Po ludobójstwie. Eseje o języku, polityce i kinie

by Pier Paolo Pasolini

W Polsce Pasolini rozpoznawany jest przede wszystkim jako reżyser filmowy, w mniejszym stopniu jako poeta. Oczywiście znane są jego sympatie polityczne – lewicowy radykalizm, a także poglądy na współczesną obyczajowość; tu pamięta się o jawnie deklarowanym homoseksualizmie artysty oraz jego licznych kłopotach z cenzurą i włoskim wymiarem sprawiedliwości. A wreszcie Pasolini to także tragiczna śmierć – potworny mord na plaży w Ostii, którego zleceniodawców nigdy nie odnaleziono i nie osądzono. Mniej więcej tak właśnie przedstawia się znajomość hasła „Pasolini” w Polsce. Kilka marnych klisz i komunałów podszytych skandalem i sensacją to niewiele jak na osobę, o której Susan Sontag twierdziła, że jest najbardziej rozpoznawalną postacią włoskiej kultury po II wojnie światowej.
Czas odkryć Pasoliniego w Polsce na dobre. Sens tej twórczości trzeba jednak poznać w całym jej skomplikowaniu, rozsadzającym schematyczny obraz, z którym jest kojarzona. Właściwym wprowadzeniem do tego labiryntu są eseje, pochodzące z trzech zbiorów: wydanego w 1972 r. Empiryzmu heretyckiego (Empirismo eretico), Pism korsarskich (Scritti corsari) z 1975 r. i opublikowanego już pośmiertnie tomu Listy luterańskie (Lettere luterane) z 1976 r. Układ esejów ma charakter chronologiczny, oddający dynamikę rozwoju myślowego ich autora. Ostatni z nich, Wystąpienie na kongresie Partii Radykalnej, stanowi zarazem publicystyczny testament Pasoliniego, jest ostatnią publiczną wypowiedzią artysty. Wybór ten gromadzi teksty bardzo rozmaite, ukazujące rozległość zainteresowań Pasoliniego, a jednocześnie jego biegłość w posługiwaniu się gatunkami tak różnymi jak uczona rozprawa językoznawcza i pamflet polityczny. (Ze Wstępu Mateusza Wernera)

416 pages, Paperback

First published June 27, 2012

About the author

Italian poet, novelist, critic, essayst, journalist, translator, dramatist, film director, screenwriter and philosopher, often regarded as one of the greatest minds of XX century, was murdered violently in Rome in 1975 in circumstances not yet been clarified. Pasolini is best known outside Italy for his films, many of which were based on literary sources - The Gospel According to Saint Matthew, The Decameron, The Canterbury Tales...

Pasolini referred himself as a 'Catholic Marxist' and often used shocking juxtapositions of imagery to expose the vapidity of values in modern society.
His essays and newspaper articles often critized the capitalistic omologation and also often contributed to public controversies which had made him many enemies. In the weeks leading up to his murder he had condemned Italy's political class for its corruption, for neo-fascist terrorist conspiracy and for collusion with the Mafia and the infamous "Propaganda 2" masonic lodge of Licio Gelli and Eugenio Cefis.

His friend, the writer Alberto Moravia, considered him "the major Italian poet" of the second half of the 20th century.

Reviews

[m. · Rating 1 out of 5]

No, miałem nadzieję, że to będzie seksowniejsza książka. Chyba nigdy nie zostanę kinofilem, jakoż pierwsza część (Empiryzm heretycki), poświęcona niemal wyłącznie filmowi, wynudziła mnie tak bardzo, że prawie ją pominąłem. Ostatecznie przebrnąłem przez nią, ale, Panie, jakim kosztem!... W kolejnej części (Pisma korsarskie) robi się już lepiej i jest tam parę nęcących mnie tematów z zakresu antropologii. Można stwierdzić, że Pasolini często się powtarza, ale można stwierdzić inaczej, że stworzył spójny system przekonań, do którego nieustannie się odwoływał. Obydwa stwierdzenia będą prawdą, ale jeszcze nie wiem, ku któremu z nich się skłaniam. Stosując jednak to proste kryterium przyjemności z czytania, muszę przyznać bez pardonu, że była to męcząca książka, raczej niewarta świeczki, chooociaż, gdybym wiedział, żeby czytać tylko środkową część, to moooże?

[Hubert Szotek · Rating 3 out of 5]

korsarskie i luterańskie spoko, empiryzm heretycki too much