ساختار روان‌شناختی فاشیسم

دفترهای فلسفه

by Georges Bataille, سمانه مرادیانی (Translator)

کتاب حاضر، هفتمين دفتر از مجموعه کتاب‌هاي «دفترهاي فلسفه» است که ترجمه‌هايي از آثار فلسفة معاصر اروپايي را ارائه مي‌دهد. موضوع اين دفتر، ارائة مقاله‌اي از «ژرژ باتاي» با عنوان «ساختار روان‌شناختي فاشيسم» به انضمام مقاله‌اي از «ريچمن»، با عنوان «قدرت و امر قدسي» است. در مقالة اوّل، نويسنده مي‌کوشد به اين پرسش پاسخ دهد که: «چطور شد که نيروهاي ناراضي توانستند به سمت و سوي غاياتي سرکوب‌گرايانه که بيشتر فاشيستي است تا انقلابي / سوسياليستي، جهت داده شوند». مقالة دوم، به تبيين و توضيح مقالة اوّل اختصاص دارد. هدف کلي اين دفتر، معرفي افکار «ژرژ باتاي» از طريق ترجمة يکي از آثار اوست.

Genres: Philosophy, Nonfiction, Politics, Essays, Psychology, France

104 pages, Paperback

First published January 1, 1978

About the author

French essayist, philosophical theorist, and novelist, often called the "metaphysician of evil." Bataille was interested in sex, death, degradation, and the power and potential of the obscene. He rejected traditional literature and considered that the ultimate aim of all intellectual, artistic, or religious activity should be the annihilation of the rational individual in a violent, transcendental act of communion. Roland Barthes, Julia Kristeva, and Philippe Sollers have all written enthusiastically about his work.

Reviews

[Amirsaman · Rating 4 out of 5]

ریویوی ۲۰۲۲

قاعدتا وقتی همسانی جامعه به‌هم می‌خورد، عناصر دگرسان (یعنی فقرا و بورژواهای ناسازگار) می‌آیند و حکومت را ویران می‌کنند. اما در جامعه‌ی دموکراتیک دیگر این اتفاق نمی‌افتد. در عوض یک عنصر دگرسان دیگر (یعنی فاشیسم) با جاذبه‌ی آمرانه می‌آید و به جای اتباع حرف می‌زند. این است خاستگاه فاشیسم.

***
ریویوی ۲۰۱۸

باتای حکومت فاشیستی را یک دگرسان می‌داند، و آن را در مقابل همسان (که ارزش‌های تولیدی بورژوایی است که باید بر همه‌ی جامعه تحمیل شود) قرار می‌دهد؛ یک جور شمای مقدس از حکومت. دولت را از حکومت افتراق می‌دهد و آن را صرفا ابزاری برای همسان‌سازی می‌داند. همچنین دگرسانیْ دیگر در جامعه وجود دارد که همان طبقه‌ی فقیر است و جنبه‌ی منفی دگرسان بودگی است.
کتاب، برای منی که تازه اول راه هستم نکات بدیعی داشت.
مقاله‌ی دوم، توضیحی است بر مقاله‌ی اول و سایر سخنان باتای درباره‌ی فاشیسم، که در رفع ابهام آن کارگشا است.
مقاله‌ی سوم، نوشته‌ی کوتاهی از باتای است درباره‌ی مرگ، که علی‌رغم این‌که متنی سودمند است، ارتباطی با موضوع کتاب ندارد.

[Mehrnaz · Rating 4 out of 5]

نفی کشتار و قتل عام به مثابه یک عمل ننگین و جایگزین‌‌سازی آن به مثابه تجلی قدرتِ عالی برای اصل ممتاز حاکمیت.

