Бъдеще несъвършено

by Domingo Santos, Доминго Сантос, Емилия Папазова (Translator)

Как ще живеем, ако не спре престъпното замърсяване на околната среда? Дали съвършената техника може да осигури истинско благополучие на човечеството? И в какво би се превърнало безметежното, „щастливо“ съществуване, ако в него освен проблемите липсват и стремежи? Рисувайки картината на едно безрадостно бъдеще, известният испански фантаст Д. Сантос (роден 1941 г.) внушава — не бива несъвършенствата на днешния свят да станат единствена алтернатива на нашето утре?

Genres: Science Fiction, Short Stories

296 pages, Paperback

First published January 1, 1981

About the author

Pedro Domingo Mutiñó, más conocido bajo el seudónimo Domingo Santos, fue un editor y escritor español, nacido en Barcelona en 1941. Se le considera uno de los más notorios escritores españoles de ciencia ficción contemporáneos. Ha utilizado también otros seudónimos como Peter Danger o Peter Dean.

Pedro Domingo colaboró con la revista Bang!1 Fundo luego la revista española de ciencia ficción Nueva Dimensión junto a Sebastián Martínez y Luis Vigil.
Publicó su primera novela en 1959 y desde entonces ha alternado las actividades de escritor, editor, recopilador, director de colecciones o traductor, siendo uno de los máximos promotores del género.

Autor de más de una veintena de novelas, entre sus obras destaca Gabriel, una de sus mejores, donde relata la historia de un robot demasiado humano que se encuentra en una especie de cruzada. Gabriel fue publicada en la colección Nebulae en los años 60 y traducida a diversos idiomas, constituyéndose en la primera novela de este género que traspasó las fronteras españolas.
Fue jurado del Premio UPC durante los primeros cinco años de vida, y posteriormente ha sido finalista del galardón (1996) y ganador de la mención de la edición de 1997.

Su nombre está ligado también al Premio Domingo Santos, que cada año organiza el congreso español de ciencia ficción (HispaCon), a instancias de la AEFCFT.

Reviews

[Metodi Markov · Rating 3 out of 5]

Три разказа на този непознат за мен испански фантаст ми харесаха, останалите - не.

Доста от философията и сюжетите в сборника са поовехтели прилично и не можаха да ме заинтригуват достатъчно.

Мрачно, мръсно и депресивно бъдеще ни предлага Сантос, а аз се радвам много, че предсказанията му още не са ни застигнали!

"Смог" - 3*.

"Сърдечни сделки" - 1*.

"Странно" - 5*.

"Програмата" - 4*.

"Господине, вашата сметка не съществува" - 1*.

"Отвъд облаците" - 3*.

"… Ако утре трябва да умрем" - 1*.

"Притча" - dnf.

Българската корица ми допадна, доста по-добра е от оригиналната испанска!

[Jorge Fernández · Rating 5 out of 5]

Menuda maravilla. Hace casi cuarenta años que se publicó y Domingo Santos ya nos hablaba de medio ambiente, de una sanidad privatizada, de avances científicos para la salud, de la competecia empresarial, de infancia, de desarraigo familiar, de padres irresponsables, de la telerrealidad, de la violencia como algo habitual en nuestras vidas, de economía, de nuevas tecnologías, de los oscuros negocios de la banca, de la limitación de pagos en efectivo, de política, de las puertas giratorias, del 'arriba' y del 'abajo' en la sociedad, del agotamiento de recursos, de las crísis energéticas, de generaciones perdidas, de la libertad, de desempleo, de homosexualidad, de los nuevos esclavos y del poder de las grandes corporaciones. Me ha dejado impresionado.

[Nikola Raykov · Rating 5 out of 5]

Болезнено анти-утопичния сборник на Доминго Сантос прогаря съзнанието на читателите с плашещо реални картини на нашето възможно бъдеще.

[Dimitar Stefanov · Rating 5 out of 5]

I'm sick to death of the grey desert
Spreading as far as the eye can see,
The wind that carries dusty eddies,
Oil puddles, piles of shavings.
Er Malak, "2010" (a Bulgarian song from the 1990s)

What is technological progress? Do we stride forward, or do we rather follow the principle "one step forward, two steps back"? Doesn't each new invention take us farther away from nature and harmony?

A mere 150 years after the beginning of the technological revolution, we are surrounded by all sorts of machines, and it is difficult to imagine our life without them. We are destroying things that we cannot create, without a thought of tomorrow, without a look at the future.

