Toulky českou minulostí 1

by Petr Hora-Horejš, Pavel Brom (Illustrator), Dagmar Bromová (Illustrator)

Od nejstarší doby kamenné po práh vrcholného středověku.
Přijměte pozvání na cestu proti času! Na výlet do míst, kde dnes žijeme. Do krásného kraje uprostřed Evropy. Půjdeme světem, pro který má naše mateřština líbezná pojmenování: Domov. Vlast.
Chceme se toulat minulostí, sem tam zastavit, prodlít a naslouchat ozvěně, jež doléhá až k nám do přítomnosti. V hluku moderní doby je ta ozvěna takřka neslyšitelná. Přesto zní ve všem našem počínání. Bydlíme v domech, které jiní lidé postavili. Sklízíme ovoce ze stromů, které jiní lidé sázeli. Co známe, sdělili nám jiní lidé řečí, kterou jiní lidé vytvořili. Přes dálavy staletí k nám doposud promlouvají kamenné památníky po předcích - jejich města, hrady, chrámy. Kocháme se krásou podivuhodného množství uměleckých děl, z nichž vane dech starobylosti a mistrovství. Jejich prostřednictvím se člověk ohlíží zpátky a zažívá pocity úcty i obdivu. Ať jakkoli jsme zaujati dneškem, ať jakkoli jsme myšlenkami, city i činy zakotveni v přítomnosti, nic to nemění na faktu, že tvoříme pospolitost též s dědy a pradědy, jedna země a jedno dědictví nás pojí s lidmi dávno zpráchnivělými. Z mlhavých dálek věků se přes propast času klene most, jehož druhý pilíř tkví ve vzdálených dobách budoucích, a my po tom mostě kdesi uprostřed jdeme. Neseme si životem zkušenosti předchozích pokolení. Každý z nás v sobě chováme celá staletí, ba tisíciletí. A tak aniž si to uvědomujeme, jsme si blízko, velmi blízko i s lidmi, které jsme nikdy nepoznali. Pojďte! Vypravíme se za nimi.
Kniha je doporučena Ministerstvem školství ČR jako četba k výuce dějepisu pro ZŠ a SŠ.

Genres: History, Nonfiction, Czech Literature

280 pages, Hardcover

First published January 1, 1985

Reviews

[V · Rating 4 out of 5]

Zpočátku jsem k rozhlasovému převyprávění knih Toulky českou minulostí byla dost skeptická. Přeci jen nejsem úplně posluchač rozhlasu, vždycky mi to přišlo spíš takové úsměvné. Tohle je přesně něco, co poslouchají po obědě děda s babičkou. Jenže můj problém: Historie, zvlášť ta česká, mě prostě zajímá a baví. A když mi forma ne vždy přišla úplně ideální, obsahově je tenhle pořad/audiokniha skvělý materiál! Dozvěděla jsem se milion nových věcí. Líbí se mi, jak se všechno zpochybňuje, překrucuje, dokazuje. O spoustě věcech jsme se ve škole nikdy ani slůvkem nezmínili, někdy mi zas přijde škoda omílat některé věci pořád dokola. Samozřejmě bylo nutné přetrpět znělku pořadu opakující se na začátku a na konci každého "vysílání" (kapitoly), a obecně ta hudba v pozadí mě někdy dost rušila. Nicméně jak říkám, stálo to za to, a jako audioknižní materiál je tohle skvělá (a řekla bych ne tak lehce vyčerpatelná) série. :)

[Lukasz · Rating 5 out of 5]

„Toulky Ceskou Minulosti“ – „Tułaczka po czeskiej historii” tak można przetłumaczyć tytuł tej książki. Niniejsza książka to zaledwie pierwszy tom całem serii książek napisanych autorstwa Petra Horejsego. Do dziś zostało wydanych 14 tomów. Petr Horejs w ambitny sposób nieprzerwanie od 1979 roku pracuje nad cyklem „Toulek” w których opisuje chronoligicznie historię Czech. Natomiast Czeskie Radio Publiczne już ponad 20 lat temu zaczęło na podstawie książkowej serii nagrywać audycje o tym samym tytule. Do dziś zostało nagranych ponad 1200 półgodzinnych odnicków. Co tydzień emitowany jest kolejny, nowy odcinek.

Najpierw natrafiłem na audycję radiową „Toulky Ceskou Minulosti“ potem dopiero na książkę. Pierwszy raz odcinek audycji odsłuchałem już grubo ponad 8 lat temu. Tak z przerwami słuchałem kolejnych odcinki audycji, potem miałem znowu przerwę kilkuletnią. Aż w końcu na jesien 2018 roku postanowiłem zacząć słuchać serię od samego początku no i podczas słuchania śledzić tekst. Tekst jest dostępny na stronie internetowej czeskiego radia publicznego, niekoniecznie trzeba posiadać książkę.

