الجهاد الأكبر

by سید روح الله خمینی

عن الإمام الصادق (سلام الله عليه) أن النبي (صلى الله عليه وآله) بعث بسرية فلما رجعوا قال: مرحباً بقوم قضوا الجهاد الأصغر وبقي عليهم الجهاد الأكبر فقيل يا رسول الله ما الجهاد الأكبر؟ قال: جهاد النفس..

Genres: Religion, Islam

82 pages, Paperback

First published January 1, 1991

About the author

سید روح‌ الله خمینی (در شناسنامه سید روح‌ الله مصطفوی: زاده ۱ مهر ۱۲۸۱ – درگذشته ۱۳ خرداد ۱۳۶۸) که به «امام خمینی» نیز شهرت دارد، اولین رهبر و ولی فقیه نظام جمهوری اسلامی ایران و از مراجع تقلید شیعه بود که انقلاب ۱۳۵۷ ایران را رهبری و در پی آن، جمهوری اسلامی را از راه همه‌پرسی (رفراندوم)، بنیان‌گذارد و تا پایان عمر، رهبر ایران بود. به تعبیر بسیاری از محققان و متفکران، سید روح الله خمینی فرهیخته‌ترین حاکم ایران از ابتدای تاریخ مکتوب تا عصر حاضر بوده است

وی در حوزه علمیه به تحصیل فقه، فلسفه اسلامی و عرفان پرداخت و در سال ۱۳۱۳ به اجتهاد رسید. پس از درگذشت سید حسین بروجردی (۱۳۴۰ ش)، جزو نامزدهای مرجعیت بود. سپس، به مبارزه با سیاست‌های محمدرضا پهلوی به خصوص انقلاب سفید پرداخت و به دلیل اعتراض به تبعیت شاه از سیاست اسرائیل و آمریکا، در عاشورای ۱۳۴۲ خورشیدی، ۱۰ ماه زندانی شد و سپس در ۱۳۴۳ به دلیل سخنرانی علیه اعطای کاپیتولاسیون به مستشاران نظامی آمریکایی، تبعید شد. وی ۱۴ سال در تبعید زیست، که حدود یک سال در ترکیه، سپس عراق، و در پایان چند ماه در فرانسه بود. طی این مدت پیگیر اوضاع سیاسی ایران بود، با ارسال پیام و اعلامیه، اسلام‌گرایان و مخالفان را رهبری و به تدوین نظریه ولایت فقیه پرداخت. به عنوان رهبر انقلاب، شورای انقلاب و دولت موقت را تشکیل داد. پس از خروج شاه از ایران، در ۱۲ بهمن ۱۳۵۷ خمینی به ایران بازگشت و در ۲۲ بهمن انقلاب پیروز شد.


از آیت‌الله سید روح الله خمینی بیش از 60 عنوان کتاب منتشر شده است. بخشی از کتاب‌های او به زبان‌های فارسی و عربی به شرح زیر است:

آثار عرفانی و اخلاقی
شرح دعای سحر (عربی)

امام خمینی این کتاب را در سال ۱۳۴۷ق یعنی در ۲۷ سالگی تالیف کرده‌ است. سال تألیف این اثر مصادف است با سال ورود شاه آبادی به قم. امام خمینی در دو نقطه از ایشان یاد و مطلبی نقل می‌کند. تألیف این کتاب در سال اول شاگردی نزد شاه‌آبادی، این نکته را روشن می‌کند که امام خمینی همان‌گونه که خودش در اولین برخورد و ملاقات با شاه‌آبادی گفته، فلسفه را قبلا خواند بوده و در عرفان نیز کار کرده و استاد دیده بود. این کتاب به زبان عربی بوده و ترجمه فارسی آن نیز منتشر شده است.

مصباح الهدایة الی الخلافة والولایه (عربی)

این کتاب در بیان حقیقت محمدیه و ولایت علویه است که با ترجمه فارسی آن پس از انقلاب اسلامی ایران چاپ شده است. تألیف این کتاب در سال ۱۳۴۹ق به پایان رسیده است. این کتاب و شرح دعای سحر فقط برای کسانی که با عرفان و اصطلاحات آن آشنایی دارند، قابل استفاده است.

