Γυναίκες που παρατηρούν άνδρες, γυναίκες που παρατηρούν γυναίκες, παιδιά που παρατηρούν άνδρες και γυναίκες να παίζουν ένα άνισο παιχνίδι. Είκοσι ιστορίες για καλές µαθήτριες, σκυµµένες πάντα πάνω από µια λάθος εξίσωση.
Η Αλεξάνδρα Κ* γεννήθηκε στην Κέρκυρα το 1985. Σπούδασε θέατρο στη σχολή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, στο Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου και στη σχολή της Stella Adler στη Νέα Υόρκη. Παρακολούθησε επίσης μαθήματα σεναρίου (Gotham Writers, NY) και θεατρικής γραφής (Διεθνές Ινστιτούτο Θεάτρου, Αθήνα), ενώ παράλληλα άρχισε να αρθρογραφεί για εφημερίδες και περιοδικά. Εργάστηκε για λίγο ως ηθοποιός. Σήμερα ασχολείται πια συστηματικά με τη συγγραφή (θεατρικά έργα, παιδικά βιβλία, σενάρια, άρθρα και κείμενα διαφημίσεων), είναι συντάκτρια του "Cosmopolitan" και αγαπάει να πειραματίζεται με διαφορετικά είδη βιβλίων.. "Η πιο παράξενη ιστορία του κόσμου είναι το πρώτο της βιβλίο".
Ένα τεμπέλικο Σάββατο αρκούσε για να ολοκληρώσω τα 20 διηγήματα της Αλεξάνδρας Κ*. Διηγήματα που θυμίζουν σφηνάκια τεκιλας. Ξεκινάς αμέριμνη να πιείς το πρώτο, σου καίει λαιμό, στομάχι και ξαφνιάζεσαι ευχάριστα. Ή και όχι. Παραδόξως πίνεις και δεύτερο το οποίο σου προσφέρει μια διαύγεια που ούτε περίμενες, ούτε είσαι σίγουρη ότι την θες. Χρειαζόμαστε ακόμα μια σειρά διηγημάτων για τις γυναίκες ή μέσα από το βλέμμα των γυναικών; Ναι. Οι ζωές μας ξεκινούν με ρόλους που θα μας φορεθούν ,με επιλογές που είναι δικές μας αλλά όχι απόλυτα, με φάσεις που δεν ξέρεις τι κάνεις με την ζωή σου είτε είσαι μικρό κορίτσι, είτε γυναίκα μόνη της σε μια άδεια Αθήνα Αύγουστο μήνα, είτε μητέρα που κρύβεται στο μπάνιο να κάνει ένα τσιγάρο, είτε μια ηλικιωμένη που γουστάρει να φορέσει ανοιχτό ντεκολτέ για να πάει στην Ανάσταση. Οι ερμηνείες για όλα αυτά άπειρες, οι παρερμηνείες περισσότερες. Οπότε ώρες ώρες χρειαζόμαστε μερικά σφηνάκια ειλικρινούς γραφής να μας φέρουν στα ίσα μας . Γιατι αυτοι που μιλάνε για εμάς και θεωρούν ότι έχουν λόγο για εμάς είναι πολύ περισσότεροι από αυτούς που θέλουν πραγματικά να μας καταλάβουν, και συνήθως δεν ξέρουν που παν τα τέσσερα. Το κείμενο ίσως βγήκε λίγο μεγαλύτερο από όσο σκοπευα και μάλλον ελαφρώς ασυνάρτητο. Κάποιος θα πει ότι φταίει που ξεμεινα Αθήνα το τριήμερο και παρασύρθηκα από το πάθος για θυματοποιηση. Κάποιος ίσως καταλάβει λίγα περισσότερα.
Το κείμενο που ακολουθεί θα είναι uncensored οπότε αν θέλετε πιάστε κάποιο σνακ διαβάζοντας (tip: όχι σε φαλλικο σχήμα, δηλαδή αποφύγετε τις μπανανες) Θα ξεκινήσω με μια μικρή ανάλυση για τον φεμινισμό και θα καταλήξω στις αδυναμίες του κειμένου.
Κοινωνιολογικά η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες που, όταν ο φεμινισμός εκρήγνυτο σε όλο τον πολιτισμένο κόσμο, εδώ δεν υπήρχε καμία απολύτως επίδραση, παρά ισχνές και αμέθοδες εκδηλώσεις παρουσίας κυρίως σε πεδία της τέχνης (κινηματογράφος, λογοτεχνία κ.ο.κ.) Κοινωνικά και πολιτικά η Ελλάδα ανήκε σε μια άκρως παραδοσιακή γραμμή. Η κατάργηση του προικοσυμφώνου, για παράδειγμα, έγινε μόλις το 1983. Αντιλαμβάνεται λοιπόν κανείς πως ένας φεμινισμός που έχει περάσει στο σύνολο του πληθυσμού, κυρίως, μέσα από τα σόσιαλ media θα έχει αναμφίβολα πολλά κενά, σχετική μόνο επίδραση στις κοινωνικές αντιλήψεις και θα χωλαίνει στην θεωρητική του τεκμηρίωση. Ο φεμινισμός στην Ελλάδα του σήμερα, συνεπώς, είναι ένα παράξενο σύμφυρμα ιδεών που στις άλλες χώρες θα το συναντούσε κανείς πολλές δεκαετίες πριν. Είναι ένας φεμινισμός συχνά ελλιπής, αφελής και πετσοκομμένος. Και πάνω από όλα: είναι ένας φεμινισμός έμφυλος, σεξιστικός και ελάχιστα, έως μηδενικά, συμπεριληπτικός. Ο φεμινισμός ήδη από τις απαρχές του δεν αφορούσε επουδενί μονάχα τις γυναίκες, αλλά όλους τους καταπιεσμένους. Έτσι, όταν οι σύγχρονες ελληνίδες πασιονάριες γράφουν σήμερα για τον φεμινισμό πιστεύοντας πως αφορά κάποιο ετεροφυλόφιλο ετεροκανονικό σενάριο σίριαλ του 1990, κάτι δεν πάει καλά.
