Jump to ratings and reviews
Rate this book

Vanwege een tere huid

Rate this book
Vanwege een tere huid is de roman over een eerste liefde van een twaalfjarige jongen Jokke, en een even oud meisje, Takkie. In zo'n eerste liefde is de geliefde zelf doorgaans minder duidelijk, dan de drang naar die liefde. En na die eerste liefde is er iets veranderd in het meisje en de jongen - zoals de vader het aan het einde van het verhaal stelt: ‘In iedere vrouw is een meisje gestorven en in iedere man een jongetje’. Met dit sterven houdt Koolhaas zich bezig in zijn boek, waarin ook twee dieren voorkomen, Afrikaanse hoedna’s, voor wie het verleden even afwezig is als voor Takkie en Jokke de toekomst. Het verhaal speelt zich af in een surreële sfeer, waarin Koolhaas als in veel van zijn boeken, mensen en dieren onnavolgbaar tot een in leven en sterven samenvloeiend geheel weet te binden.

176 pages, Paperback

First published January 1, 1973

2 people are currently reading
111 people want to read

About the author

Anton Koolhaas

37 books5 followers
Anton Koolhaas (1912–1992) was zowel schrijver als criticus en scenarioschrijver. Zijn vroegste verhalen werden gepubliceerd in de NRC, eind jaren dertig; zijn eerste bundel dierenverhalen, Poging tot instinct, verscheen in 1956. Er volgden talloze bundels en romans, veelal met dieren in de hoofdrol: Er zit geen spek in de val (1958), Vanwege een tere huid (1973; inmiddels ruim 200.000 exemplaren verkocht), De laatste goendroen (1977).

Zijn romans Een pak slaag en De nagel achter het behang werden verfilmd door Bert Haanstra (de laatste onder de titel Dokter Pulder zaait papavers). Op zijn beurt schreef Koolhaas scenario's voor Haanstra: Bij de beesten af, Alleman en De stem van het water. Jarenlang werkte Koolhaas als docent aan de Amsterdamse Filmacademie, waar hij in 1968 directeur werd. Hij schreef toneelkritieken voor Vrij Nederland.

In 1992 ontving Koolhaas de P.C. Hooftprijs voor zijn gehele oeuvre. Toen hem door een journalist telefonisch werd gevraagd naar een reactie zei hij: 'Ik zit op mijn balkon en steek rotjes af.'

Naast de P.C. Hooftprijs ontving hij voor zijn oeuvre de Constantijn Huygensprijs (1989), de Frans Erensprijs (1989) en de Tollensprijs (1973).

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
31 (12%)
4 stars
82 (33%)
3 stars
81 (33%)
2 stars
35 (14%)
1 star
16 (6%)
Displaying 1 - 17 of 17 reviews
Profile Image for Karlijn Vissers.
1 review
October 31, 2023
Oké, ik schrijf echt nooit een review op goodreads (mede door mijn luiheid🙃), maar ik heb dit boek met zoveel plezier gelezen dat ik er toch even wat over kwijt wilde. Dit boek is echt het leukste boek dat ik in de afgelopen drie jaar voor Nederlands heb gelezen (al is Ivoren Wachters van Simon Vestdijk wel een close second🤏).
Ook is dit misschien wel een goede voorbereiding voor mijn mondeling, dus dan heb ik gelijk twee vliegen in één klap! (De review is trouwens ook een stuk langer geworden dan van tevoren de bedoeling was, maar ja hè, het gaat om het idee:D)


Ik koos in eerste instantie voor dit boek vanwege de flaptekst.
Daar werd verteld over de hoofdpersonen: de twaalfjarige Jokke en Takkie, die elkaars eerste liefde zijn, maar ook over twee hoedna’s (een soort bevers 🦫): Lussel en Twenna.
De gekke namen vallen natuurlijk gelijk op en hierdoor werd ik erg benieuwd naar het verhaal. Ook klonk de verhaallijn zeer origineel en anders dan wat ik eerder gelezen had.