[Adriana Scarpin · Rating 3 out of 5]

Livrinho curtíssimo do Bataille, lido numa sentada, escrito há 90 anos, mas parece que está falando do Brasil atual.
Acho que na medida do possível ele tece comentários pertinentes para o pouco que se conseguia observar do fascismo em 1933, cita as figuras de Hitler, Mussolini e Hirohito como exemplos de líderes fascistas, muito antes dele se unirem para a segunda guerra.
Concebe que o espírito fascista surge a partir da religião e o militarismo como Freud já cantara a bola, mas tudo é tratado de forma bem tênue nas considerações sobre heterogeneidade e homogeneidade se comparado com o que Reich viria a escrever no seu denso Psicologia de massas do fascismo.

[Ali · Rating 4 out of 5]

بخش هایی که باتای اسلام رو با فاشیسم مقایسه میکنه(صفحه ۴۸ و ۵۱-۵۲) سانسور شدند. خلافت اسلامی رو به عنوان اولین فرمی معرفی میکنه که قدرت مذهب و ارتش توش متمرکز شدند اما از این جهت که فاشیسم از دولت بوجود میاد و روند تاریخی پشتشه با اسلام که از هیچ بوجود اومده متفاوته، و همینطور اسلام رو: a form comparable to fascism in it's meager human wealth معرفی میکنه.
صفحه ۵۵، have at their disposal به اشتباه "از سر خود باز می‌کنند" ترجمه شده که جمله رو بی معنی می‌کنه، البته از بیدگل نباید انتظار بیشتری داشت.

[Mz · Rating 1 out of 5]

https://www.bookpress.gr/kritikes/koi...

[Tintarella]

کتاب سه تا مقاله داره:
ساختار روان‌شناختی فاشیسم/ ژرژ باتای/ سمانه مرادیانی
قدرت و امر قدسی/ میشل اچ ریچمن/ سمانه مرادیانی
مرگ/ ژرژ باتای/ نصراله مرادیانی
.
قسمت‌هایی از مقاله‌ی اول که اسلام و فاشیسم رو مقایسه کرده سانسور شده؛ انگلیسیِ مقاله رو در لینک پائین آپلود کردم.
https://s33.picofile.com/file/8485055...
مقاله‌ی دوم شرح مقاله‌ی اوله: نسبت دوگانه‌ی همسانی Homogenity / دگرسانی Heterogenity با دوگانه‌ی ناسوتی/ لاهوتی
مقاله‌ی سوم در موردِ مرگ، مدفوع و فسادِ جسمانیه و بی‌ارتباط به دوتای اول
.
