Με λένε Ευρώπη

by Gazmend Kapllani, Γκαζμέντ Καπλάνι

"Την Ευρώπη τη γνώρισα στο πανεπιστήμιο. Ήταν ο πρώτος μου ελληνικός έρωτας. Ο πρώτος επί ελληνικού εδάφους. Η ιστορία μας δε διήρκεσε πολύ. Μόλις δεκαοχτώ μήνες. Ήταν τόσο έντονη και τόσο συνδεδεμένη με την ελληνική γλώσσα. Μια γλώσσα άγνωστη μέχρι τότε σε μένα. Γι' αυτό, ίσως, όποτε θυμάμαι την Ευρώπη ή όποτε με επισκέπτεται στα όνειρά μου, το πρώτο πράγμα που εισβάλλει στη μνήμη ή στην ονειρική φαντασία μου είναι το στόμα της. Τα υπέροχα χείλη της και οι άγνωστες ελληνικές λέξεις που πρόφεραν κι εγώ καταβρόχθιζα με λαιμαργία". Πώς γίνεται και γράφοντας για μια γλώσσα που δεν είναι η μητρική σου καταλήγεις να μιλάς για την Αθήνα, την Ευρώπη και τον έρωτα; Πώς γράφοντας για άγνωστες ελληνικές λέξεις καταλήγεις να μιλάς για τον Κώστα Ταχτσή, τα αλβανικά και τα σεξ σινεμά στην Ομόνοια; Πώς γράφοντας για ένα ταξίδι στην Αλβανία του μέλλοντος καταλήγεις να μιλάς για έναν Κινέζο πρόσφυγα στο Λονδίνο; Πώς γράφοντας για την άδεια παραμονής καταλήγεις να μιλάς για το Μεγάλο Ανατολικό του Ανδρέα Εμπειρίκου και την Ανάσταση του Κυρίου; Πώς γράφοντας για τους μετανάστες καταλήγεις να μιλάς για τον Μαρξ, την αθεΐα και τους ιπτάμενους δίσκους; Πώς γράφοντας για τη γλώσσα των ονείρων καταλήγεις να μιλάς για τα Βαλκάνια και την Αγια-Σοφιά; Πώς γράφοντας για έθνη και ιδεολογίες καταλήγεις να μιλάς για αυτό το ιλαροτραγικό ον που λέγεται Άνθρωπος; Πώς γράφοντας για την απελπισία καταλήγεις να μιλάς για την ελπίδα; Πώς γράφοντας για τους Άλλους ανακαλύπτεις, ξαφνικά, ότι μιλάς για τον εαυτό σου; Στο βιβλίο Με Λένε Ευρώπη το αύριο συνυπάρχει με το σήμερα, ο σπαρακτικός ρεαλισμός με το μαγικό παραλογισμό, η ειρωνεία με τον έρωτα, η Δύση με την Ανατολή και η πραγματικότητα με τη μυθοπλασία...

Genres: Nonfiction

350 pages, Paperback

First published January 1, 2010

About the author

GAZMEND KAPLLANI was born in 1967 in Lushnjë, Albania. In January 1991 he crossed the border into Greece on foot to escape persecution by the communist secret services. In Greece he worked as a builder, a cook and a kiosk attendant, while also studying at Athens University and completing a doctorate on the image of Albanians in the Greek press and of Greeks in the Albanian press. He is now a successful writer, playwright, broadcaster and journalist with a twice-weekly column in Ta Nea, Greece's biggest daily newspaper.

Reviews

[Katerina Charisi · Rating 3 out of 5]

Όχι τόσο καλό όσο το βιβλίο των συνόρων και με αρκετή πίκρα που κλέβει λιγάκη από την ανάγνωση κι ας είναι απολύτως δικαιολογημένη

[Kostas Kanellopoulos · Rating 5 out of 5]

Έρχονται οι Αλβανοί και βελτιώνουν την λογοτεχνία μας

[Μιχάλης Παπαχατζάκης · Rating 1 out of 5]

Αν δεχτούμε ότι ο άνθρωπος διαμορφώνεται από το περιβάλλον του και δεν υπάρχει κακή και καλή φύση, τότε ο Καπλάνι κάπου απέτυχε σε αυτό το βιβλίο. Ο ίδιος, μετανάστης από την Αλβανία στην Ελλάδα από το 1991, περιγράφει τι χώρα του ως την απόλυτη διαλυμένη κοινωνία, το απόλυτα ολοκληρωτικό κράτος, περιγραφές που ο Κανταρέ (για παράδειγμα) δεν δίνει- αν και αντιφρονών. Και γιατί απέτυχε; Γιατί μια τέτοια κοινωνία θα φτιάξει κακούς ανθρώπους. Άρα δικαιολογείται ο ρατσισμός απέναντί τους; Ο Καπλάνι όμως θέλει να υπερασπιστεί την κατάσταση του και να μιλήσει για τις συνθήκες που συνάντησαν ερχόμενοι στην Ελλάδα- και καλά κάνει και αυτός είναι και ο λόγος που το διάβασα.

