Старик Хоттабыч

by Lazar Lagin, Lazar Lagin, Henrikh Valk (illustrator)

Что бы вы подумали, глядя на старичка, одетого по моде начала XX века, который вдруг ка-ак возьмет, ка-ак выдернет (да еще с хрустальным звоном!) волосок из седой бороды? Что бы вы сказали, увидев, ка-ак после этого появляются наручные солнечные часы, ковры-самолеты, караваны с драгоценным товаром? Во всяком случае, Волька Костыльков, образцовый пионер образца 1938 года, не удивился, не испугался, когда из найденного им глиняного сосуда появился Гассан Абдуррахман ибн Хоттаб.

Genres: Fantasy, Childrens, Russia, Classics, Fiction, Russian Literature, Young Adult

256 pages, Hardcover

First published January 1, 1938

About the author

Lazar Yosifovych Lagin (Лазарь Иосифович Лагин) was the pen name of Lazar Ginzburg (4 December 1903, Vitebsk – 4 June 1979, Moscow). He was a Soviet author of children's and science fiction books.

Lagin is best known for his book Starik Hottabych (Старик Хоттабыч, Old Man Hottabych, 1937), a fairy tale telling the story of a genie who is freed from captivity by a Soviet schoolboy. The genie, as is to be expected, has some trouble in adapting to modern life values and technological development.

Lagin's science fiction novels are set in imaginary Western "Capitalist" countries and satirize misuse of scientific inventions in bourgeois society. His novella Major Well Andyou (Майор Велл Эндъю) is a satiric sequel to H. G. Wells' The War of the Worlds.

Lagin was also a screenplay writer, producing, for instance, the screenplay for the 1967 animation film Passion of Spies.

Reviews

[Anh Trâm Trần · Rating 1 out of 5]

Rất ít khi phải bỏ giữa chừng một quyển sách nhưng mình không thể đọc tiếp cuốn sách này. Một cuốn sách quá đậm chất xã hội chủ nghĩa. Cậu bé trong truyện hoàn toàn không ngây thơ. Mỗi lời cậu thốt ra là một bài học đạo đức, ca ngợi sự vĩ đại của Sô Viết. Câu chuyện trong cuốn sách có nhiều chi tiết tự mâu thuẫn với chính mình và sai lạc về khoa học (trong khi tự bản thân nó đang phê phán ông Khốt - ta- být lạc hậu). Giá câu chuyện bớt tính chất tuyên truyền nặng nề đi thì nó sẽ dễ thương hơn rất nhiều.
Thử tưởng tượng cảnh một cậu bé học sinh Sô Viết lạc đến Ấn Độ và được người Ấn Độ chào mừng như một vị thánh, chiêm ngưỡng như một kỳ quan thế giới chỉ vì cậu ta là người Sô-viết! Toàn bộ cuốn sách là một sự kiêu hãnh của người Nga cho rằng mình là dân tộc tiến bộ nhất, là kiểu mẫu của muôn loài. Điều này chỉ có sự ngạo mạn của người Đức mới so sánh nổi.
Đây là một cuốn sách cho trẻ con. Vậy trước hết hãy thật ngây thơ, trong sáng - đó là điều cuốn sách không làm được.

[Pavel · Rating 5 out of 5]

С изумлением узнал, что этот блестящий текст - ТОЖЕ ПЕРЕЛОЖЕНИЕ, наподобие "Буратино" или "Волшебника Изумрудного города". Первоисточник: The Brass Bottle F. Anstey

[Anna Kļaviņa]

Story full of propaganda nevertheless fun read!