Tijdens het lezen van het boek merkte ik dat ik de namen van de karakters goed bij de stijl van het boek vond passen. Het hele boek had een beetje een gekke en surrealistische sfeer (dit komt ook een beetje overeen met de sfeer van Ivoren Wachters en dat vond ik dus ook een heel mooi boek). Dit vond ik eigenlijk juist wel heel leuk om te lezen. Ook het perspectief vanuit Lussel vond ik erg interessant! Al denk ik dat als het hele boek vanuit een dier geschreven was, ik dit saai had gevonden. Maar de afwisseling tussen mens en dier maakte het verhaal voor mij alleen maar sterker. Hierdoor werden de gelijkenissen, maar ook de verschillen tussen mens en dier een stuk duidelijker.


Een ander aspect dat ik zeer waardeer aan het boek, is de schrijfstijl. Ik vond het echt super fijn en gemakkelijk lezen, ook al zaten er af en toe echt wel lange en ingewikkelde zinnen tussen. Een goed voorbeeld van zo’n zin die me aan het begin opviel en waar ik eigenlijk wel om moest lachen doordat hij zo enorm lang was😅, is deze zin: “Maar als je uit een donkere, door eindeloos veel water modderig geworden gang naar buiten komt en nauwelijks zou kunnen zeggen dat het daar veel lichter is en als het dan bovendien nog druilerig regent, dan loop je net als een zelfmoordenaar eigenlijk regelrecht naar zo’n golf toe, die je als je nog even doorloopt optilt, een top of een kam krijgt, omkrult en je neersmakt in zo’n gewoel van water, dat inderdaad met nog even doorzetten de dood wel beter moet lijken, omdat iedere minuut verder leven, angstiger is.” Deze zin deed me verdacht veel denken aan de veel te lange zinnen bij Latijn met oneindig veel komma’s. Toch vond ik dit erg knap geschreven, omdat in één zin een bepaald gevoel zó uitgebreid en specifiek wordt beschreven. Deze lange zinnen hielpen naar mijn mening ook bij de spanningsopbouw van het boek. Ik dacht dat ik de plottwist zag aankomen, maar het ging toch net even iets anders dan verwacht en ik las over Jokkes einde met een open mond van verbazing!

Af en toe merkte ik dat de stijl een poëtische tint had. Een aantal jaar geleden dacht ik echt een hekel te hebben aan poëzie, maar ik begin dit steeds mooier te vinden. Misschien ook wel omdat ik vaak de tekst in een liedje erg belangrijk vind en het ook mooi vind om daar goed naar te luisteren. In feite zijn lyrics ook een soort poëzie. Daar zit namelijk vaak een dubbele betekenis in. Dat ik poëzie eigenlijk wel mooi vind, merk ik ook aan mijn voorkeur voor de schrijfstijl van boeken. Van de literatuurboeken die ik dit jaar heb gelezen, vond ik degenen met een poëtische stijl eigenlijk mooier geschreven.


Het enige minpuntje aan het boek, maar dit is echt persoonlijk, was dat ik het jammer vond dat de hoedna’s geen bestaande dieren waren. Dit vond ik jammer, omdat ik tijdens het lezen echt het gevoel had gekregen veel te weten te zijn gekomen over het doen en laten van deze diersoort en ik voelde me echt een soort expert haha🤭 Daarom was het toch wel een tikkeltje teleurstellend toen ik aan het einde las dat ze niet echt bestonden, maar zoals ik al zei, dit is echt persoonlijk🤷‍♀️, misschien draagt dit juist bij aan de surrealistische, gekke sfeer van dit boek.


Het aller, aller, aller mooiste aan het boek, vond ik het einde. Ik weet niet hoe ik dit heel goed kan uitleggen, maar dit klopte voor mij gewoon. Voor mijn gevoel kwam bijna elk aspect en elke gebeurtenis terug aan het eind en dit maakte voor mij het cirkeltje rond. Bij andere boeken wordt dit soms ook wel gedaan, maar af en toe voelt dat dan toch alsof die cirkel uit de losse pols is geschetst. De cirkel bij dit boek was echt met een passer perfect getekend.

