Het hoe: Over het schrijven van romans, verhalen en non-fictie

by Jan Brokken

Na De wil en de weg, volgens Mark Schaevers in Humo het interessantste schrijvershandboek dat in ons taalgebied op de markt is, richt Jan Brokken zich in Het hoe tot de meer gevorderde schrijvers. Het componeren van een boek staat centraal in Het hoe, waarbij het Brokken niet uitmaakt of het een roman, een novelle, een thriller of een non-fictieboek is. In alle literaire genres moet het verhaal pakkend verteld worden en het drama een dwingende intrige krijgen. Brokken plukt zijn voorbeelden uit de wereldliteratuur en soms ook uit zijn eigen lange ervaring als schrijver. Aan de hand van toneelstukken en films laat hij de finesses van de dramatische opbouw zien. Het hoe nodigt schrijvers uit tot nadenken over vorm, stijl, taal. Tegelijk spoort het aan tot grondig lezen.

Genres: Writing, Nonfiction

213 pages, Hardcover

First published September 20, 2011

About the author

A well-known journalist, Jan Brokken made his debut as a writer in 1984 with the largely autobiographical novel De provincie (The Province), the story of a youth spent in the countryside, which was made into a successful film. He has published gripping travel books about, among others, Africa, Indonesia and Curaçao, and is the author of the acclaimed and bestselling novels De blinde passagiers (The Blind Passengers, 1996), De droevige kampioen (The Sad Champion, 1998) and Jungle Rudy (2006). His work, which has been translated into several languages, has been compared in the international press to that of Graham Greene and Bruce Chatwin.

Reviews

[Chris]

Geschreven als vervolg op het uiterst interessante en inspirerende De Wil en de Weg - over het Schrijven van Romans en Verhalen en dus een boek vol schrijftips voor gevorderden. Aanvankelijk had ik gedacht dat Jan Brokken als bezield schrijfdocent eerder in detail zou treden - en dat doet hij in zekere zin ook wel, maar de scope is hier vooral breder en reikt verder.

De grote charme zit hem hier nl. nog meer in wat Brokken al zo stimulerend deed in dat bovengenoemde boek: de (wereld)literatuur (én de film én de journalistiek) als voorbeeld aangrijpen om zinvolle, verhelderende, cruciale zaken in het schrijfproces aan te tonen. Daarbij wordt het inderdaad soms een inzoomen op details, maar vooral de fragmenten en vaak de complete plotontwikkeling van romans en films (inclusief, helaas maar onontbeerlijk, spoilers) maken deze heerlijk geschreven handleiding tot een leerrijk feest voor al wie serieus aan prozaschrijven wil beginnen.

Analoog aan de voorganger van dit boek geeft Jan Brokken elk hoofdstukje, van gemiddeld zo'n 5 pagina's, naast een intrigerende titel ook een duidende ondertitel. Handig, want ik weet nu al dat deze twee boeken van hem onmisbare goudmijntjes zullen blijven als ik na mijn huidige opleiding tot schrijfdocent daadwerkelijk aan de slag kan. Na zo'n inspirerende leeservaring kan ik haast niet wachten om daarmee te beginnen. 4,5*

[Marc Buelens]

Dit moet zowat het twintigste boek zijn dat ik lees over romans schrijven, het is nu eenmaal een leuk en meestal heel goed geschreven genre, maar duidelijk een van de beste. En voor een gevorderd schrijver (niet voor de beginner) een boek met heel veel toegevoegde waarde. Slechts één minpunt: Brokken geeft vaak de volledig plot weg, en dat is bij een thriller als sneeuwman van Nesbo ronduit ergerlijk als je het boek nog wil lezen

[Pascal Vanenburg]

Als het gaat om het geven van werkelijk nuttige schrijfles, zijn er maar weinig beter dan Jan Brokken.

[Arjen Koomen]

Voor een boek dat over schrijven gaat, was het niet het meest leesbare boek door een scala aan onderwerpen die niet in elkaar overliepen. Desalniettemin, staan er belangrijke lessen in met vele voorbeelden van literatuur. Brokken geeft daarbij al wel veel weg van de verhalen die hij benoemt. De volgorde van de onderwerpen was voor mij een verkeerde keuze. Juist de fundamenten werden pas aan het einde besproken, en de meer triviale zaken aan het begin van het boek. Kortom, geen boek om in een klap uit te lezen, maar om per dag een hoofdstukje te lezen of juist door een onderwerp uit te zoeken.

[Michiel Hekkens]

Beetje een herhalingsoefening van zijn eerdere boek over de kunst van het schrijven, De Wil en de Weg, maar nog steeds leuk en inspirerend. Wat Brokken onderscheidt van de vele andere 'hoe schrijf je een boek'-boeken is dat hij de belangrijkste schrijversregel toepast: show don't tell. Hij vertelt je niet hoe je een goede achterflap schrijft, hij geeft je tien manieren waarop grote schrijvers het doen, een paar (in zijn ogen) goed en een paar slecht. Hetzelfde met eerste zinnen, laatste zinnen, metaforen, verleden tijd of tegenwoordige tijd. Zo zit er altijd wel een stijl tussen waarvan je denkt: verdomme zo kan het ook!

[Anneke de Bundel]

Heerlijk boek dat ik vond bij het uitmesten van mijn bureau. Ik had t al eens gelezen maar kon me er niets meer van herinneren behalve dat het een fijn boek is. Hoewel bedoeld als boek vol tips voor schrijvers is het ook lekker kezen voor wie geen schrijver is of wil worden.Aan de hand van tal van anekdotes van schrijvers behandelt Brokken het schrijfproces. Je gaat er in ieder geval nog meer van lezen.

[Mariëlle]

👍 (ik steek er een boomer duimpje voor op)

[Staf]

'Het componeren van een boek staat centraal', lees je op de achterflap van dit boek. Dat zou ik zelf niet geschreven hebben. 'Het lezen van Jan Brokken staat centraal.' Dat wel. Als criticus geeft Brokken zíjn visie op de literatuur weer, in een pleidooi over wat goede en wat (soms heel uitgesproken) slechte literatuur is. Als auteur geeft Brokken dan weer talloze voorbeelden uit en over zijn eigen schrijfwerk. Als criticus en auteur tezamen levert hij dus een wel erg subjectief boek over schrijven af. Want op het einde van Het hoe weet de naïeve lezer heel goed hoe het moet: zoals Brokken schrijft. De kritische lezer daarentegen komt hier en daar wel interessante bedenkingen tegen, maar ook niet meer.

[Peter]

Een van de nuttigste en meest vermakelijke schrijfboeken die ik gelezen heb. Brokken heeft liefde voor taal en verhalen en geeft specifieke, nuchtere tips over elk onderdeel van het schrijfproces, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Amerikaanse Bird by Bird en The War of Art, die van schrijftips meteen spirituele levenslessen willen maken.

[Kimberley]

Ik vond dit boek best moeilijk om achter elkaar te lezen. Vooral omdat er veel wordt uitgeweken naar andere titels en dit vrij snel achter elkaar volgt. Als naslagwerk om af en toe eens wat erin te lezen zou het goed kunnen dienen.

[Gert Poot]

Geweldige mooie bloemlezing van de wereldliteratuur, op een mooie manier beschreven met af en toe tussen de verhalen door een tip voor aankomend schrijvers. :-)