What do you think?
Rate this book
Memoires
De memoires van Jean -Luc Dehaene, premier van België van 1992 tot 1999 overspannen een politieke periode van nagenoeg 40 jaar. In die tijd zijn de wereld en de samenleving grondig veranderd. Met mei '68 als referentiedatum hebben de ontzuiling, de democratisering van het onderwijs en de informatieverspreiding gezorgd voor de ontvoogding van de burger. Onder zijn regering werd België een volwaardige federale staat.
- GenresBiographyNonfiction
Unknown Binding
First published January 1, 2012
5 people are currently reading
50 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
June 25, 2025
// schematisch
Over 1982-1987
Waalse socialisten in de zak van ABVV en Debunne. Elke vorm van crisisbesef was afwezig (141)
Ook hier verwijzing naar Herman de Croo die Internationale zong (147)
Dehaene kreeg het ministerschap Sociale Zaken in Martens V, wat basically betektn dat hij heel de tijd moest zegen dat er geen geld was en de staat nagenoeg failliet was. (150)
Tobback verzette zich hevig tegen de bijzondere machten, maar zo’n 10 jaar later als hij zelf in de regering zat, ging hij ze steunen (157)
Zelfde idee van primaat van politiek, verstandige opstelling van ACV. Crisis betekent noodzaak etc. (159)
Verkiezingen van 1985 wordt er gekozen voor slogan “Geen ommekeer” voor Martens, nadat Dehaene “Geen linkomskeer” niet correct vindt. Maar er wordt dus gedrukt op verderzetten van regering met liberalen, hetgeen ook lukt.
maar er zou toch een ommekeer komen, juist door Guy Verhofstadt en zijn al te liberale praatjes (160-162)
1987-1991:
PSC wil niet verder met liberalen. CVP wil niet met socialisten. Liberalen willen geen tripartite. Dehaene benadrukte binnen CVP dat ze samenwerking met socialisten niet meer konden afwijzen (257)
Uiteindelijk lukt dat, maar er was grote angst dat sociaaleconomisch alles in het slop zou raken. Daar grote waakzaamheid geboden! (271)
maar PS was net naar verkiezing gegaan met “retour du coeur”, en moeilijk samen te brengen. Toch werd er een akkoord gevonden, netto te financieren saldo moest eind 1989 beperkt zijn tot 7 percent, in daaropvolgende jaren moest uitgaven 45 a 50 miljard dalen. (277-8)
Spitaels werd over de streep geduwd omdat Dehaene duidelijk kon maken dat het intern verzet binnen CVP over socialisten groot was en dat dus continuïteit van beleid echt nodig was. Dat zou de persoon van Martens kunnen vertegenwoordigen in de nieuwe regerin (287-8)
Op het goedkeuringscongres zei Dehaene op zijn speech over/tegen Martens: “Dit is immers een akkoord dat ons niet alleen zal toelaten jouw sociaaleconomisch vernieuwingsbeleid verder te zetten…” (298) Toch zou het nooit Martens’ regering worden, hij moest met zijn grote critici samenwerken, zoals Tobback (300)
Begrotingen schoten altijd wat te kort, ook al waren er duidelijke normen. De afgesproken regels waren streng, maar door onverwachtse groei was die snel gehaald. Martens wilde extra doen, maar PS hield hem tegen: ze verwezen naar het regeerakkoord en dat was dat, maar volgens Dehaene in die periode dus te weinig vooruitgang gemaakt inzake sanering.
Wat er wél gebeurde, onder impuls van Verplaetse koppeling van frank aan de Duitse mark. Maar niet echt beslissing regering: Martens had het bedisseld met Verplaetse, het werd voorgesteld aan de ministers, wij gingen dat verder bespreken, maar dan werd het gelekt in de pers en was het een voldongen feit. Dehaene denkt nog steeds dat het Verplaetse zelf was die het heeft gedaan (312-3)
1992-1999
Als informateur liet hij drie nota’s maken: over nota-Wathelet (modernisering contract met burger), Maastrichtnorm, en communautaire. Hij liet dat bespreken binnen de drie grote politieke families. Over het algemeen werd het door iedereen goed ontvangen, maar verhofdstadt hamerde wel op een fisale stop. (378-380)
tripartite echter onmogelijk omdat liberalen het niet wilden. Urgentieregeling met socialisten niet gewild binnen CVP (alweer door anti-socialistische houding). Maar CVP kon wel overtuigd worden.
