Ο Φτωχούλης του Θεού, Β' Τόμος

by Νίκος Καζαντζάκης

«Ο Φτωχούλης του Θεού» του Νίκου Καζαντζάκη είναι κάτι παραπάνω από την ιστορία του Αγίου Φραγκίσκου της Ασσίζης, του νεαρού άρχοντα, που με μια μεγαλειώδη κίνηση, χάρισε όλη του την περιουσία στους φτωχούς, διακηρύσσοντας και ζώντας την απόλυτη αγάπη. Πώς αντέδρασαν οι συμπολίτες του, που μέχρι τότε τον περιτριγύριζαν αποζητώντας τη φιλία του; Τον έδιωξαν από την Ασσίζη λιθοβολώντας και χλευάζοντάς τον.

Αυτό το αριστουργηματικό βιβλίο, ένα έργο γεμάτο αγάπη για τον Άνθρωπο, αλλά και για όλα τα πλάσματα του Θεού, για μια παπαρούνα μέχρι κι ένα φίδι, για ένα λιοντάρι μέχρι κι ένα μυρμηγκάκι, είναι γραμμένο από έναν αληθινό φτωχούλη του Θεού, τον Νίκο Καζαντζάκη. ο μεγάλος Κρητικός μας συγγραφέας ταξίδεψε στην Ασσίζη και περπάτησε στα χνάρια του Φραγκίσκου, την πανέμορφη αυτή πόλη της Ιταλίας που είναι πια αφιερωμένη στον Άγιο Φραγκίσκο και στην ανιδιοτελή και αληθινή Αγάπη.

Το βιβλίο που κρατάς στα χέρια σου, λοιπόν, «Ο Φτωχούλης του Θεού», είναι για ανθρώπους που βιώνουν ένα άγριο χειμώνα, είναι το βιβλίο που σου δείχνει τη δύναμη που υπάρχει βαθιά μέσα σου. Ό,τι κι αν περνάς, όσο χαμηλά κι αν νιώθεις ότι έχεις πέσει, τόσο πιο πολλή φόρα μπορείς να πάρεις, και τόσο πιο ψηλά να φτάσεις. «Για ν' ανεβείς στον ουρανό», μας λέει ο Καζαντζάκης, «πρέπει να πάρεις φόρα από τον πάτο της Κόλασης.»

214 pages, Paperback

Published August 8, 2021

About the author

Ο Νίκος Καζαντζάκης (English: Nikos Kazantzakis) υπήρξε ένας από τους πιο πολυσχιδείς και δημιουργικούς Έλληνες συγγραφείς του 20ού αιώνα, γνωστός για το πλούσιο συγγραφικό του έργο που εκτείνεται από το μυθιστόρημα και την ποίηση έως το θέατρο, τη φιλοσοφία και τη μετάφραση, αλλά και για τη βαθιά στοχαστική του διάθεση που διαμόρφωσε τη δική του κοσμοθεωρία. Γεννημένος στο Ηράκλειο Κρήτης, μεγάλωσε σε μια εποχή πολιτικών αναταραχών και κοινωνικών αλλαγών, οι οποίες επηρέασαν έντονα την προσωπικότητα και την πνευματική του πορεία. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και συνέχισε μεταπτυχιακές σπουδές στο Παρίσι, όπου μαθήτευσε κοντά στον Ενρί Μπερξόν και ήρθε σε επαφή με τις σύγχρονες φιλοσοφικές και λογοτεχνικές τάσεις. Από τα πρώτα του κιόλας έργα φάνηκε η ανησυχία του για τα μεγάλα υπαρξιακά ερωτήματα, η αναζήτηση νοήματος μέσα από τη θρησκεία, την τέχνη, την επιστήμη και την πολιτική. Ταξίδεψε σε πολλές χώρες, όπως η Ιταλία, η Ισπανία, η Ρωσία, η Ιαπωνία, η Κίνα και η Αγγλία, και κάθε του ταξίδι κατέγραφε εντυπώσεις που μετουσίωνε σε έργα γεμάτα ζωντάνια, στοχασμό και αλληγορία. Πολιτικά δραστήριος, διατέλεσε για μικρό διάστημα υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου στην κυβέρνηση Σοφούλη και ασχολήθηκε με θέματα εκπαίδευσης και πολιτισμού, ενώ συνεργάστηκε και με διεθνείς οργανισμούς όπως η UNESCO. Η πνευματική του παραγωγή είναι τεράστια: τα μυθιστορήματα «Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά», «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», «Καπετάν Μιχάλης», «Ο τελευταίος πειρασμός» και «Ο φτωχούλης του Θεού» είναι έργα που γνώρισαν παγκόσμια αναγνώριση και μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες, μεταφέροντας τη φωνή της ελληνικής ψυχής σε διεθνές κοινό. Ιδιαίτερα ο «Ζορμπάς» έγινε παγκόσμιο λογοτεχνικό και πολιτιστικό σύμβολο, χάρη και στη διάσημη κινηματογραφική του μεταφορά. Παράλληλα, ασχολήθηκε με την ποίηση, με κορυφαίο του έργο την «Οδύσεια», ένα μνημειώδες επικό ποίημα σε 33.333 στίχους, το οποίο εκφράζει την αδιάκοπη αναζήτηση του ανθρώπου για ελευθερία και υπέρβαση. Στον τομέα της μετάφρασης, προσέφερε σημαντικά έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας στο ελληνικό κοινό, μεταφράζοντας μεταξύ άλλων την «Θεία Κωμωδία» του Δάντη και έργα του Ομήρου, του Νίτσε και του Δαρβίνου. Ο Καζαντζάκης διαμορφώθηκε πνευματικά από ποικίλες επιρροές: τον χριστιανισμό, τον βουδισμό, την αρχαία ελληνική σκέψη, τον υπαρξισμό, τη φιλοσοφία του Μπερξόν, αλλά και τις εμπειρίες του από την πολιτική και την κοινωνία. Η σκέψη του χαρακτηρίζεται από την ένταση ανάμεσα στην ύλη και το πνεύμα, την ανάγκη να υπερβεί κανείς τα όριά του και να αγωνιστεί για ελευθερία, αλήθεια και δημιουργία. Προκάλεσε πολλές φορές αντιδράσεις για τις τολμηρές του ιδέες, ιδίως σε σχέση με τη θρησκεία, με αποτέλεσμα η Ορθόδοξη Εκκλησία να καταδικάσει ορισμένα έργα του. Ωστόσο, η πνευματική του δύναμη και η λογοτεχνική του αξία αναγνωρίστηκαν διεθνώς. Υπήρξε υποψήφιος επανειλημμένα για το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, χωρίς όμως να το κερδίσει, αν και η παγκόσμια απήχηση του έργου του τον καθιστά έναν από τους σημαντικότερους συγγραφείς της εποχής του. Στην προσωπική του ζωή, παντρεύτηκε δύο φορές και βρήκε στο πλευρό της Ελένης Καζαντζάκη μια σύντροφο που στήριξε και διέσωσε το έργο του. Πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του ταξιδεύοντας και γράφοντας ακατάπαυστα, μέχρι τον θάνατό του στο Φράιμπουργκ, ενώ η σορός του αναπαύεται στο Ηράκλειο. Η επιγραφή στον τάφο του, «Δεν ελπίζω τίποτα, δεν φοβάμαι τίποτα, είμαι λεύτερος», συνοψίζει με τον πιο λιτό και δυνατό τρόπο την κοσμοθεωρία του. Ο Καζαντζάκης άφησε μια παρακαταθήκη που υπερβαίνει τα σύνορα της Ελλάδας, με έργα που αγγίζουν τον πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης, και εξακολουθεί να εμπνέει αναγνώστες, στοχαστές και καλλιτέχνες σε όλον τον κόσμο, αποτελώντας έναν αληθινά οικουμενικό συγγραφέα που έδωσε νέα πνοή στη νεοελληνική λογοτεχνία.