[Chậu Tưởng Kí · Rating 4 out of 5]

Từ sau Pippi tất dài mới lại gặp một nhân vật bựa như thế này =))))) . Ông già là thần thánh một phương xa xôi (tên dài quá và không biết đọc như thế nào nên cũng không nhớ luôn) bị nhốt vào một cái bình và tình cờ được một thằng nhóc lớp 8 nhặt được và cứu ra ngoài, ổng mang ơn nó nên quyết định trở thành tôi tớ của nó. Ok quen không chính là motif thần đèn đó haha. Có điều ông "thần đèn" này không được bắt kịp thời đại cho lắm vì ổng bị nhốt lâu rồi nên đâm ra sợ xe sợ TV bla bla và mù chữ (hợp lí quá mà!). Vì sự "quê mùa" này mà ông già đã gây ra một đống rắc rối khi muốn thực hiện uớc mơ cho thằng nhóc. Đọc bựa bựa vui vui có những bài học đạo đức khá hay phù hợp với thiếu nhi, cơ mà dày nên chắc ít có thiếu nhi nào hứng thú ngoài cô gái này =))))). Quyển này mua từ tết năm ngoái trong một hiệu sách gần nhà vì giá sale rẻ như cho không, nhưng đến giờ mới đọc. Vừa hay đang có nhiều áp lực quá và cần cái gì đó phân tán đầu óc bớt. Sách và người cũng cần duyên đấy nhỉ

[Huyen Pham · Rating 2 out of 5]

Ngoài điều khó chịu duy nhất là Volka thỉnh thoảng lại "Ở đất nước của cháu thì thế này, ở đất nước của cháu thì thế kia" hay "Là một đội viên thiếu niên tiền phong, cháu sẽ..." và kể tên một loạt các anh hùng lao động Soviet thì câu chuyện hoàn toàn ổn. Ông già Khottabych là một ông thần cực kỳ thú vị, 4 anh chàng nô lệ da đen cũng cực kỳ đáng mến và minh họa cũng rất đẹp nữa.

[MARgOT · Rating 4 out of 5]

Naljakas, et siin inimesed arvavad, et raamat on pungil täis propagandat. Mu arust on küll tegemist pesuehtsa pilaga nõukogude ideoloogia pihta või siis vähemasti õnnestus seda väga hästi selles võtmes lugeda. Lustakas, fantaasiaküllase idee ja hea kulgemisega parajalt jabur jutt – mulle väga meeldis.

"Kuidas nii – orjaks?! Ženka Bogoradi – orjaks?" küsis vapustatud Volka.

Vanamees sai aru, et jälle on midagi viltu läinud, ja ta näoilme muutus hapuks.

"Väga lihtsalt... Harilikult... Nii nagu alati orjaks müüakse," pomises ta närviliselt peopesi hõõrudes ja pilku kõrvale pöörates. "Võtsin kätte ja müüsin orjaks, et ta ilmaaegu ei lobiseks, oo maailma meeldivaim tobu."

Vanamees oli väga rahul, et tal õnnestus parajal hetkel kasutada sõna, mida ta eile oli Volkalt kuulnud. Kuid tema noor päästja oli kohutavast uudisest niivõrd erutatud, et ei kuulnudki korralikult, kuidas teda heast peast tobuks nimetati.

"Kui hirmus!" Volka haaras pea käte vahele. "Hottabõtš, saad sa ise ka aru, mis sa oled teinud?"

"Hassan Abdurrahman ibn Hottab saab alati aru, mis ta teeb!"

[Sergei Ter-Tumasov (Սերգեյ Տեր-Թումասով) · Rating 4 out of 5]

У этой книги целых 3 варианта: оригинальная версия и две прошедшие цензуру. Мне не повезло, потому что когда я читал The Old Genie Hottabych, прочитал как раз версию 1955 года с цензурой. Мне она не понравилась не только всякими советскими фантазиями на тему уникальности советских людей, но и тем, что в книгу добавили несколько дополнительных глав и таким образом нарушили логику повествования, в сюжете появилось много несостыковок. Поэтому, чтобы составить своё субъективное мнение, решил прочитать и оригинальную версию 1938 года. Она бесспорно намного лучше, промывания мозгов там почти нет, а скорее наоборот, там много (как мне показалось) завуалированных и не очень выпадов в сторону советского строя. Если бы я её прочитал в детстве, не думаю, что книга мне понравилась бы. Там нет захватывающего сюжета, Хоттабыч ведёт себя порой глупо, а желания Вольки какие-то мелковатые (ну, не может мальчик мечтать только о бинокле!). Но прочитал я её сейчас, и книга мне понравилась, прежде всего, смелостью высказанных мыслей, юмором и самокритичностью автора!