Maar het probleem was dus dat communautaire aan het begrotingsprobleem vasthing: PSC en PS hadden nu geld nodig en wilden dat wel doen door gemeenschapsproblemen op te lossen. CVP en SP wilden enkel maar geld geven met voorwaarde van fiscale verantwoordelijkheid. Een 2/3e was dus noodzakelijk!
Bij gebrek daaraan, lanceerde Dehaene idee om begroting op orde te stellen en beperkt communautair programma uit te voeren in een voorlopige regerin (381)
CVP jongeren waren er niet blij mee op het congres (“Met de socialisten kun je niet besparen. We halen nooit een tweederdemeerderheid en er komt dus geen communautair akkoord. Moet de CVP zich steeds opofferen voor ‘s lands belang?”) (387). Het werd goedgekeurd met slechts 61%, VEEL minder dan normale congressen. Toont hoe gevoelig het lag om met socialisten samen te werken. (387)
Komst van euro
9 december 1991 werd Maastrichtnorm afgesloten door aftredend premier Martens, enkele weken na Zwarte Zondag. Symbolisch!
3 en 60% regel, toen België op 7,5 en 127,2% zat! (433)
Begroting 1993 ging moeilijk: houding PS die te veel naar de vakbond luisterde, Dehaene dacht aan bijzondere machten vragen zoals Martens had gedaan, maar dat zou alle opening op communautair beleid dichtgooien. Hij had gesprek met Peirens van ACV en verweet hem van struisvogelpolitiek (435-6)
Maar het leek moeilijk, zowel door de PS-ABVV verbinding, als Peirens die veel meer syndicalist dan Houthuys was. Zette veel meer in op het vakbondsfront, maar Dehaene vindt dat dat onverstandig was: de impasse zou tot de opkomst van rechts in Vlaanderen leiden, en dus ook Verhofstadt. (439)
Dehaene ging dus ontslag bij koning aanbieden. Regering bijna gevallen. Overleg daarna met de partijvoorzitters verbeterde de sitautie (443)
Speculatie op de Belgische Frank eind juli 1993 en nu was een antwoord wel echt nodig. Frankrijk suggereerde om muntslang te vervangen met groep zwakkere munten rond franse munt, en die wilde België erbij, maar ik weigerde: wij hielden vast aan de mark. Maar dan moet je wel geloofwaardig beleid doen. Verplaetse wilde een sterk signaal om te geven aan de markten. Dat was écht nodig, want de NBB was interventies ana het uitvoeren die veel veel geld vroegen: in 1993 voor 550 miljard (7% bbp!). Dehaene sprak af met Verplaetse dat hij een viertal experten van de partijen zou bijeenbrengen om herstelplan op te tekenen (445-447)
Zo groeide idee van een sociaal pact, consultaties in alle geheim met de sociale partners en Verplaetse om dat te smeden. Dehaene liet de partners komen maar liet ze enkel daar de teksten lezen en aanpassingen vragen, want hij wilde absoluut geen lekken (448)
Geleidelijke concentratie rond 2 discussies: ofwel loonsverhogingen drie jaar geblokkeerd (inbegrip van 1994 dat eigenlijk al gemaakt was) ofwel enkel 1995 en 1996, maar dan met afvlakking van spreiding in de tijd van index via een gezondheidsindex. Het werd het tweede, want de vakbonden wilden behouden wat ze al hadden beinnen gehaald (449)
19 oktober 1993 was rapport klaar en de tijd drong, want speculatie van financiële markten werd onhoudbaar, marktinterventies kosten stukken van mensen. Maar Dehaene dacht nu dat hij het makkelijk naar buiten ging kunnen brengen, want iedreen had meegedacht. Maar daar fout in! Vakbonden wilden kunnen overleggen met brede achterban. Verplaetse was daar niet blij mee, want markten hadden signaal nodig. uiteindleijk besliste Dehaene dat de regering, buiten de partners om, een beslissing moest maken (449) Vakbonden plooiden, maar Dehaene twijffelde of ze het zouden verdedigen. Inderdaad, ABVV was tegen elke bevriezing van loon, PS nam dat standpunt over. partners werden eruit gezet en globaal pact werd een globaal plan. (450)
Maar dat was niet zonder vruchten om de partners te betrekken, want het gaf “inzicht in de knelpunten bij zowel patroons als vakbonden. Dat vergemakkelijkte de afweging van ‘hoe ver de regering te ver kon gaan’. Dat we hun ‘pijngrens’ moesten overschrijden, dat was duidelijk. Het kwam eropaan om iets uit te werken dat de vakbonden met tegenzin, maar zonder revolte zouden ondergaan. Een delicate oefening.” (452)
Peirens probeerde via ABVV en zo de PS het pakket te beïnvloeden. PS was nogal koppig, maar uiteindelijk verdedigden ze het en was het een feit. er waren wat acties van de vakbonden, maar die liepen snel dood. Markten daarentegen erg tevreden, met spreiding in interestmarge met mark die terugviel. (456)
Door globaal pact sneuvelde 2 andere taboes: privatisering en verkoop goudreserves van NBB.
