Moenie kyk nie schetst de lotgevallen van een Nederlands gezin dat in de jaren vijftig naar Zuid-Afrika emigreert. De ik-figuur is dan negen jaar oud. Zijn moeder sterft niet lang na aankomst in het door apartheid verscheurde land en zijn vader begint een verhouding met een jongere vrouw.
Behalve een portret van ontheemding in het Afrikaanse land, is deze roman de geschiedenis van een oog. De twee verschillende ogen van de jonge hoofdfiguur - het blinde, afwezige, en het zo gretig observerende - verlenen deze roerende vertelling een vertekenend perspectief, dat gaandeweg voor de gespleten toestand in het land gaat staan. Moenie kyk nie is een hoogtepunt in Van Woerdens betoverende oeuvre.
I read this book for school, but i loved it. Beautiful story, easy to read and i found it to be touching. Saw the movie too but like the book a LOT more
Het boek is mooi, heel mooi geschreven, maar extreem verhullend. Ook vond ik het opvallend dat er een groot verschil was tussen hoe de zwarte personages werden omschreven (een boterspleet als lippen, dik, gitzwart haar en stinkend) en hoe de witte personages werden omschreven (vaak iets waardiger). Wilde het boek graag opnieuw lezen omdat het me erg aan het denken heeft gezet maar de tweede keer herrinerde ik me weer hoe moeilijk dit boek is om doorheen te komen. Zeker wel een aanrader vanwege de mooie taal, maar verder was het misschien toch niet zo mijn ding.
Ik weet niet zo goed of ik dit nu een heel slecht boek vind, of juist goed. Ik koos hem uit omdat ik de thema's tof vond: Zuid-Afrika, van werelddeel verhuizen als je klein bent, omgaan met verdriet en je weg zoeken. De auteur geeft steeds kleine brokken info, je bent voortdurend door het boek je weg aan het zoeken. Waar gaat het over? Wat wil hij duidelijk maken? Is dat ook hoe hij het ervaarde? Misschien moet ik de andere 2 boeken van het 3luik ook lezen.. 😒
Dit is nu een boek dat je leuk kunt ontleden als je van motieven en thema's houdt: de kapotte ogen en tafelbergen vliegen je om je oren. Ik zie de leraren Nederlands en de literatuurtheoretici al smullen. Zelf vond ik het voornamelijk mooi om wat er niet gezegd werd. Binnen het gezin wordt niet gesproken. Moeder kan zich totaal niet aanpassen aan haar nieuwe, Zuid-Afrikaanse, leefomgeving. Steeds probeert ze Nederland naar haar huis te brengen. Maar op een dag staakt ze radicaal het verlangen naar vroeger en dwingt ze het gezin ook binnenshuis Engels te spreken. Niet veel later sterft ze. Niemand die daar over spreekt. Vader neemt een nieuwe vrouw in huis en daarmee is de kous af. Een van zijn zonen gaat daaraan ten onder: het verlangen naar zijn vader maakt hem zo gek dat hij zijn nieuwe moeder wil afmaken. Hij belandt in een gesticht en wordt schizofreen verklaard. Uiteindelijk komt iedereen alleen te staan. Aangrijpend. Natuurlijk gaat het boek over de apartheid en het onbegrip daarover bij de normale bevolking. De stijl is beeldend, melodieus. Allemaal prima. Maar het communicatieprobleem maakt dit boek echt de moeite waard.
In 2009 had ik Ultramarijn al gelezen en vond ik dat een schitterend boek. Dan in 2011 snel in De Slegte nog (een deel van) de rest van Van Woerdens oeuvre op de kop getikt met Notities van een luchtfietser, Een mond vol glas en dit Moenie kyk nie. En waarom heeft het mij dan nog eens vier jaar gekost om het te lezen?
Ik herinner mij dat ik er ooit in begonnen ben en het toen opgegeven had. En ik weet nog waarom. Het is dezelfde reden waarom ik nu bijna gestopt was: de verteller kijkt uit het perspectief van een kind, en daar hou ik hoegenaamd niet van (ik denk daarbij aan 'Ik ben niet bang' van Ammaniti; hoewel 'Extremely loud and incredibly close' van Safran Foer dan weer fantastisch was - maar ook niet geloofwaardig uit verteltechnisch standpunt).
Maar nu dus opnieuw geprobeerd. En ik ben blij. De roman is zo mooi. Zo mooi. De taal is rijk. Ja, ik kan enkel in clichés praten, ik heb de gave niet, ik kan enkel zeggen dat het een mooi, mooi boek is.
Leeskring. 1993 Born 1947, he's more an artist than a writer, writing later in life. Book is more like reading poetry. Brief impressions.
Learned at the end that the book was really meant to center on brother Hans who died a schizophrenic.
What a crappy life they had, esp. after the mother died. Father emotionally incapable of any kind of emotional support to his several children. Henk the oldest survived, with scars, able to write this and show what kind of things happened in their childhood.
Growing up in South AFrica, where the family fled in the 1950s because of Dad's collaboration with Nazis in WW II, the kids grew up as immigrants and made it hard to them to construct an identity. After the mother died they were mistreated in various living arrangements, boarding schools, orphanages, relatives who abused them....
Some glimpses of apartheid and other politics in S AFrica