Τα διαφημιζόμενα "φεμινιστικά βιβλία" είναι κατ'επέκταση θορυβωδώς πανομοιότυπα. Τα μοναδικά προβλήματα που φαίνεται να απασχολούν τις ηρωίδες είναι: πώς να πηδαω άντρες αλλά να είμαι παράλληλα φεμινίστρια; Πώς, αφού μου αρέσει το πεος να απενοχοποιήσω ότι μου αρέσει το πεος(;) Καταλήγοντας σε μια ατελειωτη μίρλα που θυμίζει στην καλύτερη περίπτωση την Κάρυ Μπράτσο και στη χειρότερη την Κατερίνα Γιουλάκη στο Ρετιρέ, που, ας το παραδεχτούμε, φαίνεται πιο υγιές και δυναμικό γυναικείο πρότυπο από πολλές ηρωίδες των εν λόγω βιβλίων. ΄Ύστερα έχουμε την εμμονή με την μητρότητα. Δεν περνάει από το μυαλό αυτών των συγγραφέων ότι υπάρχουν γυναίκες που δεν θέλουν να τεκνοποιήσουν και που δεν συγκινούνται από ιστορίες με μάνες και εγκύους που καπνίζουν κρυφά. Το να μας μεταφέρονται οι ίδιες και οι ίδιες ετεροκανονικές εμπειρίες απλώς υπό το φως ενός αντίστροφου σεξισμού, δεν προσφέρει κάτι καινοτόμο ούτε λογοτεχνικά ούτε στο κίνημα του φεμινισμού.
Θα γνωστοποιήσω κάτι και ισως σοκαριστούν πολλά άτομα: δεν υπάρχουν μόνο δύο φύλα και ο τόσο έμφυλος φεμινισμός σας φλερτάρει επικίνδυνα με τα όρια του ακραίου σεξισμού. Πότε θα διαβάσουμε για τον λεσβιακο φεμινισμο; Πότε θα διαβάσουμε για τον ασέξουαλ φεμινισμο; Πότε θα διαβάσουμε για τον φεμινισμό που δεν ασχολείται με, συγνώμη, θα το γραψω, πουτσες;
Από αυτόν τον σεξιστικό φεμινισμό φαίνεται να πάσχει και το συγκεκριμένο βιβλίο. Όπως και πολλά άλλα διαφημιζόμενα ως "φεμινιστικά" βιβλία, αφού μεταφέροντας αυτές τις, κατα κανόνα, ετεροκανονικές εμπειρίες τα κείμενα αποκτούν αναγκαστικά σεξιστικές συνδηλώσεις. Η αφελής πεποίθηση πως οι άνδρες και οι γυναίκες είναι ριζικα διαφορετικοί σε βιολογικό επίπεδο έχει επικρατήσει λόγω ενός επιστημονικοφανούς εσενσιαλισμού που καθιερώθηκε από τις απαρχές της επιστήμης και αφορά βιολογικές απλουστεύσεις καθώς και μια αδιάκοπη και συχνά άκαρπη προσπάθεια θεωρητικοποίησης στερεοτύπων μέσα απο το επιστημονικό πεδίο, παρότι βέβαια η επιστήμη της βιολογίας έχει πολλές φορές αποφανθεί πως περισσότερες είναι οι ομοιότητες, παρά οι διαφορές των φύλων.
Διαβάζοντας τη συγκεκριμένη συλλογή, ένιωσα αρκετές φορές σαν να διαβάζω άρθρο του cosmopolitan: γιατί δεν του σηκώνεται, τι να κάνεις όταν έχεις σχέση με παντρεμένο κ.ο.κ.
Ένιωσα επίσης σαν να ξαναδιαβάζω το βιβλίο της κ.Αποστόλου και αυτο δεν το λέω για καλό (ανατρέξτε στην κριτική των Σωματιδίων για να μάθετε τους λογους), ενώ άλλες φορές βιώνα μια επικίνδυνη εώς τραυματική αναγνωστικη επαναστροφη που με οδηγούσε στο Μπλε Υγρό της κυρίας Στεργίου, που ακόμα προσπαθώ να ξεχάσω.
To διήγημα από το οποίο τιτλοφορείται και η συλλογή ήταν διασκεδαστικό, κυρίως λόγω της γραφής, αλλά δεν μας είπε τίποτε το καινοφανές ως περιεχόμενο, ενώ διάσπαρτες υπάρχουν όλες οι φυσικοποιήσεις των κοινωνικών ζητημάτων που φαίνεται κατά τη συγγραφέα να έχουν τις ρίζες τους στην σωματική διαφορετικότητα ανδρών και γυναικών, λες και ο φαινότυπος πάντοτε συμβαδίζει με τον βιολογισμό του φύλου στον οποίο εμμένουν οι πάντες. Ξεχωρίζω ως καλά τα ακόλουθα: Μαμά μαλάκω. Ο κύριος Βλάχος δεν με παρενόχλησε ποτέ.
Τα υπόλοιπα διηγήματα κυμαίνονται ανάμεσα στα αδιάφορα (Βάντες, Γέροι Γάλλοι στο Αιγαίο,Το σφαγιό κ.ά) μέχρι στα κακογραμμένα (Άνδρες καταπίνουν δέντρα, Γυναίκες στο τηλέφωνο και το χειρότερο διήγημα της συλλογής που θα σχολιάσω ξεχωριστά, ASMR)
Το ASMR είναι από τα χειρότερα κείμενα που έχω διαβάσει ποτέ στην ελληνική γλώσσα. Η γραφή είναι μια ανεπιτυχής προσπάθεια μίμησης ενός αγοραιου προφορικού λόγου που γίνεται με την επανάληψη εκφράσεων οπως "ξέρω γω", "ετσι;" Με τι άτομα συναναστρεφονται οι συγκεκριμένες συγγραφείς; Ποιος μιλάει σε σημειο μαρτυρικης επαναληψης ετσι; Μόνο οι χαρακτήρες σε κατι καλτ ταινιες του Στάθη Ψάλτη. Φυσική ομιλία πάντως δεν είναι αν και να την μιμούνται οντως, δεν ξερω τι καταφερνουν. Το είχα σχολιάσει και στην κριτική για τη νουβέλα του κ.Μαλανδράκη, Patriot: γιατί κάποιοι συγγραφείς πιστεύουν ότι είναι λογοτεχνικό προσόν το να μιμούνται τον προφορικό λόγο στους διαλογους και τους αξίζει κάποιο παρασημο; Κι εγώ αν κάτσω να απομαγνητοφονησω τον Μπάμπη τον σουγιά φυσικός θα είναι ο λόγος του στο κείμενο, αυτό σημαίνει πως είναι και λογοτεχνία ή πως προσφέρει την οποιαδήποτε τέρψη στον αναγνώστη; Και έναν κατάλογο ντελιβερι να διαβάσω ρεαλιστικός θα είναι (καλα όχι και τοσο) Αυτό τον αναγει σε λογοτεχνικό κειμενο;
Τελος, για να εμπεδώσουμε καλα την εμφυλη διπολικοτητα που διεπει ολο τη συλλογη η μοναδική τρανς που ανευρισκεται στα κειμενα είναι "εκδιδόμενη" χωρίς περαιτέρω εξηγήσεις. Φαντάζομαι για τις cis φεμινίστριες αυτό είναι κάτι το αυτονόητο.