هویت حوزه‌ی همسان به واسطه‌ی تولید تعیین می‌شود و معیارهای آن منحصراً و همواره سودگرایانه‌اند. همسانی بی‌وقفه هر آن‌چه را که بنیان هم‌ارزی‌ها یا سنجش‌پذیری انتزاعی آن را تهدید کند، پس می‌زند. پول واسطه‌ی مبادلات است و روابط انسانی برپایه‌ی نوعی آگاهی از این‌همانی اشخاص و موقعیت‌های معین شکل می‌گیرند، چرا که اساساً هرگونه تخطی از این روال هستی کنار گذاشته می‌شود. برعکس، مشخصه‌ی عناصر لاهوتی، قدسی یا دگرسان، تاثیرِ شکننده و تکان‌دهنده‌ی آن‌هاست که به آن‌ها امکان می‌دهد تا موانع سنتی‌ای را که همسانی بر آن‌ها متکی است، در هم شکند. دورکیم، ناتوان از تعریف امر قدسی به صورت پوزیتیو، تنها بر قیاس‌ناپذیر بودن آن با امر ناسوتی پافشاری می‌کند. در مقابل باتای این ایده را ارائه می‌دهد که ارم ناسوتی (همسانی) هویت خود را مرهون امرِ دگرسان است...
قلمروی همسان تولید که به لحاظ اقتصادی برساخته‌ی مالکان ابزار تولید است که از آن نفع شخصی می‌برند، نیروهای تولیدی کارگران را در خود هضم می‌کند، در حالی که، کسب سود آن‌ها را به حداقل می‌رساند. همسانی روان‌شناختی بر روابط کاری حاکم است. با وجود این، بیرون از کارخانه یا محل کار، یک عضو طبقه‌ی کارگر، بیگانه یا فردی اساساً از طبیعتی دیگر قلمداد می‌شود. بدین ترتیب پرولتاریا برسازنده‌ی قلمروی اجتماعی دگرسانی‌ست؛ یعنی در کنار پدیدارهی پس‌زده شده و دفع‌شده‌ی دیگر -مدفوع، زباله، بخش‌های خاصی از بدن، کنش‌ها یا واژه‌های تحریک‌کننده‌ی لروتیک، فرایند ناخودآگاه رویاها یا روان‌نژندی‌ها- قرار می‌گیرد: عناصر دگرسان مقاومت‌کننده در برابر همسان‌سازی اجتماعی. این می‌تواند شامل دارودسته‌ها، جنگجویان یا طبقات اشرافی، بیچارگان و اشخاص تخطی‌کننده نیز باشد، همچنین خاطیانِ از قوانین -دیوانگان، شاعران یا پیشواها. کثرت قابل توجه مشمولان قلمروی دگرسان می‌تواند در گروه‌بندی‌هایی به موازات تقسیم امر قدسی به دسته‌های پاک یا ناپاک دسته‌بندی شود، که به تمایزی دیگر میان آن‌ها که قطب جاذبه را بر می‌سازند و آنان که دافعه را بر می‌انگیزند، منجر می‌شود.
آن‌چه طرح کلی باتای آشکار می‌سازد، این است که چرخه‌ی اجتماعی تناوب لاهوتی/ناسوتی دچار وقفه شده است. جامعه‌ی مدرن به جای آن‌که امکان تجربه‌های مخصوص به هرکس را متناسب با هر برهه‌ی زمانی برای او فراهم کند -چیزی که لازمه‌ی رفاه جمعی موردنظر دورکیم است- طرز رفتار واحدی را برای بخش‌های خاصی با استثناکردن دیگران تجویز می‌کند. بدین ترتیب تقسیم اجتماعی کار حال می‌تواند همبسته‌ی معیارهایی باشد که دسترسی به آن نوع هزینه‌پردازی را که جامعه‌شناسان آن را با امر قدسی یکی می‌گیرند، مجاز داشته یا غیرمجاز اعلام می‌کند.

