What do you think?
Rate this book
Money and Sustainability: The Missing Link
A report from the Club of Rome - EU Chapter to Finance Watch and the World Business Academy. Foreword by Dennis Meadows, co-author of the 1972 Club of Rome report The Limits to Growth. Pioneering new research from the Club of Rome: In 1972, the first Report for the Club of Rome - The Limits to Growth - famously spelled out the unsustainable consequences of an economic system that demands infinite growth in a finite world. Just as The Limits to Growth exposed the catastrophic flaws in our economic system, this new Report from the Club of Rome exposes the systemic flaws in our money system and the wrong thinking that underpins it. It describes the ongoing currency and banking crises we must expect if we continue with the current monopoly system - and the vicious impact of these crises on our communities, our society as a whole and our environment. It finishes by setting out clear, practical proposals for creating a money 'ecosystem' with complementary currencies to support and stabilize the current money system.
209 pages, Paperback
First published January 1, 2012
About the author
Bernard A. Lietaer
18 books27 followersBernard Lietaer was a civil engineer, economist, author and professor.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 6 of 6 reviews
April 26, 2017
Thought-provoking and accessibly written report about the ways in which our money system poses a roadblock to achieving ecological sustainability. Lietaer argues for alternative currencies to exist alongside national and international ones, and he highlights an array of intriguing examples from NGOs, corporations, and governments. It is important to remember that money is ultimately a social construct and a mutually agreed-upon fiction. There is no reason that it must inherently take the form it does (of paper and coin), and understanding that money's fundamental purpose is to facilitate exchange and need not take the form of bank-created, interest-bearing, debt-creating money we know today opens up new possibilities for how to advance social and ecological goals.
August 11, 2013
“Mensen die zich duurzaamheid aantrekken (…) zijn geneigd zich over het geldsysteem niet al te veel zorgen te maken. Ze zoeken het voor oplossingen ook niet in monetaire innovaties.” Met deze woorden begint het boek ‘Geld en duurzaamheid’ van Bernard Lietaer (en anderen). En deze woorden zijn precies op mij van toepassing. Natuurlijk, geld en ‘de economie’ zijn belangrijk in deze wereld, maar toch vooral een middel, en zeker geen doel op zich. Daarom was ik ook erg benieuwd wat ‘Geld en duurzaamheid’ zou brengen. Hier mijn recensie.
Club van Rome
Het boek ‘Geld en duurzaamheid’ is eigenlijk geen echt boek, maar een rapport van de Club van Rome. De Club van Rome is een particuliere stichting van Europese wetenschappers, gecentreerd rond het thema duurzaamheid. Milieukundigen kennen de Club van Rome vooral van een eerder rapport: ‘Grenzen aan groei‘. Dit rapport uit 1972 waarschuwde toen al dat oneindige economische groei nooit kon blijven plaatsvinden op een eindige planeet. En nu verschijnt er dus een nieuw rapport van hun hand: van een falend geldsysteem naar een monetair ecosysteem. Volgens de auteurs heeft het rapport drie doelstellingen:
“Bewijs leveren dat de financiële en monetaire instabiliteit die Europa en de wereld teistert een structurele oorzaak heeft.
Het monetaire probleem en de oplossing ervoor in de context te plaatsen van twee mondiale problemen: klimaatverandering en de vergrijzing van de bevolking. Het rapport toont aan dat, om de ergste scenario’s van klimaatverandering te vermijden, er nu massale investeringen nodig zijn (…). Tegelijkertijd vermindert de pensionering van babyboomers de inkomsten.
Pragmatische uitwegen aanreiken die betaalbaar kunnen worden uitgevoerd door burgers, non-profitorganisaties, bedrijven of overheden: uitwegen die op een structureel niveau een aantal cruciale duurzaamheidskwesties zouden oplossen waarmee veel landen momenteel worstelen.”
Laten we kijken of deze doelstellingen waargemaakt kunnen worden.