Ίσως είναι η πρώτη φορά που ολοκληρώνω ένα βιβλίο και στην πραγματικότητα, δεν χρειάζεται να γράψω κάτι για αυτό. Απεναντίας, θα ήθελα να μιλήσω -όσο πιο συνοπτικά μπορώ- για την Αλεξάνδρα Κ* και συγκεκριμένα για τη γραφή της Αλεξάνδρας. Αρχικά, θέλω να αφήσω πάνω στο τραπέζι ότι ένα κομμάτι του εαυτού μου τη φοβάται ακόμα. Το είπα, ξελαφρωσα! Ένα όμως άλλο, τη θαυμάζει και την εκτιμά τόσο πολύ, που νικάει το πρώτο και με κάνει να την ενοχλώ ( εντός και εκτός εισαγωγικών ) με οποιαδήποτε ευκαιρία. Η Αλεξάνδρα είναι ένας τόσο φωτεινός και οξυδερκής άνθρωπος, που σε αφοπλίζει. Γράφει για την αλλαγή ή προσπαθεί μέσω του έργου της, να τη φέρει. Αφυπνίζει και γεννά συνειδήσεις, νέα-ανανεωμένα μοντέλα. Σε έναν κόσμο υποκρισίας, δεν διστάζει να γράψει αφιλτραριστη την αλήθεια της. Προσωπική μου άποψη τελείως, τέτοιους α��θρώπους/καλλιτέχνες χρειαζόμαστε για να περπατήσουμε ένα βήμα παρακάτω στην κατανόηση και αποδοχή του δίπλα μας αλλά και του ίδιου μας του εαυτού. Τα συγκεκριμένα διηγήματα, με βρήκαν δακρυσμένο σε κάθε εκάστοτε τέλος τους και βαθιά προβληματισμένο. Μου γεννήθηκε η ανάγκη να ζητήσω ένα συγγνώμη. Αλλά σε ποια; Στην ίδια; Στη μαμά μου; Στις φίλες μου; Που; Επι χρόνια έχουμε τη γυναίκα με συγκεκριμένο τρόπο στο μυαλό μας. Η κοινωνία μας το πούλησε έτσι. Η Αλεξάνδρα αποδεικνύει περίτρανα πως δεν υπάρχει ασθενές φύλο, μόνο παγιωμένες μαλακισμένες αντιλήψεις. Θέλω πολύ να το δώσω στον μπαμπά μου και στον αδερφό μου να το διαβάσουν, όχι στη μαμά μου, όπως κάνω συνήθως. Η Βέτα τα ξέρει ήδη. Α! Και κάτι τελευταίο! Δεν έχει δωθεί ακόμα η κατάλληλη προσοχή και χώρος στην Αλεξάνδρα να δώσει ο,τι έχει, φωνές σαν τη δική της πρέπει να ακούγονται πιο δυνατά. Το είπα και αυτό και ξεθυμανα. Τι περιμένεις αγαπητέ follower; Διάβασε το!
το κατάλληλο βιβλίο την κατάλληλη στιγμή. το βρήκα τόσο ενδυναμωτικό όσο δέκα βιβλία φεμινιστικής θεωρίας μαζί. λάτρεψα τα «Ουδείς αχαριστότερος του ευεργετηθέντος» και «Φλοτέρ», αλλά και τα αλλά και τα «Ο κύριος Βλάχος δεν με παρενόχλησε ποτέ» και «ASMR».
Επιτηδευμένη γραφή, φορτισμένη με πομπώδεις λέξεις για ενίσχυση έντασης (;) Ουδεμία ταύτιση. Βρήκα ενδιαφέρον μόνο στο «Μαμά Μαλάκω» αλλά δεν κράτησε πολύ. Είμαι μεγάλη φαν της ωμής γραφής βεβαίως βεβαίως, εδώ όμως δε τσίγκλισε νευρώνας μέσα μου, πόσο μάλλον και φεμινιστικός. Ε ήταν λίγο φασαίικο.
Εξαιρετική η Αλεξάνδρα και δεν της το χα,και μετά σου λένε δεν εμπιστεύομαι τους Έλληνες συγγραφείς κι άλλα τέτοια κουραφεξαλα.
Μωρέ ας ήταν Αμερικανίδα και θα σου λεγα τι κριτικές θα γράφονταν,ενώ τώρα στην Ψωροκοσταινα , αυτό που αρκεί,και συνήθως το επιχείρημα που προτάσσεται και δεν αρκεί,είναι ότι για Ελληνίδα γράφει καλά
Απλά γιατί;;; Ωραία γραφή δεν έχει. Νόημα δεν έχει. Φεμινιστικό δεν είναι. Γιατί αποθεώνονται βιβλία με «raw» γραφή σε στυλ Κιτσοπουλου; Τόσο ανάγκη έχουμε από ένα κίβδηλο κείμενο μόνο και μόνο επειδή είναι «σκληρό»;
Το μόνο διήγημα που μπόρεσα να διαβάσω με ενδιαφέρον και να μου προκαλέσει κάποιο συναίσθημα ήταν το "η Ρόζα τα παράτησε". Γενικά, λυπήθηκα τα χρήματα που έδωσα για να το αγοράσω επειδή το έβλεπα παντού και πίστευα ότι αξίζει. Δεν βγάζει νόημα σε πολλά σημεία, χρησιμοποιούνται χωρίς κανέναν λόγο "ωμές" εκφράσεις (ίσως μόνο και μόνο για την δημιουργία εντυπώσεων; ίσως για να μας αποδείξει η συγγραφέας ότι είναι δήθεν απελευθερωμένη και "ακομπλεξάριστη"; όλα είναι πιθανά), ενώ ουδεμία σχέση με τον φεμινισμό έχει (γιατί έχω διαβάσει σχετικούς επαίνους για το βιβλίο). Αν και έχει τόσο υψηλή βαθμολογία εδώ, σε εμένα δεν ταίριαξε καθόλου.
19 διηγήματα, ιστορίες ή στιγμές ανθρώπων για τον πόλεμο που γίνεται με το πρέπει και το φαίνεστε. Το λάτρεψα... Από τις πρώτες γραμμές σε κατακτάει με την κρυστάλλινη αλήθεια του προσεγγίζοντας τα θέματα του από πολλές (αν όχι από όλες) τις πλευρές.