لقاءالله (فارسی)

مقاله‌ای به زبان فارسی در هفت صفحه که در آن از استادش شاه‌آبادی یاد می‌کند. این رساله در پایان کتاب لقاءالله حاج میرزا جواد ملکی تبریزی چاپ شده است.

سر الصلاة

صلاة العارفین یا معراج السالکین (فارسی) این کتاب برای خواص از اهل عرفان و سلوک نوشته شده و تاریخ پایان تألیف آن سال ۱۳۵۸ق است و تا حال دوبار چاپ شده که بار اول مستقل و بار دیگر در یادنامه مرتضی مطهری چاپ شده است. در این کتاب از اسرارالصلاة شهید ثانی و شاه‌آبادی یاد می‌شود و نیز به شرح اربعین خود ارجاع می‌دهد که معلوم می‌شود شرح اربعین را پیش از سرالصلاة نوشته یا هنگام نوشتن سرالصلاة آن کتاب هم در دست تألیف بوده است.

تعلیقة علی شرح فصوص الحکم (عربی)

فصوص الحکم تألیف محی‌الدین عربی و شرح آن از محمود قیصری است و امام خمینی شرح فصوص را در هفت سالی که از محضر شاه‌آبادی بوده، نزد ایشان خوانده و تاریخ تألیف این تعلیقه هم همان سال‌هاست. در این تعلیقه به مصباح الهدایه خود ارجاع می‌دهد و از شاه‌آبادی نیز یاد می‌کند. کتاب شرح فصوص ۴۹۵ صفحه بوده که تعلیقه امام تا صفحه ۳۹۶ آن است.

تعلیقة علی مصباح الانس (عربی)

مفتاح غیب الجمع والوجود تالیف صدرالدین محمدبن اسحاق قونوی و شرح آن به نام مصباح الانس تالیف محمدبن حمزة بن محمد عثمانی معروف به ابن فناری است. امام خمینی مصباح الانس را تا صفحه ۴۴ از سال ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۴ق نزد شاه‌آبادی خوانده است.

تعلیقة علی شرح حدیث رأس الجالوت (عربی)

قاضی سعید قمی از دانشمندان و عرفای قرن یازدهم، تألیفات فراوانی دارد که یکی از آن‌ها شرح حدیث رأس الجالوت است که در الذریعه آقا بزرگ در حرف "شین" یاد شده است. گویا مقصود از حدیث رأس الجالوت همان احتجاج حضرت رضا(ع) با اصحاب ادیان مختلفه بوده که قسمتی از آن احتجاج با رأس الجالوت یهودی است. حدیث در توحید و نیز عیون اخبارالرضا اثر شیخ صدوق و احتجاج طبرسی و جلد دهم بحارالانوار و جلد دوم مسندالرضا نقل شده است.

امام خمینی تعلیقه‌ای بر این رساله قاضی سعید نوشته که در جلد ۲۶ ذریعه صفحه ۲۸۵ چاپ مشهد یاد شده و هنوز به چ

Reviews

[Maryam Peyrovi · Rating 5 out of 5]

