Jump to ratings and reviews
Rate this book

De erfenis

Rate this book
Als de schrijfster Lotte Inden ontdekt dat ze ziek is, besluit ze een jonge man in dienst te nemen voor vierentwintig uur per dag, kost en inwoning inbegrepen. Hij is niet alleen haar verzorger, chauffeur, tafelheer, eerste lezer en secretaris, maar ook de archivaris van wat ze haar ‘erfelijk materiaal’ noemt: de aantekeningen die als bouwstenen moeten dienen voor haar laatste grote roman. Omdat Lotte bang is dat ze het werk dat haar oeuvre compleet maakt niet meer zelf zal kunnen voltooien, bereidt ze hem er langzaam op voor dat zijn handen de hare moeten vervangen als ze zelf niet meer kan schrijven. Ze maakt hem executeur-testamentair van haar erfenis: een zolder vol aantekeningen over de dood, de liefde, de verleiding, het geheim en de familie.

De erfenis is een ontroerende novelle over een schrijfster en haar lezer, die zelf het verhaal maakt dat zij in stukken en brokken aanreikt. Connie Palmen schetst daarmee niet alleen een indringend beeld van een verrassende menselijke relatie, maar ook van de relatie tussen de literatuur en de werkelijkheid.

96 pages, Paperback

First published January 1, 1999

14 people are currently reading
350 people want to read

About the author

Connie Palmen

39 books402 followers
Connie Palmen (Aldegonda Petronella Huberta Maria Palmen) is a Dutch author. She was born on November 25, 1955 in Sint Odiliënberg.

Palmen debuted with the novel De wetten (1990), published in the USA as The Laws (1993), translated by Richard Huijing. The Laws was shortlisted for the 1996 International IMPAC Dublin Literary Award.
Her second novel was De vriendschap (1995), published in the USA as The Friendship (2000), translated by Ina Rilke.