[G · Rating 3 out of 5]

«امیدوارم ... به کار خوانندگان احتمالی کتاب بیاید؛ البته اگر خواننده ای در کار باشد.»
این پاراگراف آخر مقدمه‌ای که مترجم در کتاب آورده با خودزنی و مظلوم‌نمایی‌اش، بر کل تجربه خواننده از کتاب سایه می‌انداخت و بیشتر از روش انتخاب مقاله‌ها و حضور مقاله‌ای که ربطی به عنوان مورد بحث کتاب نداشت، چنین مقدمه آه و ناله‌واری در نظرم عجیب جلوه کرد.

[Farnaz · Rating 3 out of 5]

پیش‌نوشت: به یاد زنده‌ی سمانه مرادیانی
____________________________________________________________
تولید شالوده‌ی همسانی اجتماعی است. جامعه‌ی همسان جامعه‌ی تولیدی است؛ یعنی همان جامعه‌ی سودمند. هر عنصر به درد نخور، نه از کل جامعه، که از بخش همسان آن بیرون رانده می‌شود. در این بخش، هر عنصری باید در قبال عنصر دیگر سودمند باشد، بی‌آنکه فعالیت همسان هرگز قادر باشد به شکل فعالیت فی‌نفسه معتبر درآید
____________________________________________________________
بر اساس قاوت جامعه‌ی همسان، هر انسان به اندازه‌ی آنچه تولید می‌کند ارزش دارد، به بارتی، او دیگر یک هستی برای خود نیست: او صرفا تابعی است از تولید جمعی، سازمان‌یافته در محدوده‌ای قابل ارزش‌گذاری (این امر او را به یک هستی برای چیزی غیر از خود، یک هستی برای دیگری تبدیل می‌کند(
____________________________________________________________
به لحاظ علمی، سازوکار دولت نتیجه‌ی برهم‌کنش میان اقتدار و سازگارسازی است. کم کردن تفاوت‌ها میان نمایندگان به واسطه‌ی برقراری مصالحه به شیوه‌ی پارلمانی، نشان‌دهنده‌ی تمام پیچیدگی ممکنِ سازگارسازیِ داخلی‌ای است، که لازمه‌ی همسانی است. اما دولت نیروهایی را که نمی‌توانند همسان‌سازی شوند، با اقتدار قاطع متوقف می‌کند
____________________________________________________________
علم ذاتی مجرد نیست: علم همواره قابل تقلیل به گروهی از انسان‌هاست که در آرمان‌های ذاتی جریان علم زندگی می‌کنند. در چنین شرایطی، عناصر دگرسان، دستکم به طور ذاتی خود را در معر نوعی سانسور بالفل می‌یابند: آن زمان که بتوان آنها را ابزه‌ی مشاهده‌ای روشمند قرار داد، رضایت کارکردی از دست می‌رود و جز در برخی موقعیت‌های استثنایی ـ مثل آنکه رایت خاطری با خاستگاهی کاملا متفاوت خود را تحمیل کند ـ نمی‌توان آنها را زیر نظر نگه داشت
____________________________________________________________
انسان‌هایی که به عویت ارتش درآمده‌اند، عناصر نفی شده‌ای هستند، نفی شده با خشمی (سادیسسم) که در لحن صدور هر فرمان آشکار است، نفی شده با رژه، نفی شده با یونیفرم و با انضباط هندسی حرکات آهنگین
____________________________________________________________
مشخصه‌ی فاشیسم در تادی بنیادین با سوسیالیسم، وحدت طبقات است. اینطور نیست که طبقات با آگاهی از وحدتشان سرسپرده‌ی رژیم باشند، بلکه عناصر آشکار هر طبقه در حرکت‌های عمیق سرسپردگی‌ای بازنموده شده‌اند که به تسخیر قدرت منجر شده است. در واقع، این نوع مشخص اتحاد از عطوفت نظامی نشات می‌گیرد و این بدان معناست که عناصر بازنمایننده‌ی طبقات استثمار شده تنها از طریق نفی طبیعت خودشان در این فرآیند احساسی (شورمندانه) وارد شده‌اند
____________________________________________________________
با اینکه در قرن نوزده وجدان آگاه کارگر به واسطه‌ی خصومت او با دولت، رشد یافته و با تلاش‌های به عمل آمده برای تعیف اقتدار آن در حال نجات بود، در دوره‌ی مدرن گرایش تشدیدشده به تمامیت‌گرایی این آگاهی را پاره پاره کرد

[مهسا]

متن نسبتاً مهمی بود، ولی ترجمهٔ حقیقتاً افتضاحی داشت. یکی از ناسالم‌ترین فارسی‌هایی بود که در عمرم دیده‌ام.

[Yasaman Khodadoust · Rating 4 out of 5]

«زندگی تجملیست که مرگ بالاترین مرتبه‌ی آن است.»

[Łukasz Sabat · Rating 4 out of 5]

Eseje religijne top

[Izabela Noga · Rating 4 out of 5]

[3.7]

[Michael A. · Rating 4 out of 5]

This is my own interpretation of Bataille's essay, I am not necessarily trying to explicate what he meant by it - it's more like, what I got out of it. I am almost definitely misinterpreting or leaving gaps in my interpretation - it is a multifaceted argument and I am simplifying it.

For Bataille, you cannot understand Fascism (and perhaps more generally, society) without understanding the concepts of homogeneity and heterogeneity.

Homogeneity "signifies ... the commensurability of elements and the awareness of this commensurability: human relations are sustained by a reduction to fixed rules based on the consciousness of the possible identity of delineable persons and situations..... in principle, all violence is excluded from [homogeneity]."