Instabiliteit van het monetaire en bankwezen
De achterkant van het boek beschrijft het al: in 2010 bereikte het volume van valutatransacties 4.000 miljard dollar per dag. De reële economie bedraagt ongeveer 2% van dat bedrag. 98% van deze 4.000 miljard dollar is puur speculatief. Vanaf 1970 zijn er volgens het IMF 425 systemische crises geweest; een ongelooflijk aantal. Door deze feiten te laten zien, betogen de auteurs dat de huidige crises een structurele oorzaak hebben; sterker nog: het huidige monetaire systeem is fundamenteel verkeerd ontworpen. Het financiële systeem werkt kortetermijndenken in de hand, is gericht op verplichte groei, concentreert rijkdom en devalueert sociaal kapitaal. Voor de huidige crisis weet ze slechts één oplossing: de privatisering van alles. Hierdoor komen alle publieke middelen in private handen. Deze roep zie je nu sterk in Griekenland, maar ook in andere landen zoals het Verenigd Koninkrijk. Volgens de auteurs is dit echter een kortetermijnoplossing: waarom zouden overheden kredietwaardiger worden zodra ze huur moeten betalen voor hun kantoren en tol om hun werknemers naar het werk te laten rijden over wegen die ooit eigendom waren van de overheid? Kortom, volgens de auteurs van dit rapport werkt het huidige monetaire systeem crises in de hand, en is ze daardoor onverenigbaar met duurzaamheid.
Complexe flow systemen
Wat is dan wel duurzaamheid? En hoe moeten we ons monetaire systeem dan inrichten om het wél verenigbaar te krijgen met duurzaamheid? Hier wordt het boek naar mijn mening écht heel interessant. Volgens de auteurs wijst onderzoek uit dat élk complex flow systeem gedefinieerd kan worden door de verhouding tussen efficiëntie en veerkracht.
De theorie is simpel: wordt er teveel nadruk gelegd op efficiëntie dan gaat dit ten koste van de veerkracht; teveel nadruk op veerkracht gaat ten koste van de efficiëntie. Dit kan in principe toegepast worden op elk systeem: organisaties, ecosystemen, etcetera. Als organisaties efficiënter worden is dit in principe goed. Maar, worden organisaties té efficiënt en dus te groot, dan gaat het ten koste van de veerkracht. Als er een verstoring optreedt, dan kan het systeem zich niet meer aanpassen. Als een roofdier zich specialiseert in één prooidier (bijvoorbeeld konijnen), wordt hij hier snel de beste in. Maar breekt er een konijnenziekte uit, dan zal dit roofdier snel ten onder gaan. Kortom, duurzaamheid is de optimale balans tussen efficiëntie en veerkracht.
In het huidige monetaire systeem met maar één munt (een “monetaire monocultuur”), ligt de nadruk veel teveel op efficiëntie. Hierdoor kunnen financiële transacties erg snel plaatsvinden. Maar, als er ergens een crisis optreedt, heeft dit tot gevolg dat het hele systeem inklapt. Dit is wat we de laatste jaren gezien hebben. Veerkracht is ver te zoeken.
Wellness Tokens
Daarom, zo leggen de auteurs uit, moet het huidige systeem op de schop. Hoe kan er dan meer duurzaamheid in het systeem komen? Simpel: er moeten complementaire munten (“fiat valuta”) komen, door de overheid ingebracht. ‘Primaire doel hiervan is door belastingheffing vraag te scheppen naar een munt die ander geen intrinsieke waarde heeft.’ Dat klinkt natuurlijk behoorlijk abstract en vaag. Een voorbeeld kan helpen.
Stel: we willen ons gezondheidsstelsel niet langer richten op ziekte maar op gezond leven. We willen gezond gedrag dus belonen. In ons huidige systeem kunnen we dan goed gedrag subsidiëren. Burgers ‘verdienen’ dan aan hun gezonde gedrag. Maar, deze euro’s kunnen ook ergens anders aan uitgegeven worden. Ik kan mijn ‘verdiende geld’ weer uitgeven aan een nieuwe tv. Het kan ook anders. Stel dat de overheid “Wellness Tokens” uitgeeft. Deze Tokens kun je verdienen als je bijvoorbeeld regelmatig naar de sportschool gaat. Deze Tokens kun je vervolgens alleen uitgeven binnen de preventieve gezondheidszorg: bij dezelfde sportschool, of voor medische producten. Kortom, Tokens belonen en moedigen gezond gedrag aan, en blijven binnen de preventieve gezondheidszorg. Er ‘lekt’ geen geld weg: subsidie blijft effectief. Dit vermindert op lange termijn de medische kosten voor de samenleving.
