Cronaca familiare

by Vasco Pratolini, Giorgio Luti (Contributor)

"Questo libro non è un'opera di fantasia. È un colloquio dell'autore con suo fratello morto. L'autore, scrivendo, cercava consolazione." Inizia così l'opera più intima di Pratolini, dedicata al difficile rapporto con il fratello perduto. Orfani di madre, i due bambini vengono presto separati: Vasco resta nell'umile casa paterna, Dante cresce nella dimora del Barone dove, ribattezzato Ferruccio, vive come "in un acquario - senza sbucciature ai ginocchi, senza segreti né scoperte". Ancorati a mondi troppo distanti, divisi da rancori sempre più indicibili i fratelli restano due estranei. Finché, alla morte del Barone, Ferruccio deve lasciare il mondo dorato che lo aveva risucchiato per capriccio e l'argine che ha tenuto separati lui e Vasco crolla. Con esiti imprevedibili e drammatici. Piccolo classico che tratteggia con sofferta onestà la complessità degli affetti famigliari, il romanzo è al tempo stesso un canto all'innocenza spezzata, straordinaria prova d'autore di un maestro del Novecento.

Genres: Fiction, Italian Literature, Italy, Literature, 20th Century, Classics, Novels

155 pages, Paperback

First published January 1, 1947

About the author

Vasco Pratolini (October 19, 1913 - January 12, 1991) was one of the most noted Italian writers of the twentieth century.

Born in Florence, Pratolini worked at various jobs before entering the literary world thanks to his acquaintance with Elio Vittorini. In 1938 he founded, together with Alfonso Gatto, the magazine Campo di Marte. His work is based on firm political principles and much of it is rooted in the ordinary life and sentiments of ordinary, modest working-class people in Florence.

During World War II he fought with the Italian partisans against the German occupation. After the war he also worked in the cinema, collaborating as screenwriter to films such as Luchino Visconti's Rocco e i suoi fratelli, Roberto Rossellini's Paisà and Nanni Loy's Le quattro giornate di Napoli. In 1954 and 1961 Valerio Zurlini turned two of his novels, Le ragazze di San Frediano and Cronaca familiare, into films.

His most important literary works are the novels Cronaca familiare (1947), Cronache di poveri amanti (1947) and Metello (1955).

He died in Rome in 1991.

Reviews

[Davide · Rating 4 out of 5]

Sono contento di avere in mano questa edizione con in copertina un particolare della Porta Romana di Ottone Rosai. Appena iniziata la lettura, già si sta camminando in salita lungo Costa de' Magnoli, Costa Scarpuccia...
Mi sembra quasi che sia estate.

A proposito, da un'intervista di Camon a Pratolini: «Che cosa significò per me Rosai? Probabilmente, a parte il grande artista che era, il debito che io ho verso Rosai, irrazionale come partenza, in seguito mi si rivelò prezioso. Le spiego: mi servì a capire immediatamente quali fossero alcuni dei miei contemporanei in cui riconoscermi, un po’ perché erano amici di Rosai, un po’ perché li ritrovavo nei libri che Rosai possedeva e mi prestava quando avevo quindici-sedici anni, dico: Jahier, Palazzeschi, Tozzi»

Prima di iniziare, Pratolini avverte il lettore che questo libro «non è un’opera di fantasia. È un colloquio dell’autore con suo fratello morto. L’autore, scrivendo, cercava consolazione, non altro. Egli ha il rimorso di avere appena intuita la spiritualità del fratello, e troppo tardi. Queste pagine si offrono quindi come una sterile espiazione». E in effetti la Cronaca dipinge, in tre tempi, un rapporto tra due fratelli, pesantemente segnato in apertura e in chiusura dalla morte.