Reviews

[Kyriakos Sorokkou]

Πρότζεκτ Νίκος Καζαντζάκης

1) Όφις και κρίνο (1906)
2) Σπασμένες Ψυχές (1908)
3) Ο Νίτσε εν τη Φιλοσοφία Δικαίου & Πολιτείας (1909)
4) Συμπόσιον (1922)
5) Ασκητική: Salvatores Dei (1927)
6) Ταξιδεύοντας Ρουσία (1956)
7) Ιστορία της Ρωσικής λογοτεχνίας (1930)
8) Τόντα Ράμπα (1934)
9) Λήμματα στο Εγκυκλ. λεξικόν Ελευθερουδάκη (1927-1931) 
10) Ταξιδεύοντας Ισπανία (1937)
11) Ο πρωτομάστορας (Η θυσία) (1910)
12) Ταξιδεύοντας Αγγλία (1941)
13) Ταξιδεύοντας: Ιαπωνία-Κίνα (1938)
 14) Ο Βραχόκηπος (1936)
 15) Θέατρο: Τραγωδίες με διαφορά θέματα 

16) Τερτσίνες (1937)
17) Οδύσσεια (1938)
18) Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά (1946)
19) Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται (1948)
20) Ο καπετάν Μιχάλης (1953)
21) Ο τελευταίος πειρασμός (1955)

22) Ο φτωχούλης του Θεού (1955)

Χρόνος ανάγνωσης κριτικής: 45 δευτερόλεπτα

Στον πρώτο Καζαντζάκη της χρονιάς (Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά)
είχα πει πως ο φετινός Καζαντζάκης θα είναι ευκολότερος αλλά ταυτόχρονα
χωρίς να βάζω το χέρι μου στη φωτιά.

Στον δεύτερο Καζαντζάκη της χρονιάς (Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται),
είχα πει πως ο φετινός Καζαντζάκης θα είναι αν όχι δρόμος στρωμένος
με ροδοπέταλα, δρόμος στρωμένος με αλόη βέρα - απ’ έξω τσιμπά
αλλά από μέσα καταπραΰνει.

Και να που ο Φτωχούλης του Θεού αποδείχθηκε ο λόγος που δεν έβαλα
το χέρι μου στη φωτιά, ο λόγος που είδα τον δρόμο για το φετινό Καζαντζάκη
δρόμο στρωμένο με αλόη βέρα που τσιμπάει,
ο λόγος που κρατούσα μικρό καλάθι.

Ο πρώτος Καζαντζάκης του 2023 που με κούρασε.
Απηύδησα με αυτόν τον θρησκευτικό λαπά όπως τον χαρακτήρισε
ένας άλλος αναγνώστης εδώ.
Σε όλο το βιβλίο βλέπουμε τον Φραγκίσκο να αυτοτιμωρείται μαζοχιστικά:
να μην τρώει φαΐ, να μην πίνει νερό, να μην κοιμάται κάτω από στέγη
βασικά να προσπαθεί να φτάσει κατά κάποιο τρόπο το θείο
κάτι που ουσιαστικά δεν υπάρχει.
Μια ζωή που σπαταλήθηκε για μια πλάνη.
Ένα βιβλίο που σπαταλήθηκε μέσα σε μονότονες θρησκευτικές
φιλοσοφίες και συζητήσεις.
Διαβάστηκε σχετικά γρήγορα (4 μέρες) αλλά δεν ήταν απολαυστικό.
Χάρηκα πολύ που τ’ ολοκλήρωσα και ξεμπέρδεψα μαζί του μια για πάντα.