eerste groot taboe bij socialisten en ACW. Over ASLK eigenlijk al in 1987 al akkoord, maar door val van regering toen niet uitgevoerd. Tot 1988 moest Dehaene op de rem staan voor privatiseringen, nu moest hij ze opeens uitvoeren. Voor liberalen ging het om ideologie, niet om pragmatische (457)
Maar in Dehaene’s regering vermilderde het verzet van de socialisten, want ze zagen dat het anders enkel ging leiden tot grotere besparingen op sociale zekerheid. Ze bleven wel aandringen op meerderheidsposities. (458)
Uiteindelijk werd (deels) dit verkocht: ASLK, NMKN, Gemeentekrediet, Beroepskrediet, Landbouwkrediet, RTT,
Di Rupo sprak van “strategische consolidatie met het oog op liberalisering van de Europese markt” ipv privatisering om zijn achterban gerust te stelle n(463)
Volgens Dehaene is het nodig “ideologische taboes doorbroken kunnen worden dankzij een pragmatische stap-voor-stapbenadering. … Nood breekt nu eenmaal wet.” (464)
Hetzelfde met goudverkopen van Verplaetse (465) Ze gingen ook aan actiever schuldbeheer doen om rentekosten te drukken (466)
Uit zijn notities van die schreef hij: “we met deze groep ver kunnen geraken, op voorwaarde dat zij zich kunnen loswringen van de taboes van hun achterban.” (471)
Dit alles gebeurde ook deels terug met volmachten (nu het kleiner broertje kaderwetten) om het efficiënt te laten gebeuren zonder dat er gezichtsverlies/contestatie kon komen (471-2)
1995: na de vervroegde (?) verkiezingen ten aanleiding van Agustaschandaal, zette de CVP alles in op Verhofdstadt, en gelukkig kon Tobback zijn mannetje staan en kon de coalitie doorgaan. (602-604)
Over 1982-1987
Waalse socialisten in de zak van ABVV en Debunne. Elke vorm van crisisbesef was afwezig (141)
Ook hier verwijzing naar Herman de Croo die Internationale zong (147)
Dehaene kreeg het ministerschap Sociale Zaken in Martens V, wat basically betektn dat hij heel de tijd moest zegen dat er geen geld was en de staat nagenoeg failliet was. (150)
Tobback verzette zich hevig tegen de bijzondere machten, maar zo’n 10 jaar later als hij zelf in de regering zat, ging hij ze steunen (157)
Zelfde idee van primaat van politiek, verstandige opstelling van ACV. Crisis betekent noodzaak etc. (159)
Verkiezingen van 1985 wordt er gekozen voor slogan “Geen ommekeer” voor Martens, nadat Dehaene “Geen linkomskeer” niet correct vindt. Maar er wordt dus gedrukt op verderzetten van regering met liberalen, hetgeen ook lukt.
maar er zou toch een ommekeer komen, juist door Guy Verhofstadt en zijn al te liberale praatjes (160-162)
1987-1991:
PSC wil niet verder met liberalen. CVP wil niet met socialisten. Liberalen willen geen tripartite. Dehaene benadrukte binnen CVP dat ze samenwerking met socialisten niet meer konden afwijzen (257)
Uiteindelijk lukt dat, maar er was grote angst dat sociaaleconomisch alles in het slop zou raken. Daar grote waakzaamheid geboden! (271)
maar PS was net naar verkiezing gegaan met “retour du coeur”, en moeilijk samen te brengen. Toch werd er een akkoord gevonden, netto te financieren saldo moest eind 1989 beperkt zijn tot 7 percent, in daaropvolgende jaren moest uitgaven 45 a 50 miljard dalen. (277-8)
Spitaels werd over de streep geduwd omdat Dehaene duidelijk kon maken dat het intern verzet binnen CVP over socialisten groot was en dat dus continuïteit van beleid echt nodig was. Dat zou de persoon van Martens kunnen vertegenwoordigen in de nieuwe regerin (287-8)
Op het goedkeuringscongres zei Dehaene op zijn speech over/tegen Martens: “Dit is immers een akkoord dat ons niet alleen zal toelaten jouw sociaaleconomisch vernieuwingsbeleid verder te zetten…” (298) Toch zou het nooit Martens’ regering worden, hij moest met zijn grote critici samenwerken, zoals Tobback (300)
Begrotingen schoten altijd wat te kort, ook al waren er duidelijke normen. De afgesproken regels waren streng, maar door onverwachtse groei was die snel gehaald. Martens wilde extra doen, maar PS hield hem tegen: ze verwezen naar het regeerakkoord en dat was dat, maar volgens Dehaene in die periode dus te weinig vooruitgang gemaakt inzake sanering.