Ma facendo tutto questo Pratolini stava anche compiendo l'ultima prova generale per le Cronache di poveri amanti: intorno al commovente legame contrastato e intimo tra i fratelli troviamo allora tanta topografia fiorentina, le vie, i ponti, le piazze, le latterie, il cinema, il biliardo, il ping pong; e poi la nonna, il maggiordomo del Barone inglese, la suora severa, la ragazza con lo sguardo e il portamento che eccitano, l'altra fanciulla con gli occhi furbi e ridenti, gli amici chiassosi, i compagni casuali d'ospedale, il medico che è una Cima e ha curato anche il Testone (ossia il Duce).
Tutto è pronto per alzare il sipario sui brulicanti intrecci che legano tra loro le vite degli abitanti di Via del Corno; e queste storie alla Storia.

[Roya · Rating 3 out of 5]

این کتاب رو در حالیکه هیچ ایده‌ای ازش نداشتم و فقط با اعتماد به بهمن فرزانه شروع کردم.
کتابی که همونجور که از اسمش مشخصه، داستان خانوادگی و مخصوصا داستان رابطه‌ی دو برادره که در کودکی مادرشون رو از دست دادن و بنا به دلایلی از هم جدا بزرگ شدن اما بعد از گذر سال‌ها دوباره خط زندگی‌شون با هم تلاقی می‌کنه.
با اینکه هیچ‌کدوم از دو برادر، مادرشون رو به یاد ندارن ولی همواره تصویر ذهنی مبهم و البته متفاوتی که از مادرشون دارن، توی مراحل مختلف زندگی‌شون همراه‌شونه و سعی می‌کنند با حرف زدن، این تصویر رو واضح‌تر کنند و به شناخت بهتری از مادرشون برسند. انگار که سرنوشتِ زندگی‌شون در سایه مرگ مادرشون رقم خورده.
داستان پیچیدگی خاصی نداره ولی همین روابط خانوادگی، باعث زیبایی داستان شده.

[Mohamadreza Moshfeghi · Rating 2 out of 5]

رمانی کوتاه که عنوان کتاب موضوع آن را بیان می کند
داستان زندگی اعضا یک خانواده که بیشر فضای رمان به روند ارتباط دوبرادر و فراز ونشیب های ارتباط این دو با یکدیگراز زبان راوی داستان که برادر بزرگتر است شکل گرفته است.
از متن کتاب:
آدم مثل درخت می ماند. از زمستان به بهار پرواز می کند.{...}قلب آدمی از بازی سرنوشت مصمم تر ،آگاه تر وشاید قوی تر بیرون می آید اما دیگر مثل سابق نیست.دیگر آن طور که باید وشاید زندگی را حس نمی کند.

[julieta · Rating 4 out of 5]

Al principio me pareció un poco tibio todo, el tono, y la historia, pero me fue conquistando, hasta llegar a un final conmovedor, en donde quería abrazar a todos y todas, por lo difícil que había sido todo. Un adelantado de la autoficcion, tan de moda en estas épocas, dedicado a su hermano, con quien tuvo una relación extraña, pero que se va tornando cada vez más fraternal y conmovedora. Es un libro precioso la verdad, lleno de sabiduría, y aunque la pasan super mal todos, igual tiene algo super esperanzador, por el amor, que salva todo, hasta de las peores experiencias. Precioso.

[Dolceluna ♡ · Rating 5 out of 5]