And tomorrow? When the day comes when we wouldn't be able to see even our own hands because of the constant smog, when London fog would seem the purest air and when every going out without a mask would be lethal. When "breathe" would have a double meaning. When the strip of clear sky would be a privilege of the rich only, living in their flying platform cities.

Is the time drawing near, when there will be paper money and coins only in the files of numismatists and collectors? When everyone will have their own bank card, and life will be impossible without it. And what if the machines do make a mistake? What if they erase just one account – a single electronic impulse turns the one into a zero and cancels out a human life. For in the new world, a bank card brings you the security of the next day. For without the card, you are nothing. You are left without electricity and communication, without home and food. Machines do not make mistakes? Well, even if they don't, they sometimes break. And each machine mistake costs a human life. The machine or the human?

Or consider the high radiation background, which makes the next generation mutate. Who want their child to be a freak they'd be ashamed to show to the world? A creature that bears the slightest resemblance to humankind and makes your skin crawl. Everyone will tell themselves, "It won't happen to my child", but it happens...

The 1970s were the years of the hippy movement. Young people had their goals and ideals. They rebelled, but sought contact with nature. They opposed violence and war... With every next generation, however, the zap seemed to fade away. And one fine day, the moment comes when youth has no more goals, the meaning of life gets lost sometime during driving with 240 km/h or in the constant drug abuse and the mindless parties. Well, why wonder then that on that day more and more young people begin looking forward to death and reaching out for it. It is the only meaning they see in this war-torn, ruined world. And while politicians seek ways to gain more power, it turns out there is no-one over whom they can exercise this power...

And yet there is a ray of hope – for one man to take the whole control over the world. To change the world so that everyone has their place, job, home, food... Does it matter that people work mechanically and their labour is often meaningless; the important thing is they are part of a system. Alone, a man is nothing, but together they can create everything. It is sad when one has got no choice, but it is sadder when one's choice is the lack of choice.

The last tramp on Earth forebodes his end. He walks tiredly from town to town. He is filthy and ragged, but he has nowhere to bathe, because the rivers are already closed. He has nowhere to lie down and rest, because with each year, green lawns vanish. Trees and flowers are useless, why should they take space? What does it matter that poppies no longer bloom when there is no-one to appreciate their beauty? The birds of heaven neither sow nor reap, so they too have no place in this world.

Freedom... Such a word simply does not exist, but does that matter, when everyone has his belly full and his tomorrow secured? Juan walks in resignation towards the capital – the place where his dreams end, where he will begin his new life and be happy, happy, happy.

Domingo Santos's short stories are forceful, and somehow prophetic. As I re-read "Futuro imperfecto" yet another time, I marvel at his foresight. I shop at a supermarket and pay cash, but most people hold out their plastic card with a plastic smile (they are happy). I go to a party, where the music is booming in my ears leaving no room for talking, and the only thought in my head is why I'm still staying, but the people around me are trying to take up the rhythm, helping themselves with various opiates (they are happy). I drag on my miserable existence in the dirty city and gaze at the mountain longingly, but the crowds sweep me along. They do not notice the filth around, the air that is already impossible to breathe, the water they drink, the chemicals in the food. But that is of no importance to them, as long as they are in the city (they are happy).

And was Don Santos happy, as he wrote these marvelous stories? Probably yes, because he knew he would find people who would understand him. My kudos to you, Domingo!

---
Translated by Kalin Nenov

[Tonyo Polonov · Rating 5 out of 5]

4.5

[Пламен Иванов · Rating 3 out of 5]

Интересни алтернативи за бъдещето на света. Някои от историите са доста близки до действителноста, към която се е насочило съвременното общество. Книгата е сборник от истории, а за хора със слаби сърца препоръчвам да пропуснат третата, която е наименована "Странно".

[Стилиян · Rating 5 out of 5]

Изключителна книга! Жанр който лично на мен не ми допадаше, но тези разкази промениха цялото ми влечение. Плашещо е това бъдеще, колко е близо до нас!

[Saya · Rating 5 out of 5]

Resumiría este conjunto de relatos en una palabra: violencia. Violencia del ser humano hacia sí mismo, ya sea a través de un capitalismo salvaje (como en “Smog” o “Señor: su tarjeta no existe”), o mediante la violencia física, con maltratos, golpes o disparos (como en “Extraño” o “El Programa”). Todos los cuentos contienen reflexiones, a veces de tinte más político y a veces más social, sobre el sistema que el ser humano ha creado para sí y del que a su vez es esclavo y víctima. El libro tiene ya unos cuantos años (se publicó en 1981) y ha envejecido un poquito mal en algunos aspectos: la representación de las mujeres tiene problemas, como es habitual, y algunos detalles, como el uso de cintas magnéticas, han quedado obsoletos. Pese a ello, el mensaje de cada cuento es tremendamente actual. Tal vez por eso sé que releeré este libro por enésima vez en el futuro.