Ιστορίες για γυναίκες που προσπαθούν να φανούν αντάξιες των αρχετύπων της κοινωνίας ,των γονιών, των παιδιών ,των συζύγων, των εραστών, των αφεντικών μιας τεράστιας αλυσίδας... Ιστορίες για γυναίκες που τσακίζονται και τσακίζουν. Ιστορίες για γυναίκες που προσπαθούν να αποδεχθούν τους εαυτούς τους αλλά και τους άλλους. Ιστορίες λύτρωσης, παραδοχής ,μοναξιάς και ενδοσκόπησης. Στόματα κλειστά και παλάμες σφιχτές που κρατούν τους ήχους ανείπωτους.
Ένα βιβλίο για τα βαθύτερα κομμάτια της ψυχής που καθρεφτίζονται σε καταστάσεις και συμπεριφορές. Μία σκληρή και διεισδυτική προσέγγιση. Οι λέξεις σκάβουν βαθιά, φτάνουν στο κόκκαλο, το θρυμματίζουν και συνεχίζουν το έργο τους σε άϋλους ιστούς. Γραμμένο με μία υποβόσκουσα ελαφρά χιουμοριστική διάθεση και με ένα διακριτικό φλερτ με τον σουρεαλισμό. Το ταλέντο της συγγραφέως κρύβει μέσα του μία ώριμη ευφυία που σπάνια βρίσκει κανείς ακόμα και σε καταξιωμένους συγγραφείς. Είναι από τους συγγραφείς που σε κατακτούν και σου δημιουργούν όμως μεγάλες προσδοκίες...
3,5* Γενικά μου αρέσουν πολλές από τις δουλειές της Αλεξάνδρας Κ. , αλλά το συγκεκριμένο μου άφησε μέτρια συναισθήματα. Μου άρεσαν κάποια διηγήματα αλλά λιγότερο, αλλά περισσότερο (το ομώνυμο, Βάντες, Ουδείς αχαριστότερος του ευεργετηθέντος, Πενηντάρηδες μαυρίζουν στην παραλία, Ο κύριος Βλάχος δε με παρενοχλησε πότε και τα Γυναικοχώρια), αλλά τα υπόλοιπα τα βρήκα από αδιάφορα έως εκνευριστικά. Σε μερικά σημεία ένιωθα ότι γινόταν προσπάθεια να βγει ένα φεμινιστικό νόημα από το κείμενο και φαινόταν αυτή η προσπάθεια, σα να μην έβγαινε φυσικά. Ωστόσο, τα διηγήματα που ανέφερα παραπάνω τα απόλαυσα! Τέλος, να αναφέρω το πάντα ευφάνταστο και διασκεδαστικό λεξιλόγιο της συγγραφέως που δεν έλειπε ούτε σε αυτό το βιβλίο!
Δυστυχώς δε μπορώ να πω ότι με κέρδισε απόλυτα. Αποτελείται από αρκετά διηγήματα που αλλα μου ταίριαξαν άλλα με προβληματισαν και άλλα με βρήκαν απέναντι τους. Σίγουρα έχει πολλά να δώσει στον κάθε αναγνώστη για τροφή σκέψης διαφόρων καταστάσεων απλώς θεωρώ ότι θέλοντας να δείξει κάποια γεγονότα, ναι υπαρκτα σχεδόν σε όλες μας, κινήθηκε κάπως σε υπερβολή.
Αγαπημένο διηγημα το φλοτερ λιγο πριν το τελος του βιβλίου. Άκρως ρεαλιστικό σε σημείο που έκανα εικόνα τη συγγραφέα να κρυφακουει συζητήσεις με φίλες και φίλους.
[ένα ταξίδι στον γυναικείο χώρο και χρόνο - από μια δεδομένη οπτική για την οποία άλλοτε νιώθω καλά και άλλοτε όχι / οι σελίδες τρέχουν και ορισμένα από τα διηγήματα θα μπορούσαν να έχουν γίνει μεγάλες ιστορίες όπως «η ρόζα [που] τα παράτησε» / μου άρεσαν επίσης οι «γέροι γάλλοι στο αιγαίο», οι «βάντες» και η «μαμά μαλάκω», ξεχώρισα κάποιες στιγμές και εικόνες, είδα τις αναφορές και τις επαναλήψεις - για καλό το λέω μάλλον. αυτά. καλό καλοκαίρι.]
Πρόκειται για ένα βιβλίο γραμμένο για γυναίκες αληθινές και καθημερινές.
Το βιβλίο διακρίνεται για την αμεσότητα, την ωμότητα, την ελεύθερη γλώσσα και την συναισθηματική ποικιλομορφία. Άλλοτε κυνικό, άλλοτε ευαίσθητο. Η Αλεξάνδρα Κ* σκιαγραφεί τη γυναίκα στους ποικίλους ρόλους της.
Στις ιστορίες βλέπουμε κάπου τον εαυτό μας, μια φίλης μας, μια ιστορία κάποιας γνωστής μας. Σοβαρό αλλά και καυστικό, έκανε την ανάγνωση γρήγορη και εύπεπτη. Η κάθε μια θίγει κάτι διαφορετικό. Η Αλεξάνδρα Κ* σαρκάζει, αλλά συνάμα βλέπει με κατανόηση τους χαρακτήρες της, σκιαγραφεί την θέση της γυναίκας στην κοινωνία και τις σχέσεις της, την εγκυμοσύνη, τις έμφυλες συμβάσεις, την υποκρισία, τον ξενέρωτο έρωτα κ.λπ., αλλά ταυτόχρονα αγκαλιάζει με στοργή τα μυθοπλαστικά της θύματα.
Τόσο αληθινό, συγκινητικό αλλά και μια γροθιά στο στομάχι.
Κάθε ιστορία πρέπει να συζητηθεί ξεχωριστά, όποτε ας μείνω σε αυτά τα λιτά σχόλια. Να το επιλέξετε. Και για καλοκαιράκι μουρλια!
ΠΡΟΣΟΧΗ!
Μην βιαστείς να το κατατάξεις στα φεμινιστικά βιβλία. Κατά την γνώμη μου θα το έχεις αδικήσει. Δεν είναι φεμινιστικό μανιφέστο αλλά μια καταγραφή για το γυναικείο φύλο ανάλογα με τις επιρροές ή και παρεμβάσεις που δέχεται σε άλλο τόπο, χρόνο, ηλικία ή συνθήκη.
Η περιγραφή του μετεωρισμού της γυναίκας ανάμεσα στα πρέπει και τα θέλω, ανάμεσα στα θέλω και τα μπορώ, ανάμεσα στην ανεξαρτησία και την εξάρτηση, ανάμεσα στα συναισθήματα και την εσωτερικευμένη λογική προκαλεί σύγχυση και παραπατήματα. Αν αυτή η περιγραφή δεν σε αφορά και δεν είναι το λιγότερο ανθρώπινη και γήινη, τότε τι;
Ουφφφ... Τι να πει κανείς τώρα... Μεικτά συναισθήματα.