L’opera più nota di Pratolini è un gioiello. Un piccolo capolavoro narrato con asciutto lirismo, immediato, essenziale e grandioso nella sua semplicità così come tanti capolavori dei grandi che hanno fatto la storia della nostra letteratura (mi viene in mente, fra i tanti, Pasolini e, fra quelli “conosciuti” più recentemente, Sciascia).
“Cronaca familiare” è un racconto autobiografico nel quale l’autore rivive il suo rapporto col fratello minore, Dante, chiamato Ferruccio dal maggiordomo di un ricco lord inglese che lo addotta da piccolissimo. Della morte della madre, avvenuta pochi giorni dopo la nascita di Ferruccio, l’autore, fino a una certa età, incolperà inconsciamente il fratello, e la donna resterà per entrambi, una figura mitica e ideale, da immaginare nei momenti di crescita, di felicità e di solitudine. I due fratelli crescono così in due ceti sociali diversi, si perdono e si ritrovano in età adolescenziale, per non separarsi mai più, stretti da un vicolo più spirituale che di sangue, da una salda amicizia e da un puro affetto, nonostante le differenze, sociali e caratteriali, che li distinguono. Testimone della loro fratellanza e della loro comune origine è la nonna materna, presso la quale Vasco è cresciuto, una nonna classica, chioccia e premurosa, un personaggio al quale senti di volere un gran bene. Solo la malattia e la morte, come nella vita vera, arriveranno a tagliare bruscamente i ponti terreni di questo forte legame fraterno.
Uno spaccato di vita significativo in un libro amaro, tristissimo e vero, come un film neorealista in bianco e nero. Sono contenta di averlo scoperto e letto, non è mai troppo tardi per conoscere e apprezzare certi capolavori.

[George K. · Rating 5 out of 5]

Βαθμολογία: 9/10

Έχοντας αποκτήσει τον τελευταίο καιρό μια κάποια μανία με το να ψάχνω και να αγοράζω εξαντλημένα μυθιστορήματα (κυρίως) Ευρωπαίων συγγραφέων, αλλά και βασιζόμενος στο ένστικτό μου, τσίμπησα από κάποιο παλαιοβιβλιοπωλείο και το συγκεκριμένο βιβλιαράκι, κάπως ακριβά για το μέγεθός του. Τι φοβερή έκπληξη ήταν αυτή! Πρόκειται για μια εξαιρετικά καλογραμμένη και ιδιαίτερα συγκινητική νουβέλα, στην οποία διαβάζουμε την ιστορία δυο αδερφών από την Φλωρεντία, που μεγάλωσαν ξεχωριστά ο ένας από τον άλλο, με τους οικογενειακούς δεσμούς να τους ενώνουν παρ'όλες τις διαφορές στον χαρακτήρα και τον τρόπο που μεγάλωσαν. Πιθανότατα ο αφηγητής της ιστορίας είναι ο ίδιος ο Πρατολίνι, που μιλάει για τον μικρότερο αδερφό του. Όπως και να'χει, είναι ένα βιβλίο ανθρώπινο και μελαγχολικό, γεμάτο συναισθήματα και εικόνες, προσωπικά η γραφή του Πρατολίνι με άγγιξε σε πολύ μεγάλο βαθμό και μ'έκανε να διαβάσω το βιβλίο με μια ανάσα. Είναι σίγουρα από τις πολύ ευχάριστες εκπλήξεις της χρονιάς, μιας και δεν ήξερα τι ακριβώς να περιμένω από την ιστορία και τη γραφή. Το μόνο σίγουρο είναι ότι θα αναζητήσω και τα άλλα δυο βιβλία του συγγραφέα που κυκλοφορούν στα ελληνικά ("Χρονικό των φτωχών εραστών" και "Τα κορίτσια του Σανφρεντιάνο").

[Rebecca · Rating 5 out of 5]

che voce lirica, quella di Pratolini - ferma, composta, tutta fatta di sussurri. Questo libro esplora il dolore in punta di piedi, mi è entrato sottopelle senza che riuscissi ad accorgermene.

[Julio Reyes · Rating 5 out of 5]

Ya sé qué libro quiero seguir releyendo, una y otra vez.

[Amene · Rating 3 out of 5]

بیشتر یک مرثیه‌ی خانوادگی بود،اندوه فقر،جنگ و بیماری در جای جای اثر بروز های مختلفی داشت.
زبان کتاب روان و ساده بود.
ترجمه و خوانش صوتی خیلی خوبی داشت.