Οι εμμονές υπονομεύουν ένα έργο. Κακό βιβλίο. Η δομή του είναι κουραστική: κάθε δυο κεφάλαια αφήγησης της ιστορίας ενός αλβανού μετανάστη, της προσπάθειάς του να ενσωματωθεί μαθαίνοντας όσο γίνεται καλύτερα την ελληνική γλώσσα, συνάπτοντας σχέση με ελληνίδα (την Ευρώπη), διακόπτεται από μια μίνι ιστορία κάποιου μετανάστη από κάποια χώρα του κόσμου που έτυχε να περάσει και από την Ελλάδα. Τίγκα στο στερεότυπο και η βασική και η δευτερεύουσα αφήγηση, αλλά και σε απιστευτότητες, όπως πχ που μιλάει για μια χιλιανή, κάθε άλλο παρά πλούσια, που μετανάστευσε λόγω...Αλλιέντε και όχι Πινοσέτ*! Προφανώς ο Καπλάνι εχθρεύεται κάθε σοσιαλιστική εκδοχή, κάτι το οποίο διαπιστώνεται αμέσως. Είναι εθνικιστής; Κάθε άλλο. Είναι κοσμοπολίτης με την αρνητική έννοια: θαυμάζει κάθε τι δυτικό, την ταυτότητά του δεν την υπερασπίζεται, αλλά την κουβαλάει σαν φορτίο. Πρέπει να ξεπεράσουμε τα κολλήματά του (νιώθεις ότι επαναλαμβάνει τις απόψεις των συναδέλφων του μεγαλοδημοσιογράφων στα ΝΕΑ όπου εκείνος απλά αρθρογραφούσε) και να δούμε το κυρίως θέμα: την δυσκολία ενσωμάτωσης.

[Brigitte D'Arpini · Rating 4 out of 5]

translated into French by Françoise Bienfait et jérôme Giovendo

[AdmiljanD · Rating 5 out of 5]

Ο Καπλάνι καταφέρνει να παρουσιάσει με πολύ απλή γλώσσα το τι σημαίνει να είσαι μετανάστης στην Ελλάδα τόσο μέσα από τη δική του ιστορία όσο και τις ιστορίες άλλων μεταναστών.

[Constantina · Rating 4 out of 5]

Πολλές ιστορίες, μικρές ή μεγάλες, αληθινές ή φανταστικές, για μια νέα πατρίδα.

[Νικόλας Μάντζαρης · Rating 4 out of 5]

Αρχικά, το γεγονός ότι το μυθιστορηματικό / φανταστικό κομμάτι του βιβλίου «διακόπτεται» από τις αληθινές ιστορίες μεταναστών (από/σε διάφορες χώρες) το βρήκα λίγο ενοχλητικό. Μου φάνηκε σαν ο συγγραφέας να μην είχε εμπιστοσύνη στις αφηγηματικές του ικανότητες. Καθώς όμως προχωρούσα έγινε φανερό ότι ο συγγραφέας έχει κάτι πολύ δυνατό να πει στον αναγνώστη και για αυτόν τον σκοπό προσπάθησε να χρησιμοποιήσει κάθε μέσο: τη φαντασία και την πραγματικότητα, το μυθιστόρημα και την καταγραφή, την ελπίδα και την απόγνωση, το αστείο και το τραγικό, το χιούμορ και τον δοκιμιακό λόγο.
Σε αρκετά σημεία το ύφος γραφής, και η θεματολογία, μου θύμισαν τον Βασίλη Αλεξάκη. Δεν μου έκανε λοιπόν εντύπωση που «Η μητρική γλώσσα» του Αλεξάκη αναφέρεται και από τον Καπλάνι (στον επίλογο) ως ένα από τα βιβλία που τον επηρέασαν. Διαβάζεται πολύ εύκολα και «ευχάριστα».
Αυτό που μου έμεινε ως τελική αίσθηση είναι πως η Ελλάδα είναι μια χώρα που προσπαθεί παθιασμένα να μικρύνει και να αυτοκτονήσει. Ο τρόπος που αντιμετωπίζει το θέμα των επίδοξων Ελλήνων το κάνει ολοφάνερο.

[George · Rating 3 out of 5]

Καλούτσικο, ευκολοδιάβαστο... Δεν έχω διαβάσει το Ημερολόγιο Συνόρων για να μπορώ να κάνω σχετική σύγκριση. Ωστόσο, πέρα από την εμπειρία μετανάστη του ίδιου του συγγραφέα και τις (πραγματικές ή μη;) ιστορίες διαφόρων μεταναστών που εκτίθενται, το βιβλίο είναι χρήσιμο και ως πληροφοριακή πηγή σχετικά με τον αλβανικό υπαρκτό σοσιαλισμό... Η ανάγνωσή του συνιστάται ιδίως στους θαυμαστές του Εμβέρ Χότζα, μήπως και συνειδητοποιήσουν, έστω και κατόπιν εορτής, από τι γλυτώσαμε. . .

[Stauros Kallinikas · Rating 4 out of 5]

8

[Viki · Rating 3 out of 5]

Συμπάθησα τον συγγραφέα ήδη από το "Ημερολόγιο Συνόρων" (το οποίο μου άρεσε περισσότερο). Και σ΄αυτό το βιβλίο ενδιαφέρουσα είναι η οπτική του μετανάστη άπό την Αλβανία για τη χώρα φιλοξενίας (Ελλάδα) στα χρόνια της "ευημερίας"...