Η αλήθεια είναι πως αυτή τη συλλογή τη σώζουν, κατ' εμέ, δύο πράγματα: Η συγγραφέας είναι γυναίκα, και είναι Ελληνίδα. Και καθόλου δε μειώνουν αυτοί οι δύο παράγοντες τη σημασία της ύπαρξης των διηγημάτων. Τι εννοώ; Αν ακριβώς τα ίδια λόγια τα διάβαζα από άντρα, θα είχα κλείσει το βιβλίο στο πρώτο διήγημα. Πήξαμε στο stream of consciousness και στην αντρική "ωμή και ειλικρινή" σεξουαλική εμπειρία στη λογοτεχνία, ποσώς με αφορά πλέον, για να είμαι ειλικρινής. Η οπτική γωνία μιας θηλυκότητας σε αυτό τον λογοτεχνικό συνδυασμό έχει πολλά περισσότερα να προσφέρει. Ωστόσο, δεν είναι κάτι που δεν έχει ξαναγίνει (ούτε που δεν έχει ξαναμεταφραστεί): Σαλλυ Ρούνει, Εβαρίστο, Naoise Dolan, για να πω τις πιο μπέισικ, κ.λπ κ.λπ.
Ωστόσο γυναίκα, και Ελληνίδα (και από μεινστριμ ελληνικό εκδοτικό οίκο), και νεαρή; Χμ. Όσο θέλω να μπατσίσω Άντρες Συγγραφείς™️ που νομίζουν ότι είναι risky και edgy που γράφουν για καύλες και γαμήσια κ.λπ., άλλο τόσο θαυμάζω τις θυληκότητες που ξεγυμνώνουν την σεξουαλική τους ζωή και επιθυμία και γινονται χυδαίες και ξεδιάντροπες (οι λέξεις επίτηδες) και, εντέλει, πιθανώς μη σεξουαλικά επιθυμητές. Και όσο μου 'ρχεται να πω ότι έχει ξαναγραφτεί, και μάλιστα καλύτερα, τόσο δε μπορώ να μην αναγνωρίσω το θάρρος και το θράσος του να το γράψεις και να εκδώσεις κάτι τέτοιο στην Ελλάδα του σήμερα.
Τώρα, εκτός αυτού του πλαισίου, υπήρχαν τρία τέσσερα διηγήματα στα οποία έμεινα, αλλά όχι ότι με σόκαρε τρελά κάτι. Χάρηκα με την ειλικρινή φύση τους, ωστόσο σε αρκετά σημεία την ένιωθα κάπως επιτηδευμένη. Επίσης, νομίζω ότι η πλειοψηφία τους υπέφερε απ' την ανίατη ασθένεια "δεν μπορούσα να γίνω μυθιστόρημα, οπότε έγινα διήγημα", δεν ήταν διηγήματα-επίτηδες. Ωστόσο, έχει νόημα να το δούμε εκτός πλαισίου; Μπορούμε καν; Δε νομίζω.
All in all, γενναία συλλογή, χαίρομαι που υπάρχει εκεί έξω. I hope it finds its people, και ελπίζω να ανοίξει το δρόμο για την ίδια τη συγγραφέα αλλά και για υπόλοιπες να το πάνε ακόμα παραπέρα.
Υ.Γ. 2.5☆ βάσει της προσωπικής μου ευχάριστης κατά την ανάγνωση, 4☆ για όλα τα παραπάνω, οπότε 3☆, μέση λύση.
Ευχαριστώ απειρα την Κατερινα, εσπαγα το κεφαλι μου να βρω ποια συγγραφεα μου θυμιζει το βιβλιο και δεν μπορουσα- φυσικα και ηταν η Μαργαριτα Καραπανου, Edgelord Supreme και βασιλισσα του ειδους "λιγο mommy issues με την μαμα που ηταν ψυχρη, λιγο ψυχικη ασθενεια, λιγο περι ~αθωοτητας των παιδιων~, λίγο σόκιν, λίγο μακάβρια μια φορα στο τοσο, το stream of consciousness να θεωρειται ο,τι πιο δημιουργικο, και φυσικά ~να τα λεει ωμά~", το αγαπημένο buzzword των Ελληνων αναγνωστων για καποιο λογο.
Η "Παρθενος Μαρια", ως συλλογη διηγηματων, εχει τα κλασικα σκαμπανεβασματα, με τα καλα (Βαντες, Γεροι Γαλλοι στο Αιγαιο, Ουδεις Αχαριστοτερος του Ευεργετηθεντος, Χηρα Τακη, Ο Κυριος Βλαχος Δεν Με Παρενοχλησε Ποτε, Το Εξωτικο Πουλι Θοδωρα), τα κακα (Πράγματα που σκέφτεται η Παρθένος Μαρία Καπνίζοντας Κρυφά στο Μπάνιο, Το Σφαγιο, ASMR, Η Ροζα Τα Παρατησε, Το Φλοτερ) και τα αδιαφορα (ολα τα υπολοιπα) που εχουν παντα οι συλλογες. Τουλαχιστον εχει ποικιλια και μπορει καποι@ να βρει καποιο/-α διηγημα/τα που να τ@ αρεσουν μεσα απο ολα.
Υ.Γ. Απεχθανομαι αυτη την κατηγορια της κρυφομισανδριας που νομιζει οτι ειναι φεμινισμος, "Ολοι οι αντρες ειναι ανωμαλοι και αχρηστοι και για λυπηση και τους μισουμε, ετσι δεν ειναι, κοριτσια? ....Αλλα ταυτοχρονα γεννοβολαμε και τα παιδια τους, μην μεινουμε και στο ραφι και μας λενε μετα γεροντοκορες, και γκρινιαζουμε και για το ποσο δυσκολη ειναι η μητροτητα λες και μας εβαλε καποιος το πιστολι στον κροταφο και μας αναγκασε να κανουμε το παιδι" Θα ηθελα για μια φορα να μιλησει καποιος και για την επιλογη να ΜΗΝ κανεις παιδι και το ποσο στα πρηζει η κοινωνια τοτε, οχι πως ειναι αυτονοητο οτι θα κανεις και θες να εχεις το δικαιωμα να γκρινιαξεις για αυτο αμα λαχει επειδη τωρα τελευταια εχει αρχισει να σπαει το ταμπου "Μολις γινεις μανουλα εχεις γινει και αγία που δεν γκρινιαζει ποτε για το θαυμα της μητροτητας" ...Ξεφυγα απο το θεμα. Ο φεμινισμος ειναι για την ΙΣΟΤΗΤΑ των φυλων, και ναι, αυτο συμπεριλαμβανει και το πως επηρεαζει η πατριαρχια ΚΑΙ τους αντρες συγκεκριμενα- οταν καποιος ακουει ολη του την ζωη για το πως ειναι πρεπει να ειναι μάτσο άντρας και η ζωη του χρωσταει το ενα και το αλλο, δεν επιτρεπεται να εκφρασει ποτε συναισθημα, "ο αντρας ειναι η κολωνα του σπιτιου" και ποιος ξερει τι αλλο, δεν προκειται να σεβαστει ποτε τους αλλους ανθρωπους, ειτε γυναικες ειτε οποιοδηποτε αλλο φυλο. Οσο εχω σιχαθει ως γυναικα τις γενικευσεις απο αντρες συγγραφεις, αλλο τοσο εχω σιχαθει τις γενικευσεις απο γυναικες συγγραφεις που ναι μεν νομιζουν οτι ειναι "ενδυναμωτικο να τους δειξεις πως ειναι να στο κανουν!!!!", αλλα ειναι φουλ κουραστικο και ανεμπνευστο να πρεπει να διαβαζεις την ιδια αηδια οπου και να στραφεις δε.