[Natsuyo Okuda · Rating 5 out of 5]

It was one of my very interesting books during my childhood . What a ridiculous but cutie old man in the book . The author was very clever to tell that every things Hottabych did or thought led the readers to two ways of perceptions : oddie or genious. And his friends are almost children . The readers also easily recognized that young generation always acted quicker than adults . I cannot remember all the stories as well as the characters in the book but if having chance ,I will order one again .

[Min Trong Suốt・透明みん · Rating 2 out of 5]

Mình ước giá như mình đọc được cuốn sách này sớm hơn một chút, như tầm lớp 3 lớp 4 chẳng hạn, vì hồi đó mình đọc nhiều câu chuyện kiểu nghìn lẻ một đêm, mấy ông thần đèn, thảm bay Ba Tư các thứ lắm. Nhưng mà giờ đối với mình câu chuyện kiểu vậy bớt thú vị rồi :<<

Dù sao cuốn sách này cũng rất đáng yêu, kiểu ông Khottabych khá dí dỏm :))

Cuốn này bố mua cho mình từ lâu rồi, biết vậy mình đọc sớm hơn chút :<<< À, nếu mọi người không biết thì danh xưng "cụ Khốt" là từ đây mà ra nàiii.

[Jeanette · Rating 3 out of 5]

Full of Communist teachings and propaganda using a well known fairy tale. This is an amusing modern Russian Fairy Tale from the 1950's, propaganda and all. A Humorous twist on the traditional Genie in the lamp tale, appearing in communist Russia.
Reading this translation of the Russian children's book today is both amusing and informative.

[Tsatsaa Ganaa · Rating 5 out of 5]

I found this book on shelf when I was around 9 years old. boom!!! I loved it. It made me book lover. I started reading all the books on shelf one by one that summer. That old genie was kind yet wretched man, but still I remember that book when I think of how I was immersed in reading books.

[Ана Хелс · Rating 4 out of 5]

Ако се редактират всичките услужващи добрият стар цензурски орган на руската комунистическа партия абзаци на прослава на руския народ, ще остане невероятно кикотеща и забавна история в стил Билянка Разпилянка и Живко Ленивко. Забравена детска книга от по-светли времена.

[Nguyễn Linh · Rating 5 out of 5]

Cuốn sách hay và ý nghĩa hơn những gì mình tưởng tượng.
Thay vì chỉ đơn thuần một cuốn sách nói về một ông thần trong cuộc sống thường ngày sẽ đối mặt ra sao mà là tâm thế của cả xã hội Liên Xô trong những năm đầu xây dựng CNXH

[Maria ✨ · Rating 5 out of 5]

A classic

[Yulia Leers · Rating 1 out of 5]

Какая жесточайшая жесть! Захотелось прочитать, так как в детстве с ума сходила по мюзиклу на пластинке Хоттабыч, ждала чего-то похожего от книги… Пропаганда на пропаганде (как актуально), ни смысла, ни морали… только Хоттабыч, которого хочется прибить.

[Alla · Rating 4 out of 5]

As long as you can dismiss the Soviet propaganda as whimsically archaic and laughably irrelevant, this is an entertaining and at times laugh out loud funny book for young readers and nostalgic adults.

[A.chaotic.tree · Rating 1 out of 5]

Mình nghĩ rằng điểm yếu lớn nhất của truyện là ca ngợi chế độ một cách quá đà đến lố bịch. Thật buồn cười khi tất cả những gì phản diện trong truyện đều dính líu đến nước Mĩ, bên cạnh đó là tư tưởng cực đoan, bôi xấu những nhà kinh doanh.
Biết rằng sách được viết vào thời kì đó thì ca ngợi chế độ cũng là điều dễ hiểu, nhưng tự tán dương mình bằng cách hạ thấp nước khác thì đáng chê vô cùng, đặc biệt là trong một cuốn sách thiếu nhi.
1⭐️, và mình cũng sẽ không giới thiệu cho em nhỏ nào đọc cuốn sách này.