Palmen had a relationship with Ischa Meijer in the years preceding his death in 1995. From 1999 on she lived with D66 politician Hans van Mierlo, and the couple married on 11 November 2009 until his death on 11 March 2010.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
118 (14%)
4 stars
291 (35%)
3 stars
298 (36%)
2 stars
91 (11%)
1 star
21 (2%)
Displaying 1 - 30 of 77 reviews
Profile Image for Jan.
1,060 reviews69 followers
May 26, 2017
‘De erfenis’ van Connie Palmen is een novelle, waarin een schrijfster wier spieren het op den duur laten afweten, een jonge man in dienst neemt die haar verzorgt en vooral tot taak heeft om vanuit haar bibliotheek en archief gedachtegoed (‘erfelijk materiaal’) bijeen te halen voor in een grote roman, waarvan zij verwacht die niet zelf te kunnen voltooien.
Het boek heeft een hoge gedachtendichtheid. Palmen laat zich opnieuw kennen als neerlandica en filosofe. Diverse motieven en thema’s komen aan de orde, zoals de verhouding tussen literatuur en werkelijkheid, de positie van de schrijver als iemand die net zo eenzaam en verlaten kan zijn als ieder ander maar de moed heeft die toestand aan de wereld mee te delen, narcisme, het fulmineren tegen hen die wroeten naar het autobiografische in fictie en zo voorts.
Voor lezers die niet houden van een ideeënroman, is de novelle geen aanrader, voor hen die daarvan wel gediend zijn, bij uitstek wel. (3,5*) JM
Profile Image for Els Lens.
383 reviews23 followers
December 7, 2023
"Een literair criticus die Proust, Musil en Joyce niet gelezen heeft is net zoiets als een natuurkundige die zegt dat hij Newton overgeslagen heeft, omdat hij die maar niks vindt." 😀
Profile Image for Judith.
371 reviews2 followers
December 14, 2019
Weer veel onderstreept in dit boekje, Connie Palmen blijft een van mijn áller-favorietste schrijvers!
Profile Image for José Van Rosmalen.
1,438 reviews26 followers
November 6, 2022
Dit is het laatste boekenweekgeschenk uit de twintigste eeuw, gepubliceerd in het jaar 1999. Een jonge man, Max is de ikfiguur. Hij treedt als een soort secretaris in dienst van een schrijfster, Lotte Inden, die voortdurend bezig is met literatuur. Zij leidt aan een progressieve spierziekte, waaraan ze komt te overlijden. Net als Connie Palmen heeft ze een roman geschreven met als titel ‘Geheel de Uwe’. Lotte Inden heeft ook wel iets van Renate Rubinstein die aan MS leed. Het boek draait om het belang van lezen en van schrijven. Daarmee wil zij de dood als het ware overwinnen. Max moet haar literaire bagage meenemen. Ik wacht op je in het boek, was het laatste wat ze tegen hem zei. Een novelle over de passie voor lezen en schrijven, dus een passend boekenweekgeschenk.
Profile Image for Marco.
630 reviews32 followers
July 1, 2022
Een beter boekenweekgeschenk dat leest als zijnde meer dan een novelle. Prachtige uitspraken en onderliggende laag van een schrijver die erkent niet alle troeven zelf in handen te hebben. Echter de overvloedigheid in mooie uitspraken neemt wat de overhand en zoals ze zelf zegt: “je mag niet te veel van dat soort zinnen hebben, want daar wordt je moedeloos van, of verveeld”. Gelukkig is het boekje net niet te dik.
Profile Image for Guus van der Peet.
325 reviews39 followers
Read
November 6, 2022
Net als het meeste werk van Palmen voelt het verhaal soms als een excuus om essayistische passages aan elkaar te knopen – in dit geval over originaliteit, kunst als leven na de dood en de grens tussen feit en fictie. Haar schrijfstijl is hier echter aanzienlijk beter behapbaar dan in Jij Zegt Het en door de Boekenweek-lengte wordt ze gedwongen om de filosofische gedachten zoveel mogelijk te concretiseren. Een vriendin leende me recentelijk een essaybundel van Palmen. Ik ga daar maar snel aan beginnen. Wellicht dat ik haar echt kan omarmen als dat laagje fictie eraf is.
Profile Image for DeWereldvanKaat.
260 reviews2 followers
March 25, 2012
Te verwachten van Palmen : een ideeënroman. Centraal staat de figuur van Charlotte Inden die een laatste grote roman wil schrijven en daarvoor Max inhuurt als 24-uurs secretaris om haar hierbij te helpen. Inden lijdt immers aan een terminale ziekte. Haar roman wordt een 'commentaar op haar tijd' en dit aan de hand van de boeken die ze in haar leven heeft geschreven. Veel verhaal hoef je niet te verwachten, wel veel gesprekken tussen Inden en Max en bijgevolg veel gedachten over romans en het schrijversschap. Het boek stelde me teleur.
Profile Image for Maura.
76 reviews1 follower
August 23, 2024
Dit is zo een beetje de essentie van Connie Palmen
Profile Image for Arne.
68 reviews1 follower
May 24, 2025
Het boekenweekgeschenk van 1999.

De schrijfster Lotte Inden krijgt de diagnose van een progressieve spierziekte. Ze neemt de hoofdpersoon - Max - voor vierentwintig uur per dag in dienst en in huis als verzorger, tegenlezer en redacteur, maar vooral als archivaris, die alle notities moet ordenen en doornemen voor 'de grote roman', voor wanneer Lotte Inden daar zelf niet fysiek meer toe in staat is. Via die route komen we meer te weten over de levensloop en ideeën van de schrijfster. Zoals Connie Palmen vaker doet doorspekt ze de novelle met stevige stellingnames en analyses over 'de mens', het schrijverschap en de literatuur, die ze Lotte Inden - sterk gebaseerd op Connie Palmen zelf, vermoed ik - in de mond legt. Die zijn vaak best interessant, en gelukkig nooit storend.

