yoz Osmanlı geçmişlerini terk etme süreci içinde olduklarına ilişkin berrak bir kavrayış egemendi. Bu tutum, Fransız devrimci geleneğinin Türkiye'deki radikal düşünce üzerindeki etkisiyle de uyum içindeydi. İşte bu yüzden, İstanbul'un Müttefikler tarafından işgali, yalnızca fiilen Osmanlı devletinin sonu olarak değil, yeni bir çağın başlangıcı olark, Mustafa Kemal'in deyişiyle 'Birinci Milli Sene' olarak görülüyordu.'

216 pages, Paperback

Published March 1, 1996

About the author

Feroz Ahmad was a Turkish-American academic, historian and political scientist who taught at different universities, including the University of Massachusetts Boston, Tufts University, Harvard University, Columbia University and Yeditepe University. He was one of the leading scholars studying modern history of Turkey.

Reviews

[Baran Doğan · Rating 3 out of 5]

Ermeni Soykırımı’na 13 sayfa ayırıp da yerli burjuvazi yaratma amacını açıklamaya çalıştığı için üç yıldız. Gerisi fena değil.

[Niceto · Rating 5 out of 5]

Müthiş bir kitap! Feroz Ahmad 1908 devriminden başlayıp Kemalist devrimin fikirsel temelinin nasıl oluştuğunu inceliyor.

Feroz Ahmad’ın gözlem, çıkarım ve analizleri çok değerli. Böylesine isabetli analizleri başka yazarlarda görmek çok zordur. Osmanlı’nın yıkılış dönemi özellikle 19. yüzyılın sonu, 20. yüzyılın başı, bu dönemlerdeki ekonomik durum, köylü sınıfı - feodal sınıf ve devlet arasındaki denge ve ilişkiler, dönemdeki tarımsal üretimin durumu vs. çok iyi bir şekilde kavranmadığı sürece Kemalist devrimin dinamiklerinin, uygulanma ve yönetim biçimlerinin arkasındaki sebepler anlaşılmayacaktır. Feroz Ahmad kısa da olsa bu bağlamda belli başlı unsurların müthiş bir irdelemesini yapmaktadır.

Alana ilgili olan herkese şiddetle öneririm.

[Engincan Veske · Rating 4 out of 5]

Kitap ITC temelinde ülke politikası, siyaseti, ekonomik durumu vb. durumlarda konuyu ele alarak, cemiyetin neleri doğru neleri yanlış yaptığını ele alıyor ve sonrasında yeni Türkiye Cumhuriyeti ile birlikte bunların değişiklik gösterdiği yerleri ve avantaj-dezavantajlarını ele alıyor.

Bazı noktalarda tekrara düşse de kitabın iyi bir çalışma sonucu oluşturulduğu bariz ve güzel bir bakış açısı ve yaklaşım ile bu kritik konuları ele alması da gayet güzel.

[Cenken · Rating 3 out of 5]

Farklı makalelerin tarihsel açıdan sırasıylanmasıyla oluşmuş bir kitap. İttihatçılığın başlamasıdan cumhuriyetin 1940 larına kadar olan süreci olabildiğince tarafsız yorumlamaya çalışmış. 1908-1940 arasını azınlıklar, tarım, sanayi ve dış politika gibi bakış açısılarından görmek isteyenler için başlangıç kitabı sayılabilir.