This to me means a society that is homogenous, or has homogenous elements, is "smooth" and peaceful, but it is not undifferentiated ("human relations are sustained by a reduction to fixed rules based on the consciousness of the possible identity of delineable persons and situations"). He names production as the base of social homogeneity (if you are aware of Bataille's other work, he is much more concerned with the opposite of production: expenditure and waste). He names science and technologies as the "most accomplished and expressive" forms of social homogeneity (production?). Why? Well, science "establish relations of identity between the different elements of an elaborated and measured world" with scientific laws. And remember homogeneity is a consciousness of (possible) identities of "persons and situations" being "delineable" or, in other words, having determinable or having a definite outline or being able to be differentiated.

Uselessness, non-utility is excluded from homogeneity. Useful activities have a "common denominator" with another useful activity in relation to other useful activities but are never intrinsically useful.
This common denominator is money.
"Money serves to measure all work and makes man a function of measurable products.....each man is worth what he produces....he stops being an existence for itself: he is no more than a function, arranged within measurable limits, of collective production".

So homogeneity is constituted by a consciousness of the (potential) individuation of identities which base human relations, and that things are useful in homogeneity. There seems to be a lack of ambiguity, a "smooth yet differentiated" space in society. Homogenous reality has solid objects, is a specific reality, and supposedly has no ambiguity.

What about heterogeneous reality? Bataille says that heterogeneous reality is "a force or shock....a charge, ... a value, passing from one object ao another in a more or less abstract fashion, almost as if the change were taking place not int he world of objects but only in the judgments of the subject." But he emphasizes it is not a purely subjective thing: there seems to be normativity (something to be judged) built into hetereogeneity. it also seems to possess a type of contingency that homogeneity does not ("the subject does have the capacity to displace the exciting value of one [heterogeneous] element onto an analogous or neighboring one.")

Now, in my understanding, Bataille thinks that Fascism possesses both homogeneous and heterogeneous elements, and they are not in an oppositional relationship: they are in a unitary one. As an example, fascists want class unity: a peaceful unification of workers and the rich, which is theoretically impossible.

Fascists leaders are a part of heterogeneous reality: they are unassimilable (they are above the law, military, society, etc.) In a different way, the "lowest strata" of society are also heterogeneous because they are unassimilable.

The heterogeneous elements of a (homogenous) society are attempted to be expelled, erased, etc. This raises an interesting question about the head of society being something that needs to be expelled.

As for the "psychological" structure of fascism, it must have to do with what can be assimilated and what cannot be - and humans decide that on psychological level. So while I think homogeneity/heterogeneity relationship is more complicated than assimilation/expulsion, I think if you wanted to oversimplify his entire thesis it is that it is an analysis of how fascism is composed of homogeneity and heterogeneity and how it violently "solves" the assimilation/expulsion question.

I didn't even get into the military or religion, which are both heterogeneous but in different ways. I think the idea is that fascism transformed homogeneous society into heterogeneous society so everything is completely "other" and should be expelled (hard to argue with that...)

[kilpp · Rating 4 out of 5]

isso poderia ser o brasil do bolsonaro com facilidade

[Juane Pizarro · Rating 3 out of 5]

no habían huevos ni ojos en este

[زمین · Rating 4 out of 5]

باتای با تشریح و بسط دو واژه «همسان» «دگرسان» به تبیین ساختار روانشناختی فاشیسم می پردازه.
دولت به مثابه واسطه حاکمیتِ دگرسان با توده همسان است. در واقع دولت بالانس کننده و همسان سازِ فرادست و فرودست است.
به گمانم،امروزه با سیستمی توأمان "دگرسان همسان"مواجه ایم. دولتی که فقط ژست دموکراتیک و مردمی بودن را ایفا می کند،در واقع دولت عنصر امروزی کننده و مدرنیت بخش سیستم سیاسی کشوره که از نقش مترسک سر جالیز فراتر نمی تواند برود.
در ناخودآگاه جمعی، باور به مجازی بودن دولت وجود داره اما با نوعی دوگانه باوری هم از طرف توده هم از طرف حکومت،دولت مشروعیت و قبح اجتماعی خودش رو کسب می کنه.
در واقع هر چه قدر که حکومت اون وجه دگرسان و اسطوره ای و قدسی خودش را غیر منعطف و ثابت تلقی می کنه،از آن طرف دولت،وجه همسان و مدرن و امروزی و تغییر پذیری رو می خواد ارائه بده که مقبولیت و مشروعیت رو تضمین بکنه.