[Simona F. 'Free Palestine, Stop Genocide' · Rating 5 out of 5]

Non c'è spazio per la gioia in questo bellissimo romanzo breve autobiografico. Le pagine sono ammantate di un'estrema tristezza, dall'inizio alla fine. La tristezza del rimpianto e del dolore per gli affetti perduti, per le mancate occasioni e per il destino che non ha voluto che due fratelli, separati da piccolissimi, potessero almeno riavvicinarsi da grandi.

[mohammad · Rating 4 out of 5]

حالا گاهی به خودم می‌گویم که برای روان‌های معصوم و بیگناه مرگ مثل عادتی است به زندگی ، یک رضایت وجدان

[Tere · Rating 5 out of 5]

De una belleza impactante. Mi alma está llenita de amor por un libro perfecto que me conmovió como ninguno lo había hecho en años.

[Michela Procaccianti · Rating 5 out of 5]

Seconda rilettura, ancora più bello.

[مِستر کثافت درونگرا · Rating 3 out of 5]

روایت نویسنده به عنوان بردار بزرگتر، در کنار برادر کوچکتر و روال داستانی که از بچگی شکل میگیره و...
آنچنان ��اب میلم نبود

[آتوسا افشین نوید · Rating 4 out of 5]

نولای داستان خانوادگی داستان ساده سر راست تکان‌دهنده‌ای‌ست. در زندگی فقدان‌هایی هست که هرگز نمی‌شود از آنها عبور کرد. داستان
در همان پاراگراف اول میخکوب می‌کند. طرح مسئله را خیلی زود پیش می‌کشد و بدون مقدمه‌چینی یا زیاده‌گویی از دردی می‌گوید که ریشه در کودکی دو برادر دارد. آنها نه تنها رنج از دست دادن مادرشان را همواره به دوش می‌کشند که این رنج دائمی زندگی‌شان را به نحوی تعریف می‌کند. این درد که در ابتدا با حس‌های متناقضی از مهر، کین، خشم و غریبگی خودش را نشان می‌دهد کم‌کم سر و شکلی واضح‌تر به خود می‌گیرد و به عامل دوستی دو برادری تبدیل می‌شود که در دو خانواده متفاوت بزرگ شده‌اند و حتی شباهت چندانی هم به هم ندارند. زنی که بیست و پنج روز بعد از زایمان بر اثر بیماری می‌میرد انگار برای همیشه زمان را برای هر دو فرزندش و مادرش متوقف می‌کند. مرگ پدر یا مادر قهرمان‌ها در بسیاری از آثار ادبی دستمایه طرح رنج و بی‌پناهی و مبارزه آنها برای تحمل این رنج می‌شود اما در تجربه داستان‌خوانی من در اغلب این داستان‌، قهرمان داغدیده بالاخره به شیوه‌ای از فقدان پدر یا مادر عبور می‌گذرد. اما داستان خانوادگی به چیزی غیر از این می‌پردازد. داستان از استیصالی حرف می‌زند که فرزندان "بی خاطره از مادر" گرفتارش می‌شوند. مادر نمی‌تواند هیچوقت زنده نبوده باشد. هیچ موجود زنده‌ای بی‌مادر معنا نمیابد و آنکه در کودکی مادرش را از دست می‌دهد گرفتار دردی می‌شود که برای دیگران چندان قابل فهم نیست. اینکه بتواند در نبود خاطره‌ای که بر زنده‌بودن مادر در زمانی دور یا گذشته صحه بگذار راهی برای جان بخشیدن به مفهوم فاقد تصویر مادر پیدا کند. این تلاش به نحوی هم محکوم به شکست است. آنها که زمانی در کنار زنی از دست رفته زندگی کرده‌اند این تصور را دارند که خاطره‌اش را با خود حفظ می‌کنند و این خاطره‌ها سندی‌ست بر اینکه زن زمانی زنده بوده و زندگی کرده. هرچند وقتی از این آدم‌ها درمورد تصوریشان از زن مرده سوال شود نمی‌توانند توضیح واضحی ارايه دهند اما همین توهم به داشتن خاطره به آنها اطمینان قلبی می‌دهد که هر زمان بخواهند می‌توانند به خاطراتشان برگردند. اما برای آنها که در خردسالی مادرشان را از دست داده‌اند و خاطره‌ای در ذهن ندارند فقدان دو چندان است. آنها نه تنها از موهبت داشتن مادر محروم بوده‌اند که از داشتن خاطره‌ای هم محرومند. داستان در خلال یک موضوع خانوادگی از فقر، جنگ و فاشیسم هم حرف می‌زند. داستان خانوادگی دست روی موضوعی گذاشته که پرداختن به آن کار هر نویسنده‌ای نیست. ترجمه بهمن فرزانه هم زیبایی و البته دردناکی اثر را دوچندان کرده