من حتی یک خط هم از امام نخوانده بودم، باورتان می‌شود؟ خودم هم باورم نمی‌شد! من نه در دوران دانش‌آموزی و نه وقتی که دانشجو بودم، هیچ‌وقت درسی به‌ نام وصیت‌نامه‌ی امام یا چیزی شبیه این هم نداشتم. نمی‌دانم بود و من برنداشتم یا کلا درسش را حذف کرده‌اند.
باورم نمی‌شود که تاثیر تبلیغات ضدانقلاب آن‌قدر رویم زیاد بوده که در همان زمان که خودم را انقلابی می‌دانم، یک خط هم از آثار امام نخوانده باشم.
این کتاب شروع جالبی بود. اسم و رسمش شبیه آن کتاب‌های سختی‌ست که مدام می‌گذاری کنار و می‌گویی: "فعلا حوصله‌اش را ندارم." البته کمی نثرش سخت بود و با زبان امروز فرق داشت اما نمی‌شود از سخنرانی‌‌ای در سال‌های تبعید به نجف ایشان توقع داشت مثل امروز بگویند و بنویسند.
اما محتوا... فکر نمی‌کردم این‌قدر خواندن یک کتاب ۵۰ صفحه‌ای دردناک باشد. هر خط که می‌خواندم، بیشتر حس می‌کردم که چقدر جای کار و جای رشد دارم و چقدر از تصوراتم عقب‌ترم. با این‌همه راه که آمده‌ام، هنوز دو قدم بیشتر نرفته‌ام.
از آن کتاب‌هایی‌ست که باید مدام بخوانمش و نباید فراموشش کنم. از آن‌هایی که وقتی اشتباه می‌کنی، وقتی گم می‌شوی، پیدایت می‌کند.

[Kawther Al Sayed · Rating 4 out of 5]

أن تكون في ضيافةِ الله وعِنايته يعني أن تجاهدَ نفسك وهو الجِهاد الأكبر


"حاولوا بقدر الإمكان أن تصلحوا أنفسكم قبل النزول إلى المجتمع، وإذا لم تهتموا بتهذيب أنفسكم الآن وأنتم تمتلكون متسعًا من الوقت ، وتستطيعون التحكم بوقتكم بسهولة، فكيف سيمكنكم ذلك فيما بعد عندما تتحملون مسؤوليات كثيرة، ويصبح عليكم القيام بأعمال كثيرة تستهلك الوقت وتستغرقه "


"إن التوجه إلى غير الله يحجب الإنسان بحجب من النور وحجب من الظلام .. فالامور الدنيوية جميعًا عندما تتسبب بغفلة الإنسان عن آخرته وانشداده إلى الدنيا تكون حجب ظلام "


يكفي أن يكون الكتاب قيم لأنه للإمام الخميني قدس سره . أنصح بقرأته فما الحياةُ السامية إلا بجهاد النفس والإحاطةُ بِعناية الله ...

[Baqer Aqaei · Rating 5 out of 5]

توصیه های اخلاقی بسیار دقیقی است که به درد این روزها هم می خورد.

[علیرضا فتاح · Rating 3 out of 5]

این را هم شنیدم، نخواندم.
خطابه اخلاقی بلندی است که در یکی از شعبانهای دهه 50 در نجف، خطاب به طلاب گفته شده است.
بخشی که با عنوان "نکاتی از مناجات شعبانیه" در کتاب مشخص شده است، بیشتر از قسمتهای دیگرش جالب است.
نقطۀ منفی اش، حذف لحن دلنشین امام از کتاب است. کتاب، متن پیاده و تنظیم شده است و در آن تقریبا هیچ چیزی از نثر امام نمانده، خلاف چهل حدیث یا آداب الصلوه که خود امام نوشته.

[Najla Isameel · Rating 3 out of 5]

الكتاب عبارة عن مجموعة محاضرات ألقاها على طلبة جامعة النجف العلمية، تحثهم على التمسك بالأخلاق الحميدة، وجهاد النفس

الكتاب جيد ومفيد جداً لطلبة العلوم الدينية بصورة خاصة وللجميع بصورة عامة الاخلاق الحسنة مطلب أساسي للجميع

اقتباسات راقت لي
المرض الذي لا يكون مصحوباً بالألم .. ويشعر صاحبة معه باللذة وسوف لن يتحرك بطبيعة الحال لمعالجته مهما نبه إلى خطره، وقيل له إنه مريض فسوف لن يصدق – بل يعتبر حاله في أحسن ما يرام -

بدون دراسة لا يمكن للإنسان أن يصبح فقيهاً، ولكنه بدون دراسة يمكنه أن يصبح تقياً وخلوقاً؟!

[Mousa · Rating 5 out of 5]

كتاب ممتع يحدثنا عن كيف نجاهد أنفسنا ونتخلى عن أهوائنا ونصب جام نشاطنا في عبادة الله سبحانه وتعالى ..