Pierwszy tom „Toulky Ceskou Minulosti“ pokrywa się z pierwszymi siedemdziesięcioma odcinkami audycji radiowej o tym samym tytule. Początek dotyczy czasów prehistorycznych, odkryciu pierwszych śladów pozostawionych na terenie dzisiejszej Republiki Czeskiej przez homo sapiens. Kilkanaście pierwszych odcinków dotyczy czasów prehisotrycznych. Dzięki tej serii w końcu nauczyłem się rozrózniać i umiejscawiać w czasie poszczególne epoki prehistoryczne, epokę kamienia, żelaza, brązu. Niesamowicie fascynujące dla mnie były informacje dotyczące na przykład Celtów czy też Germanów, którzy zamieszkiwali tereny dzisiejszej Republiki Czeskiej. W końcu zrozumiałem na czym polegała wędrówka narodów która miała miejsce kilkaset lat po narodzeniu Chrystusa w efekcie której Słowianie osiedlili się w Europie Centralne, Wschodniej i Południowej. W końcu poznałem też zagmatwane dzieje ludności węgierskiej która też osiedliła się w naszej części Europy.

Spora część pierwszego tomu „Toulky Ceskou Minulosti“ poświęcona jest również mitologii czeskiej, legendom czeskim. Tu można dostrzec sporo wpólnych cech między czeskimi legendami a ich polskimi odpowiednikami. Czesci mają swoją legendę o księciu Kraku, czy też Kroku. Bardzo mocno przypomina to legendę o Kraku którego imie przyczyniło się do powstania nazwy miasta Krakowa. Legendarny założyciel czeskiej dynasti Przemyślidów Przemysł Oracz jakos mocno kojarzył mi się z założycielem polskiej dynastii Piastów. Fascynująca była również legenda o wojnie dziewczyn, opowieści która opisuje porządek społeczny oparty na dominacji kobiet i jak kobiety po przegranej wojnie musiały podporządkować się mężczyznom.

Dopiero w drugiej połwie pierwszego tomu wkraczamy w dzieje historyczne Czech. Dowiedziałem się o istnieniu pierwszego państwa słowiańskiego tak zwanego Państwa Samona. Fascynująca jest też historia imperium Wielkiej Morawy, które również siegało na tereny należące do Polski. Wreszcie po kolei poznajemy każdego władcę z dynasti Przemyślidów. W pierwszych dwustu latach trwania samodzielnego historycznego państwa czeskiego było ich grubo ponad 20. Pierwszy tom kończy się wejściem na tron Przemysła Otakara Pierwszego pod koniec XII wieku. Czechy pozostawały mocno pod wpływem cesarza niemieskiego aż do końca XII wieku i były do tego czasu de facto tylko księstwem. Zaskoczyła mnie ta informacja na temat czeskiej historii. Koronacja na króla była mocno uzależniona od widzimiśię cesarza niemieckiego. Do końca XII wieku tylko w pojedynczych przypadkach dochodziło do koronacji władcy przemysłowskiego.

Historia średniowiecza jest bardzo krwawa. Sporo jest w niej morderstw, bratobójstwa, nieustających wojen, wypraw wojennych. Często dochodziło do masakr. Na przykład ród slavnikovców do którego należał święty Wojciech, ten sam który chrystjanizował ludy pruskie na prośbę Bolesława Chrobrego został wymordowany podczas jednej z takich masakr. Miało to miejsce już po śmierci Wojciecha Adalberta. Na przykład patron Czech święty Wacław też zginął z rąk własnego brata. Utrzymywanie się u władzy lub też dojście do władzy w średniowieczu praktycznie było jednoznaczne z mordowaniem, wyprawami wojennymi, bratobójczą walką.

Stopniowo dalej będę zapoznawał się z historią Czech i słuchał sporadycznie kolejnych odcinków „Toulek”. Dla miłośników historii seria „Toulky Ceskou Minulosti“ na pewno jest godna polecenia.

[Luce · Rating 4 out of 5]

Jako audiokniha super, až na některé nanervyjdouci zpivane předěly. Taky množství tech znelek by se dalo zkratit na polovinu, kdyz to nekdo poslouchá jako celek, jeden dil za druhým. Hlasitost je nevyvážená.
Ale informačně je to podane a nahustene dobre. Snad mi z toho neco v hlavě ulpi :))