[Xenja · Rating 3 out of 5]

Breve e triste storia vera, scritta in modo asciutto, forse perfino troppo, tanto che alcuni particolari importanti della vicenda restano oscuri. Tuttavia bello e toccante, si legge con l’eterna incredulità che si possa anche morire giovani.

[Abr · Rating 3 out of 5]

درباره‌ی «داستان خانوادگی» نوشته‌ی واسکو پراتولینی.

راستش رو بخواید، من این کتاب رو بخاطر این خریدم که قیمتش فقط بیست هزار تومن بود.
=)
به جز این چیزی ازش نمی‌دونستم (البته بعد از خریدنش رفتم و درباره‌ش سرچ کردم).

داستان خانوادگی، داستان دو برادره که پس از مرگ مادرشون بنا به دلایلی که در کتاب ذکر شده از هم جدا می‌شن. این دو برادر نه چیزی از مادرشون به‌یاد می‌آرن و نه حتی همدیگه رو به خوبی می‌شناسن. اما پس از گذشت سال‌ها، با هم رو به رو می‌شن و تلاش می‌کنن تا همدیگه رو بشناسن و با هم ارتباط برقرار کنن.

روند داستان کُنده و پیرنگش خطیه.
اتفاق خاصی توش نمی‌افته و گره و گره گشایی نداره؛ اما از اون‌جایی که داستان کشش خوبی داره، قطعاً تمومش می‌کنید تا ببینید آخرش چی می‌شه. کوتاه‌ هم هست و زود تمومش می‌کنید.

مونولوگ‌ و دیالوگ‌های قشنگ و تامل‌برانگیزی هم داره که توی چنل تلگرام بعضی‌هاشون رو گذاشتم.

من همه‌ش منتظر یک اتفاق خاصی بودم راستش =) که تا آخر پیش نیومد اما با احساساتم بازی کرد.

در کل، تجربه‌ش جالبی بود.

«در طول بحران‌ها، صدايى سعى دارد مرا قانع كند كه چشمانم را بيندم و آهسته آهسته بروم. حس شيرينى است. مرا از درد و رنج خلاص مى‌كند. مثل موقعى كه به خواب فرو می رويم، ولى استقامت مى‌كنيم. مى ترسم ديگر بيدار نشوم. گاهی اوقات هم يک مرتبه به خواب مى‌روم و بعد يک مرتبه از جاى مى‌پرم. مثل اين است كه بعد از مرگ دوباره زنده شوم.»
بعد گفتی: «فكر مى‌كنم آدم موقعى مى‌ميرد كه براى مردن آماده باشد. از این رو دیگر دعا نمى‌كنم. راهبه و كشيش مأيوس مى‌شوند. آنها اصرار دارند من براى بهبودى خود دعا كنم، اما در حقيقت منظورشان اين است كه خودم را براى مرگ آماده كنم. تو به خدا اعتقاد دارى؟»
«آره.»
«چرا وقتى معتقد نيستى مى‌گویی آره. تو هم مى‌خواهى مرا آمادهٔ مردن كنی؟»
«اين جه حرف‌هايى است كه مى‌زنى! فقط فكر مى‌كنم مسخره است كه آدم بنويسد، بگوید و نشان بدهد كه به خدا معتقد نيست. آدم بايد در برابر مرگ واقع شود. در لحظه‌اى كه ديگر اميدى به جهان بشريت ندارد، آن وقت در آن لحظه اكر توانست بدون خدا بماند حق دارد بگوید من
به خدا معتقد نيستم.»
«و اگر كسى نه به خدا ايمان داشته باشد و نه به بشر، آن وقت بايد به چه ايمان داشته باشد؟»
«به خودش. خود را در تمام كسانى كه پشت سر مى‌گذارد، مى‌بيند.»
«پس در اين صورت، باز به بشر ايمان دارد.»
[داستان خانوادگی/واسکو پراتولینی]