Oplossing huidige crises
Deze complementaire systemen zullen het huidige monetaire systeem bufferen. Belangrijker nog: bij een juist ontwerp bevorderen ze langetermijndenken en verhogen ze het sociale kapitaal. De auteurs geven negen voorbeelden van complementaire systemen, waaronder de bovengenoemde Token. Een andere voorbeeld is de uitgifte van Civics: een voorstel tot ‘empowerment’ van een stad of regio om maatschappelijke activiteiten te financieren zonder hun budget te belasten. Lees hier meer over in een interview in NRC met Bernard Lietaer.
Onorthodox
Het boek is buitengewoon inspirerend omdat het behoorlijk onorthodox is. Het huidige monetaire systeem met een enkele, monopolistische uitgegeven munt, is inderdaad zo overheersend dat ikzelf nooit gedacht z0u hebben aan een financieel systeem met meerdere soorten munten in omloop. Daarmee opent het rapport nieuwe denkkaders en -richtingen. Ineens zie ik overal mogelijkheden voor nieuwe ‘munten’: gezondheidszorg, regio’s, bedrijven, enzovoorts. Het rapport is verrassend vlot leesbaar, zelfs voor iemand zonder een economische achtergrond. De auteurs kiezen over het algemeen voor bondigheid boven volledigheid. Bij het boek horen verschillende bijlages, die allemaal gratis in te zien zijn via www.money-sustainability.net. Daarmee is het rapport vooral bedoeld als aanzet voor een (wereld)wijde discussie over ons monetaire systeem. Wat mij betreft maken de auteurs meer dan duidelijk dat dit mogelijk is en een bijdrage kan leveren aan een duurzamere wereld.
Menselijke aard
Tegelijkertijd is de onorthodoxe boodschap ook de grootste onzekere factor. De auteurs betogen dat het ontwerp van ons huidige systeem fundamenteel onjuist is. Een beter ontwerp leidt tot meer duurzaamheid. Ze proberen het argument dat de huidige crises zijn veroorzaakt ‘vanwege de menselijke aard’ te weerleggen door te betogen dat een beter ontworpen financieel systeem deze crises overbodig maakt. Dat is mij een beetje te makkelijk, en de auteurs nuanceren dit ook naarmate het boek vordert. Het feit dat we bijvoorbeeld rente vragen op leningen werkt kortetermijndenken in de hand volgens de auteurs. Dus als we rente gedeeltelijk afschaffen of omvormen tot ‘liggeld’ gaan we automatisch lange termijn denken. In mijn ogen is dat iets te optimistisch: zijn we niet geneigd rente te vragen omdat de menselijke aard is dat we korte termijn denken? Een ander systeem kan dit natuurlijk ondervangen, maar zal lastiger te implementeren zijn als je de menselijke aard pessimistischer inschat.
En daarmee zijn we natuurlijk bij het cruciale punt van dit rapport: is het te implementeren? De auteurs kiezen er bewust voor om bestaande complementaire systemen zeer mondjesmaat te beschrijven. De argumentatie hierachter is dat deze systemen elders uitgebreid beschreven staan. Toch vind ik dit een kleine tekortkoming, hoewel het de duidelijkheid van het boek wel te goede komt. Maar toch, lessen en ervaringen van al bestaande implementaties lijken me toch cruciaal om een haalbaarheid in te schatten van deze ideeën.
Aanrader
Maar dat gezegd hebbende, blijft toch vooral de inspirerende kijk op ons huidige systeem achter. Geld is allang geen ‘ruilmiddel’ of ‘smeerolie’ meer in deze samenleving. Een alternatieve manier van omgaan met geld zou dit idee weer terug kunnen brengen. Als we duurzaamheid écht serieus willen nemen, dan kunnen we het monetaire systeem niet ongemoeid laten. In mijn achterhoofd blijft deze gedachte nog wel een paar maanden hangen.
Deze recensie verscheen al eerder op www.henrideruiter.com
Club van Rome
Het boek ‘Geld en duurzaamheid’ is eigenlijk geen echt boek, maar een rapport van de Club van Rome. De Club van Rome is een particuliere stichting van Europese wetenschappers, gecentreerd rond het thema duurzaamheid. Milieukundigen kennen de Club van Rome vooral van een eerder rapport: ‘Grenzen aan groei‘. Dit rapport uit 1972 waarschuwde toen al dat oneindige economische groei nooit kon blijven plaatsvinden op een eindige planeet. En nu verschijnt er dus een nieuw rapport van hun hand: van een falend geldsysteem naar een monetair ecosysteem. Volgens de auteurs heeft het rapport drie doelstellingen:
“Bewijs leveren dat de financiële en monetaire instabiliteit die Europa en de wereld teistert een structurele oorzaak heeft.