فنحن هنا ضيوفه في هذه الحياة وكيف بنا نعصي مضيفنا ونتجرأ عليه بمعاصينا التي تشيب رأس الطفل الرضيع ..


كلمات نورانية من أب نوراني وحكيم ويجدر بالمرء قرائتها ...

[QueenOfHoney · Rating 5 out of 5]

"This world, with all its superficial splendor and glitter, is too insignificant to be worthy of love."

[Mariam Hammad · Rating 3 out of 5]

هَذا الكِتاب يَتناول مَوضوعات هِي في الواقع تَقريرات لِـأبحاث أو دُروس ألقاها سَمـآحة الإمام الخُميني رحمه الله في النَجف الأشرف على طَلبة العلوم الدِينية وَ دُونت مِن قِبلهم قبل انتصار الثَورة الإسلامية ، وَ هذه التَقريرات عِبارة عن تَحذيرات واعية وارشادات أخلاقية قَيمة عَن ضرورة مُجاهدة النَفس وَتهذيبها وتَزكيتها .

اقتباسات اعجبتني:
- العِلم في النَفس التي لم تهذب لَيس اكثَر مِن حِجاب ظُلماني
- العِلم نور إلاّ أنه في الفُؤاد المُظلم وَ القلب الفاسِد يَزيد مِن دائرة الظلمة والعِتمـة
- إذا لَم يكن الإخلاص وَقصد القُربى ، فلا جدوى من هذه العُلوم
- العَالِم الفاسِد يَقود العَالَم للفسـاد

[حُسَيْن مُصطَفى · Rating 4 out of 5]

فريدٌ مِن نَوعِه مِن حيث اﻷسلوب الشّديد في النُّصح، مَوضِعُ حاجَة مُلِحَّة، ومُلفِتٌ طلّابَ العلومِ الدّينيّة إلى بعضِ العوائق ِالخفيّة ِالَّتي قدْ تعترضُ تكامُلَهم المعنويّ.
ولكنْ إنْ كان َقارئ ُهذا الكُتَيِّبَ مِن مُحِبِّي الرّاحة، فقد يشعر ُباليأس ِمِمَّا يَردُ فيه ِمِن كَلامٍ عن صعوبةِ المسير ِوَالغرامة ِالشّديدة ِالنّاتِجةِ عن الفشلِ فيه...
أَنصح بِقراءته.👍

[Rawa'a · Rating 5 out of 5]

كتاب رائع. يستحق القراءة فعلا.
كان موجها لطلبة الدين على وجه الخصوص ولكني أراه ملائما لكل شاب وكل طالب علم ..

[Zahra Naderi · Rating 4 out of 5]

این کتاب بیش‌تر یک توصیه‌نامه به تهذیب نفس و «انسان‌ شدن»ئه و خطاب به طلبه‌ها. بیش‌تر از این‌که به روش بپردازه، به چرایی «انسان‌ شدن» می‌پردازه.

«ایادی استعمار از انسان می‌ترسند؛ از آدم می‌ترسند. اگر یک آدم در مملکتی پیدا شد، مزاحم آنان می‌شود و منافع آن‌ها را به خطر می‌اندازد.»

[Habeeb Alnaqi | حبيب النقي · Rating 4 out of 5]

كتاب مفيد ومهم وخصوصاً لطلبة العلوم الدينية.
أنصح بقراءته في أواخر شهر رجب لان فيه بعض التنبيهات المهمة لشهري شعبان ورمضان.

[Ali M.A · Rating 5 out of 5]

این کتاب مجموعه سخنرانی هایی است که امام خمینی ره برای طلاب حوزه علمیه ایراد کرده اند، که در آن توصیه های خود را برای سبک زندگی و زی مومنانه و طلبگی آورده اند.