[Hossein Sarafraz · Rating 4 out of 5]

چه داستان زیبایی داشت. در یک نشست خواندم و غرق لذت شدم. اگرچه داستان در نیمه‌ کمی افت داشت ولی در کل هم تاثیرگذار بود و هم حس‌هایی را در من برانگیخت. ترجمه‌ی آقای بهمن فرزانه هم که مثل همیشه عالی بود.

[Chiara Canu · Rating 4 out of 5]

Questa non è un'invenzione. Nemmeno, troppo semplicisticamente, un memoir. Non è neppure la radiografia scritta di uno stato d'animo vissuto a partire dalle proprie viscere. O magari sì, lo è. Possiamo dire con certezza che questa roba sia il colloquio per eccellenza; l'incontro con un fratello morto, e dunque lo scontro con un rimpianto, una colpa, un segreto taciuto perché l'accusa non squarci l'animo di chi, una colpa, non l'ha per davvero. L'autore in fondo lo sapeva, e per saperlo ha dovuto spiegarlo a se stesso, scriverne per poi condividerlo con quel destinatario conosciuto solo anni dopo, quando il salto all'età adulta ha già delineato i contorni di un pezzo di vita ormai lontano e di corpi pieni solo di presente, senza passato. Si può riconoscere un fratello anche così, nell'epifania di un corpo già cresciuto, fino al legame che si rinsalda e alle parole che vengon fuori affinché, ad esser rinsaldato, sia tutto il resto, ciò che si nasconde nella profondità di una relazione. Pure se è tardi, pure se le parole non arriveranno concretamente dove dovrebbero. Tardi come la scoperta che ho fatto io, di un autore come Vasco Pratolini. Una riscoperta, più che altro, di un gran pezzo di storia letteraria, di una letteratura precisa e un'ambientazione perfettamente fiorentina, di uno stile schietto e minimale, dove le emozioni, quelle vere e sentite persino nella scrittura, non sono per nulla al minimo. Una vera e propria cronaca sentimentale, non solo familiare.
Con Pratolini, insomma, ci si può trovare oppure, ancora di più, reincontrare.

[arcobaleno · Rating 4 out of 5]

Parla, nonna, parla.
Questo libro non è un'opera di fantasia. E' un colloquio dell'autore con suo fratello morto. L'autore, scrivendo, cercava consolazione, non altro. Egli ha il rimorso di avere appena intuita la spiritualità del fratello, e troppo tardi. Queste pagine si offrono quindi come una sterile espiazione.
[Con queste parole V.P. presenta al lettore il suo lavoro, chiarendogli e sintetizzandogli il suo intento. Lo fa in terza persona, in maniera oggettiva, come leggendosi dall'esterno].