Het monetaire probleem en de oplossing ervoor in de context te plaatsen van twee mondiale problemen: klimaatverandering en de vergrijzing van de bevolking. Het rapport toont aan dat, om de ergste scenario’s van klimaatverandering te vermijden, er nu massale investeringen nodig zijn (…). Tegelijkertijd vermindert de pensionering van babyboomers de inkomsten.
Pragmatische uitwegen aanreiken die betaalbaar kunnen worden uitgevoerd door burgers, non-profitorganisaties, bedrijven of overheden: uitwegen die op een structureel niveau een aantal cruciale duurzaamheidskwesties zouden oplossen waarmee veel landen momenteel worstelen.”
Laten we kijken of deze doelstellingen waargemaakt kunnen worden.
Instabiliteit van het monetaire en bankwezen
De achterkant van het boek beschrijft het al: in 2010 bereikte het volume van valutatransacties 4.000 miljard dollar per dag. De reële economie bedraagt ongeveer 2% van dat bedrag. 98% van deze 4.000 miljard dollar is puur speculatief. Vanaf 1970 zijn er volgens het IMF 425 systemische crises geweest; een ongelooflijk aantal. Door deze feiten te laten zien, betogen de auteurs dat de huidige crises een structurele oorzaak hebben; sterker nog: het huidige monetaire systeem is fundamenteel verkeerd ontworpen. Het financiële systeem werkt kortetermijndenken in de hand, is gericht op verplichte groei, concentreert rijkdom en devalueert sociaal kapitaal. Voor de huidige crisis weet ze slechts één oplossing: de privatisering van alles. Hierdoor komen alle publieke middelen in private handen. Deze roep zie je nu sterk in Griekenland, maar ook in andere landen zoals het Verenigd Koninkrijk. Volgens de auteurs is dit echter een kortetermijnoplossing: waarom zouden overheden kredietwaardiger worden zodra ze huur moeten betalen voor hun kantoren en tol om hun werknemers naar het werk te laten rijden over wegen die ooit eigendom waren van de overheid? Kortom, volgens de auteurs van dit rapport werkt het huidige monetaire systeem crises in de hand, en is ze daardoor onverenigbaar met duurzaamheid.
Complexe flow systemen
Wat is dan wel duurzaamheid? En hoe moeten we ons monetaire systeem dan inrichten om het wél verenigbaar te krijgen met duurzaamheid? Hier wordt het boek naar mijn mening écht heel interessant. Volgens de auteurs wijst onderzoek uit dat élk complex flow systeem gedefinieerd kan worden door de verhouding tussen efficiëntie en veerkracht.
De theorie is simpel: wordt er teveel nadruk gelegd op efficiëntie dan gaat dit ten koste van de veerkracht; teveel nadruk op veerkracht gaat ten koste van de efficiëntie. Dit kan in principe toegepast worden op elk systeem: organisaties, ecosystemen, etcetera. Als organisaties efficiënter worden is dit in principe goed. Maar, worden organisaties té efficiënt en dus te groot, dan gaat het ten koste van de veerkracht. Als er een verstoring optreedt, dan kan het systeem zich niet meer aanpassen. Als een roofdier zich specialiseert in één prooidier (bijvoorbeeld konijnen), wordt hij hier snel de beste in. Maar breekt er een konijnenziekte uit, dan zal dit roofdier snel ten onder gaan. Kortom, duurzaamheid is de optimale balans tussen efficiëntie en veerkracht.
In het huidige monetaire systeem met maar één munt (een “monetaire monocultuur”), ligt de nadruk veel teveel op efficiëntie. Hierdoor kunnen financiële transacties erg snel plaatsvinden. Maar, als er ergens een crisis optreedt, heeft dit tot gevolg dat het hele systeem inklapt. Dit is wat we de laatste jaren gezien hebben. Veerkracht is ver te zoeken.
Wellness Tokens
Daarom, zo leggen de auteurs uit, moet het huidige systeem op de schop. Hoe kan er dan meer duurzaamheid in het systeem komen? Simpel: er moeten complementaire munten (“fiat valuta”) komen, door de overheid ingebracht. ‘Primaire doel hiervan is door belastingheffing vraag te scheppen naar een munt die ander geen intrinsieke waarde heeft.’ Dat klinkt natuurlijk behoorlijk abstract en vaag. Een voorbeeld kan helpen.