[زَهْرَاء حُومَانِي · Rating 5 out of 5]

ما سرُّكَ يا روحَ الله؟!
ما سرُّ كلماتِكَ حتى تَترُكَ فينا كُلَّ هذا الأثر ؟!
قدَّسَ الله سركَ وخلَّدهُ فينا ~

[Fatihah · Rating 4 out of 5]

An easy read for a great reminder. I suggest if anyone is interested, read the book nearing ramadhan the impact will be more.

Great advices anywho.

[Mubdu Alali · Rating 3 out of 5]

لو كان الأمر بيدي لفرضت قراءة هذا الكتاب لكل رجل دين أو شخص سيدخل هذا المجال ، الكتاب موجه لهم خصوصاً و هو كتاب مفيد و جميل

[الميرزا حيدر · Rating 3 out of 5]

كتاب جيد يخاطب طلاب العلم الشرعى خاصة لأنهم أمل الأمة

و يمس بدقة كل ما يؤدى الى انحراف العلماء و بالتالى انحراف المجتمع الذى يؤثرون فيه

[Zahra'a Bin Shaibah · Rating 4 out of 5]

يغفل الانسان في النوم و تسدل الدنيا ستارها على عينيه، لتُسجن الروح بسجن الرغبات و الشهوات. تستسهل المحرمات و تتلوث مرآة القلب بسواد الذنوب و المعاصي فلا تبصر نور الله، بل تحاربه و تنفر منه و تراه عدواً.

تهدف المحاضرات الى ايقاظ الروح من نوم الغفلة مؤججة النفس اللوّمة التي تستأصل خبيث الروح، بتوبة حقيقية، ذات اصرار، عازمة على تحقيق هدفها و هو كبح زمام النفس الأمارة بالسوء، تهذيب نفسها و تزكيتها بالآداب و الأخلاقيات التي ترضي الله و رسوله.
.
تحرير الروح من ملوثات الاثم، يخلصها من الانقسامات و الاضطرابات، يتحقق بذلك السمو الانساني على المستوى الفردي، هو أساس القوة الاسلامية و انتصارها على اعداء الاسلام و المستعمرين.
لذا شدو العزم قبل المشيب، ففي الشباب قوة و في المشيب ضعف، عليكم بالجهاد الأكبر و هو (جهاد النفس).

[Azam Ch. · Rating 5 out of 5]

Nice, this book is a series of lectures Khomeini delivered in which he talks about the battle against one's own self to purify their heart, soul and actions.
it could possibly be a novel read for a non-muslim but in mosques they usually talk about thinga very similar to that and that for most muslim readers would have already heard before they read this.
still a nice very very short read both as a piece of text and to understand the thoughts to an extent of the clerical side of khomeini .

[Mohamadreza imani · Rating 3 out of 5]

از نظر تاثیر به نظرم کتاب «آدم شدن چه مشکل» از این کتاب جلوتره، چون هم فرازهایی که انتخاب کرده بهتره و هم لحن خود امام (ره) رو بهتر حفظ کرده. فونت و چاپ و اینا هم که جای خود.
نکته جالب بعدی کثرت یادداشت‌های عربی زیر این کتابه. انگار که اونا بیشتر از ما میخوننش...

[Mohammed Almarzooq · Rating 4 out of 5]

موضوعات الكتاب عبارة عن دروس ألقاها الامام الخميني على طلبه العلوم الدينية. لتهذيب النفس وتزكيتها .انتم ايها الشباب تسيرون نحو الهرم والشيخوخه ونحن الشيوخ نسير نحو الموت.؟

[Rahaf. · Rating 4 out of 5]

.

[Mhd · Rating 4 out of 5]

مواعظ أخلاقية لطيفة يلقيها الإمام الخميني على طلبة الحوزات العلمية بالخصوص، ولكن يمكن لأي قارئ أن يستفيد منها ليذكّر بها نفسه.

[Zahraa Aljamaa · Rating 5 out of 5]

كتاب رائع عبارة عن مجموعة محاضرات ألقاها روح الله الخميني على طلبة العلوم الدينية في جهاد النفس ولكنه يلمس عامة الناس أيضًا ، يصلح للتهيئة لشهر شعبان و رمضان .