[Tatiana · Rating 4 out of 5]

Очень симпатичная волшебная повесть, но слишком уж она просоветская! Мы - пионеры, лалала... И слышна прямо-таки поучительная гордость советского человека, призыв к построению светлого будущего, победа коммунизма... Современному ребенку, боюсь, воспринимать эту "несовременную" сказку будет не совсем просто.

[Mars · Rating 3 out of 5]

It was an old favorite, back in the ancient days, but it hasn't aged well - the pro-soviet sentiments don't ring as brightly, and it has enough plot holes to fill a decent-sized cheese.

If you haven't read it yet - expect a bunch of short vignettes, rather than a novel.

(There is an additional chance that the English translation has been utterly butchered, but I haven't read that one)

[Hanna · Rating 4 out of 5]

I don't remember the book, but I've definitely seen the film. I loved that as a kid. I don't know why people say there was a communist message in it. I don't remember that at all. It was simply good morals and something for a kid to reflect on. Enough with the McCarthyistic russophobia! It's a very good story for kids!

[Psyche · Rating 5 out of 5]

En till sovjetisk barnboksklassiker. En ande i en flaska som råkade hamna i modern (nja inte längre, mer 1970-talet) tid. Jag minns fortfarande andens förtvivlan över det ologiska i fotbollsspelet. Han trollade ju fram bollar i guld så det räckte till alla spelare. Varfö blir han utskälld?

[Ivan · Rating 4 out of 5]

Классика советской детской литературы несколько потерявшая блеск в начало постсоветского, возможно из-за слишком актуального описания времени, и тем не менее очень интересно читать про *(даже приукрашеную) жизнь мальчишек пятидесятых годов.

Экранизация 55 года тоже очень хороша.

[Anh Lê · Rating 3 out of 5]

Khá thú vị. Đọc để hiểu về từ 'cụ khốt' và một thời của thế hệ cha mẹ.

Đậm chất cuộc sống ở thời kỳ XHCN, hơi mang màu sắc chính trị quá. Khiên cưỡng từ góc độ lời nói và hành động của trẻ em.

Nhưng tổng thể câu truyện khá dễ thương, thú vị, trí tưởng tượng của tác giả cũng ko phải dở

[Batyrbek Alimzhan · Rating 2 out of 5]

Коммунистическая пропаганда и некоторые неточности о времени проживания личностей в истории (хотя на последнее можно закрыть глаза)

[Oreon · Rating 4 out of 5]

http://whatsread.pp.ua/work/7030
З дитинства у мене відклалися найдобріші враження про цю казку, можна сказати один із найбільш пам'ятних і улюблених творів дитинства, здавалося на сторінках книги в сучасному антуражі ожив старовинний джин з арабських казок тисяча й однієї ночі і бродить сучасним містом потрапляючи у самі безглузді ситуації.. Досі яскраво пам'яталися моменти про футбол і про неочікувано злобного другого джина, пам'ятав і ім'я головного героя — Волька. Веселий гумор і захопливі пригоди подібних до мене хлопчаків.