Het einde voelde voor mij compleet, mede doordat je te weten kreeg hoe het huis aan de rivier eruitzag tot ver in de toekomst. Het was alsof je vanaf een soort ‘bird’s-eye view’ las over de gebeurtenissen na de dood van Jokke. Daarbij komt nog dat aan het eind de boodschap en de thema’s van het boek heel duidelijk naar voren kwamen.
Ik vind dit een stuk prettiger bij een boek dan wanneer ik de daadwerkelijke boodschap van het boek nog moet googelen na het lezen.

Ik merk dat ik de laatste tijd de diepere lagen in boeken ook steeds meer kan waarderen. Dit laat echt zien hoe slim een boek in elkaar zit en ik bewonder dit ook steeds meer. Dit boek bevestigde dit gevoel al helemaal. Een mooi voorbeeld, vind ik hoe de titel een rode draad was door het verhaal. Er werd zeer vaak gesproken over het hebben van een tere huid en de kwetsbaarheid daardoor. Dit vond ik trouwens ook een heel mooi thema in het boek en heel goed uitgewerkt.

Na het lezen van de poëtische, filosofische zinnen aan het einde van het boek, zat ik nog lang na te denken in mijn bed over hun betekenis, doel en hun bijdrage aan de boodschap van het boek. Nou heb ik by far niet elke diepere betekenis begrepen, maar ja dat is ook wel heel hoog gegrepen. Ook zat ik bij veel zinnen in het boek echt met de gedachte: “Wauw, wat is dit mooi verwoord!” Dit gaf voor mij ook de doorslag dat ik het boek 5 sterren waard vond, want ik heb dit maar bij weinig boeken. En ik had dit al helemaal niet verwacht bij een boek dat ik eigenlijk verplicht ging lezen. Hierdoor raad ik het zeker weten aan aan medescholieren!

Ik vond een aantal van deze filosofische zinnen zo mooi dat ik ze hieronder ook even heb genoteerd zodat iedereen er nu van mee kan genieten:)

“Het gaat om Jokke en het gaat om Takkie en waar zijn die? Waar is het raam waar Takkie in zat, de fiets waar Jokke op reed, de kano waar hij mee naar Takkies huis zou gaan, de eerste keer dat hij de dood ontmoette. Van jongens en meisjes vragen we niet waar ze gebleven zijn. Dat zal het dan wel zijn.”

“Jokke, wit in een roze zwembroek. De pelikaan wit en roze, begraven in de herinnering van Lussel, Lussel begraven in Jokke, Jokke begraven in wie niet? In Takkie in ieder geval. Maar ook zij in wie niet?”

“Liefde kijkt niet op een dood meer of minder. Hoedna’s bestaan niet. Niettemin bespringt Lussel ineens Jokke en graaft hem leeg en Takkie wacht vergeefs en doet afstand.”

“Ieder groter doodgaan doodt het vorige; zoals ieder begrijpen vragen doodt, tòt die de macht weer hebben.”

“Waar zijn Jokke en Takkie, die zich een toekomst herinnerden en Lussel en Twenna, uit een verleden geplukt?”

“Dat de enige twee op de wereld elkaar vinden, samen een spel spelen, ermee ophouden, of op zijn hoogst het nog proberen na te spelen, ook al zijn ze terug waar ze horen, is het sterven dat Takkie en Jokke bespaard bleef. En de lege ogen ervan, die elkaar beloeren, even arm aan vragen als aan verwachting; zodat geen antwoord meer vragen doodt.”

“Aangezien liefde alleen de zaligmakende keer is van de ander zonder wie niet te leven valt en die zal sterven.”
This entire review has been hidden because of spoilers.
Profile Image for Laura.
245 reviews19 followers
May 23, 2020
2.5

(review is in Dutch, because it's a Dutch book)

In het begin dacht ik echt, ah nee alweer zo'n stom boek voor school. De eerste 116 bladzijdes waren nogal saai en ik snapte er weinig van, maar vanaf bladzijde 117 werd het echt 'spannend'. In dit boek zitten twee verhaallijnen die aan het eind. van het boek samen komen. Een verhaallijn volgt Jokke en Takkie en de andere verhaallijn volgt twee hoedna's: Twenna en Lussel. De eerste paar keren dat ik over Twenna en Lussel las was ik echt confused, maar naar mate je doorleest wordt dat wel duidelijker.