Bovenal is het een mooi en ontroerend verhaal over de bijzondere en moeilijk te kwalificeren verhouding tussen de twee hoofdpersonen. Heel knap hoe Connie Palmen het verhaal 'echt' laat voelen, juist door bepaalde dingen onbenoemd te laten.

Een verhaal dat me wel zal bijblijven, denk ik zo.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Profile Image for Gaby.
185 reviews7 followers
December 30, 2024
Kort maar krachtig! Weer mooi geschreven zoals Connie Palmen dat altijd doet. Niet mijn favoriet van haar (tot nu toe), maar wel sterk voor zo’n klein boekje.


‘Waarschijnlijk kun je in het begin van je leven niet eens anders van iemand houden dan zoals er van jou gehouden wordt. En soms moet je dan de rest van je leven gebruiken om dat af te leren, om te leren liefhebben op een manier die jou minder pijn doet.’

‘Het enige waarin iemand origineel kan zijn is in een onverwachte, eigen, persoonlijke combinatie van al bekende gegevens.’
Profile Image for Darinka.
78 reviews33 followers
June 12, 2012
This book was amazing. It inspired me so much and showed me how to deal with art that inspires me, random thoughts I write down, the things I write and how to fit it all in somewhere. One of the best short novels I've ever read. A beautiful real inspiring story with too much quotes a book can hold, my copy is full of pencil markings.
Profile Image for Michael.
137 reviews10 followers
May 9, 2020
Briljant! Een heel oeuvre in 96 bladzijden. Het komt allemaal voorbij: de pathologie van het theater, de economie van de schuld, Marie Deniet, het fijnmazige web van fictieve constellaties in de werkelijkheid, de eenzaamheid van de schrijver.
Profile Image for Tanja Verhaar.
114 reviews1 follower
July 12, 2019
Mooi boek, waarin je het hoofdpersonage echt leert kennen. Jammer dat er zo weinig gebeurd, maar ik heb er wel van genoten. Veel mooie citaten die je aan het denken zetten.
54 reviews6 followers
February 5, 2021
Ik heb weinig met Boekenweekgeschenken: meestal is het voor de schrijver niet meer dan een literaire vingeroefening, een financieel uiterst lucratief tussendoortje of in het meest gunstige geval een aardige voorstudie voor een nieuwe roman. Na diverse teleurstellingen heb ik een aantal jaren geleden besloten deze veelal literaire niemendalletjes ongelezen te laten, ook al krijg ik ze tijdens de Boekenweek gratis bij een nieuwe aankoop toegeschoven.
Recent heb ik me er echter toe gedwongen een van die ongelezen boekjes die links en rechts verspreid door mijn boekenkast staan toch maar eens te gaan lezen: ‘De erfenis’ van Connie Palmen. Eerlijk gezegd was het ‘I.M.’, de prachtige tv-serie naar haar gelijknamige roman, die me opnieuw nieuwsgierig maakte naar het werk van deze voor mij reeds lang uit beeld verdwenen schrijfster.
‘De Erfenis’ gaat over een ongeneeslijk zieke vrouwelijke auteur die een jonge man in huis haalt als persoonlijke verzorger en hem tevens vraagt haar te ondersteunen bij het schrijven van haar laatste roman. ‘De Erfenis’ is boven alles een ideeënnovelle, vol met interessante filosofische bespiegelingen waarmee Palmen opnieuw haar achtergrond als filosofe op de voorgrond plaatst. Ik blijf na lezing echter met veel vragen zitten, waarbij ik het gevoel heb dat het boekje pas op de laatste bladzijde op gang komt. Het karakter en vooral de achtergrond van de mannelijke verzorger blijven teveel aan de oppervlakte terwijl je als lezer daar het meest nieuwsgierig naar bent. Wat beweegt hem, maar ook wat beweegt haar? Literatuur is uiteraard literatuur omdat het vragen nooit volledig beantwoordt, maar ‘De Erfenis’ geeft echt te weinig prijs. Zelfs de kleinste interpretatie wordt zo een onmogelijkheid. Kortom, wat is ‘De Erfenis’? De opzet voor een roman, een voorstudie? Het had een prachtig boek kunnen zijn, is dat niet geworden maar vanwege de fraaie bespiegelen toch drie sterren.
Profile Image for André.
2,514 reviews33 followers
December 28, 2022
'Ik erger me aan domheid waar ik niet onderuit kom omdat ze breed wordt uitgemeten in de media, ik erger me aan domheid die een pen mag voeren en die daardoor meewerkt aan een stemmingmakerij waar ik eng en bang van wordt.'
Review :