Wat er wél gebeurde, onder impuls van Verplaetse koppeling van frank aan de Duitse mark. Maar niet echt beslissing regering: Martens had het bedisseld met Verplaetse, het werd voorgesteld aan de ministers, wij gingen dat verder bespreken, maar dan werd het gelekt in de pers en was het een voldongen feit. Dehaene denkt nog steeds dat het Verplaetse zelf was die het heeft gedaan (312-3)
1992-1999
Als informateur liet hij drie nota’s maken: over nota-Wathelet (modernisering contract met burger), Maastrichtnorm, en communautaire. Hij liet dat bespreken binnen de drie grote politieke families. Over het algemeen werd het door iedereen goed ontvangen, maar verhofdstadt hamerde wel op een fisale stop. (378-380)
tripartite echter onmogelijk omdat liberalen het niet wilden. Urgentieregeling met socialisten niet gewild binnen CVP (alweer door anti-socialistische houding). Maar CVP kon wel overtuigd worden.
Maar het probleem was dus dat communautaire aan het begrotingsprobleem vasthing: PSC en PS hadden nu geld nodig en wilden dat wel doen door gemeenschapsproblemen op te lossen. CVP en SP wilden enkel maar geld geven met voorwaarde van fiscale verantwoordelijkheid. Een 2/3e was dus noodzakelijk!
Bij gebrek daaraan, lanceerde Dehaene idee om begroting op orde te stellen en beperkt communautair programma uit te voeren in een voorlopige regerin (381)
CVP jongeren waren er niet blij mee op het congres (“Met de socialisten kun je niet besparen. We halen nooit een tweederdemeerderheid en er komt dus geen communautair akkoord. Moet de CVP zich steeds opofferen voor ‘s lands belang?”) (387). Het werd goedgekeurd met slechts 61%, VEEL minder dan normale congressen. Toont hoe gevoelig het lag om met socialisten samen te werken. (387)
Komst van euro
9 december 1991 werd Maastrichtnorm afgesloten door aftredend premier Martens, enkele weken na Zwarte Zondag. Symbolisch!
3 en 60% regel, toen België op 7,5 en 127,2% zat! (433)
Begroting 1993 ging moeilijk: houding PS die te veel naar de vakbond luisterde, Dehaene dacht aan bijzondere machten vragen zoals Martens had gedaan, maar dat zou alle opening op communautair beleid dichtgooien. Hij had gesprek met Peirens van ACV en verweet hem van struisvogelpolitiek (435-6)
Maar het leek moeilijk, zowel door de PS-ABVV verbinding, als Peirens die veel meer syndicalist dan Houthuys was. Zette veel meer in op het vakbondsfront, maar Dehaene vindt dat dat onverstandig was: de impasse zou tot de opkomst van rechts in Vlaanderen leiden, en dus ook Verhofstadt. (439)
Dehaene ging dus ontslag bij koning aanbieden. Regering bijna gevallen. Overleg daarna met de partijvoorzitters verbeterde de sitautie (443)
Speculatie op de Belgische Frank eind juli 1993 en nu was een antwoord wel echt nodig. Frankrijk suggereerde om muntslang te vervangen met groep zwakkere munten rond franse munt, en die wilde België erbij, maar ik weigerde: wij hielden vast aan de mark. Maar dan moet je wel geloofwaardig beleid doen. Verplaetse wilde een sterk signaal om te geven aan de markten. Dat was écht nodig, want de NBB was interventies ana het uitvoeren die veel veel geld vroegen: in 1993 voor 550 miljard (7% bbp!). Dehaene sprak af met Verplaetse dat hij een viertal experten van de partijen zou bijeenbrengen om herstelplan op te tekenen (445-447)
Zo groeide idee van een sociaal pact, consultaties in alle geheim met de sociale partners en Verplaetse om dat te smeden. Dehaene liet de partners komen maar liet ze enkel daar de teksten lezen en aanpassingen vragen, want hij wilde absoluut geen lekken (448)
