Θύματα ειρήνης

by Vassilis Vassilikos, Βασίλης Βασιλικός, Θανάσης Αγάθος (Contributor)

"Η σημασία που είχαν και το ιδιαίτερο άρωμα που παίρναν οι λέξεις από το στόμα της Ρηνιώς έκαναν τον Ηλία πολλές φορές να σκέφτεται ότι ο μόνος τρόπος να γράψει ποτέ κάτι καλό θα ήταν ή να έβαζε τη Ρηνιώ να μιλάει ή ο ίδιος να ήταν τόσο ερωτευμένος με τους ήρωές του, ώστε να ακούει τις κουβέντες τους με την ίδια αγαλλίαση όπως τώρα από το μικρό ρόδινο στόμα της αγαπημένης του. Βαθύτερα όμως από το γλυκό μαρτύριο του έρωτα και της δημιουργίας, μια μονιμότερη αγωνία, σαν γραμμένη μες στη σάρκα του, τον παίδευε τυραννικά: ήταν η φοβία του για τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Και για να λυτρωθεί από το φόβο του αυτόν, που σε κανέναν δεν τον εκμυστηρευόταν, έγραφε τα Θύματα Ειρήνης".

311 pages, Paperback

First published January 1, 1956

About the author

Vassilis Vassilikos (Greek: Βασίλης Βασιλικός) was a prolific Greek writer and diplomat. A native of the northern Greek island of Thassos, Vassilikos grew up in Salonika, graduating from law school there before moving to Athens to work as a journalist. Due to his political activities, he was forced into exile following the 1967 military coup, where he spent the next seven years.

Between 1981 and 1984 Vassilikos served as general manager of the Greek state television channel ET1. Since 1996, he has served as Greece's ambassador to UNESCO.

As an author, Vassilikos has been highly prolific and widely-translated. He has published more than 100 books, including novels, plays and poetry. His best known work is the political novel Z (1967) (English language ISBN 0-394-72990-0 or ISBN 0-941423-50-6), which has been translated into thirty-two languages and was the basis of the award-winning film Z directed by Costa-Gavras (with music by Mikis Theodorakis).

In 2008, Vassilikos was among to 41 other personalities of Greece that condemned the action of the withdrawal of Ersi Sotiropoulos's book Zigzag Through the Bitter-Orange Trees from the Greek school libraries, after the appeal of insurance measures by Konstantinos Plevris against to the Ministry of National Education of Greece for this issue. In 2001, Petros Tatoulis had asked the withdrawal of this specific book and he characterized this as pornographic due to the provocative sexual scenes that it contains

Reviews

[Dimitris · Rating 4 out of 5]

Το δεύτερο βιβλίο του Βασιλικού. 100% στροφή από το πρώτο του, τη νουβέλα Η διήγηση του Ιάσονα. Μου άρεσε πολύ περισσότερο κι ας ήμουν αρνητικότατα προκατειλημμένος από τη μετριότατη τηλεοπτική μεταφορά του πριν 25 (!) χρόνια. Τώρα που το διάβασα πραγματικά απορώ γιατί το έκαναν έτσι αλλοπρόσαλο το σήριαλ.

Το έφερε η τύχη να το διαβάσω λίγες εβδομάδες μετά τον θάνατο του συγγραφέα μα και σε μια εποχή που όλοι μιλάνε για τα γλυπτά του Παρθενώνα, τον Σούνακ, την α-πιθανή επιστροφή τους. Δεν ήξερα πως πραγματεύεται αυτό το θέμα, ούτε καν πως αυτό ήταν θέμα στα μέσα της δεκαετίας του 1950, όπου διαδραματίζεται η υπόθεση.