Stel: we willen ons gezondheidsstelsel niet langer richten op ziekte maar op gezond leven. We willen gezond gedrag dus belonen. In ons huidige systeem kunnen we dan goed gedrag subsidiëren. Burgers ‘verdienen’ dan aan hun gezonde gedrag. Maar, deze euro’s kunnen ook ergens anders aan uitgegeven worden. Ik kan mijn ‘verdiende geld’ weer uitgeven aan een nieuwe tv. Het kan ook anders. Stel dat de overheid “Wellness Tokens” uitgeeft. Deze Tokens kun je verdienen als je bijvoorbeeld regelmatig naar de sportschool gaat. Deze Tokens kun je vervolgens alleen uitgeven binnen de preventieve gezondheidszorg: bij dezelfde sportschool, of voor medische producten. Kortom, Tokens belonen en moedigen gezond gedrag aan, en blijven binnen de preventieve gezondheidszorg. Er ‘lekt’ geen geld weg: subsidie blijft effectief. Dit vermindert op lange termijn de medische kosten voor de samenleving.
Oplossing huidige crises
Deze complementaire systemen zullen het huidige monetaire systeem bufferen. Belangrijker nog: bij een juist ontwerp bevorderen ze langetermijndenken en verhogen ze het sociale kapitaal. De auteurs geven negen voorbeelden van complementaire systemen, waaronder de bovengenoemde Token. Een andere voorbeeld is de uitgifte van Civics: een voorstel tot ‘empowerment’ van een stad of regio om maatschappelijke activiteiten te financieren zonder hun budget te belasten. Lees hier meer over in een interview in NRC met Bernard Lietaer.
Onorthodox
Het boek is buitengewoon inspirerend omdat het behoorlijk onorthodox is. Het huidige monetaire systeem met een enkele, monopolistische uitgegeven munt, is inderdaad zo overheersend dat ikzelf nooit gedacht z0u hebben aan een financieel systeem met meerdere soorten munten in omloop. Daarmee opent het rapport nieuwe denkkaders en -richtingen. Ineens zie ik overal mogelijkheden voor nieuwe ‘munten’: gezondheidszorg, regio’s, bedrijven, enzovoorts. Het rapport is verrassend vlot leesbaar, zelfs voor iemand zonder een economische achtergrond. De auteurs kiezen over het algemeen voor bondigheid boven volledigheid. Bij het boek horen verschillende bijlages, die allemaal gratis in te zien zijn via www.money-sustainability.net. Daarmee is het rapport vooral bedoeld als aanzet voor een (wereld)wijde discussie over ons monetaire systeem. Wat mij betreft maken de auteurs meer dan duidelijk dat dit mogelijk is en een bijdrage kan leveren aan een duurzamere wereld.
Menselijke aard
Tegelijkertijd is de onorthodoxe boodschap ook de grootste onzekere factor. De auteurs betogen dat het ontwerp van ons huidige systeem fundamenteel onjuist is. Een beter ontwerp leidt tot meer duurzaamheid. Ze proberen het argument dat de huidige crises zijn veroorzaakt ‘vanwege de menselijke aard’ te weerleggen door te betogen dat een beter ontworpen financieel systeem deze crises overbodig maakt. Dat is mij een beetje te makkelijk, en de auteurs nuanceren dit ook naarmate het boek vordert. Het feit dat we bijvoorbeeld rente vragen op leningen werkt kortetermijndenken in de hand volgens de auteurs. Dus als we rente gedeeltelijk afschaffen of omvormen tot ‘liggeld’ gaan we automatisch lange termijn denken. In mijn ogen is dat iets te optimistisch: zijn we niet geneigd rente te vragen omdat de menselijke aard is dat we korte termijn denken? Een ander systeem kan dit natuurlijk ondervangen, maar zal lastiger te implementeren zijn als je de menselijke aard pessimistischer inschat.
