Θεωρητικώς το βιβλίο αυτό αποτελεί επανέκδοση άλλου, που είχε κυκλοφορήσει το 1997· στην πραγματικότητα όμως πρόκειται για διαφορετικό έργο. Και τούτο, διότι σε αυτήν τη νέα έκδοση περιλαμβάνονται δύο εκτενή κεφάλαια που αφορούν την καταγωγή, τη δράση στην Κρήτη και την αρχή της πολιτικής σταδιοδρομίας στην Αθήνα του Ελευθέριου Βενιζέλου. Τα κεφάλαια αυτά, βασισμένα κυρίως στη μελέτη ανέκδοτων αρχειακών πηγών (κυρίως του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, του «Ιδρύματος Ιστορίας του Ελευθερίου Βενιζέλου και της αντίστοιχης Εθνικής Περιόδου» αλλά και των Κοινοβουλευτικών Αρχείων [Parliamentary Archives] της Μεγάλης Βρεταννίας) ανατρέπουν ριζικώς την εικόνα που έως σήμερα επικρατεί όσον αφορά τον Βενιζέλο ειδικώς και, ευρύτερα, την κρίσιμη περίοδο του Εθνικού Διχασμού των Ελλήνων (1916-1920).
Συγκεκριμένα: Α΄) Αναφαίνεται η -αινιγματική- καταγωγή του Κυριάκου, πατέρα του Ελευθέριου Βενιζέλου.
Β΄) Διευκρινίζεται ο ρόλος του βρεταννικού παράγοντα στην κοινωνική ανάδειξη και πολιτική ανέλιξη του Ελευθέριου Βενιζέλου.
Γ΄) Εξηγείται ότι η αμφίρροπη –και συχνά τουρκόφιλη- στάση του Ελευθέριου Βενιζέλου στην Κρήτη ήταν αποτέλεσμα της εκεί σύγκρουσης του βρεταννικού παράγοντα με τον ρωσικό (τον οποίο εκπροσωπούσε ο πρίγκηπας Γεώργιος της Ελλάδος).
Δ΄) Μελετώνται τα αίτια των Βαλκανικών πολέμων και αναδεικνύεται η από τη βρεταννική πλευρά προσπάθεια επιβολής ελέγχου σε πετρελαιοφόρα κοιτάσματα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ως μία από τις βασικές αιτίες της έκρηξής τους.
Ε΄) Έρχεται σε φως ο ήδη από το 1914 «κρυφός πόλεμος» της Βρεταννίας κατά της Ρωσίας, αποτέλεσμα του οποίου ήταν τα γεγονότα του Φεβρουαρίου και εν πολλοίς του Οκτωβρίου του 1917 στην Αγία Πετρούπολη, που επέφεραν τη ματαίωση της ρωσικής «καθόδου» στη Μεσόγειo.
Στ΄) Διευκρινίζονται τα αίτια της σχεδόν καθολικής υποστήριξης με την οποία ο Ελληνικός Λαός περιέβαλε τον βασιλιά Κωνσταντίνο από το 1916 έως -τουλάχιστον- το 1920.
Ζ΄) Αναλύονται, τέλος, τα αίτια της κατά το 1918 κατίσχυσης των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους και τοποθετείται μέσα σε αυτό το γενικότερο πλαίσιο το δράμα τόσο του Εθνικού Διχασμού των Ελλήνων όσο και της Μικρασιατικής Καταστροφής.
Με το έργο αυτό, εν ολίγοις, αναιρείται σχεδόν στο σύνολό της η άποψη που μέχρι σήμερα επικρατεί στην ελληνική εκπαίδευση και κοινή γνώμη σχετικώς με καθοριστικής σημασία γεγονότα των δύο πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα και αποδεικνύεται ότι οι λόγοι επιβολής αυτής της έως τώρα κυρίαρχης άποψης σαφώς υπήρξανε πολιτικοί.
O Δημήτρης Μιχαλόπουλος (γεν. 1η Μαΐου 1952, στην Αθήνα) είναι Έλληνας ιστορικός. Με διαδοχικές υποτροφίες σπούδασε στην Ιταλική Σχολή Αθηνών (1964-1970), στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (1970-1974) και στην Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales του Παρισιού, όπου και αναγορεύτηκε, το 1978, διδάκτορας Ιστορίας.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του ταξινόμησε τα Ιστορικά Αρχεία του Πολεμικού Ναυτικού (1979-1980). Μέλος του ιδιαίτερου γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Καραμανλή, κατά τα έτη 1980-1981, δίδαξε στη συνέχεια, ως λέκτορας και μετά ως επίκουρος καθηγητής Διπλωματικής Ιστορίας στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1982-1994). Υπήρξε διευθυντής του Μουσείου Βούρου-Ευταξία της Πόλης των Αθηνών από το 1990 έως το 2000 και του Ιδρύματος Ιστορίας του Ελευθέριου Βενιζέλου και της αντίστοιχης εθνικής περιόδου κατά το διάστημα 2004-2011.
Σήμερα παραμένει διοικητικός σύμβουλος αυτού του τελευταίου. Κατά τα τελευταία χρόνια ασχολείται συστηματικά με το ζήτημα του Εθνικού Διχασμού.
Στο συγκεκριμένο βιβλίο ο συγγραφέας έχει την πρόθεση να αναδείξει μιά καινούρια, άγνωστη διάσταση του Εθνικού Διχασμού, τη θρησκευτική διάσταση. Αρχικά ο συγγραφέας μας δίνει τα γεγονότα που οδήγησαν στον εθνικό διχασμό, έπειτα αναλύει τη θρησκευτική διάσταση και στη συνέχεια τονίζει την σπουδαιότητα του πολεμικού ναυτικού. Τέλος, καταλήγει σε συμπεράσματα. Η αρχική ιδέα της θρησκευτικής διάστασης, έχει αν μη τι άλλο ενδιαφέρον και είναι πρωτότυπη. Όμως ο συγγραφέας θέλει να πει τόσα πολλά και αδυνατεί να βάλει σε τάξη τις σκέψεις του με αποτέλεσμα να δίνει πληθόρα πληροφοριών στον αναγνώστη χωρίς όμως να τις συνδέει γερά μεταξύ τους και ως συνέπεια ο αναγνώστης μάλλον μπερδεύεται και να αδυνατεί στο τέλος να κατανοήσει την "άλλη διάσταση". Καλό ως πρόθεση, κακό ως εκτέλεση.