Για μένα πρωταγωνίστρια είναι η Θεσσαλονίκη του 1953 η υπέροχη, όσο κι αν προσπάθησε ο συγγραφέας εσκεμμένα να την ασχημύνει και να μας την παρουσιάσει σαν κάποια μουχλιασμένη, μονίμως ομιχλώδη, ξεχασμένη παραγκούπολη του Βορρά. Το βιβλίο ξεκίνησε υπέροχα με την εισαγωγή των πρωταγωνιστών και τους λάτρεψα έναν-έναν (ειδικά τον Γεράσιμο με τον Βύρωνα!). Θα ήθελα να τους ανέπτυσσε πολύ περισσότερο και να τους παρακολουθούσα στην τόσο ρετρό 50ς καθημερινότητά τους - βόλτες, συνελεύσεις, κατηχητικά, έκδοση λογοτεχνικού περιοδικού - κι όχι να τους εμπλέξει ξαφνικά κι από το πουθενά σε μια εξωφρενική ιδέα να μεταβούν στο εξωτερικό και να κλέψουν τη Νίκη της Σαμοθράκης για να μην... διαβρωθεί από την υγρασία της Βόρειας Ευρώπης! Ομολογώ πως το χάρηκα το φινάλε.

Καταπληκτική γραφή και απόδοση παλιάς Σαλονικιώτικης ατμόσφαιρας ο Βασιλικός, το πήγαινε για καθαρό πεντάρι αν ανέλυε λίγο περισσότερο τους χαρακτήρες και δεν το τελείωνε κάπως σύντομα και απότομα. Με εντυπωσίασε ιδιαιτέρως η στιγμή κορύφωσης στο αμάξι κοντά στα Γιουγκοσκαβικά σύνορα καθώς ετοιμάζονταν για την άνομη πράξη και στο ραδιόφωνο ματαίως έπαιζε η ζωντανή αναμετάδοση της θείας Λειτουργίας και του αποτρεπτικού ιερού κηρύγματος στην καθαρεύουσα μέσα σε παράσιτα! Το βρήκα Χιτσκοκικό και πνευματώδες ταυτόχρονα. Έξοχη σκηνή.

Η δική μας παλιά έκδοση της Εστίας από τα 1960 δεν περιέχει την εκτενή εισαγωγή-ανάλυση του Θανάση Αγάθου. Κρίμα... Δεν καταλαβαίνω την χαμηλή βαθμολογία.

[Sofia · Rating 3 out of 5]

Στην αρχή του βιβλίου βρίσκεται μια μακροσκελής και πληρέστατη εισαγωγή που έχει επιμεληθεί ο Θανάσης Αγάθος, καθηγητής του ΕΚΠΑ, η οποία κατά τη γνώμη μου θα ήταν προτιμότερο να λειτουργεί ως επίμετρο στο τέλος του βιβλίου, καθώς δίνει χρήσιμες πληροφορίες για την βαθύτερη κατανόηση της ιστορίας και των ηρώων. Συστήνω να διαβαστεί μετά την ανάγνωση του βιβλίου για να διαλευκάνει πιθανές απορίες και όχι πριν καθώς αποτελεί μια λεπτομερή ανάλυση με πολλά μα πάρα πολλά spoilers!

Το βιβλίο αποτελεί ένα ψυχογραφικό μυθιστόρημα μιας ομάδας νεαρών ανδρών που ζουν στη Θεσσαλονίκη των αρχών του '50, μια όχι και τόσο κοσμική και ακμάζουσα περίοδο για την πόλη. Η ατμόσφαιρα της πόλης φαίνεται να είναι αποπνικτική για τους ήρωες, που νιώθουν αποκλεισμένοι και εγκλωβισμένοι, ενώ στρέφονται σε διάφορες -πολλές φορές παράτολμες- ενασχολήσεις ο καθένας για να ξεφύγουν από την ασφυκτική καθημερινότητα. Ώσπου γεννιέται η ιδέα της απόδρασης και η επιθυμία για τη μεγάλη φυγή ολοένα και φουντωνει..