Het taalgebruik was iets waar ik ups en downs mee had. Een haat-liefde relatie om het maar zo te zeggen. Er worden veel moeilijke woorden (voor mij dan) gebruikt. Dit boek is in 1973 geschreven: het boek is 27 jaar ouder dan dat ik ben. Veel ouderwetse woorden en lange zinnen. Dit was soms erg lastig en langdradig waardoor ik het boek snel weglegde. Omdat het een boek voor school is heb ik hem toch uitgelezen, als ik zoiets voor mijn plezier zou lezen zou ik het allang op mijn DNF shelf hebben gezet.

Ik zat heel erg te twijfelen tussen de 2 en 3 sterren dus ik ben er maar tussenin gaan zitten. Het eind heeft er groot en deels voor gezorgd dat het meer neigt naar 3 sterren. 2.5 sterren dus.
Profile Image for Peter.
208 reviews6 followers
September 3, 2021
Mooi geconstrueerde vertelling over het gewicht van een eerste liefde en met heel wat onschuldige slachtoffers. Soms is het gekunstelde taalgebruik wat storend. Wel door blijven lezen want op het eind wordt de spijker die zo aarzelend rechtop is gezet met een paar stevige klappen kaarsrecht vastgeslagen.
Profile Image for Fons Hendriks.
45 reviews
August 28, 2023
De oubollige, wijdlopige stijl van de auteur doet dit boek geen goed. Toch heb ik met interesse kennisgenomen van het eerste hoofdstuk, waarin Fokke, een jongen van twaalf (*), in contact komt met Takkie, een meisje van zijn leeftijd. Er broeit duidelijk iets tussen die twee.

In het tweede hoofdstuk schakelt de auteur over op een volledig ander onderwerp, dat mij op geen enkele manier kan boeien. Het verhaal gaat nu namelijk opeens over twee hoedna's, een soort beverachtigen, die in een rivier leven. Ook verderop in het boek komen de hoedna's uitgebreid aan bod.

Met hangen en wurgen heb ik het boek uitgelezen. Fokke en Takkie uit het eerste hoofdstuk krijgen een relatie. De beschrijving van hun prille liefde valt te karakteriseren als prozaïsch, klinisch en afstandelijk. Dit zorgt ervoor dat de auteur mij niet weet te raken.

Uiteindelijk blijken de hoedna's een cruciale rol te spelen in de roman. In de zomer verblijft Takkie met haar ouders in een vakantiehuis aan een rivier, vlakbij de plaats waar de hoedna's verblijven. Fokke zal haar daar een dagje opzoeken. Als hij op weg is naar het huis, dan valt een van de hoedna's hem aan en brengt hem dodelijke verwondingen toe.

De auteur maakt vervolgens alleen nog melding van Takkies teleurstelling dat Fokke niet op komt dagen. Het verhaal maakt geen melding meer van de ontdekking van het stoffelijk overschot en de reacties van de betrokkenen. In plaats daarvan komt de auteur voor de dag met een warrig slotakkoord. Daarin vertelt hij onder meer over een bombardement op het vakantiehuis en over de sloop ervan. Op de betreffende locatie staat nu een nieuwbouwwijk. En passant vertelt de auteur (geheel ten overvloede) dat hoedna's niet bestaan.

Alles bij elkaar heb ik de roman als irritant en langdradig ervaren. De rol van de auteur als alwetende verteller zorgt voor veel uitweidingen die de voortgang van het verhaal ernstig belemmeren. De auteur geeft niet alleen veel informatie over het leven van de hoedna's, maar vertelt ook enorm veel over de ouders en grootouders van Takkie.