Voor de Nederlandse boekenweek 1999 deed de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse boek beroep op Connie Palmen en haar uitgever Prometheus voor het Boekenweekgeschenk. Van dit boekje dat de lezer in Nederland gratis krijgt toebedeeld heeft Connie Palmen een literair testament gemaakt onder de titel De erfenis. Het is een parel van een boek waar heel het werk en de frustraties er rond incluis,van Connie Palmen verpakt zit. Je kan het eigenlijk als een sleutel tot haar vorig werk en wellicht ook tot haar volgend werk beschouwen.Wanneer de schrijfster Lotte van haar arts te horen krijgt dat ze ongeneeslijk ziek is besluit ze een jongeman die bij een uitgeverij werkt en zelf een fervent lezer voor dag en nacht in dienst te nemen. Hij dient niet alleen haar hele huishouden te beredderen, haar verzorger, haar chauffeur en haar secretaris te zijn, maar ook de archivaris van al het materiaal dat ze in de loop der jaren verzameld heeft om haar laatste grote roman te schrijven. Lotte vreest dat haar ziekte haar zal verhinderen om dat laatste werk te schrijven. Ze stelt hem dus aan als de executeur-testamentair van haar literair patrimonium met de bedoeling dat ze hem zodanig kan inwerken dat zijn handen, haar gedachten, haar woorden op papier zullen zetten exact zoals zij het altijd deed tot op de punten en de komma's na als zijzelf het niet meer zal kunnen.Op hun literair terrein maakt ze hem tot een perfekte kloon van de schrijfster die ze is en die ze altijd wil blijven. Daarbuiten lopen de standpunten regelmatig uiteen. Ook is er de wederzijdse bewondering die alle kloven van ziekte, ouderdomverschil en seksuele voorkeuren doet vervagen
Profile Image for Jens.
495 reviews7 followers
September 30, 2024
Deze 5 sterren moet ik uitleggen: het boek, en bij uitbreiding alles wat ik gelezen heb van Connie Palmen totnutoe, beantwoordt perfect aan wat ik zoek in fictie. Mijn persoonlijke literatuuropvatting is namelijk dat een "goed boek" me doet nadenken, nieuwe perspectieven biedt, graag nog elementen bevat van herkenning (zelfbespiegeling) en ideeën die de wereld begrijpbaarder doen voelen. Bijgevolg weet ik de ideëenroman meer te smaken om het intellectuele werk dat er doorheen schijnt dan om het verhaal dat me mee sleurt.

Neem nu hier een zin als "Later zei ze dat dat het eerste was dat haar opviel, dat ik een trui met lange mouwen droeg en dat ze zich, zodra ze zoiets opmerkte, onmiddellijk afvroeg waarom dat was." Die cerebrale reflex, de tirannie van de rede, is heel herkenbaar voor mij.

"Maar dat is toch leuk, Max, om via het onderscheid tussen de balts van de bonte paradijsvogel en die van het grauwe prieelsluipertje weer iets toe te voegen aan een bouwwerk in je hoofd?"

"Waar wil je naar toe?" Vroeg ik [Max] "Naar waar ik altijd naar toe wil,' grijnsde ze (...) "laten zien dat er niks nieuws onder de zon is"
Vaak vinden we bij auteurs bepaalde thema's terug over hun werken heen. En in dit boek geeft Connie Palmen ons zo'n inzicht in haar oeuvre: onze dagelijkse zorgen terugvoeren naar "the human condition", een "eeuwige menselijke strijd" tussen binnen/buiten, jij/ik, echt/onecht, werkelijkheid/fictie.