A continuación, mis anotaciones sobre cada relato, principalmente para mi yo del futuro, totalmente subjetivas y con un montón de spoilers.


“Smog”: Una espesísima nube de contaminación cubre la ciudad. Es imposible salir al exterior sin mascarillas, los filtros trabajan sin descanso, y un fallo en las instalaciones puede matar a parte de la población. El protagonista es el gerente general de Medio Ambiente y el relato narra un día más en su vida, en el que negocia un “ajuste” en los niveles de las mascarillas a unos superiores. Pero, ¿nadie está pensando en dejar de contaminar tanto? 3/5

“Negocios del corazón”: Otro retazo de una posible realidad futura e imperfecta, en la que la tecnología ha avanzado tanto que es posible realizar trasplantes de corazón casi como quien va a sacarse una muela, e incluso pudiendo elegir qué corazón nuevo se desea. No tengo claro que tenga una conclusión como tal. 3/5

“Extraño”: Mi relato favorito de toda la colección desde la primera vez que lo leí, hace ya muchos años. La fuerza de las palabras del protagonista dan tan fuerte en el alma como los golpes que él recibe continuamente. Tal vez algunas cosas no tienen mucho sentido, pero da igual: este relato es un ensayo sobre la presión social y la crueldad humana. 5/5

“El Programa”: Este es un buen ejemplo de #menwritingwomen: descripciones que mencionan el importantísimo detalle de que los senos de la mujer estaban caídos, senos que por otro lado incluían unos pezones “duros y calientes” que él podía notar a través de la ropa… Y claro, esa misma mujer había “jugado sucio” en un juego en el que todo está permitido. El relato en sí tampoco no es nada del otro mundo, dado que es otra historia más de una cacería humana en una distopía aparentemente pacífica. No aporta realmente nada especial, al menos desde el punto de vista actual. 2/5

“Señor, su cuenta no existe”: Relato que se podría considerar tecnófobo y al mismo tiempo una fuerte crítica al sistema capitalista, en el que los bancos son los dueños de todo. Hay que tener en cuenta cuándo se publicó este libro (en abril de 1981); según la web de ING:

Las primitivas tarjetas de cartón fueron sustituidas por el plástico y fue en la década de los 80 (en ello resultó esencial la introducción de VISA, en 1977) cuando se metían de lleno en el mundo corporativo para, poco a poco, acabar extendiéndose hasta a las compras cotidianas más nimias.

Por lo que este cuento podría ser también una crítica a la última novedad tecnológica del momento. Hay algunos detalles que denotan la edad del texto: en las oficinas hay ceniceros llenos de colillas, todavía es necesario ir al banco para comprobar los movimientos o el saldo (no hay internet en el universo de esta historia) y solo existen los teléfonos fijos, pero la historia gana enteros si lo imaginamos como una especie de ucronía en la que la tecnología en banca está muy avanzada, pero otros aspectos de la vida no. Y además, la temática es terriblemente actual: ¿no estaremos dándole demasiado poder a los bancos? 5/5

“Encima de las nubes”: Otro relato sobre medio ambiente y avaricia capitalista, esta vez en forma de ciudades flotantes por encima de las nubes y la contaminación; a una de ellas viaja un empleado de Industrias químicas Baller (sí, con elle), que pasa tres días allí con la hija del mayor accionista de la empresa. Crítica feroz al egoísmo causado por el capitalismo más agresivo: ¿de veras te venderías al mejor postor, aun sabiendo que dicho postor está condenando al planeta a su destrucción? El relato tiene algunas lindezas machistas, pero nada que a estas alturas sorprenda. Maravillosa hostia de realidad: siempre habrá ricos y pobres, y cuando los pobres lleguen por fin a donde estaban los ricos, los ricos se habrán ido ya a otra parte. 4/5

“...si mañana hemos de morir”: Uno de los relatos más pesimistas que he leído nunca; una juventud que se va matando lentamente, rodeada de drogas, alcohol y sexo desenfrenado en respuesta a un futuro que nunca han tenido. “Son ellos quienes tienen la fuerza y nosotros únicamente la voluntad”, dice el protagonista en cierto momento. Deprimentemente atemporal. 3/5