Γενικά ένα ευκολοδιάβαστο βιβλίο με πολλές περιγραφές τόσο της ατμόσφαιρας στη Θεσσαλονίκη όσο και της ψυχικής κατάστασης των ηρώων. Έχει ωστόσο ορισμένα σημεία που προξενούν απορία, ιδιαίτερα στο δεύτερο μέρος, καθώς φαντάζουν ακόμη και παράλογα, για τα σημερινά δεδομένα τουλάχιστον ( πχ το σχέδιο κλοπής του αγάλματος από το μουσείο του Λούβρου και η δολοφονία του οδηγού). Μπορεί αυτό να συμβαίνει σκόπιμα από τον συγγραφέα ώστε να καταδείξει την απελπισία των ηρώων καθώς και τον παραλογισμό και την παρορμητικότητα του νεαρού της ηλικίας τους, δεν παύει όμως έτσι από το να αφαιρεί από τον ρεαλισμό και την πειστικότητα των όσων γράφει ο κ. Βασιλικός.

[Constantina · Rating 2 out of 5]

Η εισαγωγή του βιβλίου ήταν πολύ καλοδουλεμένη, αλλά αν την διάβαζε κανείς πριν διαβάσει το βιβλίο, ήξερε όλη την ιστορία.
Ως προς την ίδια την ιστορία, 200-300 σελίδες είναι πολύ λίγες για να εμβαθύνεις σε 7 διαφορετικούς ήρωες. Δεν μπορείς να ταυτιστείς με κανέναν, και κατά συνέπεια κουράζεσαι.

[Eddy64 · Rating 3 out of 5]

Una sorta di romanzo di formazione, ma non solo, ambientato a Salonicco nei primi anni 50. Protagonisti la città stessa e un gruppo di sette giovani dai caratteri più disparati, in rappresentanza di una generazione smarrita: un idealista, uno sportivo ingenuo, un bigotto moralista, un filosofo con la testa tra le nuvole, uno spregiudicato gigolò, un pauroso nevrotico e uno scrittore alle prime armi. Sono loro le “vittime di pace” del titolo stesso, costretti a vivere sotto la cappa asfissiante della guerra fredda, tra sospetti e paure di un nuovo devastante conflitto mondiale.
La storia segue il corso delle stagioni, cominciando con l’inverno freddo ma soprattutto piovoso, di una pioggia continua che deprime gli animi. La vita a Salonicco si trascina giorno dopo giorno, gli ambienti culturali languono e i sette giovani cercano di movimentarli un po', tra movimenti e associazioni e la fondazione di una nuova rivista su cui nutrono molte speranze e illusioni.
La primavera porta un miglioramento solo atmosferico così come l’estate; il clima opprimente non cambia, anzi un incidente al confine con la Bulgaria terrorizza gli abitanti come possibile inizio di un nuovo conflitto. Le iniziative si spengono lentamente e la rivista non va oltre il primo numero.
All’inizio dell’autunno il più nichilista e spregiudicato del gruppo elabora un nuovo progetto strampalato, di rottura e di riscatto al tempo stesso, che purtroppo degenera rapidamente in un atto criminale senza giustificazioni; le vittime di pace si rivelano degli irresponsabili privi di coscienza… simboli di una intera generazione che ha ormai smarrito la strada.
Romanzo giovanile scritto negli anni 50 risente ovviamente del tempo trascorso e ogni tanto pecca di ingenuità. Valide le descrizioni paesaggistiche nell’alternarsi delle stagioni e l’approccio ironico nella narrazione della vita culturale e sociale della città e delle storie personali dei protagonisti, meno brillante la seconda parte quando la narrazione da corale si concentra sull’impresa dei giovani, tingendosi di giallo. Luci e ombre (come capita spesso) ma per fortuna sono più numerose le prime e Vassili Vassilikos si rivela uno scrittore interessante. Tre stelle e mezzo.

[Γιάννης Τζανής · Rating 4 out of 5]

Πολύ ατμοσφαιρικό

[Giampaolo Balena · Rating 5 out of 5]

Una delle letture più belle io abbia fatto. Un modo di scrivere unico, coinvolgente. Sensazioni e atmosfere descritte in un modo così bello e limpido

[Viviana Gullo · Rating 4 out of 5]

La calma piatta estiva, la noia, l'impellente necessità di movimento, azione, vita.

Una storia di smarrimento giovanile, guidata dal non sapere dove questa monotona pace porterà, tra i tentativi dei personaggi di scoprirlo fino all'impeto finale, a questa esplosione che riassume e di cui si nutre la vita intera.