[Aki · Rating 5 out of 5]

السلام عليكم

اجد الكتاب راقي جداً لما فيه من نصائح لطلبة العلوم الدينية بشكل خاص، و للعامة من المسلمين بشكل عام أيضاً.

الكتاب مكون من خطب القاها الإمام الخميني رحمه الله، على طلبة العلوم الدينية في النجف و قد قام بتدوينها السيد حميد روحاني رحمه الله (انظر هامش صفحة 11).

انصح بقرأته لطلبة العلوم الدينية على وجه الخصوص و للعوام من المسلمين بشكل عام، المهتمين بجهاد النفس او من يبحث عن يقظة من غفلة او كلاهما.

برأيي المتواضع يعتبر هذا الكتاب من اساسيات توجيه النفس نحو اتجاه التوبة و لقد استفدت منه كثيرا من المعلومات و الاحاديث الشريفة و الايات القرأنية المجيدة.

بعض المقتطفات من نهاية الكتاب (انظر "اقوال مختارة" صفحة 77):

- " إن جذور كل الاختلافات التي تفتقد الى الهدف المحدد و المقدس، تعود إلى حبّ الدنيا."

- " إذا خطوتم من أجل الله، فإن الله تبارك و تعالى مقلب القلوب يجعل القلوب تهفو إليكم."

- " أنتم إيها الشباب تسيرون نحو الهرم و الشيخوخة، و نحن الشيوخ نسير نحو الموت."

- " إن قلب الشاب قلب رقيق و ملكوتي و دوافع الفساد لديه ضعيفة. ولكن كلما تقدم العمر بالإنسان استحكمت في قلبه جذور المعصية إلى أن يصبح استئصالها من القلب أمراً مستحيلاً."

- " إن الذي لا يسلم بقية المسلمين من يده و لسانه و نظره، فهو بالحقيقة ليس بمسلم."

و السلام.

[Mohammad · Rating 5 out of 5]

كتاب الجهاد الأكبر هو مجموعة محاضرات ألقاها على قسم من طلبة جامعة النجف العلمية حيث بيّن ضرورة التحلي واكتساب الأخلاق الفاضلة والآداب الشرعية خصوصاً لطلبة العلم وشدد على أهمية مجاهدة النفس والتوجه لله سبحانه حيث أردف مثالاً بالمناجاة الشعبانية عن أهل البيت العصمة صلوات الله عليهم وأوضح مسؤولية العلماء وطلبة العلم والشباب اتجاه الإسلام وتكلم عن خطورة محترفو الدين بلباس الدين وفسادهم وإبعادهم عن الحوزات ومنصابها وخطورة المخطط الإستعماري إلخ ...كتاب رغم أنه لا يتجاوز ال90 صفحة إلا أنه مهم وضروري وغني بالمعلومات القيمة النفيسة .

[Ahmed Ali · Rating 4 out of 5]

كتيب صغير كبير في حجمه ومضمونه، وإن كان موجه بالدرجة الأولى لطلبة العلوم في الحوزات الدينية إلا أنه ينفع وبقوة لكل من يريد أن يزكي نفسه ويرتقي بها إلى الدرجات العالية، طبعاً كلٌ حسب امكانياته وطاقاته وقدراته في التصفية والتقرب إلى الله.
لكل من يود السير على نهج أمير المؤمنين هذا الكتاب يصلح أن يكون دليله

[Bãtöûl · Rating 5 out of 5]

1|2022

[KJ · Rating 4 out of 5]

كتاب قيّم وثري بالرغم من قلة صفحاته وحجمه. بالرغم من أنه مُوجّه بشكل أو بآخر إلى فئة علماء الحوزة والدين، لكن يصلح كذلك للانسان العادي أن يقرأه ويستلهم منه العبر والعظة في سبيل تهذيب وتربية النفس.

أُعجبت جداً بآخر صفحات الكتاب، وخصوصاً عندما ذكر الإمام الراحل -قدس سره - بضرورة تربية وتزكية النفس في مرحلة الشباب، إذ أن العملية ستكون أصعب جداً كلما كبر الشاب.