En daarmee zijn we natuurlijk bij het cruciale punt van dit rapport: is het te implementeren? De auteurs kiezen er bewust voor om bestaande complementaire systemen zeer mondjesmaat te beschrijven. De argumentatie hierachter is dat deze systemen elders uitgebreid beschreven staan. Toch vind ik dit een kleine tekortkoming, hoewel het de duidelijkheid van het boek wel te goede komt. Maar toch, lessen en ervaringen van al bestaande implementaties lijken me toch cruciaal om een haalbaarheid in te schatten van deze ideeën.
Aanrader
Maar dat gezegd hebbende, blijft toch vooral de inspirerende kijk op ons huidige systeem achter. Geld is allang geen ‘ruilmiddel’ of ‘smeerolie’ meer in deze samenleving. Een alternatieve manier van omgaan met geld zou dit idee weer terug kunnen brengen. Als we duurzaamheid écht serieus willen nemen, dan kunnen we het monetaire systeem niet ongemoeid laten. In mijn achterhoofd blijft deze gedachte nog wel een paar maanden hangen.
Deze recensie verscheen al eerder op www.henrideruiter.com
Read
November 19, 2012One of the best books on the global economy written for laypeople. I logged one of the opening phrases in this book: "From the time of Aristotle who asserted that money exists "not by nature, but by law," money-creation and credit-allocation have been the essence of politics and power in societies. Kings and rulers controlled money-issuance most often to finance wars, conquest on foreign ventures and to maintain control over their populations."
Lietaer and his co-authors delve into this history of money-creation and point to the blindness of all schools of economics from the Austrians to Marxists of the extent to which money-creation influences human behavior, societies and cultures. They examine how fractional reserve banking, and its creation of money as debt overtook direct minting of money by governments and how compound interest and discount rates create un-repayable debts and many of the risk-taking and short-termism which leads to financial collapses. Fast forward to 2012 and the authors cite all the well-known evidence of how finance and markets have changed: globalization, computerized high frequency trading on 50 or more electronic exchanges, 24/7 markets, systemic risk, contagion, herd behavior, securitization, derivatives including credit default swaps, some $4 trillion of daily foreign exchange - with greater leverage and speculation. The authors ask if a car, a plane or an organization had such a track record, would there not be a universal outcry to send the designers back to the drawing board? They expose an underlying issue: all schools of economic thinking view the monopolistic creation and circulation of a single (national) currency as a given, so they do not see the need to question the current established modus operandi.
Lietaer and his co-authors delve into this history of money-creation and point to the blindness of all schools of economics from the Austrians to Marxists of the extent to which money-creation influences human behavior, societies and cultures. They examine how fractional reserve banking, and its creation of money as debt overtook direct minting of money by governments and how compound interest and discount rates create un-repayable debts and many of the risk-taking and short-termism which leads to financial collapses. Fast forward to 2012 and the authors cite all the well-known evidence of how finance and markets have changed: globalization, computerized high frequency trading on 50 or more electronic exchanges, 24/7 markets, systemic risk, contagion, herd behavior, securitization, derivatives including credit default swaps, some $4 trillion of daily foreign exchange - with greater leverage and speculation. The authors ask if a car, a plane or an organization had such a track record, would there not be a universal outcry to send the designers back to the drawing board? They expose an underlying issue: all schools of economic thinking view the monopolistic creation and circulation of a single (national) currency as a given, so they do not see the need to question the current established modus operandi.
April 4, 2026
Excellent. Lietaer (prof at Uni of California and former employee of the Bank of Belgium) and his colleagues have written this report for the Club of Rome-think tank. (An English version is available)
Lietaer en zijn collega's hebben een zeer leesbaar rapport afgeleverd. Het was niet hun bedoeling om analyses te maken en theoriën te vormen daar dient een rapport niet voor. Het voordeel daarvan is dat ook de lezer zonder economische achtergrond met gezonde belangstelling voor het financiewezen een heel goed overzicht van het domein krijgt.
De auteurs laten zien hoe de heersende paradigma's van de economische theorie (neo-liberaal en een beetje Keynes) onvoldoende zijn om de crisissen van de voorbije decennia te verklaren, laat staan oplossingen te vinden. De intrinsieke instabiliteit van het monetair systeem en het mondiale financiewezen komen aan het licht, heel overzichtelijk en helder geformuleerd. Dat alleen al zou een voldoende reden zijn om het te lezen. Maar de auteurs nemen in een tweede deel 'Naar een monetair ecosysteem met complementaire munten' bestaande initiatieven van privé en overheid onder de loep. In het laatste hoofdstuk zetten ze de vijf grote problemen van het huidige kapitalisme nog eens op een rij. Geldschepping, kortetermijndenken, de groeidwang, groeiende ongelijkheid en devaluatie van het sociaal kapitaal. Ze leggen uit hoe complementaire munten daarvoor een (gedeeltelijke) remedie kunnen zijn. Als de politieke moed er zou zijn...