[SureShot · Rating 5 out of 5]

An excellent essay that approaches fascism from a different angle than the more famous accounts by authors like Hannah Arendt and Umberto Eco. I think Bataille's theory neatly deals with the problem of identifying fascistic tendencies without relying on specific socio-economic structures or vague characteristics that are occuring in ostensibly liberal society.

The most important concepts to pay attention to are "homogeneity/heterogeneity" and the "sacred/profane" which are not exactly the same as their colloquial usage.

Bataille's writing is precise without being a pedantic drudge or too obscure. I think anyone who reads at high school level should be able to get through it and mostly understand.

I overall very useful for understanding right wing politics.

[Carlos Gómez · Rating 4 out of 5]

Bataille hace un examen profundo sobre los conceptos de “homogeneidad” y “heterogeneidad” dentro de las sociedades para describir las marcas psicológicas que pueden integrar la conciencia del fascismo con la mejor intención de comprender sus sentimientos originarios. Siempre es interesante ver la vigencia de un escrito que estudia a la Alemania nazi y la Italia fascista del siglo pasado para replantearse lo preciso de ciertos pasajes, más aquellos en los que discute sobre el poder militar y el poder religioso como necesaria combinación para la construcción de la herogeneidad necesaria para aleccionar lo homogéneo.

[Searchingthemeaningoflife Greece · Rating 5 out of 5]

[...]Το χρήμα χρησιμοποιείται για να μετράται κάθε εργασία και κάνει τον άνθρωπο μια συνάρτηση των μετρήσιμων προϊόντων. Κάθε άνθρωπος, κατά την κρίση της ομοιογενούς κοινωνίας, αξίζει όσο αυτά που παράγει, δηλαδή παύει να είναι μια ύπαρξη δι' εαυτήν: δεν είναι πλέον παρά μια λειτουργία –ενταγμένη εντός μετρήσιμων ορίων της συλλογικής παραγωγής (κι αυτό συνιστά μια ύπαρξη για κάτι άλλο από τον εαυτό της).[...]

[Alienne Laval · Rating 5 out of 5]

I escaped my brain like a prisoner the jail.
Via negationes - and finally a vacuum appeared at the top...

[امیرمحمد حیدری · Rating 1 out of 5]

سر جمع دو صفحه مطلب مفید داشت؛ اما حداقل داشت.

[Ahura · Rating 5 out of 5]

بسیار ژرف اندیشانه و نو

[Max Gouvalaris]

Bataille I’m sorry I hate on you and all your sexual deviance I still love you I still love this I pwomise

[Colin · Rating 2 out of 5]

rien de nouveau ss le soleil + embrouille avec ses notions d’homogène/heterogene

[Matias · Rating 2 out of 5]

denso muy denso.

[Nicolas · Rating 4 out of 5]

À l’heure où l’amollissement sémantique coïncide avec une hystérisation du vocabulaire (vérifiant là une véritable infirmité catégorielle chez certains commentateurs et journalistes – lorsqu’il s’agit d’étiqueter quelque phénomène politique démocratiquement déviant) la reprise en main de cette réflexion originale de Georges Bataille sur les soubassements psychologiques du fascisme s’avère utile.

Comme l’indique Michel Surya, dans la très intéressante postface à cet ouvrage, la structure psychologique du fascisme paraît en 1933 – la même année que l’ouvrage de Wilhelm Reich, psychologie politique, traitant également de la psychologie de masse du fascisme.