Geleidelijke concentratie rond 2 discussies: ofwel loonsverhogingen drie jaar geblokkeerd (inbegrip van 1994 dat eigenlijk al gemaakt was) ofwel enkel 1995 en 1996, maar dan met afvlakking van spreiding in de tijd van index via een gezondheidsindex. Het werd het tweede, want de vakbonden wilden behouden wat ze al hadden beinnen gehaald (449)
19 oktober 1993 was rapport klaar en de tijd drong, want speculatie van financiële markten werd onhoudbaar, marktinterventies kosten stukken van mensen. Maar Dehaene dacht nu dat hij het makkelijk naar buiten ging kunnen brengen, want iedreen had meegedacht. Maar daar fout in! Vakbonden wilden kunnen overleggen met brede achterban. Verplaetse was daar niet blij mee, want markten hadden signaal nodig. uiteindleijk besliste Dehaene dat de regering, buiten de partners om, een beslissing moest maken (449) Vakbonden plooiden, maar Dehaene twijffelde of ze het zouden verdedigen. Inderdaad, ABVV was tegen elke bevriezing van loon, PS nam dat standpunt over. partners werden eruit gezet en globaal pact werd een globaal plan. (450)
Maar dat was niet zonder vruchten om de partners te betrekken, want het gaf “inzicht in de knelpunten bij zowel patroons als vakbonden. Dat vergemakkelijkte de afweging van ‘hoe ver de regering te ver kon gaan’. Dat we hun ‘pijngrens’ moesten overschrijden, dat was duidelijk. Het kwam eropaan om iets uit te werken dat de vakbonden met tegenzin, maar zonder revolte zouden ondergaan. Een delicate oefening.” (452)
Peirens probeerde via ABVV en zo de PS het pakket te beïnvloeden. PS was nogal koppig, maar uiteindelijk verdedigden ze het en was het een feit. er waren wat acties van de vakbonden, maar die liepen snel dood. Markten daarentegen erg tevreden, met spreiding in interestmarge met mark die terugviel. (456)
Door globaal pact sneuvelde 2 andere taboes: privatisering en verkoop goudreserves van NBB.
eerste groot taboe bij socialisten en ACW. Over ASLK eigenlijk al in 1987 al akkoord, maar door val van regering toen niet uitgevoerd. Tot 1988 moest Dehaene op de rem staan voor privatiseringen, nu moest hij ze opeens uitvoeren. Voor liberalen ging het om ideologie, niet om pragmatische (457)
Maar in Dehaene’s regering vermilderde het verzet van de socialisten, want ze zagen dat het anders enkel ging leiden tot grotere besparingen op sociale zekerheid. Ze bleven wel aandringen op meerderheidsposities. (458)
Uiteindelijk werd (deels) dit verkocht: ASLK, NMKN, Gemeentekrediet, Beroepskrediet, Landbouwkrediet, RTT,
Di Rupo sprak van “strategische consolidatie met het oog op liberalisering van de Europese markt” ipv privatisering om zijn achterban gerust te stelle n(463)
Volgens Dehaene is het nodig “ideologische taboes doorbroken kunnen worden dankzij een pragmatische stap-voor-stapbenadering. … Nood breekt nu eenmaal wet.” (464)
Hetzelfde met goudverkopen van Verplaetse (465) Ze gingen ook aan actiever schuldbeheer doen om rentekosten te drukken (466)
Uit zijn notities van die schreef hij: “we met deze groep ver kunnen geraken, op voorwaarde dat zij zich kunnen loswringen van de taboes van hun achterban.” (471)
Dit alles gebeurde ook deels terug met volmachten (nu het kleiner broertje kaderwetten) om het efficiënt te laten gebeuren zonder dat er gezichtsverlies/contestatie kon komen (471-2)
1995: na de vervroegde (?) verkiezingen ten aanleiding van Agustaschandaal, zette de CVP alles in op Verhofdstadt, en gelukkig kon Tobback zijn mannetje staan en kon de coalitie doorgaan. (602-604)
July 15, 2015
Een boek waar ik niet helemaal doorheen geraakt ben.
Het zijn memoires, maar ook al had mijnheer Dehaene een heel mooie pen, trop is teveel.
Het zijn memoires, maar ook al had mijnheer Dehaene een heel mooie pen, trop is teveel.
Displaying 1 - 2 of 2 reviews