Тож цілком зрозуміло, що мені захотілося піднести цю казку і своїм дітям. А вже разом із ними я прочитав її ще раз, тепер уже дорослим. Повинен визнати, що хоча в дитинстві вся політика і пропаганда сприймалися природно, на рівні мальчіша-кібальчиша і очікувано злобних буржуїв, тепер все це різало слух і тягнуло не на одну ложку дьогтю, що розбавляла бочку такої чудової розповіді. Усі ці вставки книгу суттєво псують і все тут! Аж прикро. Дітям доводилося то і діло регулярно пояснювати, що знову автор набрехав безвідносно до казки. Також я зрозумів, що навіть без пропаганди ідеологічно витриманий радянський текст досить застарів для сучасної дитини. І не треба говорити, що безкорисливість вже не знайома сучасній чи моїй дитині, сучасна дитину має (у благополучній, звичайно, країні) набагато більше ніж тодішні її однолітки, але вона просто не в змозі зрозуміти — невже дітворі не було чого собі побажати? Можна звичайно підходити до цього питання двояко: люди, які все мають і їм більше нема чого бажати — повинні бути щасливі, але мені чомусь здається зовсім навпаки, люди які всі мають і не знають чого ще хотіти — нещасні, схожі до буржуїв, яких так таврує автор. А дитині завжди є чого хотіти, зараз морозива, ляльку, машинку, таку ж машинку, але щоб дверцята відчинялися; хлопчакам - пограти в розбійників чи навпаки, стати супергероєм і врятувати.. та хоч однокласницю! Це ж дитинство! А навіть у «благополучній» радянській країні можна було побажати своїй бабусі здорові зуби, комусь здоров'я, відремонтувати школу, миру в усьому світі, нарешті. А палац? Невже дитині ніколи не хотілося потрапити в казку, щоб поблукати власним палацом і першою думкою буде віддати його державі? Я напевно таки був неправильним піонером, але пам'ятаю, що навіть у моєму дитинстві цей жест не викликав у мене нічого крім непорозуміння... Та ж все можна довести до абсурду і віддати наприклад подароване цуценя, а що ж — з нього можна буде виховати чудового прикордонного пса, щоб вірно охороняв кордон країни від поганих буржуїв. І хто взагалі того Вандердаллеса в країну то пустив у автора?

Крім того, у автора є наявні проколи загальноосвітнього плану. Наприклад, Хоттабич має бути значно старшим ніж іслам, що виник пізніше християнства, але старий вирвавшись із посудини поводиться як щирий його шанувальник, Сулейман Ібн Дауд — був іудейським царем. Незрозумілою також мені здалася пристрасть радянських людей, заслужених передовиків, проводити відпустку на криголамі. Навіть сам автор пише, що прогулянки на холоді, мерзлоті, по пустельних голих острівцях швидко всім набридли і ніхто не хотів покидати кают, невже щоб пограти в шахи треба діставати квитки на криголам?

Так і виходить, що хотілося поставити 10: за казку, за сюжет, за гумор, за мову (о Волька ібн Альоша, о найпрекрасніший з отроків, зірка серця мого...), але пілюля у вигляді політичної кон'юнктури серйозно тягне весь твір донизу ...

І ще одне доросле відкриття: виявляється подібно до давно відомих мені переробок «Буратіно» і «Чарівника Смарагдового Міста» і ця чудова казка теж не самостійна, а є переробкою «буржуйського» твору Ф. Енсті.., як не патріотично товариші, не по-комуністичному; а може навпаки, вельми по-комуністичному спіонерено? 😉 Треба буде ще Енсті (Мідний глечик) почитати...

[Luong Phuc Nguyen · Rating 4 out of 5]

Mình hay nghe mọi người so sánh, ví von ông già Khottabit nên tò mò đọc thử. :)))
Đồng ý là có một số phần lan man, dài dòng, và so sánh mang tính chính trị (con người Soviet phải thế này, thế kia, so sánh với nhà tư bản nước Mỹ ...) nhưng tác ph��m hoàn toàn không phải một quyển sách tuyên truyền bố láo, vớ vẩn.
Trái lại, mình thật sự rất thích cuốn sách này. Những câu chuyện luôn hướng ta đến nhũng điều tốt đẹp, như phải có thái độ tốt với học tập, hăng say lao động, có ý thức tốt, biết yêu thương đồng loại, đứng lên bảo vệ người khác một cách nghĩa hiệp, vv. Những điều trên tạo nên giá trị cho tác phẩm này, khiến mình càng thêm thích văn học nước Nga.
Mình biết việc đưa chính trị vào sách vở hướng đến đối tượng trẻ con có thể gây nên nhiều tranh cãi, nhưng mong mọi người khi đọc “Ông già Khottabit” hãy đánh giá nó công bằng hơn, nhất là khi xét đến thời điểm tác phẩm được ra mắt.