Stijl: 4.5/5
Inhoud: 4.5/5
Consistentie: 5/5
Origineel denken: 4.5/5
Lezen: moet-lezen
Lietaer en zijn collega's hebben een zeer leesbaar rapport afgeleverd. Het was niet hun bedoeling om analyses te maken en theoriën te vormen daar dient een rapport niet voor. Het voordeel daarvan is dat ook de lezer zonder economische achtergrond met gezonde belangstelling voor het financiewezen een heel goed overzicht van het domein krijgt.
De auteurs laten zien hoe de heersende paradigma's van de economische theorie (neo-liberaal en een beetje Keynes) onvoldoende zijn om de crisissen van de voorbije decennia te verklaren, laat staan oplossingen te vinden. De intrinsieke instabiliteit van het monetair systeem en het mondiale financiewezen komen aan het licht, heel overzichtelijk en helder geformuleerd. Dat alleen al zou een voldoende reden zijn om het te lezen. Maar de auteurs nemen in een tweede deel 'Naar een monetair ecosysteem met complementaire munten' bestaande initiatieven van privé en overheid onder de loep. In het laatste hoofdstuk zetten ze de vijf grote problemen van het huidige kapitalisme nog eens op een rij. Geldschepping, kortetermijndenken, de groeidwang, groeiende ongelijkheid en devaluatie van het sociaal kapitaal. Ze leggen uit hoe complementaire munten daarvoor een (gedeeltelijke) remedie kunnen zijn. Als de politieke moed er zou zijn...
Stijl: 4.5/5
Inhoud: 4.5/5
Consistentie: 5/5
Origineel denken: 4.5/5
Lezen: moet-lezen
August 14, 2016
This report produced by a think tank starts out slow and pompous, but when it starts building up its main argument it's very convincing.
They first show that the world is heading towards ecological disaster at a breakneck pace (I knew that :-( ). They then have an argument based on ecology and dynamic systems that claims that the monetary monoculture we have must be unstable because it is a monoculture; it seems quite strong, but came so far out of left field for me that I'm not sure I buy it 100% yet.
The best part is the part that shows that our current fiat money based on bank debt has several really bad effects, economic, social and ecological. Their argument here is really strong.
The final chapters show a list of alternative currencies, and many of them seem like good, practical ideas that would have many positive effects, if implemented *besides* existing fiat money (they argue we need a whole ecosystem of different currencies). Let's do it, this would clearly be a great idea.
Unfortunately, I'm sceptical about the total potential impact on the environment. I think these monetary ideas can be only a drop in the bucket. Which is what they say also (they also say this is necessary, but certainly not sufficient), but I think the extra currencies would help less than they hope.
They're still a good idea, and this was an interesting read.
They first show that the world is heading towards ecological disaster at a breakneck pace (I knew that :-( ). They then have an argument based on ecology and dynamic systems that claims that the monetary monoculture we have must be unstable because it is a monoculture; it seems quite strong, but came so far out of left field for me that I'm not sure I buy it 100% yet.
The best part is the part that shows that our current fiat money based on bank debt has several really bad effects, economic, social and ecological. Their argument here is really strong.
The final chapters show a list of alternative currencies, and many of them seem like good, practical ideas that would have many positive effects, if implemented *besides* existing fiat money (they argue we need a whole ecosystem of different currencies). Let's do it, this would clearly be a great idea.
Unfortunately, I'm sceptical about the total potential impact on the environment. I think these monetary ideas can be only a drop in the bucket. Which is what they say also (they also say this is necessary, but certainly not sufficient), but I think the extra currencies would help less than they hope.
They're still a good idea, and this was an interesting read.
March 11, 2013
a model textbook! Except for the confusing Dutch translations of English concepts (I've bought the Dutch edition). And don't (pay to) go to one of Lietaer's book presentations as he dissapoints (others agreed). Just read the book online for free: http://www.money-sustainability.net/r... I've lost 22 euro's that I could and should have saved. But that's still cheap for the info.
Displaying 1 - 6 of 6 reviews