In dit deel lezen we over Napoleon en Waterloo, over het leven in Parijs ten tijde van de Commune, over wetenschappelijke vooruitgang en de Industriële Revolutie, over armoede in de grote steden en over Darwin, Marx en Freud.
Alnæs, folkets historiker, skriver som en gud: Han gjenskaper verden gjennom Ordet. Du hører kanonene drønne og folk skrike av redsel i det tyrkerne oversvømmer Konstantinopel. Du kjenner stanken av sykdom og død på din, forfatterens og alle rottenes dramatiske ferd gjennom gatene i Europas pestrammede byer. Og hans mesterlige grep er at han forteller om det som du sjelden finner i tradisjonelle historiebøker: Vanlige mennesker. Det er garantert steder i Norge og på kontinentet som du i ettertid, etter å ha lest boka, vil besøke -- og hvor opplevelsene fra disse stedene kommer til å bli rikere nettopp fordi leseopplevelsen både har vekket hjerne og hjerte.
Karsten Alnæsin "Ihanteiden nousu: Euroopan historia 1800-1900" (Otava, 2006) on kolmas osa Euroopan historiaa läpikäyvien populaarihistoriallisten tiiliskivien sarjassa. Nyt käsittelyssä on siis vuosisadoista eurooppalaisimmaksi mainittu 1800-luku.
Euroopan perinteisten suurvaltojen lisäksi teoksessa käsitellään kiitettävästi myös Balkanin kaltaisten, kenties vähemmän meikäläisessä historiankirjoituksessa käsiteltyjen alueiden historiaa. Myös Suomelle omistetaan myös kokonainen luku.
Seitsemänsadan sivun kestosta huolimatta kirjasta muodostuu vähän sirpaleinen kokonaisuushan: ripaus taidehistoriaa, hyppysellinen tiedettä, melkoisesti poliittista kuohuntaa, vähäsen sitä ja vähäsen tätä. Lukuelämyksenä kirja jää silti positiivisen puolelle etenkin tämmöisen anekdootteja rakastavan harrastelijan mielestä.
Net als alle andere delen niet zozeer een overzichtswerk maar eerder een thematische behandeling van een uiteenlopend aantal onderwerpen die allemaal verband houden met de 19de euw. Leuk voor wat extra feitjes, anekdotes en inzichten. Maar als je een overzichtswerk wil moet je toch echt elders terecht. De laatste delen van de New Cambridge Of Modern History bijvoorbeeld.
Ik vond wat dat betreft Evans veel beter geschreven, overzichtelijker, diepgaander en completer.
Gecharmeerd van de anekdotische manier van schrijven, en ook de willekeur stoorde me niet. Vond wat dat betreft dat er juist interessante keuzes zijn gemaakt, verrassend ook. Toch vond ik het ene deel véél boeiender dan het andere. Vooral het laatste deel over staatsvorming was taai. Het culturele deel was goed, leuk ook die focus op schilderijen. Zeker de moeite waard wel.
Een geschiedenis van de 19de eeuw in een verzameling van boeiende en minder boeiende verhalen met zeer veel aandacht voor Kunst.
Soms met teveel detail verteld met zelfs het risico de geschiedkundige lezer te verliezen. Een voorbeeld uit het hoofdstuk van de ‘nieuwe wetenschap’: “Om de dingen te vereenvoudigen introduceerde Galois zogenaamde ondeelbare vergelijkingen, dat wil zeggen vergelijkingen van de vijfde graad die niet in polynomen van een lagere orde op te delen waren. ….”.
Zoveel informatie in een boek, over één eeuw en toch kan nog niet alles verteld worden. Maar dat moet niet want precies die massa zorgt nu al voor frustratie, de frustratie dat niet alles kan verwerkt worden.
Al lijkt deze beoordeling negatief, ik heb meestal erg genoten van dit meestal goed leesbaar boek.
Hyvää historian kuvaa 1800-luvun euroopasta. Kirjoittaja käyttää taideteoksia kiintoisasti "aikakauden peilinä". Ja käy läpi myös vähän harvinaisempien seutujen historiaa - Bulgariaa, Albaniaa ja sen sellaisia. Lukemisen arvoinen on koko tämä sarja.