En dan eindigt ze met zelfreflectie over haar structuurzucht. "Waarom (..) alles wat je ziet en leest rubriceren onder een enkel woord?" "Om beter na te denken(..)De rubriek is al een duiding en het vinden van een lemma is het begin van de gedachte."

"Denken komt voort uit het verlangen naar zin, naar troost, naar macht, naar een ontsnapping uit de wanhoop en uit de gruwelijke verlatenheid van het verstand(..)" .

In het boek verwees ze dan weer naar Carry Van Bruggen, waardoor ik nog een andere vrouwelijke filosoof-auteur heb ontdekt. En zo is mijn cerebrale jeuk weer wat gestild.
Author 1 book6 followers
January 9, 2020
In een paar uur uitgelezen. Ik was vergeten hoe meesleurend en confronterend Connie Palmen schrijft en hoe erg ik dat gemist heb, hoeveel ik van haar werk houd. Ze krijgt het voor elkaar om te schrijven op een manier die makkelijk leest maar tegelijkertijd een diepe liefde voor de Nederlandse taal in mij wakker maakt. Het is een kort boek, novelle eigenlijk, die in minder dan honderd pagina's je laat meeleven met Lotte en Max zonder medelijden en je achterlaat in een gevoel van een verdiept begrip van het leven.
Profile Image for Laura van Rhee.
131 reviews2 followers
February 23, 2025
Ik wist niet meer of ik dit had gelezen dus ging even bladeren om te kijken of ik het herkende. Ik sloeg hem open op een pagina waar ‘GATVERDAMME’ bij stond met potlood in mijn handschrift. En verder waren er nog meer aantekeningen. Ik heb het dus gelezen maar het heeft blijkbaar niet veel indruk op me gemaakt. Vgmij ging het over iemand die bijna dood ging en haar boek nog wilde laten afmaken, en daarvoor een helper in huis haalt. Ik geef het een neutrale beoordeling want vgmij vond ik het ook niet per se stom.
Profile Image for Natasja Kuri.
100 reviews
March 24, 2024
De erfenis is een novelle die uitgegeven is als boekenweekgeschenk in 1999.

Aangezien ik het boekenweekgeschenk van dit jaar 2024 liever oversla of nog liever ongelezen in het kampvuur smijt. Maar wel een boekenweekgeschenk wilde lezen greep ik naar een klassieker. En wat voor één.

Dit was mijn eerste ervaring met het werk van Connie Palmen en oh wat heb ik spijt als haren op mijn hoofd dat ik haar niet eerder heb ontdekt.
Wat een aanrader.
Profile Image for Mare Mathijssen.
14 reviews
December 28, 2025
Boekenweekgeschenk uit 1999

Wauw niet verwacht dat ik deze zo goed zou vinden.

“Een goed boek wordt bijeengehouden door iets wat er niet staat en datgene wat er niet staat, dat is het geheim van de schrijver.”
Profile Image for Elly Lewin.
268 reviews10 followers
August 30, 2019
Bij vlagen even mooi als De wetten, maar ik vond De erfenis te kort. De ontwikkeling van het verhaal voelt gehaast, het einde scheen mij al te abrupt. De stijl is prachtig maar de inhoud was misschien te veel voor een boekenweekgeschenk.
581 reviews21 followers
March 6, 2022
Just a little jewel, I enjoyed every page of this small novel and was introduced to other authors from whom I already ordered a book. Great great novel.
Profile Image for Vivian.
86 reviews
December 27, 2024
in mijn beleving zijn boekenweekgeschenken altijd vreemd en dat vond ik ook van dit boekje. maar ik ben nu wel erg benieuwd naar de rest van Palmen haar werk
Profile Image for Trisha.
662 reviews48 followers
October 27, 2014
“In mijn toespraak op de begrafenis van Lotte Inden vertelde ik wat ze tegen mij zei toen ik voor haar begon te werken. ‘Ik heb niet genoeg tijd om heel fatsoenlijk en beleefd tegen je te zijn,’ had ze gezegd, ‘dus vergeef me bij voorbaat mijn grofheden.’ Wat ze daarna had gezegd verzweeg ik: ‘En als je er niet tegen kunt, dan moet je gaan.’ Even later had een van haar broers mij aangesproken en hij zei dat ze nooit tijd had gehad, dat het enige waarmee ze in haar leven zuinig omsprong de tijd was, dat hij zich haar vanaf zijn jeugd niet anders herinnerde dan zo.” (pg 5)