[Taefan · Rating 3 out of 5]

Em nghĩ đây là một cuốn sách hay, không hề nhàm chán như mọi người nói. Với em, lần đầu đọc cũng đã bỏ giở rất nhiều, nhưng lần này khi trải nghiệm lại đã thấy được những mặt hay của cuốn sách này: giọng văn châm biếm rất hài hước, hai nhân vật chính có nhiều phẩm chất đẹp, đáng yêu ... Tuy nhiên, cách thể hiện lòng yêu nước của cậu bé Vôn ca trong câu chuyện này hầu như là trực tiếp. Em ước nếu tgia còn sống, ông sẽ thêm thắt các hành động (không chỉ bằng lời nói) để thể hiện ty nước của cậu bé này một cách gián tiếp thôi, để ng đọc có thời gian ngẫm nghĩ. Với lại tính cách nhân vật cx khá một chiều, đọc cảm thấy khá nhàn, chưa có kịch tính mấy. Anw, cx không nên đòi hỏi quá nhiều ở một cuốn sách cho trẻ em. Nó không quá deep nhưng lại hài hước, giúp chúng ta giải toả căng thẳng cx rất hay. Khá recommend mọi ng đọc "Ông già Khốt ta bít" nha.

Rate: 3/5 stars.

[Quốc Anh Đào · Rating 4 out of 5]

Lần thứ hai đọc, tầm 13-14 năm sau lần đầu khiến mình có một cảm nhận khác về cuốn sách. Câu chuyện vẫn khá “cổ tích”, vẫn có đặc trưng hài hước của “Nga ngố” song chèn hình ảnh phân biệt cộng sản - tư bản mạnh quá. Trẻ con như Volka cứ như ban tuyên giáo, trong khi hình ảnh Mr. Moneybags (không hiểu sao bản dịch lại thành Wadenthales) đúng để châm biếm mấy anh Mẽo. Thôi thì thời thế viết sách nó vậy.

Cụ Khottabych thì vẫn y cảm nhận của mình hồi nhỏ, hồn nhiên, hơi gàn dở kiểu “cổ đại” nhưng tấm lòng lại rất nhân hậu. Chính vì cụ có nhân cách “sáng ngời” như thế mà nhân vật Omar em cụ lại gây thích thú theo cách ngược lại: mọi tính tốt của cụ Khốt thì Omar không có, lão lại có mọi tính xấu, không khác gì bản đối lập. Các tình tiết của truyện đều khá vui và đáng nhớ, không bị trôi tuột như một số truyện hài. 4 sao.

[Phạm Đăng · Rating 2 out of 5]

Đây sẽ là 1 quyển sách thiếu nhi khá thú vị nếu nó không lồng ghép một cách khiên cưỡng yếu tố chính trị vào câu chuyện(có thể thông cảm do bối cảnh ra đời tác phẩm).Điểm mạnh của sách là ý tưởng độc đáo về 1 ông thần trong truyện cổ Ả Rập giữa bối cảnh hiện đại(truyện ra đời những năm đầu thế kỷ 20,lúc cốt truyện kiểu này còn ít).Nhưng lại có quá nhiều điểm trừ trong truyện:rõ nhất là tính tuyên truyền thái quá và thi thoảng hơi kệch cỡm.Mọi người dân Liên Xô(hay nói rộng ra là người dân theo chế độ XHCN) đều được thể hiện rất “lung linh” về cả lời nói lẫn hành động;và ngược lại phe tư bản thì xuất hiện như nhân vật phản diện với đủ thói xấu.Một điểm trừ là về kết cấu truyện rất rời rạc,giống như được in nhiều kỳ trên báo rồi ghép lại vậy.Nói chung khá thất vọng về sách.

[Trounin · Rating 3 out of 5]

Можно ли изменить мир к лучшему, имея для того соответствующие возможности? На примере старика Хоттабыча становится ясно, что нам только мнится идиллия сегодняшних дней, должная быть глубоко противной жившим в прошлом и кому предстоит жить в будущем. Именно данную истину предлагается вынести в качестве главной идеи произведения Лазаря Лагина. Не нужно стараться подстраивать чужие нравы под свои представления о должном быть, иначе те, чей быт мы постараемся изменить, окажут не менее разрушительное влияние на наш собственный уклад.

(c) Trounin