** Reader Discretion Is Advised ** Το review που ακολουθεί αποτελεί την προσωπική και παντελώς υποκειμενική μου άποψη, όπως αυτή σχηματίστηκε σε μια συγκεκριμένη αναγνωστική περίοδο και δεν έχει στόχο να πληγώσει ή να βλάψει τον συγγραφέα ή/και όποιον άλλον εργάστηκε σκληρά για την έκδοση του εν λόγω βιβλίου.
Περίληψη: 20 αυτοτελή διηγήματα ανθρωποκεντρικού χαρακτήρα που σαν αιχμηρά πλακίδια του ίδιου μωσαϊκού αναδεικνύουν τις ιστορίες επι��ίωσης των πρωτ(αγωνιστριών) τους σ’ έναν ανδροκρατούμενο κόσμο.
Στα εν-τεχνικά του σημεία: - Η γλώσσα είναι απλή, καθομιλουμένη και χειμαρρώδης, ακομπλεξάριστη και ωμή. - Μηδενική εστίαση παντογνώστη αφηγητή σχεδόν σε όλα τα διηγήματα, πλην 2-3 διηγημάτων γραμμένων σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση, με φυσικό συνεπάγωγο η εστίαση ν’ αλλάζει σε εσωτερική. - Παρομοιώσεις καινοτόμες, ωμές και περιγραφικές.
Ας ξεκινήσω από τα καλά:
+ Το artwork του εξωφύλλου. Πόστερ αισθητική με λευκό περίγραμμα αναγκάζει το μάτι να επικεντρωθεί στο εσωτερικό που δεν είναι άλλο από τη ριπή καπνού της παρθένου Μαρίας. Ταυτόχρονα, ο χειρόγραφος -και ιντριγκαδόρικος- τίτλος αποτελείται από μια προσωπική, δημιουργική πινελιά και όχι από μια στείρα, αναμασημένη γραμματοσειρά.
++ Η γλωσσική ταυτότητα των διηγημάτων. Η Αλεξάνδρα Κ* φαίνεται να έχει γεννηθεί με λέξεις μέσα της. Λέξεις των οποίων τη βαρύτητα αναγνωρίζει και σέβεται. Λέξεις των οποίων την ωμότητα δεν ντρέπεται να επιστρατεύσει. Όχι για να εντυπωσιάσει ή για να σοκάρει, αλλά γιατί ακριβώς είναι φίλη τους.
+++ Θεματολογία. Κοινός παρονομαστής των διηγημάτων είναι η θηλυκότητα. Οι 20 γυναικείες φωνές διαφόρων ηλικιών, καταβολών και εποχών, σ’ έναν κατ’ εξοχήν ανδροκρατούμενο κόσμο.
Στα λιγότερο καλά:
- Η μικρή φόρμα των διηγημάτων, όπως είναι εύλογο, αποτελεί μια χειραψία με τους ήρωες και όχι μια ολοκληρωμένη γνωριμία. Υπάρχουν δε, ηρωίδες των οποίων τις ιστορίες θα ήθελες να μάθεις από τα γεννοφάσκια τους. (π.χ οι γιαγιάδες που συζητούν στη σκάλα, οι γυναίκες που συζητούν κρυφά στο τηλέφωνο).
Σχόλια:
Ένα βιβλίο, σύγχρονο, ωμό, λογοτεχνικά άρτιο και ειλικρινές. Καταφέρνει να ευαισθητοποιήσει, να δημιουργήσει τον απαραίτητο κοινωνικό προβληματισμό για -αυτονόητα- ζητήματα, όπως τη θέση της γυναίκας.
Final Verdict: "20 Υπέροχες Ιστορίες Γυναικών σ’ Έναν Άνισο Κόσμο” ⭐️⭐️⭐️⭐️ ¼
Τα περισσότερα διηγήματα μου άρεσαν πολύ. Στο σύνολο ήταν κάτι το διαφορετικό από όσα έχω διαβάσει. Στα κείμενα ένιωσα πως υπάρχει μια μοναδική αισθητική.
Τελείωσα το «Πράγματα που σκέφτεται η παρθένος Μαρία καπνίζοντας κρυφά στο μπάνιο», μία συλλογή 20 διηγημάτων της Αλεξάνδρας Κ, και η πρώτη σκέψη μου ήταν πόσο εξοργιστικό είναι, εν έτει 2023, να χρειαζόμαστε ακόμα τον όρο «γυναικεία» λογοτεχνία. Μη με παρεξηγείτε, ξέρω γιατί χρειάζεται: γιατί ακόμα υπάρχουν εκεί έξω ανάμεσά μας, άνθρωποι που πιστεύουν πως ο λόγος για τον οποίο εγώ ζω στο Λονδίνο και όχι στον παράδεισο είναι που η Εύα έπεισε τον Αδάμ να φάει το μήλο.
Η Αλεξάνδρα Κ είναι σαφέστατα ταλαντούχα (και σίγουρα θα συνεχίσω να την διαβάζω). Οι λέξεις της νιώθουν σίγουρα υπερήφανες που επιλέχθηκαν. Τα διηγήματά της χτυπούν κατευθείαν στο θυμικό. Προκαλούν θυμό και στεναχώρια, χαρά και απελπισία. Μοιάζουν με ένα χέρι που χτυπάει το τραπέζι με στόχο να σηκώσει τα βλέμματα από το κυριακάτικο οικογενειακό τραπέζι, με αλάτι που πέφτει πάνω σε πληγές που αποκτήσαμε ενώ παίζαμε αθώοι στη γειτονιά μας, με χάδι στο κεφάλι ενός μικρού παιδιού όταν το βάζουμε για ύπνο και του λέμε να ονειρευτεί έναν καλύτερο κόσμο. Η συγγραφέας κοιτάει τους ήρωες και τις ηρωίδες της με σαρκασμό, με λύπη, με αγωνιστική διάθεση, με κυνισμό, με στοργή και συμπόνοια, αλλά κυρίως τους κοιτάζει με ειλικρίνεια και κατά κάποιον τρόπο τους προκαλεί να δουν κατάματα τις αλήθειες τους.