Het verhaal gaat over Max en Lotte Inden. Lotte is een beroemde auteur die getroffen wordt door een spierziekte. Haar einde is bekend, maar het verloop niet. Lotte neemt daarom voorzorgmaatregelen en neemt Max in dienst om haar met allerlei klussen te helpen. Hij moet alleen wel 24 uur, 7 dagen per week beschikbaar zijn voor haar. Kost en inwoning zijn inbegrepen. Tijdens het verloop van de ziekte over een tijdspan van een aantal jaren zien we in 96 pagina’s hoe het leven van Lotte en Max verloopt en ontwikkelt en hoe het gevecht uiteindelijk wordt gestreden.
De dans die Max en Lotte voeren is apart en mooi uitgevoerd als dansers in een tango. Snel en langzaam tegelijk. Op bepaalde momenten vol passie en andere momenten met geduld en gedempte emoties. Connie Palmen heeft in de weinige pagina’s die haar is toebedeeld een heel mooi verhaal geschreven.

Ik kon het boek niet goed beoordelen nadat ik het had gelezen. Ik gaf het daarom in eerste instantie 3 sterren, maar tijdens dit schrijven ben ik toch voor 4 sterren.
Simpel door het simpele taalgebruik, de duidelijkheid van emoties door het verhaal en de duidelijke hoofdrollen die zijn toebedeeld. Je weet waar het heen gaat, maar niet hoe het verhaal loopt. Genoten met volle teugen. Omdat het boek vooral een levensverhaal vertelt. Je weet dat je bent geboren en je weet je gaat dood, maar wanneer en hoe is altijd maar weer de vraag.

---
Connie Palmen is in 1955 in Sint Odilienberg geboren. In 1986 studeerde ze cum laude af in de Nederlandse Letterkunde en in 1988 studeerde ze aan de Universiteit van Amsterdam af in filosofie.
In 1991 kwam haar eerste boek uit dat in het eerste jaar al een groot succes werd. Het boek werd vertaald in 24 landen en won diverse prijzen.
Daarna schreef ze verschillende boeken en won verschillende prijzen.
Ze was partner van Ischa Meijer en Hans van Mierlo. Over beiden schreef ze een boek na hun overlijden.
Meer informatie kan je vinden op:
http://www.conniepalmen.nl/

---
Boekinformatie:
©1999 Connie Palmen
Uitgeverij Prometheus voor de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) ter gelegenheid van de boekenweek 1999

Omslagontwerp en typografie: Marten Jongema

ISBN: 90.74336.46.9
95 pagina’s;
Profile Image for tinne.
415 reviews1 follower
August 19, 2009
Heel apart verhaal, van dezelfde hoge kwaliteit als de meeste van Connie Palmens boeken. De sfeer die in het boek opgeroepen wordt is echt de moeite. Nog maar eens een bewijs dat een boek niet volumineus moet zijn om een meeslepende sfeer te scheppen en de lezer mee te nemen in een goed verhaal.
Profile Image for Femke.
83 reviews
May 28, 2017
Bijzonder boek. Geen simpel, luchtig boek. Er wordt veel gedacht in het boek, wat ook blijft nagalmen nadat je het uit hebt. Het verhaal op zich is niet eens zo bijzonder, maar ik wil net zoals Max weten wat in Lotte haar hoofd omgaat.
Displaying 1 - 30 of 77 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.