Queer a islam. Alternatywna seksualność w kulturach muzułmańskich

by Katarzyna Górak-Sosnowska (Editor), Marek M. Dziekan, Beata Kowalska

Dyskurs dotyczacy ról plciowych w swiecie islamu, choc rozbudowany i wszechobecny - zarówno w nauce, jak i w srodkach masowego przekazu oraz w opinii publicznej - obejmuje niemal wylacznie wzorzec heteroseksualny. Odnosi sie zatem do kobiet i mezczyzn, którzy podejmuja role spoleczne wynikajace z ich plci biologicznej. Plec biologiczna w islamie determinuje tozsamosc czlowieka i jego role spoleczne. Rodzac sie jako kobieta lub mezczyzna, czlowiek nabywa okreslone prawa i obowiazki. Na przyklad kobieta dziedziczy polowe tego co dziedziczy mezczyzna, z kolei mezczyzna powinien utrzymywac kobiete.

Celem niniejszej publikacji jest przelamanie tego dyskursu. Siedemnastu autorów ukazuje nieheteronormatywny swiat islamu. Chociaz jego korzenie siegaja jeszcze czasów przedmuzulmanskich, to jednak dopiero w ostatnim dziesiecioleciu stal sie obiecujacym przedmiotem badan, co widac w stale powiekszajacej sie zagranicznej literaturze przedmiotu. Badania dotycza zarówno teologii - a zatem tworzenia islamu gay-friendly (i szerzej LGBTQ-friendly), historycznych i wspólczesnych form nieheteronormatywnosci w spoleczenstwach muzulmanskich, jak równiez rozwazan teoretycznych na styku queer studies, teorii postkolonialnych i ponowoczesnych.

Perspektywa queer pozwala wiec w nowy sposób spojrzec na swiat islamu - na jego róznorodnosc, wyrazajaca sie w formach nieheteronormatywnych, elastycznosc, uwidaczniajaca sie w ich czesciowej instytucjonalizacji, a takze funkcjonowanie pomiedzy tradycja a nowoczesnoscia, pomiedzy tradycyjnymi formami nieheteronormatywnymi a wspólczesnym ruchem LGBTQ.
Poszerza zarazem perspektywe queer studies o pozaeuropejski swiat z odmiennymi, niekiedy nieprzystajacymi do zachodnich kategoriami plci i seksualnosci.

W swiecie zachodnim malo wiemy o kulturze queer w ogóle, a muzulmanska seksualnosc nienormatywna jest wrecz nieznana, nieobecna, ba nawet samo prawdopodobienstwa jej istnienia spotyka sie z niedowierzaniem. Dobrze wiec sie stalo, ze ksiazka dr Katarzyny Górak-Sosnowskiej powstala i ma szanse znalezc sie na naszym rynku wydawniczym, dostarcza bowiem bardzo rzetelnych, wspartych doglebna wiedza naukowa informacji o muzulmanskich kulturach queer.

Z recenzji wydawniczej prof. Janusza Daneckiego

,,Ksiazka oferuje spojrzenie na swiat islamu z innej perspektywy, dotychczas slabo obecnej nie tylko w Polsce ale tez w publikacjach zachodnich. Tym samym wpisuje sie w nurt próbujacy przelamywac powszechnie obecne a czesto krzywdzace dla tego swiata opinie kojarzace go glównie z nietolerancja i nieprzejednanym konserwatyzmem. Ukazujac róznorodnosc nieheteronormatywnosci swiata islamu, tej z przeszlosci i teraz, autorzy wychodza poza ów dyskurs, starajac sie pokazac, w jaki sposób ludzie o nieheteronormatywnej plciowosci i/lub seksualnosci radza sobie w praktyce, jak funkcjonuja, jak negocjuja wlasna plciowosc/seksualnosc z otoczeniem, w jaki sposób owo otoczenie stwarza pewna nisze, w której owo funkcjonowanie jest w ogóle mozliwe i znosne."

Z recenzji dr hab. Joanna Mizielinskiej

Genres: Islam, Queer, Nonfiction, LGBT

304 pages, Paperback

First published May 1, 2012

Reviews

[Justyna · Rating 2 out of 5]

Publikacja wydana już parę ładnych lat temu i niestety nie zestarzała się dobrze, ale trudno się temu dziwić. Jak to przy tego typu książkach bywa, poziom jest dość nierówny, widać też rozdźwięk w języku używanym, zwłaszcza w odniesieniu do osób transpłciowych, ale zrzucam to na karb daty powstania tych artykułów. Ogólnie dobrze, że te tematy były i są poruszane na polskim gruncie, warto byłoby pokusić się o odświeżenie informacji i poszerzenie o inne kultury.