Η θεματολογία έχει τόση ποικιλία, που θεωρητικά κάθε διήγημα από μόνο του θα μπορούσε να εξελιχθεί σε νουβέλα ή μυθιστόρημα. Οι ιστορίες της αγγίζουν τη μητρότητα και όλα τα στερεότυπα σε σχέση με αυτή, τις σχέσεις των φύλων και τις ισορροπίες τους, την τοξική αρρενωπότητα, τη γυναικεία σεξουαλικότητα, τα κοινωνικά πρέπει και θέλω, τη σχέση μητέρας-κόρης, τη θέση της γυναίκας στο σύγχρονο κοινωνικό γίγνεσθαι, το άγχος της καθημερινότητας, τα θέματα ψυχικής υγείας, το τραύμα και την κακοποίηση στα πλαίσια της έμφυλης βίας, την ανεξαρτησία και την εξάρτηση, τον ταξικό διαχωρισμό. Νομίζω πως θα θυμάμαι για πάντα το «Άνδρες καταπίνουν δέντρα» και το «Γαλοπούλα δίχως γέμιση» σαν δύο από τα καλύτερα διηγήματα που διάβασα ποτέ.
Γιατί πρέπει να διαβάσετε το «Πράγματα που σκέφτεται η Παρθένος Μαρία καπνίζοντας κρυφά στο μπάνιο»;
Γιατί οι ιστορίες του δεν έχουν καμία συνοχή ή συνέπεια αλλά βγάζουν απλά τόσο τέλεια νόημα. Γιατί ο τρόπος γραφής είναι ευφυέστατος και απίστευτα καλοδουλεμένος μέχρι και την τελευταία του λέξη. Γιατί στις 20 αυτές ιστορίες έχουν αποτυπωθεί πολλές αλήθειες πάνω στο χαρτί. Γιατί και να μη σας αρέσει (που είναι θέμα αισθητικής), σίγουρα θα σας «ενοχλήσει» (που είναι θέμα νοημοσύνης).
Γιατί μπορεί να σας γεννήσει την ελπίδα πως κάποτε θα το πάρουμε απόφαση, θα αφήσουμε πίσω τους ρόλους που φοράμε και τις ταμπέλες που κρεμάμε στο στήθος μας, και θα αποδεχτούμε ο ένας τον άλλα απλά σαν άνθρωποι αναγνωρίζοντας την διαφορετικότητα και την ιδιαιτερότητα του καθενός. Εκείνη την ημέρα θα τη γιορτάζουμε σαν την ημέρα που σταμάτησε να χρειάζεται η «γυναικεία» λογοτεχνία. Η κάθε τέτοιου είδους λογοτεχνία…
Δεν θα μείνω στο ίδιο έργο, δεν το έχω διαβάσει, θα μείνω όμως σε ένα σχόλιο που έγινε εδώ από τον χρήστη Ant (προσπάθησα να απαντήσω στο ίδιο το σχόλιο αλλά δε μου επέτρεψε η εφαρμογή). Με ενδιαφέρει ειδικά αυτό το σχόλιο για τα κριτήρια που βάζει στην αποτίμηση ενός φεμινιστικού έργου (και επομένως και του συγκεκριμένου) όσο για αυτό που λέει για τον αντίκτυπο του φεμινισμού στην Ελλάδα.
Ένα πρώτο σχόλιο εδώ έχει να κάνει με τον ουσιοκρατικό τρόπο με τον οποίο βλέπεται ο φεμινισμός: μιλάει ο χρήστης για "φεμινισμό" και όχι για "φεμινισμούς", εννοώντας ως φεμινισμό (του σήμερα) το φεμινισμό του β' κύματος, αφήνοντας έξω την -όχι χωρίς προβλήματα, αλλά ωστόσο και βοηθητική- έννοια της διαθεματικότητας (την οποία βάζει μέσα αργότερα όταν φτάνει στο βιβλίο). Αυτό τον οδηγεί στο συμπέρασμα ότι λείπουν φεμινιστικά έργα που βάζουν στο τραπέζι άλλες ταυτότητες φύλου και σεξουαλικότητας (δε λέω σε καμία περίπτωση ότι έχει λυθεί το θέμα της συμπεριληπτικότητας που και μόνο με αυτούς τους όρους ορισμένο είναι προβληματικό προτεραιοποιώντας τον σις στρεητ λευκό μεσοαστικό φεμινισμό).
Ένα δεύτερο σχόλιο έχει να κάνει με τον τρόπο με τον οποίο βάζει διαφορετικά πράγματα δίπλα: τον αντίκτυπο του φεμινισμού κοινωνικοπολιτικά στη χώρα και τον αντίκτυπό του λογοτεχνικά, με αποτέλεσμα να καταλήγει ξανά σε ένα αμφιλεγόμενο συμπέρασμα, ότι ο φεμινισμός πέρασε στο σύνολο του πληθυσμού τώρα με τα σόσιαλ (αντί στο ότι τώρα μπορούμε να μετρήσουμε ευκολότερα τον αντίκτυπό του και να έχουμε πρόσβαση σε πρώτο χρόνο σε θεωρητικά και λογοτεχνικά φεμινιστικά, λοατκι+ κτλ έργα από τον αγγλόφωνο χώρο) και, μάλιστα ότι αυτό αποδεικνύει ότι χωλαίνει θεωρητικά - τον ονομάζει "παράξενο σύμφυρμα" (αντί να δει τις τάσεις του, τα σημεία σύγκλισης και τα σημεία συγκρούσεών του).