L'autore si rivolge dunque al fratello morto, e lo fa pacatamente, con toni semplici e delicati. Un doloroso colloquio in realtà con se stesso, alla ricerca del proprio passato attraverso i comuni ricordi e i sentimenti familiari, le difficoltà attraversate, i lutti subiti, le differenze di educazione e di destini. La figura della nonna emerge, fornendo un appiglio, un legame, ma, nello stesso tempo, acuendo i sensi di colpa dell'autore, forse mai superati.
Molto attenta e formale la scrittura, da cui traspare sensibilità ed eleganza di sentimenti.

[Helena · Rating 5 out of 5]

Enorme rescate del querido Juan Forn para una colección que debería tener más repercusión. El pedazo de vida que comparte Pratolini es conmovedor y los que leemos esto en este tiempo corremos un riesgo que no es menor: la idealización. Esa idealización es mirar la vida del siglo XX como una vida más grande, más sacrificada y más épica. En términos literarios nada de eso esta forzado en lo que cuenta Patrolini, su vida es efectivamente su vida, y el registro por momentos melancólico y la tarea de evocar a la memoria va tomando forma de novela, aunque no lo sea, respondiendo una pregunta eterna: si es bueno, es literatura.

Mañana subo mi reseña completa a Revista Charleston

[أحمد شاكر · Rating 4 out of 5]

منذ زمن لم أستمتع بقراءة رواية بهذا الشكل. لقد افقدنا التجريب المستمر في طرق الكتابة، متعة، أن تقرأ حكاية.

[Chiara Basile · Rating 5 out of 5]

Bellissimo

[Mohammad Reza · Rating 3 out of 5]

ساده و لطیف و با‌احساس

[La Repisa de Elena · Rating 4 out of 5]

Crónica de mi familia es un relato desgarrador. Desnuda los sentimientos de un hombre hacia el amor de sus seres queridos. Profundiza en la relación con su hermano. Un libro muy recomendable y de los que se quedan para siempre en la memoria. ⭐️⭐️⭐️⭐️

[Didi · Rating 3 out of 5]

Tre stelle perché è scritto bene ma sorry Denni, for me is a NO. Il mio diario delle superiori raccontava cose più interessanti…belli alcuni passaggi comunque 👌🏽

[Michael H. Miranda · Rating 4 out of 5]

La historia de una familia contada por el hermano mayor, con dos personajes centrales: la abuela y el hermano menor, desprendido del tronco de la familia. Narrada con una prosa libre de artificios, los capítulos son cortos, los diálogos breves.
Comienza narrando un alumbramiento, que es el principio de una separación: el parto ha resultado en muerte de la madre y el hermano decide continuar, a través del tiempo, lo que fue el empeño principal de la abuela: recuperar a aquel niño que ha ido a parar a una familia ajena, extraña. La primera mitad del libro es extraordinaria, luego va disolviéndose un poco la impresión inicial cuando los hermanos ya son hombres y luchan por salir adelante en una Italia ruinosa.

[IGNACIO ROMERO · Rating 5 out of 5]

Que difícil decir algo de este libro. Me acuerdo cuando Jota nos hablaba, antes de publicarlo en su colección. Fue el que la abrió.
Es raro, pero cada vez que Jota hablaba de un libro en sus contratapas, yo corría a las librerías a comprarlo pero siempre me parecían malos. Claro, mis expectativas eran altísimas y también, Jota era un gran narrador y me terminaba gustando más lo que decía él que lo que estaba escrito.
Pero con este libro no, este libro es un cañón, usando una frase suya.
La historia de dos hermanos separados casi al nacer, el odio durante la infacia, el reencuentro en la adultez, y el amor como un final.
Por dios, te hace sentir vivo

[Stratos · Rating 4 out of 5]

Ενδιαφέρουσα ιστορία που αποδίδεται σχεδόν συνοπτικά. Θα περίμενα ευρύτερη ανάπτυξη χαρακτήρων

[Madonba]

Lectura rápida y tierna para momentos de corazón blandito. Me lo recomendó mi padre hace unos días y me lo llevé de su biblioteca. Haced caso a vuestros padres.