احیاء الملوک

by Malek Shah Hosein Sistani, منوچهر ستوده (مصحح)

احیاء الملوک کتابی به زبان فارسی متضمن تاریخ سیستان از قدیم‌ترین روزگاران تا سال ۱۰۲۸ هجری قمری، تألیف ملک‌شاه حسین سیستانی، از شاهزادگان و امیران سیستانی اوایل قرن یازدهم هجری، معاصر صفویه، است. وی خود را از اعقاب صفاریان به‌شمار آورده‌است. اثر او در ۱۰۲۷ ه.ق. مقارن پادشاهی شاه عباس اول، نوشته شده و در آن، حوادث تاریخ که در سیستان روی داده، به تفصیل تمام گزارش داده شده است و بعد شرح وقایع سال ۱۰۲۸ و شرح سفرهای مؤلف بر آن افزوده شده. این کتاب از نظر شناخت تاریخ سیستان بسیارمهم است و همچنین دارای تعدادی لغات متعلق به گویش سیستانی نیز هست

Reviews

[Ali Mazari · Rating 4 out of 5]

کتابی بسیار خواندنی است و پر از اطلاعات ذی‌قیمت دربارۀ تاریخ سیستان است. نثر کتاب مانند دیگر کتب دورۀ صفوی است و از نوع نثر مرسل حساب می‌شود. البته نویسنده قلم توانایی ندارد و این متن جزو متون درجۀ دو یا سۀ زبان فارسی است. ارزش اصلی کتاب در حوزۀ مسائل تاریخی آن، خصوصاً در عهد خود نویسنده، یعنی قرن یازدهم هجری، است. بسیاری از رویدادهای تاریخی که در این کتاب بیان شده، خود نویسنده در آن‌ها حضور داشته است و گزارشی کاملاً دسته‌اول از آن‌ها تهیه کرده است. در متن تعداد کمی لغات مربوط‌ به گویش سیستانی نیز به چشم می‌خورد.
مصحح محترم کتاب در تصحیح این متن و تألیف مقدمه و تهیۀ فهارس زحمت بسیار کشیده است و کار بسیار دقیقی انجام داده، اما شاید نیاز باشد که این کتاب با تغییرات و استدراکاتی تصحیح و چاپ مجدد شود.