Και όμως, τα αιτήματα του φεμινισμού διεκδικήθηκαν σε κύματα. Το να βγάζουμε συμπεράσματα σχετικά την επίδραση του φεμινισμού κοινωνικοπολιτικά στη βάση του πότε αναθεωρήθηκε το οικογενειακό δίκαιο ή με βάση την ταχύτητα των κατακτήσεων του φεμινισμού στις "πολιτισμενες", όπως ονομάζονται, χώρες, όχι απλά αφήνει έξω τις ιδιαίτερες συνθήκες στη χώρα σε κάθε περίοδο, αλλά έχει μια λογική οριακά αποικιοκρατική (επίσης, βασίζεται σε μια αφήγηση γραμμικής προόδου, τη στιγμή που η ιστορία δεν είναι γραμμική, περισσότερο δε για κάποιες ομάδες). Κοινωνικά μιλώντας, φεμινισμός στην Ελλάδα υπήχε πολύ πιο πίσω (δεν πιάνω καν το β' κύμα που ήταν υπαρκτότατο), ακόμα ακόμα και στον ελληνικό διαφωτισμό - ωστόσο, τα αιτήματα των γυναικών πχ για την εκπαίδευση τότε μπήκαν "στην υπηρεσία του έθνους". Λογοτεχνικά, αποτυπώνεται τόσο σε έργα όσο και σε έντυπα ήδη από τότε (υπάρχουν ωραίες μελέτες για τον φεμινιστικό τύπο στην Ελλάδα, ενδεικτικά αναφέρω τη μελέτη της Δανάης Σιώζιου). Θα πρότεινα, λοιπόν, στη θέση της βεβαιότητας ότι δεν πέρασε ο φεμινισμός στη λογοτεχνία μέχρι τον 21ο αιώνα, να βάλουμε το ερώτημα της διαμεσολάβησης των τότε και των σημερινών κριτικών (και των ακαδημαϊκών συμπεριλαμβανομένων) στην πρόσληψη, την κατασκευή του κανόνα και την αποσιώπηση παράλληλων παραδόσεων, της γυναικείας και της φεμινιστικής συμπεριλαμβανομένης. Ήδη διδακτορικές διατριβές θέτουν τέτοια ερωτήματα, ανασυστήνοντας χαμένες παραδόσεις: ενδεικτικά αναφέρω τη διδακτορική διατριβή του Χάρη Οτάμπαση για τη γκέι λογοτεχνία στη χώρα (που δείχνει ότι καθόλου ανύπαρκτη δεν ήταν πριν τον 21ο αιώνα) ή τη μεταπτυχιακή εργασία της Παναγιώτας Βογιατζή πάνω στη λεσβιακή λογοτεχνία των αρχών του 20ου αιώνα.
Ένα άλλο στο οποίο θέλω να σταθώ είναι η αναφορά στο λεσβιακό και τον ασέξουαλ φεμινισμό ο οποίος υποστηρίζεται ότι λείπει σήμερα, συμπέρασμα το οποίο προκύπτει από την ταύτιση του φεμινισμού του β κύματος με τον φεμινισμό γενικά και με την ανάγνωση με τους ίδιους όρους φεμινιστριών συγγραφέων διαφορετικών γενεών (χρησιμοποιώ τον όρο εδώ ηλικιακά κατά βάση) που συνυπάρχουν σήμερα. Μένοντας στην ηλικιακή γενιά της συγκεκριμένης συγγραφέως (αλλά και ακόμη περισσότερο στην επόμενη γενιά), το λεσβιακό υπάρχει στην ελληνική λογοτεχνία - η προσδοκία, όμως, να μην υπάρχει αναφορά "στην πούτσα" αφενός αγνοεί τους τρόπους με τους οποίους η πατριαρχία μπαίνει στη λεσβιακή ζωή από άλλους δρόμους (πχ μέσα από την οικονομία) (μιλάω εδώ για το φαλλό) και μας επιστρέφει σε μια -αν όχι ουσιοκρατική- δεσμευτική τουλάχιστον αντίληψη της σεξουαλικότητας, η οποία παρ��τι πολιτικά είναι χρήσιμη και λογοτεχνικά και θεωρητικά έχει βγάλει διαμάντια (πχ ο μαύρος λεσβιακος φεμινισμός), έρχεται απέναντι στο κουήρ προς το οποίο πάμε σήμερα, ειδικά @ νεότερ@. Σχετικά με τον ασέξουαλ φεμινισμό, αυτό είναι ένα ωραίο θέμα καθώς ανοίγει το ερώτημα του πόσο μπορεί να σταθεί ένα λογοτεχνικό έργο χωρίς το σεξ (ή πολύ περισσότερο το ρομάντζο, αν πούμε και για αρομάντικ). Και πάλι όμως θα πρόσεχα τον αφορισμό. Βρίσκω πιο ενδιαφέρον να ξαναεπισκεφτουμε ηρωίδες παραδοσιακών μυθιστορημάτων (που τότε διαβάζονταν ως θεούσες, αγάμητες, προβληματικές, γεροντοκόρες, κρυφολεσβίες) και να δούμε αν μπορούν να διαβαστούν σήμερα ως ασέξουαλ ή φεμινίστριες (ή ασέξουαλ φεμινιστριες) όσο και να δούμε σύγχρονα έργα που χτυπάνε το κεντράρισμα της σεξουαλικότητας (και όχι απλά της ετεροσεξουαλικότητας) ως αλήθεια του ατόμου, παρά να βιαστούμε να πούμε δεν υπάρχει.
Θα ήθελα, επίσης, να σκεφτούμε από πού προκύπτει το: "Ο φεμινισμός ήδη από τις απαρχές του δεν αφορούσε επουδενί μονάχα τις γυναίκες, αλλά όλους τους καταπιεσμένους." (πού αναφερόμαστε; ), τους χαρακτηρισμούς "πασσιονάριες", "διαφημιζόμενα φεμινιστικά βιβλία" και "θορυβωδώς πανομοιότυπα" (που μας επιστρέφουν σε ακυρώσεις έργων γυναικών ως υπερσυναισθηματικών και αχρείαστων και σε αμφίβολα κριτήρια ποιότητας) όσο και τη διάκριση ανάμεσα σε λογοτεχνική και καθημερινή γλώσσα.
4.5/5 Καταπληκτικό βιβλίο. Πρώτη φορά που διαβάζω τη συγκεκριμένη συγγραφέα και ο τρόπος γραφής της με συνεπήρε. Οι ιστορίες της είναι διδακτικές, χωρίς να το κάνουν εύκολο στον αναγνώστη. Κάθε μία χρειάζεται σκέψη και περισυλλογή για να αντιληφθείς το - κάποιες φορές - ανεπαίσθητο νόημα που κρύβεται από πίσω της. Ακουμπάει πολλά και δύσκολα θέματα, με μια προσέγγιση που σε τραβάει μέσα της.
Χάνει μισό αστέρι διότι (όπως γίνεται στα περισσότερα μυθιστορήματα που αποτελούνται από μικρότερα κείμενα) κάποια δεν είναι τόσο δυνατά.
Absolutely the best book I read this year. So happy I read it. Amazing. Fun, insightful, super skilled writing skills, well connected to the generation and the period the stories are connected to. I was so proud of the writer without even knowing her. Loved it.