(*) Noot: De auteur geeft meerdere keren aan dat Jokke een twaalfjarige jongen is. Tegelijkertijd blijkt Jokke al twee keer de eerste klas van de middelbare school te hebben doorlopen. In werkelijkheid zou hij derhalve inmiddels veertien moeten zijn.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Profile Image for Maaike.
308 reviews
January 9, 2025
Wat een prachtig boek, ik zou het 6 sterren geven als het kon. De belofte en kwetsbaarheid van de eerste liefde, maar ook de fragiliteit en onverwoestbare kracht van de natuur en het bestaan zelf, in dit boek voel je alles. Ik houd zo van de taal van Koolhaas en hoe hij dieren (fantasie en echt) tot hoofdrolspelers maakt. Zoveel mooie zinnen, zoals ‘Door Hollands water dat zwart is en zwaar in het land ligt en zijn afkomst is vergeten.’ Alleen al die eerste zin toch: ‘Alle ramen van het huis van de eerste geliefde hebben de eigenschap, dat zij zelf er onverhoeds voor kan verschijnen.’ Love it.
Profile Image for Nadia.
16 reviews3 followers
April 12, 2020
Ik heb dit boek in 1991 in Havo 4 gelezen.... Klassikaal want er staan een heleboel aantekeningen (ja, in mijn handschrift) in. Niet iets wat ik normaliter doe. Ik kon me niets van het verhaal herinneren, heeft toen dus al weinig indruk op me gemaakt. Ook nu deed het niet veel voor me. Het is een typisch jaren 70 van de 20e eeuw boek. Een wat oubollige taalstijl, wat natuurlijk niet vreemd is. Ik ben bezig met het "opruimen" van mijn boekenkast. Veel aan het herlezen en dan besluiten of ik een boek hou..... Dit boek gaat op de 'mag weg' stapel. Zal het niet missen......
Profile Image for Sebastian.
472 reviews4 followers
January 1, 2022
Erg leuk om weer een keer terug in de tijd te gaan naar een schrijver die ik op de middelbare school veel gelezen heb en zelfs een scriptie over heb geschreven. Een bijzondere schrijver die bijna altijd dieren en mensen met elkaar verbindt. Maar dan wel op een bijna onavolgbare wijze. Hij kreeg voor dit boek de Multatuliprijs. Ga toch gauw nog weer eens een boek van de deze schrijver lezen. Bijvoorbeeld dat boek over de muis 'Gekke witte' wat mij altijd nog scherp voor ogen staat.
Profile Image for Bram De longhi.
405 reviews6 followers
July 21, 2023
24. De verrukking over het feit dat ze hem dus doodgewoon stond op te wachten werd sterk aangetast door de vrees, of in ieder geval de mogelijkheid dat de affaire hem nu helemaal zou meeslepen met onoverzienbare gevolgen. 80. Hij realiseerde zich dat zij het enige levende wezen was waar hij naar toe wilde.
Profile Image for Ies v Lentje.
8 reviews
December 16, 2023
Prachtig verhaal en pakkend einde, duurde alleen wat lang om echt in het verhaal te komen
Profile Image for Joaquin Isselt.
18 reviews1 follower
November 4, 2025
je ziet het einde mijlenver aankomen
maar dat is ook heel het idee
en een van de mooiste openingszinnen ooit:
"Alle ramen van het huis van de eerste geliefde hebben de eigenschap, dat zij zelf er onverhoeds voor kan verschijnen."
Profile Image for Manon.
365 reviews112 followers
November 2, 2013
So confusing. The only relief I got while reading when I could actually make sense out of something. Pardon me, but I'm pretty sure I'm smart enough to know what's going on in a book. That feeling of intelligence just dissapeared with this book. The plot was so weird, the characters were weird, the writing style was weird... I can understand that last thing though because it was written in the 70's. But for the rest of this book... Oh, I hated it. I hated it so much. If this was not a book I'm borrowing from the school because of required reading, I'm pretty sure it would do well in the fireplace.
Profile Image for Gerard.
235 reviews5 followers
July 15, 2014
The idea of the story is splendid, but the end is quite unsatisfying. Towards the end the events get more and more surreal, leaving the reader in a puzzled state when the book is finished.
Profile Image for Remy.
84 reviews7 followers
April 20, 2015
Meer kan ik er niet van maken. Wat een vervelend boek!
Displaying 1 - 17 of 17 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.