“Una fábula”: Este es el relato más largo de todos y contiene una elevadísima carga política. Juan (bueno, no, H7.27364.V), un viejo vagabundo, el último de la Tierra, pasea por las grandes ciudades de la Nueva Organización, contando cuentos de cuando él era joven, antes del Gran Cambio. Con muchísimas reminiscencias a Un mundo feliz, escala los distintos estamentos de esa perfecta utopía (“La iniciativa personal es inútil si no repercute en la iniciativa colectiva”, le dicen en un momento dado) hasta llegar al ideador de todo aquello, un gigantesco ordenador (una “máquina”) al más puro estilo Multivac de Asimov. Juan tiene oportunidad de destruirlo, pero no lo hace, sino que se deja asimilar por el sistema. Como reflexión socialista, comunista incluso, está bastante bien. Es un relato oscurísimo, depresivo como el anterior. ¿Lo peor? Algo de lo que ya sufría Burbuja: que el ser humano es siempre el “hombre”, sustantivo que se repite hasta la saciedad. A este cuento se le notan los años; por ejemplo, se dice que sobre las flores ornamentales, su misión era “elevar el espíritu de los hombres, ensalzar la belleza de las mujeres”. Pero, de nuevo, ¿qué esperar de la época? Por cierto, especial mención indirecta a la Sagrada Familia, templo tan anacrónico como el propio Juan, y que en el universo (todavía) tiene solo ocho torres. Tenía anotado que este era mi relato favorito después de “Extraño”, pero creo que ahora ya no es tan fresco como la primera vez que lo leí, hace por lo menos veinticinco años. Eso sí: tiene pasajes que, 43 años después, por desgracia siguen siendo totalmente válidos a día de hoy. 3/5


Para terminar, copio aquí otro pasaje que ya había resaltado en mi primera lectura, y que me sigue gustando:

En el cielo, en las cuatro bandas aéreas de circulación local, los vehículos aéreos se entrecruzaban en rápidas intermitencias. Eran grandes sombras que cruzaban el cielo en todas direcciones, como enormes pájaros volando sobre los campos. Enormes pájaros. Porque los otros, los que se posaban en los árboles y le cantaban al sol, habían desaparecido.

[Георги Атанасов · Rating 5 out of 5]

Доминго Сантос е откритие. Също като Хаим Оливер, само че последният е българин, писал под псевдоним, но в контекста и очарованието на Латинска Америка. Разказите на Сантос са от една страна разнолики, понякога малко дълги, но с една обща черта. Те правят разрез на бъдещето и показвай най-лошите сценарии, които може да преживее Човечеството.

Дали това ще бъде екологична катастрофа, реклама и търговия с неефективни горива, “оправдана” жестокост, сред която да вилнеят най-тъмните страни на човека, или отхвърляне на Другия, само защото е различен, въпреки че може да ти е роднина.

Една дистопия, в която всеки разказ носи послание и разглежда тема. Тема от бъдещето, което Доминго Сантос е съзрял да се кове в неговото съвремие. Студено, монотонно и водещо до духовна разруха. Една утопия, която ще обезличи и убие всичко човешко, ще наложи диктат на машините и ще принизи съществуването на нашия вид.

Писателят чертае жестоко бъдеще, в което не ни оставя много място за позитивизъм. Той дава възможност на някои от неговите персонажи да помечтаят, да имат насочен и илюзорен избор, но от страна на вземащите решения на високи нива, той по-скоро е направен в ущърб на останалите и на самата Земя.

Разказът “Странно” ме накара да потръпна. Да поплача и потърся паралели с “Повече от човешки”, на Т. Стърджън. Да осъзная, че Доминго Сантос, не знайно дали е бил повлиян от Рей Бредбъри, се нарежда до писателите, които задават смело неудобни въпроси относно бъдещето, чиито отговори можем да открием в настоящето.

[Xabi1990 · Rating 3 out of 5]

6/10. Media de los 10 libros leídos del autor : 7/10

Otro de los autores españoles célebres. Son ocho relatos del autor y ya como suelo decir, no soy yo de relatos; prefiero novelas con su extensión y desarrollo de trama y personajes. De los que he leído suyos me quedo con "La soledad de la máquina".

[Bombadil · Rating 5 out of 5]

Nuestro Julio Verne sin duda!