Ülkemizde “Avrasya’da Şamanlar” adlı çalışması ile tanıdığımız Mihály Hoppál, “Şamanlar ve Semboller”de tarihöncesine ait “kaya resimleri” ile Şamanizm arasındaki ilişkiyi mercek altına alıyor.
Kaya resimlerinde tasvir edilen imgeleri gözünün önünde canlandırabilmek için bir şaman ne türden bilinçdışı süreçler yaşamalıydı ve bu süreçleri deneyimlemenin yolları nelerdi? Kaya resimleri bize tarihöncesi toplulukların kültürleri ve insanlığın kadim ortak hafızası hakkında ne söyler? Çin’den Amerika’ya, Avrupa’dan Orta Asya’ya bütün kaya resimlerini ve şamanlık pratiklerini bir araya getirip açıklayacak tek bir büyük kuram oluşturulabilir mi?
“Şamanlar ve Semboller” hem kadim kaya resmini yorumlama biçimleri hem de bu konu hakkındaki geniş literatür üzerine değerli bir kılavuz kitap.
Bir kitaptan çok kitap yazmak için alınmış notlar ve toparlanmış alıntılar gibi duruyor. Kaya resimlerine dair derli toplu ve derinlikli bir göstergebilimsel bir okumadan çok literatür değerlendirmesi olduğu görülüyor. Yine de içinde kaya resimleri ve Şamanizm'e dair ilginç bilgiler yok değil. Ayrıca kitapta yer verilen kaya resmi çizimleri de çok ilgi çekici.
Bir Şaman’ın da bir antropolog gibi gerçekliğin kavranmasının aracı olan sembollerin yorumlayıcısı olduğunu görüyoruz, sembollerin tarihsel ve bölgesel sınıflandırılması ve incelenmesi “fazlası” ile litaratürel.
Akademik bir çalışma. Kaya resimleri oldukça dikkat çekici. Rus, Moğol ve kendisi gibi Macar araştırmacıların; Şamanizm, Şamanlık ve kayalardaki şaman figürleriyle ilgili tezlerinden oluşan genel bir kitap hazırlamış. Herkesin fikrine değinerek sonunu yine kendisi bağlamış. Kitabı kaynakça olarak kesinlikle bulunduracağım kütüphanemde. Resimler bir harika(!)
Kitabın 145 sayfasıının 35 sayfası “kaynakça” kısmı. Yazarın bütünlüklü bir tezi varsa da, üç satırda bir literatüre yapılan referanslarla anlatının sürekliliği bozulduğu için ben anlayamadım. Okuma çok kesintiye uğratılmış. Oldukça ilginç bir konuda son derece sıkıcı bir eser çıkarabilmiş yazar.