Établissant des liens fréquents avec la psychanalyse (refoulement, hypnose), l’étude de Georges Bataille repose sur la systématisation intuitive d’une opposition homogénéité/hétérogénéité sociétale. L’homogénéité – propre aux sociétés (petit-)bourgeoises se comprenant comme l’égalité des individus devant la – toujours très en vogue – « valeur travail » en tant qu’unité de production : « Chaque homme, selon le jugement de la société homogène, vaut selon ce qu’il produit, c’est-à-dire cesse d’être une existence pour soi ; il n’est plus qu’une fonction, ordonnée à l’intérieur de limites mesurables, de la production collective (qui constitue une existence pour autre chose que soi). » (p. 10) Ainsi, la dimension hétérogène du social comprend « l’ensemble des résultats de la dépense improductive (les choses sacrées formant elles-mêmes une partie de cet ensemble). » (p. 20)

Opposés aux politiciens démocrates, « qui représentent dans les différents pays la platitude inhérente à la société homogène », les leaders fascisants apparaissent comme émanations résolument hétérogènes. Leur force brisant le cours régulier des choses : « l’homogénéité paisible mais fastidieuse et impuissante à se maintenir elle-même » p. 23 « Improductive », dans un contexte capitaliste, l’action fasciste, hétérogène, appartient selon Bataille à l’ensemble des formes supérieures, faisant appel aux « sentiments traditionnellement définis comme élevés et nobles. » (p. 27) Aussi, son avènement relève moins des conditions économiques que d’une structure psychologique propre autour de différents facteurs.

L’hétérogénéité du fascisme s’illustre ainsi par un rapprochement entre l’effervescence affective (autour d’un leader) et l’autorité royale (une proto-royauté qui tiendrait, dirons-nous, sa légitimité d’un plébiscite davantage propre à l’autorité guerrière qu’à l’hérédité).


Mais c’est la dimension religieuse qui caractérise au mieux la spécificité du fascisme. Pour Bataille, « La religion et non l’armée [représente] la source de l’autorité sociale » (p. 37) – le fascisme offrant une concentration achevée des deux. Ce fondement théocratique de l’avènement du fascisme permet à Bataille de dresser un parallèle (aux contours désormais sulfureux) : « Jusqu’à nos jours, il n’existait qu’un seul exemple historique de brusque formation d’un pouvoir total, à la fois militaire et religieux mais principalement royal, ne s’appuyant sur rien d’établi avant lui, celui du Khalifat islamique » (p. 45) ; « La patrie joue ainsi le même rôle que, pour l’Islam, Allah incarné en la personne de Mahomet ou du Khalife. » (p. 47)

Ainsi, Führer ou Duce (Bataille distingue national-socialisme et fascisme par cette nécessité du premier à maintenir la valeur raciale au-dessus de toute autre) se présentent comme pivots transcendantaux d’une mystique de la Nation, symbolisant « l’existence glorieuse d’une patrie portée à la valeur d’une force divine. » (p. 47).

Dernier élément de compréhension, là où le socialisme s’annonce comme force de lutte et d’antagonisme sociétal, le fascisme – mystique hétérogène et transclassiste – se présente comme réunion de classes et « réponse impérative à la menace croissante d’un mouvement ouvrier. » (p. 58) La notion d’unité prévaut.

Possibilité d’exaltation soudaine dans une société démocratique où d’habitude, les instances hétérogènes (« nation dans les formes républicaines, roi dans les monarchies constitutionnelles ») se trouvent réduite à une existence atrophiée, le fascisme s’invoque ici comme exutoire, comme sublimation mystique des forces hétérogènes objectées ou dormantes.

[Opalina · Rating 2 out of 5]

Είτε η γραφή του Bataille είναι υπερβολικά δυσνόητη είτε η ελληνική μετάφραση κακή. Αποτελεί μάλλον ένα κείμενο για την έννοια της κοινωνικής ομοιογένειας και ετερογένειας και τη σύνδεσή τους με το φασισμό παρά μια ανάλυση της ψυχολογικής δομής του.